نظارت مجلس بر علمکرد دولت

 

نظارت مجلس شورای اسلامی بر عملکرد دولت

چکیده

نظارت مجلس شورای اسلامی بر عملکرد دولت بسیار مهم و حیاتی بوده که در قانون اساسی و سخنان بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران است .

شرائط نظارت و ناظر برای یک نظارت و تفحص دقیق بسیار حیاتی است . و روح و کالبد نظارت را نشان میدهد . نظارت باید با علم و تداوم و مگانی باشد . و ناظر باید صاقت  ووفادار و دارای روحیه تجسس و امین و خبره و اهل فن و خادم باشد . و نباید سوء ظن و متکی به کسی باشد و و باید بی طرفی خود را حفظ کند .

نظارت شیوه اجرای سه گانه ای دارد (آشکار و درونی و و پنهانی )گاهی نظارت در طول هم است به این معنی که یک دستگاه بر دستگاه زیرمجموعه نظارت دارد و یک دستگاه مافوق بر عمکرد همان دستگاه ناظر اول نظارت دارد .و گاهی در عرض هم به این معنی که دو یا چند دستگاه بر یک دستگاه نظارت دارند.

نظارت حق همه مردم و وظیفه علما و دانشمندان و کارشناسان است .هم وظیفه ای شرعی و هم تکلیفی قانونی است .

در طبقه بندی نظارت از حیث درجه به عالیه(نظارت رهبری بر دستگاهها ) و عامه (همگانی وعمومی مردم  ) و خاص (دستگاهی بر دستگاه دیگر)

فائده و نظارت این است که نظارت سبب امانت داری و مهربانی با رعیت و سناخت عجز کارمندان است و شناخت نقص قانون و نیروی اجرای و سبب حسن اجرای امور خواهد شد و در حفظ امنیت جامعه موثر است .

انواع نظارت که بحث حقوقی این رساله است .بررسی تفصیلی انواع را به عهده دارد و هشت نوع است .

نوعاول : تاسیسی: نظارت در تشکیل و تاسیس دولت

نوع دوم : استطلاعی : مجموعه اطلاعاتی  که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در اختیار مجلس قرار می گیرد.

نوع سوم  : نظارت استصوابی : عبارت است از ؛برخی از اعمال حقوقی زیر نظر مستقیم و با تصویب و صلاح دید ناظر انجام میشود این اعمال بدون موافقت ناظر اعتبار ندارد .

نوع چهارم : نظارت مالی 

یک: نظارت مجلس برتدوین بودجه

دو: نظارت بر اجرای بودجه از طریق دیوان محسبات کشور  

 

نوع پنجم : نظارت سیاسی : نظارت و مراقبت مستمر بر کردار سیاسی اعضای قوه مجریه همچنان برای مجلس وجود دارد ضمن آنکه اعضای  مذکور مسؤولیت سیاسی دارند ،مجلس حق مؤاخذه آنها را تا سر حد عزل خواهد داشت .

  اشکال : رئیس جمهور رسمیت خود را مستقیماً از ملت کسب کرده و تمام مقام او توسط مقام رهبری تنفیذ شده است . بنابر این مسؤولیت وی در مقابل مجلس که هیچ نقشی در رسمیت یافتن وی نداشته؛ جای اشکال است .

جواب : بههر حال ، چون رئیس جمهورمسؤل اجرای قوانین مصوب مجلس است واز طرف دیگر در مقام ریاست هیئت وزیران با ابتکارات خود دولت را هدایت می کنند اعمال او نقش سیاسی تعیین کننده ای را در امور اجرائی داراست؛ بدین خاطر است که نظارت مجلس بر کلیّه اعمال سیاسی رئیس جمهور قابل توجیه دانسته میشود .

 

نوع ششم: نظارت قیمومیتی

نوع هفتم : نظارت سلسله مراتبی

نوع هشتم  :نظارت معنوی

/ 0 نظر / 50 بازدید