لیست موضوعات قرآنی که تا کنون پایان نامه نوشته شده است.

لینک این موضوعات در سایت تبیان نیز است.برای دیدن این

 http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=232281 لینک را للیک کنید.

 برای مشاهده موضوعات قرآنی  به ادامه مطالب بروید .

لطفا اگر مقاله ای در زمینه موضوعات قرآنی دارید برایمان بفرستید تا جایزه بگیرید.


 
 

 


 

تفسیر قرآن در نهج‌البلاغه

نویسنده : عباس حسن‌پور

سال : 81-80

استاد : دکتر عباس همامی

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی تهران

موضوع : . پژوهش: بررسی، شناسائی، استخراج و تطبیق خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمتهای متن نهج‌البلاغه با آیات قرآن مجید از لحاظ محتوا و تشبیهات کلامی و طبقه‌بندی موضوعی آنها با شرح مختصری از مفاهیم لغوی کلمات. 2. روش نمونه‌گیری افراد نمونه از نظر تعداد جنس و غیره: ابتدا مطالعه تاریخچه نهج‌البلاغه و مصنف آن (سید رضی ره) و نیز شروح مختلفی که در این خصوص نگاشته شده است. 3. روش پژوهش: با استفاده از روش کتابخانه‌ای و کتب معتبر موجود و با بهره‌مندی از نظریات ثمربخش و ارزنده استاد محترم راهنما و مشاور، تحقیق شکل گرفته است. 4. ابزار اندازه‌گیری: بررسی نظری و تحلیلی تفسیر قرآن در نهج‌البلاغه. 5. طرح پژوهش: پس از جمع‌آوری مطالب مربوطه به بررسی و انطباق آیات، کلمات و موضوعات مشترک با استفاده از قرآن مجید و متن نهج‌البلاغه و ترجمه سید رضی (ه) به همراه استفاده از کتب نوشته شده در این مورد پرداخته شده است. 6. نتیجه کلی: بطور کلی می‌توان نتیجه گرفت که انطباق و مقایسه‌‌ آیات قرآن کریم با سخنان گرانقدر حضرت علی‌(ع) در نهج‌البلاغه و ارتباط مسقیم و غیره مستقیم و نیز مطالب یکسان و گوناگون آن، ما را به بصیرت و آگاهی بیشتری در زمینه‌های تفسیری می‌رساند.

 نگرشی بر مکتب جامعه‌شناسی قرآن مجید

نویسنده : محسن نصری

سال : 78-77

استاد : دکتر مجید کارشناس

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان

موضوع : در این رساله ذیل عنوان «نگرشی بر مکتب جامعه‌شناسی قرآن مجید» بر آن بودیم که به تبیین دیدگاههای قرآن مجید در خصوص «جامعه» و « قوانین اجتماعی» حاکن بر آن بپردازیم. لذا به طرح پرسشهایی پرداختیم و با بهره‌گیری از «‌آیات قرآن مجید» به پاسخ‌دهی آنها همت گماردیم. در این راستا در بخش اول،‌ تحت عنوان «‌شناخت‌شناسی در قرآن مجید»، از «روش وحیانی» بعنوان یک روش علمی شناخت یاد نمودیم و بیان کردیم که با توجه به «‌موضوع» و «هدف» در «علم جامعه‌شناسی»‌می‌توان از «روش وحیانی» که همان بهره‌برداری از آیات قرآن مجید می‌باشد، برای کشف «قوانین اجتماعی» بهره‌برد. در بخش دوم، تحت عنوان «انسان‌شناسی در قرآن مجید»‌، در اهمیت و نقش پیش فرضهای انسان شناختی در جامعه‌شناسی نکاتی را مطرح و از این رو «انسان» از دیدگاه قرآن مجید را تبیین نموده و ماهیت «ازویی» و «بسوی اویی» انسان در سه مرحله قبل از دنیا، دنیا و پس از دنیا را تشریح کرده‌ایم. در بخش سوم، تحت عنوان « مبانی جامعه‌شناسی در قرآن مجید»،‌منشاء‌ حیات اجتماعی را «فطرت» مطرح نموده و ترکیب جامعه را « ترکیب انسانی» دانسته که «اصالت فطرت» از دیدگاه قرآن مجید،‌مشخص کننده دو گرایش فردی و اجتماعی در حیات دنیوی انسانها می‌باشد. سپس به اثبات «‌قانونمندی جامعه شناسی‌ در قرآن مجید»،‌تعدادی از قوانین اجتماعی را از آیات قرآن‌مجید استخراج نمودیم که در قالب مباحثی از قبیل:«جامعه‌شناسی دین»، «‌جامعه شناسی ولایت»،‌«جامعه‌شناسی توسعه»،«‌جامعه‌شناسی انحطاط»‌،« جامعه‌شناسی طبقات اجتماعی»‌ و « جامعه‌شناسی جهاد»‌ ارائه گردیده است. بنابراین «مکتب جامعه‌شناسی قرآن مجید» قادر است که حقیقت «جامعه» و‌ « قوانین اجتماعی»‌ آن را در اختیار بشریت قرار دهد تا با استفاده از این قوانین مهندسی اجتماعی و به تعبیری«جامعه‌سازی» امکان‌پذیر گردد و «حیات طیبه»‌ که مصداق عینی «‌جامعه انسانی»‌می‌باشد، هویدا گردد.

 مصلحان در قرآن

نویسنده : یاسر یوسفی

سال : 1382

استاد : استاد فروغی

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی ملایر

موضوع : در فصل اول ابتدا مقدمه کوتاهی در این زمینه آورده شده است و هدف از تحقیق ـ پیگیری علاقمندی شخص در رابطه با موضوع. پس از مطالعات مقدماتی و مدون کردن انگیزه‌ها :‌پرسشها و فرضیات زیر در قالب دسته‌بندی حاضر پیگیری شد و آنچه در پی خواهد آمد پاسخی است بر این پرسشها و پیگیری فرضیات ارائه شده . 1ـ مصلحان(ع) و فرق آنها با پیامبران(ع) 2ـ مصلحان 3ـ مصلحانی که در قرآن از آنها یاد شده به همراه ، اطلاعات ارائه شده از آنها در قرآن 4ـ آنچه در مورد مصلحان در تفاسیر و تواریخ دیگر آمده است . روش به صورت کتابخانه‌ایی و اسنادی بوده است . فصل چهارم در 5 بخش تنظیم شده است . بخش اول: مصلحان و تفاوت آنها با پیامبران . بخش دوم: مصلحان و مردم، بخش سوم : مصلحان در قرآن و آیات و تفاسیر مربوط به آنها ، بخش چهارم : اقدامات مصلحان ، بخش پنجم: مقایسه آنچه قرآن درباره مصلحان آورده با آنچه در تواریخ در مورد برخی از آنها موجود است و در فصل پنجم :‌نتایج به دست آمده، مصلحان در فاصله آمدن پیامبر بزرگ یا دنباله را آنها بودند و یا به عنوان زمینه‌ساز پیامبر جدید سعی در آماده‌سازی افکار عمومی دانشمند که نتیجه اقدامات آنها برابر آنچه در قرآن شریف آمده است ،‌داستانهایی بدست جهت آموزان ، حذف مشترک مصلحان با پیامبران در ساختن جامعه‌ای آرمانی و گسترش عدالت اجتماعی ایجاب می‌نمود، که با تلاش خستگی ناپذیر در فعالیت فرهنگی،‌نظامی و غیر هم در راه محو ظلم و باورهای غلط و اوهام بکوشند که تلاش و پایندگی ، رمز موفقیت این افراد بوده است . برابر آنچه در قرآن کریم می‌خوانیم مصلحان قرآنی پا به پای مردم در میان مردم مثل آنها با تحمل مشکلات جامعه در رفع مشکلات مردم کوشیده‌اند . در تحقیقات تاریخی بسیاری از آنچه در قرآن آمده است به وسیله محققان یافته و تطبیق شده است و حتی برخی از این تحقیقات باورهای گذشته را در تفسیر برخی از آیات قرآنی باطل نموده است که حقانیت و اصالت کورش به عنوان ذوالقرنین یکی از آنها است .

 رابطه انسان و شیطان در قرآن

نویسنده : جواد می‌آبادی

سال : 1382

استاد : امیری

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی ملایر

موضوع : فصل اول: این فصل دربرگیرنده قسمتهای مختلفی است که عبارتند از : مقدمه،‌بیان مسئله، هدف تحقیق ، فرضیات و تعریف مفاهیم و اصطلاحات ،‌فصل دوم : در این فصل با روش کاربرای دستیابی به نتایج مورد نظر تحقیق اشنا می‌شوید که شامل قسمتهایی مختلف است که عبارتند از: طرح پژوهش،‌فنون تحقیق و طرح زمان اجرایی، فصل چهارم: در این فصل به تجزیه و تحلیل مطالب مورد نظر پرداخته می‌شود و به پاسخگویی و دستیابی به فرضیه‌هایی که در فصل اول مطرح شده است فصل چهارم در نه بخش دسته‌بندی و نوشته شده است که به ترتیب عبارتند از : بخش اول، واکنش شیطان در رابطه با خلقت انسان . بخش ششم : راههای نفوذ شیطان در وجود امثال . بخش هفتم : فرجام پیروی از شیطان ، بخش هشتم : برخورد شیطان با انسانهای گمراه شده توسط او در قیامت بخش نهم: راهها نجات از دام شیطان ، فصل پنجم ، در فصل پنجم، با بهره‌گیری از مطالب جمع‌آوری شده در پروژه به نتیجه‌گیری و استتاج می‌پردازیم و در این فصل به منبع مأخذ و ضمائم پرداخته شده است . هدف اصلی نامبرده این بوده که به انسان بفهماند در قرآن شیطان برای استان معرفی شده و راه مبارزه با آن بیان شده است . روش اجرا ایشان از روش کتابخانه‌ایی به صورت فیش‌برداری استفاده نمود. نتیجه : شیطان هم باعث ضلالت انسان است و هم باعث هدایت آن لذا با توجه به آیات قرآن که برای ما آن را معرفی نموده است . پیوسته باید،‌شیطان مبارزه نمود چرا که شیطان خوب می‌تواند انسان را اسیر خود نماید . ایشان در این تحقیق به صورت کامل ،‌راههای مبارزه با شیطان، خوب شیطان ،‌راههای نجات از دام شیطان را بیان نموده است .

 بررسی پیوند ولایت و تقوی در قرآن

نویسنده : کوروش حسینی

سال : 1382

استاد : استاد شریفی

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی ملایر

موضوع : پروژه به صورت 5 فصلی برابر روش تنظیم پروژه، تنظیم شده فصل اول: شامل مقدمه پژوهش ،‌بیان مسأله ، هدف، تحقیق، فرضیات: تعریف مفاهیم و اصطلاحات و فصل دوم،‌مرور متون مطالعاتی و فصل سوم در این قسمت طرح پژوهش که عبارت از یک چارچوب مشخص است و مطابق این چارچوب شکل گرفته و فنون و ابراز و فصل چهارم در 8 بخش تنظیم شده است . 1ـ تعاریف لغوی و قرآنی ولایت و اقسام ولایت . 2ـ اختصاص به تقوا در قرآن و ویژگیهای متیقن . 3ـ اهمیت ولایت در آیات قرآن . 4ـ ولایت ظالمان. 5ـ دلایل تحریم ولایت ظالمان با توجه به آیات قرآن . 6ـ ولایت مؤمنان در قرآن . 7ـ رابطه ولایی و پیوند ولایت با تقوا و مواردی که موجب تقوا در پیروان ولی‌فقیه می‌شود.8ـ پیوند ولایت باتقوا با عنوان ولایت و تقوا لازم و ملزوم یکدیگرند. و فصل پنجم :‌منابع و مأخذ می‌باشد . روش اجرایی تحقیق به صورت کتابخانه‌ایی و منش برداری . هدف تحقیق : تقوا یکی از مهمترین و اساسی ترین ویژگیهای ولایت است . 2ـ ولایتهایی مورد قبول قرآن که تمام شرایط و ویژگیهای یک رهبر الهی را داشته باشد. 3ـ ولایتهایی که توأم با تقوای الهی نباشند جامعه را به سوی تباهی و فساد سوق می‌دهند. 4ـ تنها ولایتهایی که از سرچشمه وحی نشأت گرفته باشند و افراد پرهیزگار در رأس آن باشند جامعه را به سوی سعادت و سلامت رهنمون می‌شوند. در پایان نتیجه گرفته شده که ولایت و تقوا لازم و ملزوم یکدیگرند.

 امتحان الهی ازدیدگاه قرآن

نویسنده : نبی نوشادی

سال : 1382

استاد : استان حسین دوزبخشان

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی ملایر

موضوع : فصل اول : در این فصل ابتدا مقدمه بیان شده است که شامل توضیحی در مورد قرآن و اهمیت آن در زندگی بشر می‌باشد . پس از مقدمه بیان مسئله آمده که علت گرایش به این موضوع در آنجا تشریح شده است و در هدف تحقیق به اهداف کلی و جزئی تحقیق اشاره شده و فرضیات سؤالاتی در خصوص موضوع مطرح شده و تعاریف مهم اصطلاحات از جمله ابتلاء، امتحان، فتنه ـ تمصیص و معنای آنست . فصل دوم:‌منابع مهمی که مورد مطالعه قرار گرفته شده‌اند مانند تفسیر المیزان تفسیر مجمع‌البیان ـ نمونه فصل سوم: در این فصل طرح پژوهش و روش تحقیق و مدت زمان اجرایی فصل چهارم شامل 6 بخش : 1ـ انتهای الهی 2ـ امتحان الهی و مفاهیم مترادف آن 3ـ وسایل ابزار امتحان 4ـ فلسفه امتحان و آزمایش الهی 5ـ امتحان انبیاء الهی و اقوام مختلف 6ـ عکس‌العمل انسان در مقابل امتحانات خداوند فصل پنجم نتیجه‌گیری صورت گرفته پس از تجزیه و تحلیل داده‌ها نتیجه‌گیری صورت گرفته و توصیه‌‌ها و منابع و مأخذ . هدف تحقیق : رسیدن به معنی و مفهوم امتحان الهی و آزمایشات و اینکه آیا خداوند متعال خودش از نتیجه این آزمایشها آگاه نیست که دست به آزمایش انسانها می‌دهد روشن‌سازی اینکه خداوند به چه وسیله‌هایی ما انسانها را در معرض ابتلاء و آزمایش قرار می‌دهد و آیا امتحان الهی مختص به یک زمان و عصر است . روش اجرا: به صورت فیش‌برداری و کتابخانه‌ای بوده است . نتیجه‌گیری : 1ـ امتحان الهی یکی از سنتهای خداوند است که همیشه ثابت و جاری و غیر قابل نسخ است . 2ـ آزمایش الهی در هر عصر برای تمام افراد جامعه حتی پیامبران و امامان معصوم (ع) بوده است و اکنون جریان دار . 3ـ امتحان الهی خداوند برحسب یادگیری و کشف مجهولات نیست بلکه صرفاً به جهت آن است که صلاحیت باطنی انسان از ابزار و وسایل گوناگون استفاده می‌کند. 4ـ امتحان الهی به مصائب و یا اموری که لازمه آن بر خورد با رنج‌ها و سختی‌هاست و عامل بسیار مهمی در بیداری انسان است . 5ـ آزمایش الهی موجب پایان دادن به غرورها و غفلت‌ها و طغیان‌ها و خواب‌زدگی‌هاست .

 دعا و تلاش در قرآن و روایات

نویسنده : سید امین‌ا... ساجدی

سال : 1382

استاد : استاد دوزبخشیان

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی ملایر

موضوع : در فصل اول: مقدمه بیان شده که به طور خلاصه نقش دعا در زندگی را بیان می‌کند ،‌بیان مسئله، هدف تحقیق ، فرضیات ... فصل دوم : منابع مطالعاتی فصل سوم روش کار و فصل چهارم که به چند قسمت تقسیم شده است . 1ـ‌مفهوم دعا و نیایش 2ـ فلسفه دعا 3ـ اهمیت دعا 4ـ فوائد دعا 5ـ آثار دعا 6ـ دعا از نگاه دانشمندان غیر مسلمان 7ـ قضا و قدر 8ـ آداب و مقدمات دعا؟ 9ـ شرایط اجابت دعا 10ـ شرایط اصلی حقیقی بودن دعا 11ـ شرایط فرد دعا کننده 12ـ موانع اجابت دعا 13ـ کسانیکه دعای آنها اجابت می شود 14ـ تفاوت دعا با ندا 15ـ پاسخ به چند پرسش در مورد دعا 16ـ ذکر خداوند 17ـ ذکر خدا چیست و چگونه است 18ـ یاد خدا دلها را آرام می‌کند 19ـ خدا را بسپاس یاد کنید. 20ـ منظور از ذکر کثیر چیست . 21ـ نتایج اعراض از ذکر خداوند 22ـ تنگی معیشت 24ـ نابینا بودن در روز قیامت . اهداف تحقیق: هدف کلی تحقیق : هدف کلی بررسی و جمع اوری و توضیح و تفسیر آیات قرآنی و روایات مورد نظر در زمینه دعا و تلاش می‌باشد تا با ایجاد یک مجموعه مدون گامی در جهت پاسخگویی به سؤالاتی که در ذهن خیلی افراد بشر وجود دارد برداشته شود. ب – اهداف جزئی : تحقیق مورد نظر دارای بعضی اهداف جزئی می‌باشد که بدین صورت بیان شده 1ـ بررسی نقش دعا در زندگی اجتماعی افراد 2ـ پاسخگویی به شبهات که در زمینه مستجاب نشدن بعضی دعاها وجود دارد . 3ـ بررسی و شرایط و موانع استجابت دعا در زندگی . روش کار : به صورت کتابخانه این دانش برداری . نتایج به دست آمده: 1ـ با توجه به این آیه قرآن که خداوند می‌فرماید لما برزوا لجالوت و جنوده قالوا ربنا فرغ علیه حجراً و ثبت اقدامنا القوم الکفرین (بقره 250) 2ـ هر اندازه انسان خواستنش از خداوند بیشتر باشد به هستی و بزرگی پروردگار و ضعف و کمی خود پی می‌برد زیرا مشخص دعا کننده و روح خود را به اصل خویش که خداوند سبحان مرتبط می‌نماید . 3ـ اگر انسان از دعا رویگردان شود خود و همه‌چیز را مؤثر دانستند و خدا را هیچ کاره و این عین کفر و شرک است . 4ـ هر فردی که دعا می‌کنند نباید حتماً انتظار اجابت آن را داشته باشد چون همانطور که در متن تحقیق بیان شد بعضی مواقع مصلحت خداوند ایجاب می‌کند که دعا را مستجاب نکند. 5ـ اینکه دانسته شود در راه اجابت دعاها همیشه موانعی وجود دراد که باید به موقع تشخیص داده شوند و از راه برداشته شود و زمینه اجابت دعا را فراهم نمایند. 6ـ ذکر خداوند باعث آرامش دلها می‌شود و درهمه حال انسان باید به یاد خدا باشد و لحظه‌ای از یاد خدا غافل نباشد .

 سیر تکاملی تفسیر از آغاز تاکنون

نویسنده : رضا نامداری پژمان

سال : 1382

استاد : استاد حسین دوزبخشان

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی ملایر

موضوع : هدف تحقیق: 1ـ علت پیدایش شیوه‌های مختلف تفسیری در قرآن . 2ـ شناخت طبقات مفسران شیعه و اهل تسنن و منابع تفسیری هر یک از آنان. 3ـ روشها و شیوه‌های تفسیری و چگونگی تفاسیر ائمه(ع) .4ـ تفاوت و اختلافات بین تفاسیر در قرون اعصار مختلف . روش اجرایی : به صورت کتابخانه‌ایی . در فصل چهارم به موضوعات ذیل پرداخته شده است. ـ علت پیدایش شیوه‌های مختلف در تفسیر قرآن . ـ مذاهب مناهج تفسیری . ـ طبقات مفسران شیعه. ـ معروف‌ترین تفاسیر اهل سنت . ـ تفسیرهای ائمه معصومین (ع)‌. ـ شرح مفسران از قرن اول هجری تاکنون. ـ تفسیر قرآن در زبانهای اروپایی . نتایج به دست آمده: آنچه از نتایج این تحقیق برمی آید این است که تفسیر و تأویل را شناخته و تفاوت بین آنها را بدانیم و این که دیگر از چه زمانی آغاز شد و چگونه از معلم حدیث جدا و مستقل گشته است و پیشگامان این امر چه کسانی بوده‌اند. اینکه اهمیت و ارزش دین علم را بشناسیم زیرا یکی از شاهراه‌های مهم در دریافت تفاهیم و احکام و نکات مهم آیات قرآنی که انسان را به سرمنزل کمال و سعادت رهنمون می‌شود، تفاسیر و شناخت آیات و عمل به آن است پی بردن به تفاسیر متعددی که دو قرن دارای چه ویژگی تفسیری است چرا اصول شیوه تفسیری مفسران باهم متفاوت است .

 فلسفه احکام در قرآن

نویسنده : علی اصغر فارسی

سال : 1382

استاد : استاد امیری

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی ملایر

موضوع : هدف تحقیق: هدف کلی از بررسی این تحقیق جمع‌آوری و توضیح و تفسیر آیاتی است که در قرآن ضمن بیان احکام به فلسفه آنها نیز اشاره شده است تا با ایجاد یک مجموعه از فلسفه‌های احکام که در قرآن بیان شده ، گامی در جهت پاسخ به سؤالات قشر جوان جامعه و گرایش هر چه بیشتر آنها نسبت به احکام برداشته شود، اهداف جزئی به طور کامل در پروژه ذکر شده است و روش اجرایی به صورت کتابخانه‌ایی . فصل چهارم تحقیق را به 3 بخش تقسیم کرده است 1ـ احکام عبادی 2ـ احکام اقتصادی 3ـ احکام اجتماعی . نتایج بدست آمده: 1ـ‌هدف نهایی از تشریع احکام رساندن انسان به رشد و کمال می‌باشد. 2ـ از آنجا که احکام بر اساس نیازهای انسان تشریع شده‌اند و انسان دارای نیازهای ثابت و متغیر می‌باشد یعنی یک دسته از نیازها مربوط به نسل و دوره زمانی خاصی نمی‌شود و در همه انسانها ثابت می‌باشد مثل نیاز به محبت و دسته‌ای دیگر از نیازها با توجه به مقتضیات زمان تغییر می‌کنند بنابراین احکام به هر دو دسته توجه داشته و پی بردن به این نیازها در مورد همه احکام برای ما ممکن نیست مگر در مواردیکه خود شارع مقدس به علت اصلی حکم اشاره کرده باشد .3ـ در خصوص فلسفه احکام و رابطه آن با عمل کردن به احکام باید گفت : هر کس که با تحقیق و بررسی اصول دین مقدس اسلام را پذیرفت باید به انجام احکام تن در دهد. 4ـ فلسفه احکام در گرایش به دین نقش مؤثری دارد،‌زیرا شبهات و ابهامات را از چهره احکام می‌زداید و ماهیت اصلی احکام را مشخص می‌نماید و پیشرفته و متعالی بودن احکام را به نمایش می‌گذارد و از طرفی یک قسمت عمده دین را حین احکام تشکیل می‌دهند . در چنین شرایطی انسانها دین را در راستای سعادت و کمال خود می‌یابند و به برتری آن بر مکاتب بشری و غیر الهی واقف می‌شوند و سر تعظیم در برابر آن فرود می‌آورند.

 تأثیر قرآن کریم بر دفتر اول مثنوی معنوی

نویسنده : سید مهدی آخشک

سال : 1382

استاد : دکتر محمد حسن قهری خیامی

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی ملایر

موضوع : هدف تحقیق :دانستن این مطلب که پرتو کلام وحی تا چه اندازه بر قسمتی از سخن و اندیشه مولوی تابیده است و نیز سعی در دستیابی و نزدیک شدن به چگونگی طرز تلقی وی از این انوار الهی هدف از این پروژه پژوهشی است . روش اجرایی: به صورت کتابخانه‌ایی و اسنادی می‌باشد . در فصل چهارم این پروژه به پرسشهای تحقیقاتی ذیل پاسخ داده شده : 1ـ کدام یک از ابیات سروده شده در دفتر اول مثنوی دربرگیرنده آیه کلمه و یا عبارتی قرآنی است . 2ـ مراد از مولانا از گنجاندنن کلام وحی در سخنش چیست و چه غیتی از ذکر هر کدام آنها دارد؟ 3ـ آیات قرآنی که در دفتر اول مورد توجه مولانا بوده است در کدامین ابیات از دفترهای دیگر مثنوی و کلیات شمس تبریزی تکرار شده‌اند؟ جواب سؤال اول: از میان 4003 بیت سروده شده در دفتر اول تعداد 143 بیت یافته می‌شود که آیه کلمه و یا عبارتی قرآنی در آنها به کار رفته است . البته این نقل و اخذ الفاظ چنانکه در فصل چهارم به طور کامل آمده به جای، جای مثنوی شکل و جامه‌ای که بخود می‌گیرد همیشه یکرنگ و یکسان نیستند یعنی، گاه به صورت صنعت ادبی درج و گاه نیز به شکل تلمیح و یا ارسال المثل آورده می‌شود با این وجود به نحو بارزی اندیشه و تفکر مولانا را منور از نور قرآن کریم نشان می‌دهد . جواب سؤال دوم: مولانا از گنجاندن کلام وحی در سخنش چیست و چه غایتی از ذکر هر کدام آنها دارد . تمسک به قرآن و اشاره به برخی آیات و عبارات قرآنی در طی کلام مثنوی در بعضی موارد از مقوله ارجاع و اتشهادات و منظور مولانا از این آویختن در دامن قرآن این است که هر گونه شک و تردید را در مورد سخنان خویش از خاطر و ذهن مخاطب دور کند و توافق آن اقوال و ادعاها را با جان کلام حق که نزد گوینده و مخاطب هر دو ملاک عمده تعیین است .. جواب سوال 3ـ با بررسی فصل چهارم این پژوهش عمق اندیشه قرآنی مولوی بیش از پیش نمایان می‌شود چرا که بسیاری تعبیرات به کار رفته در ابیات دفتر اول در کلیات کبیر و دفاتر دیگر مثنوی تکرار می‌شود. و در پایان نتیجه گرفته شد که به هر حال می‌توان نتیجه گرفت که پایه و شالوده اندیشه مولانا قرآن کریم است و احاطه کم نظیر اوبر کلام وحی و نیز کلام وحی بر او این موضوع را آشکار می‌کند.

 تربیت در سوره لقمان

نویسنده : طاهره واعظی

سال : 1382

استاد : دکتر غضنفری

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی واحد تهران

موضوع : شامل 5 فصل است. فصل اول تربیت و اخلاق که پس از تعاریف هر یک فرق این دو را بیان شده است . فصل دوم محتوای کلی سوره و فضیلت قرائت آن آمده است . فصل سوم شبهه نسبت مطرح شده که در پایان بطلان آن به اثبات رسیده است . فصل چهارم لقمان و حکمت که در این بخش نظریات مختلف راجع به شخصیت لقمان بیان شده و سپس تعریف حکمت و نحوه اعطای حکمت به لقمان بیان شده است . فصل پنجم فرایندهای تربیتی سوره لقمان آمده است که شامل: 1ـ شکر 2ـ شرک3ـ احترام به والدین 4ـ تشویق و تنبیه معنوی 5ـ نماز 6ـ امر به معروف و نهی از منکر 7ـ صبر 8ـ تکبر و غرور. 9ـ اعتدال و میانه‌روی 10ـ لهوالحدیث11ـ علم غیب. بیان شده است که در این موارد هر کدام به عنوان یک بخش ذکر شده است و پس از توضیحاتی نقش تربیتی آن آمده است که در مواردی که بیان نشده و به دلیل این است که در حین بخش به نکته‌های تربیتی آن اشاره شده است . در پایان نیز نتیجه‌گیری و فهرست منابع ذکر شده است .

 سیره دعوت انبیا به دین

نویسنده : حکیمه بیرنژاد

سال : 1382

استاد : دکتر غضنفری

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی واحد تهران

موضوع : این پروژه تحقیقاتی در رابطه با شناسایی روشهای تبلیغی انبیا به عنوان روشهای صحیح و نتیجه بخش می‌باشد مهمترین مباحث فصل اول ضرورت و اهمیت تبلیغ،‌ تبیین استراتژی تبلیغ در اسلام و شرایط موفقیت یک پیام می‌باشد. و در فصل دوم روشهایی که انبیا در دعوت خویش به کار بردند مورد بررسی قرار گرفته است که مبنا و محور اصلی این فصل آیه 125 نحل (ادع الی سبیل ربک بلحکمة و الموعظة الحسنه و جارلهم برالتی هی احسن....» می‌باشد که به سه شیوه اصلی دعوت یعنی حکمت، موعظه و جدال احسن اشاره کرده است که این سه شیوه به شکل مبسوط مورد بررسی قرار گرفته است و در فصل سوم سیره خاص دعوت حضرت ابراهیم (ع) مورد بحث و بررسی قرار گرفته است و در فصل چهارم به اصول مشترک رسالت پیامبران پرداخته شده است و در دو مقوله ویژگی‌ خاص انبیا و عناصر مخصوص دعوت. و فصل پنجم دربرگیرنده صفات و ویژگی‌های یک مبلغ موفق می‌باشد.

 علل و ریشه‌های جرم از دیدگاه قرآن

نویسنده : محبوبه حسینی کلاسته ساداتی

سال : 1382

استاد : دکتر توحید فام

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی واحد تهران

موضوع : پروژه شامل سه فصل می‌باشد . در فصل اول که شامل 4 بخش است . به بررسی علمی مباحث جرم و جرم‌شناسی پرداخته است که در بخش اول که تحت عنوان تعاریف جرم می‌باشد . ضمن بررسی لغوی جرم تعاریفی که از دیدگاه اسلام، جرم بر مبنای حقوق موضوعه ایران،‌جرم در حقوق خارجی و جرم از دیدگاه جامعه‌شناسی و جرم‌شناسی می‌باشد. در بخش دوم این فصل به مفاهیمی در جرم‌شناسی پرداخته است .در بخش سوم بر طبقه‌بندی معروفی که از جرایم ارائه شده است می‌پردازد. و در بخش چهارم به مراحل پیدایش جرم که جرم باید از چه مراحلی عبور کند تا به وقوع بپیوندد را مطرح می‌کند. فصل دوم این پروژه فصل تفسیری آیاتی می‌باشد که در آن به علل جرم اشاره نموده است و اینکه عوامل متعددی می‌توانند در بروز جرم دخالت کنند. و در این فصل به جرمهایی از جمله قتل و زنده به گور کردن دختران و ... اشاره نموده است . فصل سوم فصل پیشگیری از جرم می‌باشد. در این پروژه سعی شده است که عللی که در به وجود آمدن جرم مؤثر هستند را شناسایی کنیم و در جهت رفع و درمان آن اقدام کنیم. مسأله جرم و جنایت امنیت و سلامت جامعه را تهدید می‌کند و جامعه را متزلزل می‌نماید و در این چنین جامعه‌ای است که افراد در صنفهای مختلف در انجام وظایف‌شان کوتاهی می‌کنند، ناامنی‌ها ، بزهکاریها، قتل و کشتارها، اعتیاد به مواد مخدر و ... زیاد می‌شود. در این چنین جامعه‌‌ای است که کفر به راحتی مترکب جرم می‌شوند پس بنابراین در نظام اسلام همیشه و در همه جا پیشگیری از وقوع جرم مقدم بر اصلاح آن می‌باشد.

 معاد جسمانی در قرآن

نویسنده : فتانه رضائی

سال : 1382

استاد : حجت‌الاسلام آقای گیوی

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی واحد تهران

موضوع : اعتقاد به معاد به عنوان یکی از بنیانی‌ترین عقاید انسان در دوران حیات دنیایی برای نوع انسان همگانی‌ست با توجه به این اصل‌اصیل در این تحقیق فصولی را دسته‌بندی کرده‌ایم ، لذا در فصل اول به بررسی لغوی و اصطلاحی معاد پرداخته‌ایم و معاد را در لغت به معنای بازگشت و رجوع و در اصطلاح عود ارواح یا اجساد معنا کرده‌ایم. در فصل دوم: با استناد به آیات و روایات معاد را در نه گروه مورد بررسی قرار داده‌ایم . فصل سوم : با توجه به اینکه علما و دانشمندان و محققان از دسته‌های مختلف فکری و عقیدتی به این امر پرداخته‌اند معاد شده نظرات و عقاید آنها مورد بررسی و شبهات به عمل آمده را نیز مورد توجه قرار داده‌ایم . فصل چهارم: نظریه ملاصدرا و نقد نظریه ملاصدرا همانطور که بیان شد اهمیت معاد تا اندازه‌ای است که دیدگاههای مختلفی را دربردارد با توجه به این اصل باارزش و لازمه آن داشتن اعتقادی صحیح و در خور توجه است بر آن شدم با مطالعه کتابخانه‌ای تقریباً گوشه‌ای از این دامنه گسترده فلسفی، کلامی را مورد مطالعه قرار داهم . نتیجه : معاد یوم‌القیامة‌و روز رستاخیز علاوه بر عوده و بازگشت روح یا نفس حجر و آنجایی که انسان بودن انسان وابسته به دو بعد روحانی و جسمانی با همدیگر است و با توجه به اینکه با فقدان این دو بعد لفظ انسان صدق نمی‌کند به دو نتیجه کلی برسیم خلق و حیات بخشی دوباره همان جسم دنیایی است نه غیر از آن و معاد هم روحانی است هم جسمانی.

 عبادالرحمن در سوره فرقان

نویسنده : لیلا پنجی

سال : 1382

استاد : دکتر غضنفری

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی واحد تهران دانشکده علوم قرآنی واحد تهران

موضوع : این پروژه تحقیقاتی در رابطه با ویژگی‌های عبادالرحمن‌در سوره فرقان می‌باشد و مشتمل بر پنج فصل است که عبارتند از : 1ـ بحث لغوی 2ـ جایگاه سوره فرقان 3ـ ارتباط عبادالرحمن با خدا 4ـ ارتباط عبادالرحمن با خلق5ـ نتیجه‌گیری و منابع و در فصل اول به بررسی معنای لغوی کلمات «فرقان»، « عبد» و « رحمان» ،‌پرداختین . در فصل دوم مشخصات کامل سوره، تناسب نامگذاری و هدف سوره را بیان کردیم. ویژگی‌های عبادالرحمن در ارتباط با خداوند را در فصل سوم مورد توجه قرار دادیم که شامل نیایش آنها در دل شب و عبادت مخلصانه آنها می باشد و نیز خوف و خشیت ایشان از خداوند و نقش اعتدال و میانه‌روی در زندگی بندگان شایسته خدا،‌و توحید خالص و عفت و پاکدامنی و توبه و تدبر در آیات الهی . در فصل چهارم ویژگی‌ها و خصوصیات عبادالرحمن را در ارتباط با خلق مورد بحث و بررسی قرار دادیم نقش کبر ـ حلم و بردباری و غضب و احترام به جادوانسانها ـ رعایت حقوق دیگران ـ از خدا طلب همسر شایسته و فرزندان صالح کردن و ... در پایان ، پس از بیان این نشانه‌ها که همه تشکیل دهنده ملکات عالی انسانی است ،‌خداوند مهربان،‌غرفه‌های بهشت را در پرتو صبر و بردباری به آنان پاداش می‌دهد.

 صحابه در قرآن

نویسنده : مریم صفری نیا

سال : 1382

استاد : خانم دکتر دیالمه

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی واحد تهران

موضوع : مطالعه و بررسی زندگانی صحابه می‌تواند بزرگترین درس زندگانی برای ما باشد و کردار و رفتار ایشان راهنمای ما گردد چرا که ایشان نخستین دستاورد مکتب تربیتی پیامبر(ص) شمرده می‌شوند و به مرکز وحی از همه نزدیکتر بوده‌اند. اما سوالی که مطرح است این است که این شرح و تفصیل احکام دین از تمامی صحابه قابل قبول می‌باشد؟ احکام تشریعی و عقاید اسلامی را از کدامیک از صحابه باید گرفت؟ با توجه به این مسأله که اصحاب پس از رسول (ص) اختلاف کردند، باهم پیکار کردند باید دقت لازم را به عمل آورد و با بررسی اوضاع و احوال و تاریخ زندگانی اصحاب در میان رسول (ص) ،‌احکام و قوانین اسلامی را از معاونان و درستکاران صحابه دریافت نمود. بنابراین در ابتدا باید دید نظر قرآن درباره صحابه چیست؟ آیا قرآن همه صحابه را در یک رتبه و مقام می‌داند؟ یا اینکه برای صحابه مراتب مختلف قائل است؟ پاسخی که قرآن به این سوال خواهد داد روشنگر این مطلب است که آیا همه صحابه می‌توانند ناقل سنت پیامبر (ص) باشند یا نه ؟ با توجه به این سوالات این پروژه تحقیقاتی در دو بخش شکل گرفته است . بخش اول یکسان و بخش دوم سیمای صحابه در قرآن کریم. بخش اول شامل دو فصل می‌باشد. فصل اول معنی و مفهوم صحابه در لغت و اصطلاح را بیان می‌کند. فصل دوم نظریه عدالت صحابه و نقد ،‌بررسی آن را بیان می‌کند. چون در رابطه با نظریه عدالت صحابه، نظرات مختلفی وجود دارد فصل جداگانه‌ای به این مطلب اختصاص داده شده است . گروهی از مسلمین عقیده دارند تمام صحابه می‌توانند ناقل سنت پیامبر (ص) باشند و تمامی صحابه را عادل می‌دانند کافی است که حدیثی را یکی از صحابه نقل کرده باشد، بنابراین آن حدیث را بدون چون و چرا می‌پذیرند . در این فصل آیات و روایاتی را که این برده از مسلمین با آن استناد می‌کنند آورده‌ایم و بعد از آن به نقد و بررسی این آیات و روایات پرداخته‌ایم . بخش دوم که تنه اصلی پروژه تحقیقاتی می‌باشد مراتب مختلف صحابه را در قرآن نشان می‌دهد . این بخش نشان می‌دهد که قرآن همه صحابه را در یک رتبه و مقام نمی‌دانند.

 سیمای یهود در قرآن کریم

نویسنده : احسانه بناکاران

سال : 1382

استاد : دکتر غضنفری

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی واحد تهران

موضوع : تحقیق با عنوان سیمای یهود در قرآن کریم، مبتنی بر 7 فصل می‌باشد که در فصل اول یهود از نظر لغوی و اصطلاحی بررسی شده است ، در فصل دوم تاریخ یهود از آغاز شکل‌گیری تا حوادث دوران موسی، همچنین تاریخ یهود عربستان و معاصر پیامبر و نیز یهود معاصر و چگونگی شکل‌گیری صهیونیسم بیان شده است. در فصل سوم به بیان عقاید و باورهای باطل یهود در مورد مبدأ، معاد، بهشت و جهنم، انبیاء و مقدسین و در مورد خود قوم بنی‌اسرائیل پرداخته شده است. فصل چهارم ویژگیهای اخلاقی و عملکردهای یهود را که قرآن بیان کرده است،‌برمی‌شمارد . صفاتی چون حرص به زندگی گریز از مرگ ، بخل، بهانه‌جویی ، حسادت و ... و عملکردهایی چون رباخواری،‌رشوه‌خواری، تحریف آیات الهی و ... فصل پنجم به بررسی واکنش یهود در برابر اسلام که سعی در خاموش کردن نور آن داشتند و واکنش پیامبر در مقابل آنها می‌پردازد . فصل ششم عاقبت و فرجام یهود به سبب انجام گناهان بسیار را بیان می‌کند که مبتلا به عقوبتهای دنیوی و اخروی بسیار شدید و خاص می‌شوند. فصل هفتم در مورد چگونگی ارتباط مسلمین با یهود، از نظر قرآن می‌باشد . که قرآن در مورد دشمنی شدید یهود به مسلمین هشدار می‌دهد و آنان را از دوستی با یهود برحذر می‌دارد . و در انتهاء خداوند تذکر می‌دهد که همه یهود بدخوی و بدفرجام نیستند . بلکه تعدادی از آنها استثناء بوده و از مؤمنین هستند و سرانجام آنها پاداش نیکو است . هدف این پژوهش شناختن یهود و حذر از اعمالی است که مرتکب شدند و منحرف گردیدند، تا هشیاری و بصیرت ما افزون گردد. همچنین امروز که مسلمانان مظلوم فلسطین تحت تاخت و تازهای یهودند، برای مقابله با صهیونیسم شناختن یهود لازم است . این تحقیق بر مبنای تفاسیر شیعه و کتب لغت شکل گرفته و سعی شده که تصویر قرآن باشد.

 حقوق بشر (فردی ـ اجتماعی) از دیدگاه قرآن

نویسنده : اعظم چاپلقی

سال : 1382

استاد : دکتر غضنفری

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی واحد تهران

موضوع : در این پروژه مختصر از دو حقوق فردی اجتماعی در ابعاد و مسائل مختصری بحث شد در حق فردی بحث حق هیأت، مالکیت ، قصاص، آزادی، تعیین سرنوشت ،‌و در بعد اجتماعی،‌مسائلی چون عدالت اجتماعی، سیاست ، اقتصاد، مساوات بررسی شد . ضمناً برای هر یک از موارد بخش‌هایی مشخص گردید . اهداف: اثبات اینکه قرآن کریم به مسأله حقوق بشر با ادله قاطع پرداخته است . روش‌های اجراء و نتایج : در کتابخانه‌ای ، 2ـ مصاحبه‌ای 3ـ اینترنت نتایج: این سری مسائل جای بحث و تحقیق و تأمل بسیار دارد.

 فلسفه تعلیم و تربیت در قرآن

نویسنده : زهرا حسنی

سال : 1382

استاد : دکتر پورحسن

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی واحد تهران

موضوع : فلسفه تعلیم و تربیت در قرآن برای رساندن انسان به سوی ارزشهای والای انسانی است و تربیت صنعتی است برای پروردن انسان کامل. هدف از تعلیم و تربیت ، رسیدن به معرفت و شناخت است زیرا جهل باعث سقوط انسان می‌شود و بدترین انسانها کسانی هستند که قدرت درک و اندیشه و تعقل ندارند . تربیت همواره متوجه هدفهای عالی را فراض ارزشمند اخلاقی و اجتماعی است ولی هدف تعلیم آشنا کردن فرد به امور محدود و تمرین ذهنی در آنها است و میدان مفهومی تربیت وسیع‌تر از تعلیم است . علم در صورتی درمان دردها است که با عمل هماهنگ گردد . تربیت یعنی رشد استعدادهای انسان ،‌تهذیب وجدان ، ایجاد عادات خوب و به ثمر رساندن عواطف لطیف و به معنی نائل ساختن انسان به کمالات در خور او در جنبه مادی و معنوی است . روش اجرا کتابخانه‌این است . نتایج : هدف اصلی دین اسلام، تعلیم و تربیت بشر یعنی تهذیب نفس و تعدیل تمایلات و بالا بردن روح و عقل بشر به عالیترین سطح کمالات او بوده است و مبانی و روشها و هدفهای تعلیم و تربیت برای رساندن انسان به تکامل در قرآن تبیین شده است.

 اخلاص در قرآن و روایات

نویسنده : فاطمه اکبری

سال : 1382

استاد : دکتر دیالمه

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی واحد تهران

موضوع : اخلاص سرچشمه همه فضایل و خوبیهاست و می‌تواند در رسیدن انسان به درجات عالی انسان را کمک کند. اهداف: هر چند که واژه اخلاص واژه‌ای است آشنا ولی در مقام عمل بسیار مشکل. با نگاهی گذرا به جوامع امروزی به این نتیجه می‌رسیم که با وجود اینکه عصر، عصر تکنولوژی و پیشرفت است اما جای بسی تأسف است که هر چه در این زمینه‌ها ترقی می‌کنیم و به ظاهر خیلی از امور را راحت‌تر انجام می‌دهیم اما از سویی دیگر به همان اندازه از خلوص نیت و معنویت در کارها کاسته می‌شود. هدف از مطرح کردن این موضوع این بود که با مباحثی که مطرح می شود بتوانیم . نقش اخلاص را به نحوی ملموس‌تر و زیباتر به تصویر کشیده و با آشنایی بیشتر در مورد این واژه و مفاهیم که بدنبال دارد همچون بحث نیت که کلید هر کاری است یا بحث شرک و ریا و بقیه آفاتی که به راحتی پرده‌ای از گناهان را بر روی اعمال می‌کشد بتوانیم بینش و معرفتی حقیقی را در برابر دیدگان همه قرار دهیم. روش اجراء از شیوه کتابخانه‌ای استفاده شده که ابتدا فیش برداری بعد دسته‌بندی مطالب و تجزیه و تحلیل آنها و بقیه مراحل آن. و نتیجه این که : اخلاص سبب می‌شود انسان بتواند در همه افعال و اعمالش خداوند متعال را در نظر داشته و به همه اعمالش رنگ و لعاب الهی دهد، صبغة الله و من أحسن من الله صبغه ... » و در یک عبارت : اگر اخلاص باشد همه کارها درست می‌شود« سردار خیبر حاج محمد ابراهیم همت.

 امر به معروف و نهی از منکر در قرآن

نویسنده : محمد علی حسینی‌فر

سال : 1381

استاد : استاد ابوالقاسم جعری

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی ملایر

موضوع : هدف از این تحقیق یافتن پاسخ‌های مناسب برگرفته از قرآن و روایات است و در پاسخهای بیان خواهد شد که اسلام چه اهمیت زائد‌الوصفی، چه عظمت ویژه‌ای برای این دو فرضیه امر به معروف و نهی از منکر قائل شده است. چه آثار عظیمی بر آن مترقب است که هستی جامعه در گرو آن آثارات و همچنین بیان خواهد شد که چه نحو شناختی باید از این دو فرضیه داشته باشیم و کسی که می‌خواهد آمر و ناهی داشته باید متصف به چه صفاتی باشد و شناخت کاملی نسبت به معروفها و منکرها باشد. روش اجرایی به صورت کتابخانه‌ایی . فصل چهارم به چند بخش تقسیم شده است . 1ـ اهمیت امر به معروف و نهی از منکر .2ـ آیات و مربوط به امر به معروف و نهی از منکر . 3ـ مصادیق امر به معروف و نهی از منکر . 4ـ شرایط امر به معروف و نهی از منکر . 5- مراتب امر به معروف و نهی از منکر . 6ـ آثار امر به معروف و نهی از منکر. 7- پیامد ترک امر به معروف و نهی از منکر . 8ـ ویژگیهای امر به معروف و ناهی از منکر . 9ـ علل و عوامل گرایش به منکرات . 10 ـ طرح‌های عملی برای اقامه امر به معروف مبارزه با منکرات . نتایج بدست آمده: امر به معروف و نهی از منکر یکی از اصول علمی اسلام است و در کتب فقهی شیعه بالاتر از حد یک واجب معمولی مطرح گشته و در ردیف ضروریات دین مبین اسلام از آن یاد شده ،‌منکر آن در صورت آگاهی کافر شناخته شده است قران کریم و روایات رسیده از رسول گرامی اسلام و خاندان بزرگوار آن حضرت اهمیت این دو فرضیه بزرگ را بیان کرده‌اند و می‌توان به این آیه تمسک جست . کنتم خیرامه اخرجت للناس تأمرون بالمعروف و تنهون عن المنکر تؤمنون بالله.

 انحرافهای جوانان در جامعه و دیدگاه اسلام

نویسنده : رضا حمزه‌لویی

سال : 1381

استاد : استاد امیری

دانشگاه : دانشکده علوم قرآنی ملایر

موضوع : هدف تحقیق: شناخت و بررسی مشکلات و عوامل زمینه‌ساز بروز انحرافات در جوانان می‌باشد از طریق آن ضمن تجزیه و تحلیل کم و کیف این پدیده به عنوان یکی از مسائل اساسی پیشگیریهایی ضروری صورت گرفته و اطلاعات مناسبی در این مورد ارائه گردد. روش اجرایی به دو صورت کتابخانه‌ایی و میدانی . فصل چهارم به چند بخش تقسیم گردیده است . 1ـ شناخت جوانان . 2ـ آسیب‌شناسی اجتماعی جوانان . 3ـ نمونه‌هایی از انحرافات . نتایج بدست آمده: نداشتن هدف درست و الگوی کامل به پوچی رسیدن جوانان به دلیل ندانست معنای واقعی زندگی، عقده حقارت ، نداشتن تجربه کافی، سادگی بیش از حد،‌وجود عوامل وراثت و دایر بودن خصوصیات و ویژگیهای خاص بدنی، فقر و احتیاجات مادی و عدم اعتماد به نزدیکان و افراد دور بر نوجوانان . بیسوادی والدین ،‌فرهنگهای غلط خانواده که باعث فرار فرزندان از خانه و توسل آنها به راههای غیر معقول و غیر قانونی می‌شود. بی‌توجهی به جوانان و ارزش ننهادن بر آنها به وجود نیاوردن محیطی برای تفریح و ورزش عدم مشارکت و مشورت جوانان در زمینه‌های مختلف که با جوانان در ارتباط است .

 علوم قرآنی از دیدگاه قرآن کریم

نویسنده : عباس اسماعیلی‌زاده

سال : 1381

استاد : دکتر محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : از آنجا که نسبت به تمام انواع مطرح در علوم قرآنی می‌توان به تصریح یا به تلویح در قرآن پاسخی یافت چیزی که به طور پراکنده در برخی از آثار علوم قرآنی و تفسیر وجود دارد. هرچند که به طور مستقل در این زمینه تلاش چندانی صورت نگرفته است. بر همین اساس و با توجه به عنوان پایان‌نامه در این تحقیق ابتدا موضوعات علوم قرآنی را از دیدگاه قرآن به دو دسته نگاه کلی و بیرونی به قرآن از دیدگاه قرآن و نگاه جزئی و درونی به قرآن از دیدگاه قرآن و پس از‌ آن هر یک از دو دسته مذکور را به دو بخش تصریحی و تلویحی تقسیم کرده‌ایم. از بخش نگاه کلی به قرآن مباحث: اسماء و اوصاف ، اعجاز ، تفسیر ،‌ تأویل ،‌تحریف‌ناپذیری و نزول قرآن که نزول نیز خود دارای فروعاتی چند می‌باشد: تعابیر نزول، مبدأ و منتهای نزول،‌تجافی و تجلی بودن ،‌بی‌واسطه و با واسطه بودن ، زمان نزول ، دفعی و تدریجی بودن نزول ، حکمتهای نزول تدریجی ، اهداف و اغراض نزول و سرِّ عربی بودن زبان قرآن. و از بخش نگاه جزئی به قرآن مباحث: ناسخ و منسوه و هماهنگی و تناسب آیات و سور قرآن. البته بحث محکم متشابه را با توجه به اینکه در بیشتر کتابهای تفسیر و علوم قرآن براساس دیدگاه قرآن تبیین شده است بحث ننموده‌ایم. در ابتدای هر مبحث پس از مختصری پیرامون جایگاه آن در علوم قرآنی چگونگی پاسخ قرآن به آن را تبیین کرده‌ایم. واژگان کلیدی: علوم قرآنی، ناسخ و منسوخ، اعجاز ، تفسیر ، تأویل ،‌تحریف و نزول.

 نصایح پدران به فرزندان در قرآن و حدیث

نویسنده : خدیجه فلسفی

سال : 1381

استاد : دکتر مجید معارف

دانشگاه : دانشکده اصول الدین شعبه قم

موضوع : یکی از روشهای تربیتی در دعوت انسانها به دین پروردگار ،‌روش موعظه و نصیحت است . چنانکه خداوند رحمان به پیامبر اکرم(ص) مأموریت می‌دهد که بوسیله موعظه نیکو، مردم را به راه پروردگار دعوت نماید . « ادع الی سبیل ربک بالحکمة و الموعظة الحسنة ...» (نحل /125) همچنین به مؤمنان فرمان می‌دهد که علاوه بر پرداختن به نفس خویش، به اصلاح خانواده خود بپردازد . « یا ایها‌الذین امنوا قواانفسکم و اهلیکم ناراً » (تحریم/6) به دلیل نقش بسزایی که پدران در قبال تربیت فرزندان خود دارند در آیات و روایات، به مواعظ بسیاری برمی‌خوریم که از زبان انبیاء و اولیاء الهی خطاب به فرزندانشان نقل گردیده است . نمونه بارز این مواعظ در قرآن، پندهای لقمان حکیم(ع) به فرزندش می‌باشد. « و اذ قال لقمان لابنه و هو بعظه یا بنی لا تشرک بالله... ان الشرک لظلم عظیم» (لقمان/13) این پایان‌نامه تلاش دارد در چهار بخش به بررسی جنبه‌های مختلف موعظه و نصیحت پرداخته و سپس اهم نصایح پدران به فرزندان در قرآن و حدیث را بازشناسی نماید.

 نقد و بررسی جدل در قرآن کریم

نویسنده : هاله حمیدی مقدم

سال : 1381

استاد : دکتر سید محمد باقر حجتی

دانشگاه :

موضوع : ساختار کلی پایان‌نامه‌ای در بخش‌هایی سه‌گانه تنظیم شده و مطالب هر بخش را با لحاظ تقسیم‌بندی موضوعی ، به تفصیل مورد بررسی قرار داده شده است . در بخش نخست ، ابتدا حوزه معنایی واژه جدل به عنوان یکی از صناعات پنجگانه منطقی ترسیم شده و نیز معانی لغوی و اصطلاحی این واژه با بهره‌گیری از کتب منطق و استناد به آرای برخی از فلاسفه نظیر سقراط، افلاطون، ارسطو ، کانت و هگل مورد بررسی قرار گرفته است . مطلع بحث در دومین بخش این رساله، مقایسه‌ای است میان معنای جدل در علم منطق و آنچه مد نظر دانشمندان علوم قرآنی و تفسیر است و نگارنده در ادامه با بهره‌گیری از آثار تفسیری مفسرانی چون رازی،زمخشری، طبرسی،‌قرطبی، سیوطی، عیاشی، جرجانی، طباطبایی و ... آرا و نظریات هر یک را درباره معانی مختلف جدل در قرآن کریم مورد تحلیل قرار داده است. بخش سوم و واپسین فصل این رساله به بررسی انواع جدل در قرآن کریم و شیوه‌های به کارگیری قیاس جدلی و قیاس برهانی توسط قرآن، اختصاص یافته است . نگارنده در این بخش علاوه بر استناد به آیات شریفه قرآن، از آرای مفسرانی چون سیوطی، زرکشی، سید قطب و ... بهره گرفته و به ویژه موضوع احتجاجات قرآن را درباره جدل با استناد به آرای سیوطی در الاتقان به تفصیل مورد بررسی قرار داده است .

 نقش حروف معانی در قرآن

نویسنده : سیده نرگس نقبائی

سال : 1381

استاد : دکتر محمد غفرانی

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

موضوع : حروف معانی یکی از مهمترین مباحث علم نحو است و از آن میان حروف جاره به لحاظ معانی مختلفی که در جمله ایفا می‌کند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است . از این رو در این اثر با بسط و گسترش معانی حروف جاره و ارائه شواهد کاربردی آن در آیات قرآن مجید سعی شده آن مقدار که در توان این نویسنده بوده از گفته‌های پیشینیان و از لابه‌لای کتب تفسیری و لغوی استخراج و در پاره‌ای از موارد با مقایسه نسخه‌های متعدد مواردی ذکر شود و سعی بر این بوده که دقیق‌ترین ترجمه انتخاب شود و در فصل دیگری از این رساله به ساختار حروف جر، نگرشی نوین صورت گرفته است و ارتباط و معانی که این حروف به افعال می‌دهد تا حدودی مورد بررسی و پژوهش قرار گرفته است .

 بررسی موارد اختلاف برانگیز در قرآن از دیدگاه‌های گوناگون (تفسیری، کلامی)

نویسنده : عظیم عظیم‌پور مقدم

سال : 1381

استاد : دکتر آذرتاش آذرنوش

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این مجموعه مهم‌ترین عوامل اختلاف در ترجمه‌های قرآن به زبان فارسی از دیدگاه‌های تفسیری و کلامی، مطابق روایت حفص مورد بررسی قرار گرفته؛ و پس از مقایسه 22 ترجمه با یکدیگر گوشه‌هایی از کاستی‌ها در برخی از ترجمه‌ها تبیین گردیده است . اختلاف در ترجمه‌ها که با گسترش فزاینده ترجمه‌ها و تلاش در راه رسیدن به ترجمه‌ای مناسب، در هر عصر شکل تازه‌ای به خود می‌گیرد، ریشه در عوامل متعددی دارد . بازشناسی این عوامل که به بخش عمده‌ای از آنها در مقدمه اشاره شده است و ارائه راه کارهای مناسب برای سامان بخشیدن به امر ترجمه از اهداف این مجموعه به شمار می‌رود . مهم‌ترین این عوامل عبارتند از : 1ـ ایجاز حذف که به عنوان یکی از جنبه‌های بلاغی در قالب حرف. واژه و جمله در فصل سوم مورد بحث قرار گرفته است . 2ـ مباحثی از قواعد عربی و ساختار آن مانند مرجع ضمیر، معادل یا بی‌واژگان جایگزین، و واژگان مشابه با معانی مختلف که موجبات اختلافات فراوانی را فراهم نموده است در فصل چهارم بیان گردیده است. 3ـ برخی از مبانی کلامی در مباحثی چون تجسیم و تشبیه، عصمت پیامبران،‌حبط و تکفیر اعمال و جبر و اختیار که در ترجمه بیشتر رخ می‌نماید و باعث گسترش دامنه اختلافات در ترجمه می‌گردد، در فصل پنجم مورد بررسی قرار گرفته است .

 بررسی باستان‌شناسانه مکانهای ذکر شده در قرآن از طوفان نوح تا دوران موسی

نویسنده : لاله روح‌انگیز

سال : 1381

استاد : دکتر محمود طاووسی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در قصص قرآن به تعدادی مکان جغرافیایی اشاره شده، که در میان آنها 23 شهر قابل توجه است . در این رساله از میان این 23 مکان، هفت مکان جغرافیایی که با زمان ظهور پیامبران یاد شده در قرآن ترتیب یافته است با توجه به مدارک باستان‌شناسی، متون قرآنی و تاریخی و جغرافیایی بررسی و مطالعه شده است . با توجه به تعداد این مکانها،‌این رساله در هفت فصل تنظیم گردیده است:در فصل نخست کوه جودی که در قرآن محل فرود‌کشتی نوح معرفی گردیده است و روایات و متون مربوط به حادثه طوفان نوح و گزارش‌های باستان‌شناسی کشف کشتی نوح در کوههای آرارات ارائه گردیده است . فصل دوم اختصاص به سرنوشت قوم عاد و مسکن آنها در سرزمین احقاف و شهر ارم دارد . حفاران پترا احتمال می‌دهند که این شهر همان ارم ذات العماد است . فصل سوم: داستان زندگی زندگی حضرت صالح و قوم ثمود و محل زندگی این قوم در الحجر (مداین صالح) در شمال عربستان در این فصل مورد بحث قرار گرفته است فصل چهارم: شهر بابل که در قرآن تنها یکبار در ارتباط با هاروت و ماروت ذکر شده است، طبق گزارشهای کتاب مقدس و اکثر مورخین، محل تولد حضرت ابراهیم است،‌در این فصل این شهر و نقشه مسیر مهاجرت ابراهیم از اور به کنعان ارائه شده است. فصل پنجم : شهرهای مؤتفکات که شامل سدوم ـ گمورا ـ زوعر ـ زبوعیم و ادامه می‌باشد،‌در اطراف دریای مرده قرار دارد که در زمان حضرت لوط (ع) مورد خشم خداوند قرار گرفت و نابود گردید. فصل ششم : واژه مصر به عنوان مکان حضور حصرت یوسف و موسی(ع) در قرآن ذکر گردیده است که چون زمان حضرت موسی(ع) خارج از دوره مورد مطالعه در این رساله بود، در این فصل فقط به سکونت حضرت یوسف(ع) و اقامت خاندان یعقوب در مصر در زمان سلسله دوازدهم پرداخته شد. فصل هفتم : هم اختصاص به مطالعه شهر مدین و قوم ایکه، شهری که حضرت شعیب(ع) بر آن مبعوق شد و مردم آن دیار به خشم خداوند توسط صاعقه‌ای نابود شدند، دارد . در پایان می‌توان به این نتیجه رسید که تمامی مکانهایی که در قرآن ذکر شده است،‌در جهان باستان مکانی جغرافیایی بوده است. مطالعات و کاوشهای باستان‌شناسی انجام یافته در این مکانها بسیار محدود است و فقط برخی از آنها به صورت مقدماتی پژوهش یا کاوش شده‌اند و لزوم برنامه‌های کاوش را از سوی کشورهایی که این محوطه‌های باستانی اینکه در آنها شناسایی شده‌اند را می‌طلبد. واژگان کلید: باستان‌شناسی، قرآن کریم، کتاب مقدس.

 اصلاحات و ویژگیهای مصلحان از دیدگاه قرآن کریم

نویسنده : سلیمان عباسی

سال : 1381

استاد : دکتر نهله غروی نائینی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : «اصلاح» به معنای : زایل کردن فساد، به سامان آوردن، به صلاح آوردن و ... است که در قرآن کریم با مشتقات مختلف آمده است و در مفاهیمی از قبیل : صلاحیت دخول در بهشت ، اصلاح بعد از توبه، اصلاح وصیت ، صفت عمل و انسان، اصلاح میان مردم و ... ـ بکار رفته است ، که انجام دهنده آنها فردی صالح و مصلح شناخته می‌شود. در تقابل اصلاح ،‌فساد و افساد قرار دارد که هر گونه خروج از حالت سلامت و اعتدال، ظلم و ستم، کفر و شرک و نفاق ، محاربه با خدا و رسول و ... فساد تلقی شده و عامل آن « مفسد» نامیده می‌شود. تلاش برای رفع هر گونه فسادی، وظیفه واجب هر فرد و نظام اسلامی قلمداد می‌شود، بنابراین هر اندازه دامنه فساد وسیع می‌شود،‌دامنه اصلاح نیز وسیع‌تر می‌گردد. در اندیشه قرآنی قرار گرفتن فرد و جامعه در مسیر الهی که برای انجام اصلاحات، مصلحان موظف به حرکت به طرف جامعه و تلاش برای رفع موانع هدایتند. جریان اصلاح‌طلبی و اصلاح‌طلبان در جامعه دینی در صورتی توفیق خواهد یافت که دور از شائبه‌های نفسانی بوده و با قصد و هدف الهی انجام گیرد. بکارگیری روشهای خشنونت آمیز در برخورد با مفاسد ، مذموم شمرده شده است ، لکن چنانچه مفاسد کلان اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و مفسدان بزرگ ، با کاربرد روشهای مسالمت‌آمیز و فرهنگی اصلاح نشوند، قرآن کریم در کنار آن اصل مهم ، به برخوردهای عملی و حتی قهر‌آمیز در اصلاح مفاسد نیز توجه دارد.کلید واژه‌ها: اصلاح، اصلاحات ،‌مصلح ، اصلاح‌طلب، فساد، مفسد.

 بررسی بنیانگذاری قرائت و کتابت قرآن کریم توسط پیامبر اکرم (ص)

نویسنده : محسن رجبی

سال : 1381

استاد : دکتر محمد علی لسانی فشارکی

دانشگاه : دانشگاه امام صادق(ع)

موضوع : قرائت و کتابت قرآن یکی از موضوعات بنیادین در عرصه علوم قرآنی و مجموعه علوم و معارف اسلامی است، و « علم قرائات» و نیز ،‌« علم رسم‌المصحف» یا « علم مرسوم‌الخط» جایگاه و نقش مهمی در ارتباط با حفظ اصالت و جاوادنگی قرآن بر عهده دارند . اما از آنجا که اولاً: انبوه روایات اسلامی ، آکنده از اسرائیلیات و فرآورده‌های برخوردهای مذهبی و قوم‌گرایانه‌ است؛ و ثانیاً : با توجه به عدم تدوین درست و اصولی برخی از علوم قرآنی مانند « علم اسباب نزول» ، « علم مکی و مدنی»، « علم ناسخ و منسوخ» و « علم جمع و ترتیب قرآن» که به دور از قرآن به عنوان مأخذ اصلی علوم قرآنی و به دور از آموزه‌های سیره و سنت نبوی(ص) و تعالیم کبار صحابه و ائمه طاهرین (ع) تدوین شده‌اند؛ و ثالثاً : به دلیل فقدان یک نظام روش شناختی دقیق در تحلیل و بررسی سنت و سیره نبی‌اکرم (ص) و متعارف نبودن مطالعه تطبیقی قرآن و سیره ،‌به رغم وفور کتب و رسائل در زمینه سیره نبوی و گسترش نسبی مرزهای دانش و تحقیق در علم قرائات و علم رسم‌المصحف، نحوه بنیانگذاری پیامبر اکرم (ص) در دو حوزه قرائت و کتابت قرآن ،‌همچنان ناگشوده و حتی ناشناخته مانده است . در حالی که توجه به این اصل مهم که آموزش و ترویج قرآن در سیره و سنت نبوی همواره به عنوان آموزش و ترویج یک زبان مطرح بوده، می‌تواند گره‌های کوری که از دیرباز در ارتباط با بنیانگذاری قرائت و کتابت قرآن مطرح بوده است را بگشاید . پس زمینه‌های صدور روایات « احرف سبعه» نشان می‌دهد که درصدد تبیین ماهیت قرآن و تیسیر آموزش و آسان‌گیری در امر قرائت در جهت ترویج و شناخت زبان قرآن است . چنانکه قرآن و قرائات دو حقیقت جدای از هم می‌باشند و منشاء اختلاف در قرائت ، اختلاف در نزول یا تعدد آن و اختلاف در اقراء یا قرائت پیامبر اکرم (ص) یا ناشی از ابتدایی بودن خط نمی‌باشد. همچنین، متن واحد و کامل قرآن به شکل فعلی و متواتر آن در عهد رسالت پیامبر اکرم (ص) و تحت تعلیم و نظارت دقیق آن حضرت ، جمع‌ و تدوین و تألیف شده است و رسم‌الخط آن توقیفی است و مشیت الهی بر آن قرار گرفته که همانند رسم‌القرائه متن متواتر قرآن جاودانه بماند. و بدین ترتیب ، پیامبر اکرم (ص) ضمن بنیانگذاری قرائت و کتابت قرآن، روشها و شیوه‌های درست و اصولی آموزش و ترویج آن را نیز، بیان و تبیین نموده‌اند، که مطالعات قرآنی و بین‌رشته‌ای در دیگر حوزه‌های علوم و فنون می‌تواند به تکمیل و تدقین پژوهشهای مربوط به آموزش و ترویج قرآن بیانجامد. واژگان کلیدی: قرائت،‌کتابت، رسم‌المصحف (رسم‌الخط قرآن) ،‌جمع و تدوین، احرف سبعه ،‌آموزش و ترویج.

 پژوهشی پیرامون مشترکات‌روایی‌ کتب تفسیر شیعه و اهل سنت جزء هفدهم قرآن کریم

نویسنده : محسن زارعی

سال : 1380

استاد : آیت الله دکتر احمد بهشتی

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی واحد فساء

موضوع : قرآن مجید بدون هیچ تردیدی بزرگترین منبع معارف هدایتگر و سعادت‌آفرین برای انسان است مسلمانان از همان آغاز نزول کلام وحی علاقه بسیار زیادی به آن نشان دادند اما به تدریج متوجه شدند که برای فهم و درکک بهتر آیات قرآن باید به رسول خدا(ص) مراجعه نمود و پس از وی احادیث امامان معصوم(ع) در فهم قرآن مطمئن‌ترین روش است. بنابراین سنت معصومان(ع) در کنار قرآن و همراه آن، منبع شناخت اسلام و دستورات آن است. حدیث دومین سند دین است که خداوند متعال، خود تبیین و تفسیر کلامش را به آن واگذار نموده است. این تحقیق تحت عنوان پژوهشی پیرامون (مشترکات روائی شیعه و اهل سنت) در جزء هفدهم قرآن مجید شامل سوره الانبیاء با 112 آیه سوره حج با 78 آیه می‌باشد. لازم به ذکر است که در میان آیات این سوره‌های مبارکه تعداد محدودی از آیات مشترکات روائی داشته که استخراج و معرفی گردیده‌اند. براساس و محور اشتراک‌یابی دو تفسیر ارزنده «نور الثقلین» از تفاسیر شیعه و «الدر المنثور» از تفاسیر اهل سنت می‌باشند ضمن انیکه در تحلیل و جمع‌بندی نهایی از تفاسیر ارزشمندی مانند المیزان ـ مجمع البیان ـ البرهان و ... کمک گرفته شده است که در این مرحله نظریات مختلف پیرامون آیه و احادیث ذیل آن جمع آوری گردیده است. برای روشن شدن بهتر مطالب، آیه قرآن و اولین حدیث در هر موضوع ترجمه گردیده،‌تا ارتباط حدیث و آیه مشخص گردد. بنابراین می‌توان گفت که ذیل هر آیه دو بخش نقل و تحلیل و جمع‌بندی احادیث و روایات به چشم می‌خورند. توضیحات مطالبی که مربوط به حدیث و آیه مورد نظر می‌باشد از منابع یاد شده استخراج گریده که این مطالب گاهی یکدیگر را تأیید کرده و گاه بین آنها اختلافاتی مشاهده می‌گردد. همچنانکه بعضی از منابع، حدیث مورد نظر را تأیید و برخی را رد می‌نمایند. در نگارش این تحقیق توسط (نگارنده) اهداف مختلفی از جمله :الف) ایجاد انگیزه برای انجام تحقیقات جدید در زمینه قرآن و حدیث ب) نزدیک‌کردن دیدگاهها دو گروه بزرگ مسلمین در زمینه‌‌های مختلف ج) تطبیق احادیث و روایات بر آیات شریفه قرآن،‌ دنبال شده است با این امید که این اقدام کوچک آغاز تلاش و عظیمی در جهت تحقق اصل وحدت حقیقی بین گروههای مختلف مسلمانان و زمینه‌ای برای گامهای بعدی دوست‌داران قرآن و سنت رسول خدا(ص) باشد.

 بررسی مفهوم توکل در قرآن

نویسنده : مجید گریوانی

سال : 1380

استاد : دکتر محمد علی لسانی فشارکی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر چکیده ( به زبان فارسی و انگلیسی) ،‌مقدمه و پنج فصل ، نتایج و پیشنهادها و فهرست منابع و مأخذ است مقدمه، بیان مسأله و سؤالات اصلی تحقیق، بیان فرضیه‌ها، هدف‌ها ، ضرورت و سابقه انجام تحقیق و روش تحقیق، مطالبی است که در فصل اول به آنها پرداخته شده است . در فصل دوم،‌به معانی و مفاهیم توکل و وکیل از نظر لغت و اصطلاح پرداخته و معنای توکل را در اصطلاح چنین بیان می‌کند: « توکل عبارت است از این که انسان اعتماد خود را تنها متوجه سبحان کند و باور داشته باشد که خدا با حسن تدبیر در همه احوال او را کفایت می‌کند و خدا را مسبب الاسباب بداند و به اسباب طبیعی و مادی تعلق خاطر پیدا نکند و تمامی کوشش خود را به کار گیرد و در صورت عدم موفقیت دچار ترس و اضطراب نشود». در فصل سوم تحت عنوان « توکل در فرهنگ اسلامی» اهتمام نگارنده بر بررسی توکل از دیدگاه روایات ـ بیشتر نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه ـ است و از این این رهگذر بر مفاهیمی که با تدبر در آیات به دست آمده است، تأکید و تأیید می‌شود . فصل چهارم به بیان « راه و رسم توکل» از دیدگاه قرآن اختصاص دارد . در فصل پنجم ،‌با عنوان « دستاوردهای توکل» آثار و نتایج توکل را بر شخص متوکل که در فصل دوم در بررسی آیات به آنها اشاره کرده بود به تفصیل می‌آورد و افزون بر آنها توکل را رمز بهره‌مندی از امدادهای غیبی. مانعی برای ساده‌اندیشی و خرافه‌گرایی، انگیزه حرکت و مایه جلب محبت الهی قلمداد می‌کند.

 خطابات قرآن مجید

نویسنده : محمد حسن کفاشان

سال : 1380

استاد : دکتر سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : هدف پژوهشگر: تحقیق پیرامون خطابات قرآنی که از ناحیه خداوند تبارک و تعالی بر عموم انسانها شده است . آشنایی با خطابات قرآنی که با حرف ندا در قرآن آغاز شده است از جمله : یاایها‌الرسل، یا‌ایها‌النبی، یا ایهالارسول، یا ایهاالذین امنوا، یا بنی‌آدم، یا ایها‌الذین کفروا و همچنین خطابات خاص به پیامبر اکرم(ص). روش پژوهش: دراین تحقیق از روش اسنادی و کتابخانه‌ای برای رسیدن به مقصود در انجام کار تحقیقی و ارائه مباحث مورد نظر استفاده شده است. ابزار و اندازه‌گیری : طرح تحقیق حاضر از طریق کتب متعدد قرآنی و با مراجعه به کتابخانه‌های مختلف به انجام رسیده است و به جهت تبیین موضوع تحقیق و برای آشنایی و دقت در انجام کار با استفاده از کشف الایات مورد توجه قرار گرفته است . طرح پژوهش: طرح پژوهش حاضر از نوع تحقیق از منابع گسترده قرآنی و با استفاده از چهار منبع پرمحتوای تفسیری شامل : 1ـ مجمع‌البیان (طبرسی9 2ـ المیزان(علامه طباطبایی) 3ـ منهج‌الصادقین(ملافتح اله کاشانی) 4ـ اطیب‌البیان (عبدالحسین طیب) جمع‌آوری شده و مورد تفحص قرار گرفته است. نتیجه کلی: تحقیق و پژوهش پیرامون کلام الهی (قرآن) و اداء دین خود . طرح معرفی خطابات قرآنی بصورت مدون و دسته‌بندی و بصورت عمومی و خصوصی به انسانها و پیامبران و نیز خاص. در ارتباط با پیامبر اکرم(ص) مطرح نموده است . تبیین و آشنایی در خصوص خطابات قرآنی که خداوند برای سعادت انسانها در قالبهای گوناگون و به شیوه‌های مختلف بیان فرمود است . آشنایی با حدیث انما یفرف القرآن من خوطب به و تلاش در جهت فهم قرآن از طریق قرآن و اهل بیت علیهم السلام با توجه به این حدیث شریفه .

 هدایت و ضلالت از دیدگاه قرآن

نویسنده : قربانعلی مظفری

سال : 1380

استاد : سید رضا مؤدب

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این پژوهش مشتمل بر شش فصل است: فصل اول،‌معنای هدایت و ضلالت ؛ فصل دوم،‌اقسام هدایت و ضلالت ؛ فصل سوم، اسباب هدایت و ضلالت ؛ فصل چهارم،‌عوامل هدایت و ضلالت ؛ فصل پنجم ،‌رابطه‌ی هدایت و ضلالت با اختیار؛ فصل ششم،‌عوامل تأثیرگذار در شخصیت انسان.

 نگرشی نوین به مسائل زنان در کتاب و سنت

نویسنده : فاطمه علائی رحمانی

سال : 1380

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این رساله در هفت فصل با این مباحث تنظیم و تدوین شده است: فصل اول ،‌زنان و دو نگرش متفاوت سنتی و نوین؛ فصل دوم،‌قضاوت زنان در فقه اسلامی؛ فصل سوم، افتا و مرجعیت زنان ؛ فصل چهارم،‌بررسی حق طلاق؛ فصل پنجم،‌تمکین و نشوز ؛ فصل ششم،‌حضانت کودکان از نگاه دین؛ فصل هفتم،‌میزان گستره‌ی ولایت پدر در نکاح صغیره و بالغه‌ی رشیده. در این پژوهش به مسائل روز زنان از نگاه آیات و روایات پرداخته شده است.

 داستان حضرت یوسف(ع) در قرآن و تورات

نویسنده : جواد گرمابی

سال : 1380

استاد : محمد علی مهدوی‌راد

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این پژوهش مشتمل بر یک مقدمه و چهار فصل با این مباحث است : مقدمه: پیشینه‌ی تحقیق؛ فصل اول، شناخت تورات: نگاهی اجمالی به تورات، شواهد و مدارک تحریف تورات، تورات از دیدگاه قرآن؛ فصل دوم، جایگاه قصه در قرآن: معنای لغوی قصه، معنای اصطلاحی قصه، تعریف قصص قرآنی، تفاوت قصص قرآن با دیگر قصص،‌اهداف قصص قرآنی، تفاوت قصص قرآن با دیگر قصص ، اهداف قصص قرآنی؛ فصل سوم، داستان حضرت یوسف(ع) در قرآن و تورات: دوران پرمخاطره‌ی کودکی، یوسف در خانه‌ی عزیز مصر، یوسف و زندان(ارشاد و تبلیغ در زندان، تدبر یوسف ، پیشنهاد وزارت)، یوسف و برادران،‌وصل یاران؛ فصل چهارم، خلاصه‌گیری و پیشنهادها.

 خودی و غیر خودی از دیدگاه قرآن

نویسنده : حسن نقدیان

سال : 1380

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این پایان‌نامه در شش فصل تنظیم و تدوین یافته است. فصل اول، کلیات: بیان مسئله، پیشینه‌ی تحقیق، انگیزه و هدف، تعریف واژه‌ها ،‌فرضیه، مشکلات و محدودیت‌های تحقیق، روش تحقیق، سازماندهی تحقیق؛ فصل دوم، مرزبندی خودی و غیر خودی: خودی و غیرخودی از نگاه صاحب‌نظران،‌مرزبندی خودی و غیر خودی در قرآن، شواهدی بر خودی و غیر خودی؛ فصل سوم، مصادیق خودی و غیرخودی در قرآن، اهل کتاب،‌منافقان، هواداران کفار و اهل کتاب؛ فصل چهارم،‌خصوصیات خودی‌ها در قرآن: نداشتن رابطه‌ی دوستانه با غیر خودی‌ها، دوستی و فروتنی با خودی‌ها ، ولایت‌پذیری، تعهد و وفای به عهد، حفظ امانت و دوری از خیانت،‌قانونمندی و رعایت حدود، حفظ احترام خودی‌ها، مسئولیت‌پذیری و ادای تکلیف،‌ترویج ارزش‌ها و نهی از ضدارزش‌ها؛ فصل پنجم، خصوصیات غیرخودیها: دوستی با طاغوت،‌غیرخودی‌ها و حق‌گریزی ،‌تکبر و خودپسندی در برابر خودی‌ها، فساد و فتنه‌انگیزی،تحریف آیین خودی‌ها ،‌انحراف افکار خودی‌ها با شعار اصلاح‌طلبی، فرصت‌طلبی غیر خودی‌ها از رخدادهای اجتماعی خودی‌ها، خشمگینی از پیشرفت خودی‌ها و خوشحالی از شکست آنان؛ فصل ششم ، واکنش در برابر غیرخودی‌ها: جدال احسن با غیر‌خودی‌ها، پرهیز از پشتیبانی از غیر خودی‌ها،‌عزت نطبیدن از غیرخودی‌ها،‌عدم خودباختگی در برابر زرق و برق‌های غیرخودی‌ها، عدم اطاعت از غیرخودی‌ها، خودداری از دوستی و ولایت‌پذیری غیرخودی‌ها، صلح و رابطه با غیرخودی‌ها، خشونت و سختگیری با غیرخودی‌ها، طرد و انزوای غیرخودی‌های منافق، ‌عدالت ورزی نسبت به غیرخودی‌ها.

 حقوق اهل کتاب و چگونگی روابط مسلمانان با آنان در قرآن

نویسنده : موسی احمدی

سال : 1380

استاد : عابدی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : مطالب این پژوهش در سه بخش به نگارش درآمده است: بخش اول ،‌کلیات: تاریخچه‌ی جامعه‌ی اسلامی(سیر تاریخی تنش‌ای میان پیروان ادیان، ویژگی‌های جامعه‌ی اسلامی)، شناسایی اهل کتاب (واژگان اهل کتاب،‌اهل کتاب چه کسانی‌اند؟ تقسیمات اهل کتاب، ویژگی‌های اهل کتاب از نظر قرآن، ادیان ساختگی)؛ بخش دوم،‌حقوق اهل کتاب: حقوق و عهد و پیمان، حقوق اهل کتاب حربی،‌حقوق اهل کتاب معاهد، حقوق اهل ذمه؛ بخش سوم، روابط مسلمانان و اهل کتاب (عدم موالات نسبت به اهل کتاب،‌نفی سبیل ،‌عدم ظلم و لزوم رفتار عادلانه)،‌روابط مسلمانان و اهل کتاب در قرآن (روابط اجتماعی،‌روابط اخلاقی و انسانی، روابط اقتصادی ، روابط قضایی).

 جهاد با نفس از دیدگاه قرآن کریم

نویسنده : علیرضا وثوق طبالوندانی

سال : 1380

استاد : جعفرعلی امیدی نجف آبادی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : هدف از این تحقیق، بررسی آثار تزکیه‌ی نفس در حیات فردی و اجتماعی انسان به وسیله‌ی جهاد با نفس، با استفاده از آیات قرآن و تفاسیر و روایات و کتب اخلاقی و علمی معتبر است . این پایان‌نامه مشتمل بر چهار بخش با این موضوعات است: بخش اول، شناخت و تعریف نفس ؛ بخش دوم،‌بیان قوای چهارگانه ؛ بخش سوم، شناخت اوصاف رذیله و فضیله؛ بخش چهارم، نتایج حاصله از تزکیه و جهاد با نفس.

 جهاد با نفس از دیدگاه قرآن کریم

نویسنده : علیرضا وثوق طبالوندانی

سال : 1380

استاد : جعفرعلی امیدی نجف آبادی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : هدف از این تحقیق، بررسی آثار تزکیه‌ی نفس در حیات فردی و اجتماعی انسان به وسیله‌ی جهاد با نفس، با استفاده از آیات قرآن و تفاسیر و روایات و کتب اخلاقی و علمی معتبر است . این پایان‌نامه مشتمل بر چهار بخش با این موضوعات است: بخش اول، شناخت و تعریف نفس ؛ بخش دوم،‌بیان قوای چهارگانه ؛ بخش سوم، شناخت اوصاف رذیله و فضیله؛ بخش چهارم، نتایج حاصله از تزکیه و جهاد با نفس.

 جاودانگی قرآن

نویسنده : فیروز اصلانی

سال : 1380

استاد : هادی ملکوتی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این تحقیق شامل یک مقدمه و چهار فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول،کلیات تحقیق: بیان مسئله ،‌سؤال‌های تحقیق، هدف پژوهش ، پیشینه‌ی تحقیق، ..؛ فصل دوم، اثبات جاودانگی قرآن: مفهوم جاودانگی قرآن، فطری بودن دین، نتایج فطری بودن دین، خاتمیت ، دلایل خاتمیت، خاتمیت قرآن، علل ختم نبوت، ادیان دیگر مقدمه‌ی ظهور دین خاتم،‌دلایل جاودانگی قرآن،‌آیاتی که بر جاودانگی دعوت قرآن دلالت می‌کنند،‌روایات معصومین؛ فصل سوم،‌تبیین و تحلیل جاودانگی قرآن: کمال قرآن،‌اثبات کمال قرآن،‌آیه‌ی اکمال، آیه‌ی اظهار، گفتاری از صاحب‌المنار، بیان علامه محمد تقی جعفری، جلوه‌هایی از کمال قرآن،‌عدم تحریف قرآن،‌قرآن بیانگر حقایق ثابت، تحولاتاجتماع بشری و جاودانگی قرآن(در حوزه‌های اعتقادات،‌اخلاق و احکام)، جهانی بودن قرآن،‌آیات دال بر جهانی بودن انذار قرآن؛ فصل چهارم، خلاصه‌ی مطالب.

 توکل در قرآن و حدیث

نویسنده : نسرین حسین اصفهانی

سال : 1380

استاد : احمدرضا غائی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر شامل سه فصل با این مباحث است: فصل اول، شناخت لغوی و کاربردی توکل:‌بررسی ریشه و مشتقات توکل در لغت،‌توکل در اصطلاح مشایخ و عرفا و سالکان،‌بررسی توکل و مشتقات آن در فرهنگ قرآنی، توکل در احادیث و روایات؛‌فصل دوم حقیقت توکل:‌در تعیرف و فضیلت توکل،‌حقیقت توکل ، فلسفه‌ی توکل در قرآن، ارتباط توحید و توکل، اسباب و علل و رابطه‌ی آن با توکل در قرآن و حدیث ،‌توکل و جهد و کوشش در قرآن و حدیث، معنای وکیل بودن خداوند،‌حد توکل و درجات آن در احادیث؛ فصل سوم، فوائد و آثار توکل: فوائد و آثار توکل در طریق بندگی خدا در احادیث ، فوائد و آثار توکل در جهت کسب کمالات ایمانی و انسانی.

 توسل در قرآن و حدیث

نویسنده : فاطمه صدیق میرزایی

سال : 1380

استاد : محمد حسن تبرائیان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر شامل دو بخش با این مباحث است: بخش اول،‌وسیله‌جویی برای کسب فیض از مبدأ هستی: مفهوم توسل، توسل در آیینه‌ی آیات،‌احادیث توسل از دیدگاه شیعه،‌احادیث توسل از دیدگاه اهل سنت، دعا و استدعا از دیدگاه قرآن و حدیث؛ بخش دوم،‌شبهات و پاسخ به آنها: استغاثه به ارواح اولیا جلوه‌ای دیگر از توسل، توحید و شرک و رد عقاید باطل ، زیارت قبور ائمه تجلی وحدانیت ،‌سوگند به خدا و غیر خدا در قرآن و روایات ،‌شفاعت خواهی از اولیا و مقربان الهی در دنیا و عقبی، تبرک به آثار پیامبر(ص) ،‌ماهیت مخالفین توسل.

 تحلیل نحوی بلاغی اسالیب حذف و تقدیر در قرآن کریم

نویسنده : سید رضا سلیمان زاده نجفی

سال : 1380

استاد : محمد فاضلی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر دارای سیزده فصل به این شرح است: فصل اول، بیان و اقتصاد در زبان: بیان، نظریه‌ی اقتصاد در زبان، اسلوب ایجاز در زبان عربی؛ فصل دوم، بلاغت حذف و ایجاز و رابطه‌ی آن با مجاز: غنای زبان و تمایل به ایجاز، مجاز، حذف؛ فصل سوم، پدیده‌ی حذف، شرایط، فواید،‌انواع،…: پدیده‌ی حذف، شرایط حذف، فواید حذف، انواع حذف؛ فصل چهارم، حذف فاعل: فاعل و حالات آن،‌حالات فاعل، حذف فاعل حقیقی؛ فصل پنجم، حذف مبتدا: انواع مسندالیه، مبتدا اصل است یا فاعل، حذف مبتدا،‌شرط حذف مبتدا، حذف مبتدا از نظر نحوی، راه پی‌بردن به مبتدای محذوف، قرینه‌ی حذف مبتدا، حذف مبتدا یا خبر، حذف مبتدا و بقای دو خبر؛ فصل ششم، حذف خبر: خبر رکن اصلی کلام است، حذف خبر، حذف خبر نواسخ، سیر بلاغی حذف خبر؛ فصل هفتم،‌حذف مفعول: نقش مفعول در کلام، انواع حذف مفعول، حذف مفعول از نظر نحوی، حذف مفعول از جهت نوع فعل، قرینه‌ی حذف مفعول، مفعول محذوف باید از جنس مذکور باشد، اغراض حذف مفعول؛ فصل هشتم، حذف دیگر منصوبات: حذف مفعول مطلق، حذف مفعول‌فیه، حذف مفعول لأجله،‌حذف مفعول معه، حذف حال، حذف تمییز، حذف منادی؛ فصل نهم، حذف مضاف: انواع حذف مضاف ، مضاف محذوف ملتفت الیه و محذوف غیر ملتفت الیه، شرایط حذف مضاف، حذف دو مضاف ، حذف سه‌مضاف ،‌علت تقدیر مضاف، راه تعیین مضاف محذوف، حذف مضاف در قسمت دوم کلام اولی است؛ فصل دهم، حذف مضاف الیه: شرط حذف مضاف‌الیه، مواضع کثرت حذف مضاف‌الیه، حذف مضاف‌الیه یا جانشینی ؛ فصل یازدهم ، حذف توابع : حذف صفت، حذف معطوف ،‌حذف در باب تأکید، حذف بدل یا مبدل منه؛ فصل دوازدهم ، حذف فعل: فعل از نظر ذکر و حذف ، اقسام حذف فعل؛ فصل سیزدهم ، حذف حرف: تعریف حرف، اقسام حروف، حذف حرف، حذف بخشی از یک حرف، حذف حرفی از یک فعل یا اسم. قرائت ،‌شرح حال قراء سبعه و روات و طرق قرائت ایشان؛ بخش دوم ، اصول قرائت ورش: بسمله ، میم جمع، مدات ،‌مدلین، های ضمیر، همزه‌ی مفرده، نقل و حذف ، اجتماع دو همزه در یک کلمه؛ بخش سوم: فرش الحروف.

 تأثیر عمل در سعادت انسان از نظر قرآن

نویسنده : سید حسین حسینی زندآبادی

سال : 1380

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه درچهارفصل با این مباحث نگارش شده است: فصل اول، کلیات : اراده داشتن انسان، هدف‌داری خلقت انسان، هدف نهایی انسان؛ فصل دوم، سعادت و رستگاری: معنای سعادت، ضرورت انتخاب راه برای نیل به سعادت، دیدگاه‌های گوناگون در مورد راه رسیدن به سعادت؛ فصل سوم، تأکید قرآن بر عمل: آیات مربوط به ایمان و عمل ،‌عمل از لوازم ایمان است،‌شواهدی بر تأثیر اعمال در سعادت؛ فصل چهارم، برخی از علل آسیب‌دیدگی تفکر مسلمین در مورد عمل: نفوذ تفکرات، تأثیرگذاری خلفای بنی‌امیه، فهم فاط پاره‌ای از مفاهیم دینی.

 پژوهشی درباره‌ی وحدت موضوعی سوره‌های قرآن

نویسنده : محمد خامه‌گر

سال : 1380

استاد : ولی الله نقی پور فر

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پژوهش در پنج فصل به بررسی نظریه‌ی وحدت موضوعی سوره‌های قرآن پرداخته است. فصل اول، کلیات: ضرورت و اهمیت، معنا و مفهوم وحدت موضوعی سوره‌ها، پی‌آمدها و کارکردهای بررسی موضوعی سوره‌های قرآن، گزارشی از تلاش‌های قرآن پژوهان در زمینه‌ی وحدت مووضعی سوره‌ها؛ فصل دوم، وحدت موضوعی سوره‌ها در بوته‌ی نقد و نظر: دلایل موافقان(آیات قرآن،‌احادیث اهل بیت(ع)، تلفیق حکیمانه آیات بر خلاف ترتیب نزول، وحدت غرض اقتضای بلاغت در سخن است)، دلایل مخالفان (قرآن بر حسب وقوع حوادث مختلف نازل شده است ، موضوع محوری ویژه‌ی کتب علمی است و قرآن کتاب هدایت است، مرتبط نمودن آیات به یک غرض واحد مشکل وتکلف آمیز است، اسلوب ویژه‌ی قرآن انتقال از موضوعی به موضوع دیگر است)؛ فصل سوم، روش‌ها و ابزارهای کشف موضوع سوره: سیاق سوره، اسم سوره، آیات آغازین و پایانی سوره‌ها، فضای نزول سوره، شأن نزول آیات و سوره، مکی یا مدنی بودن سوره، واژه‌های کلیدی هر سوره، فضائل و خواص سوره‌ها، اسماء الحسنی، حروف مقطعه و اغراض سوره‌ها، تناسب سوره‌های همجوار، قصه‌های قرآن و اغراض سوره‌ها؛ فصل چهارم، چالش‌های علمی در تعیین مووضع سوره‌ها: معرفی سوره، موضوع و غرض اصلی سوره، نمودار محتوایی سورة الملک؛ فصل پنجم، گزارشی از سبک‌های نمایشی وحدت موضوعی سوره‌ها: سبک نمودار محتوایی ، سبک گزارش محتوایی، سبک نمودار درختی، سبک استدلالی، سبک گزارش اجمالی، سبک تفصیلی.

 بررسی و تطبیق خطبه‌ی زهرا(س) با قرآن مجید

نویسنده : مطهره امینی

سال : 1380

استاد : محمد مهدی پورگل

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر مشتمل بر شش فصل با این عنوان‌ها است: فصل اول: کلیات؛ فصل دوم، پیشینه‌ی پژوهش؛ فصل سوم، روش پژوهش ؛ فصل چهارم،‌حضرت فاطمه(س) چرا خطبه خواند؟ فصل پنجم، بررسی کامل‌ترین متن خطبه‌ی حضرت زهرا(س) ؛ فصل ششم: بررسی تطبیقی کلمات خطبه‌ی حضرت زهرا (س) با قرآن؛ فصل پنجم، پیشنهادها؛ فصل ششم، فهرست‌ها .

 بررسی غدیر خم در تفاسیر و سایر منابع اهل سنت

نویسنده : سید مسعود اسدی

سال : 1380

استاد : عباس همامی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در چهار فصل با این عنوان‌ا تنظیم و نگاشته شده است: فصل اول،‌کلیات: ولایت و سرپرستی، ولایت علی(ع) ، روز غدیر؛ فصل دوم، آیاتی که در زمینه‌ی آیه‌ی تبلیغ، آیه‌ی اکمال دین، آیه‌ی عذاب واقع؛ فصل سوم، غدیر در روایات و آثار تاریخی و أدبی؛ فصل چهارم،‌نقد دیدگاه‌ها درباره‌ی حدیث غدیر خم: نقد حدیث غدیر،‌نقد دیدگاه‌های اهل سنت،‌حضور علی(ع) در غدیر خم، معنای کلمه‌ی مولی، شواهد شیعه درباره‌ی کلمه‌ی مولی،‌توجیه اهل سنت در مورد شواهد.

 بررسی روایات تفسیر امام صادق(ع) (جزء اول)

نویسنده : کاظم زمانی

سال : 1380

استاد : سید رضا مؤدب

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در این پایان‌نامه تعداد 351 روایت تفسیری از امام صادق (ع) ذیل 86 آیه از جزء اول قرآن کریم ـ یعنی سوره‌ی حمد و 141 آیه از سوره‌ی بقره ـ گرد آوری شده و متن و سند آنها بررسی گردیده و موارد اختلاف روایات و لغات دشوار، موضوع روایات و میزان صحت و سقم آنها بیان شده است.

 بررسی تفاسیر معتبر درباره‌ی دو آیه‌ی «شکل » و «شاکله» و مطابقت آن با نظریه‌ی مثل افلاطونی

نویسنده : محمد تحریرچی

سال : 1380

استاد : محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : در این تحقیق نخست،‌دو واژه‌ی قرآنی « شکل» و « شاکله» در هفده تفسیر معتبر قدیم و جدید بررسی شده است؛ سپس موضوعات مربوط به آن دو در آثار فلاسفه و حکما و عرفا و دانشمندان مورد مطالعه قرار گرفته است. مراد از شاکله در این تحقیق عاملی است که موجود زنده را به تحرک وا می‌دارد و از آن به نفس، ضمیر، قلب، ذهن، مغز، نهد و قالب مثالی تعبیر می‌شود.

 

 

 بررسی آرای علوم قرآنی امام خمینی (ره)

نویسنده : محمد رضا عرب‌زاده

سال : 1380

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر از یک مقدمه و نه فصل تشکیل شده است: مقدمه(ضرورت تحقیق، تبیین موضوع، حیات علمی امام خمینی(ره)، پیشینه‌ی تحقیق، قلمرو تحقیق، روش تحقیق، تنگناها و مشکلات )؛ فصل یکم،‌هویت قرآن، حقیقت قران، مقاصد قرآن (هدایت به سبل اسلام،‌نجات انسان از زندان طبیعت ، تهذیب نفس و انسان‌سازی، احیای قلوب، معرف خداوند،‌هدف محوری و نهایی قرآن)،‌مطالب قرآن (دعوت به تهذیب نفس، احتجاج‌ و استدلال بر معارف حق، بیان قوانین ظاهر شریعت ، احوال معاد و براهین آن، بیان احوال کفار و معاندین ،‌کیفیت جهاد و پیامبر و اصحاب، قصص انبیا و اولیا)؛‌فصل دوم،‌پدیه‌ی وحی از نگاه امام خمینی(ره) : وحی در لغت و اصطلاح ،‌وحی در یک نگاه کلی، نظریه‌ی نبوغ شخصی،‌تلقی عقلانی از وحی، تلقی عرفانی از وحی، کلام امام در بیان عدم امکان درک حقیقت وحی. فرآیند وحی در نگاه امام خمینی(ره)؛ فصل سوم، نزول قرآن : معنی نزول قرآن، مراحل نزول، نظر امام درباره‌ی مراحل نزول، انحای نزول، نظر امام درباره‌ی مراحل نزول، انحای نزول،نظرامام درباره‌ی انحای نزول،‌نزول قرآن بر هفت حرف، واسطه‌ی وحی؛ فصل چهارم،‌اعجاز قرآن:دیدگاه امام درباره‌ی تحدی قرآن، وجوه اعجاز قرآن، دیدگاه امام درباره‌ی وجوه اعجاز قرآن، تأکید اما بر اعجاز عرفانی؛ فصل پنجم، مصونیت قرآن از تحریف : اقسام تحریف در قرائت از نگاه امام،‌تحریف کلمات و جملات قرآن، نظر امام درباره‌ی تحریف آیات قرآن، منشأ قول به تحریف، قرائن تاریخی بر عدم صحت روایات تحریف، جواب امام از ادله‌ی قائلین به تحریف، بیانی متفاوت از امام؛ فصل ششم، قرائات: تواتر قرائات، دیدگاه امام درباره‌ی تواتر قرائات، حجیت قرائات، دیدگاه امام درباره‌ی حجیت قرائات، بیان امام درباره‌ی قرائت «مالک یوم‌الدین » و « کفواً احد»؛ فصل هفتم ، آداب تلاوت قرآن: اهمیت قرائت قرآن، آداب قرائت قرآن، ترتیل در قرائت، حزن در قرائت، استعاذه،‌نشاط، طمأنینه، تعظیم، اخلاص، حضور قلب، رفع حجب، تفهیم ،‌تفکر و تدبر ، تطبیق؛ فصل هشتم،‌تفسیر: معنای لغوی تفسیر، معنای اصطلاحی تفسیر، تعریف تفسیر از نگاه امام،‌زمینه‌های نیاز به تفسیر، دیدگاه امام درباره‌ی نیاز به تفسیر، جواز و امکان تفسیر، شروط مفسر، دیدگاه امام درباره‌ی شیوه‌ی تفسیر، تفسیر به رأی ،‌دیدگاه امام درباره‌ی تفسیر به رأی؛ فصل نهم، زبان قرآن : دیدگاه‌ها درباره‌ی زبان قرآن، دیدگاه امام درباره‌ی زبان قرآن، زبان قرآن زبان هدایت است،‌ویژگی‌های زبان هدایت.

 امدادهای غیبی و شرایط بهره‌مندی در قران

نویسنده : خادم حسین فاضلی

سال : 1380

استاد : حبیب الله طاهری

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : تحقیق حاضر دارای هفت فصل است: فصل اول، کلیات: تبیین موضوع تحقیق ، اهمیت و ضرورت تحقیق ، انگیزه و اهداف تحقیق ،‌بیان مسئله و سئوال‌های اصلی تحقیق ، منابع تحقیق، مراحل تحقیق، شیوه‌ی تحقیق، پیشینه‌ی پژوهش، ‌مشکلات و محدودیت‌های تحقیق، نگاهی به واژه‌های تحقیق (کاربرد واژه‌های امداد، غیب و شهود،‌رحمان و رحیم ، نصر، فتح، سکینه، رعب در لغت و قرآن)؛ فصل دوم، سنت امداد غیبی و ویژگی‌های آن: سنت امداد غیبی (تعریف سنت و امداد غیبی و قانونمند بودن امداد غیبی)،‌اثبات امداد غیبی از سه منظر (قرآن، عقل، حدیث)، چشم‌اندازی به بعضی از ج.امع اسلامی؛ فصل سوم، انواع امدادهای غیبی: امدادهای اجتماعی (امدادهای اجتماعی فراگیر مانند امداد در اصل هستی، امداد در امور مادی و دنیائی و امداد با ارسال انبیا، امداداهای اجتماعی غیرفراگیر مانند نزول برکت به مؤمنان ، فرشتگان و امداد مؤمنان،‌امداد با عوامل طبیعی و امداد در برقراری حکومت مستضعفین)، امدادهای فردی(الهام و اشراق، توفیق الهی، خواب‌های راستین)؛ فصل چهارم، شرایط و موانع امدادهای غیبی: شرایط امدادهای غیبی مانند یاری دین و امداد، توکل و امداد غیبی، ایمان و تقوا، دعا، اخلاص ، پایداری)، موانع امداد غیبی (عدم اطاعت از رهبری، غرور و خودنگری و ...)؛ فصل پنجم ، نمونه‌های امداد در امت‌های پیشین: امداد نوح(ع)، امداد موسی(ع)،‌اصحاب کهف و امدادهای غیبی، طالوت و امداد غیبی، کعبه و امداد غیبی؛ فصل ششم، امداد غیبی در زندگی پیامبر اسلام(ص) : امداد در دوران کودکی ،امداد در شرح صدر، امداد در شهرت نام و آوازه، امداد در جریان هجرت، امداد در جهت ایجاد الفت؛ فصل هفتم، خلاصه‌گیری و پیشنهاد.

 سلوک پیامبر(ص) در شؤون خانوادگی در قرآن و حدیث

نویسنده : افسانه حسن‌پور بهبهانی

سال : 1380

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : مطالب این پژوهش در شش بخش با این عنوان‌ها آمده است: بخش اول، بحث لغوی درباره سنت و سیره؛ بخش دوم، نظام خانواده در روزگار جاهلی؛ بخش سوم، همسران رسول خدا(ص)؛ بخش چهارم، مسأله افک؛ بخش پنجم، رفتار پیامبر (ص) نسبت به همسران ؛ بخش ششم،‌ رفتار پیامبر (ص) با فرزندان.

 تحلیل و بررسی وجوه تشابه ادله‌روائی مورد استناد شیعه و اهل سنت(جزءششم) قرآن کریم

نویسنده : آفتاب جمالی سنگری

سال : 1379

استاد : دکتر سید محمد‌مهدی جعفری

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی واحد فساء

موضوع : حدیث دومین سند دین است که پس از قرآن بیشترین سهم را در شناساندن اسلام و شکل‌گیری علوم اسلامی دارد. حدیث میراث ماندگار معصویمن است که به شرح و تفسیر قرآن و تببین دین می‌پردازد و پیشوایان ما همه را به فراگیری و فهم و مذاکره و نشر آن ترغیب نموده‌اند خصوصاً امروز که دشمنان با ترفندهای گوناگون به مشترکات اعتقادی ما هجوم آورده و در صدد توسعه اختلافات هستند. به نظر می‌رسد که پرداختن به جنبه‌های متعدد حدیث و ارائه معیارهای روشن برای پالایش آن و معرفی و احیای این میراث ارزشمند ضروری است و یک از نیازها مهم در حوزه علوم حدیث دسترسی به مجموعه‌ای از مشترکات روائی فقهی اعتقادی اخلاقی میان فریقین است. التبه در برخی از این زمینه‌ها خصوصاً در زمینه احادیث مشترک فقهی کارهای مفیدی صورت گرفته اما هنوز یک تحقیق اصولی و همه جانبه بویژه در رابطه با آیات قرآن انجام نشده بنابراین هوشیاری مصلحان و علماء و دانشجویان متعهد را می‌طلبد تا به تحقیق پیرامون آنچه که مورد عنایت شارع مقدس اسلام است همت گمارند و در جهت نیل به اهداف فوق گامهای اساسی بردارند. در همین راستا پژوهش فوق به بررسی مجموعه‌ای مشترکات روائی شیعه و اهل سنت در (جزء ششم) قرآن پرداخته و ضمن استخراج روایت مشترک به تحلیل و بررسی احادیث اشتراکی ذیل آیات مربوطه به مکارم اخلاق، وفای به عهد، رفت تهمت نسبت به حضرت مریم(ع) مسأله تثلیث و داستان به صلیب کشیدن و عروج حضرت عیسی‌(ع)، حکم ارث خواهر و برادر و حلیت جنین حیوانات حلال گوشتی که ذبح می‌شوند و حرمت اکل میته و خون و گوشت خوک و سایر محرمات،‌مشخط کردن روز اکمال دین، چگونگی حلیت طعام اهل کتاب و صید حلال،‌ چگونگی ازدواج با زنان اهل کتاب، تخییر پیامبر (ص) در قضاوت بین یهود و نصاری جریان فترت و داستان هابیل و قابیل و حکم محارب و مفسد فی‌الارض، مجازات زن و مرد دزد،‌ فرق دین و شریعت، جریان‌دوستی با اهل کتاب، اثبات ولایت علی‌(ع) مسأله مسخ شدن انسان،‌تهدید پیامبر(ص) در رابطه با آیه تبلیغ و موارد دیگر پرداخته شده است و به منظور اطمینان از وثاقت ناقلین حدیث و صحت سند شرح روات و مشایخ حدیث در بخش آخر آورده شده است. البته قابل ذکر است که مطالب ارزشمندی در این پژوهش بدست آمد که به طور اجمال در نتیجه بیان شده است اما مهمتری مطلبی که به نظرم رسید در اینجا مطرح کنم این است که اگر شیعه و اهل سنت اسناد احادیث صحیح را پیگیری کنند همه به پیغمبر می‌رسد و نوع محققان شیعه و سنی اگر مرسل حدیث ثقه باشد به آن عمل می‌کنند. امید است این قلیل کارها شروعی جدی برای اهداف فوق محسوب شود و مورد رضایت حق تعالی قرار گیرد.

 امانت الهی از دیدگاه قرآن و روایات

نویسنده : غلامحسین چوبینی

سال : 1379

استاد : دکتر ولی الله نقی‌پور‌فر

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی واحد فساء

موضوع : در این تحقیق موضوع «‌امانت الهی»‌ از دیدگاه قرآن و روایات مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. بدیهی است بررسی و شناخت این امر که «‌امانت الهی» چیست؟ و چرا خداوند این امانت را به انسان واگذار کرده و وظیفه او نسبته به آن چیست؟ برای کلیه مسلمانان جهان حائز اهمیت فراوان است،‌ چراکه بدون شناخت علمی «امانت الهی» و اینکه رسالت انسان نسبت به آن چیست؟ نمی‌توان به اهداف عالیه اسلام دست یافت و یک جامعه سالم اسلامی را به وجود آورد. لذا در یک جمع‌بندی می‌توان چنین نتیجه گرفت که کلیه نعمتهای الهی اعم از مادی و معنوی امانت الهی هستند که می‌بایست در حفظ و حراست از آنها کوشید،‌ولی همه این امانتها در مقوله امانت مطلق قرار می‌گیرد. اما درباره امانت خاص الهی یعنی آن امانتی که آسمانها و زمین و کوهها از پذیرش آن سرباز زدند و فقط انسان آنرا پذیرفت و حمل کرد،‌نظرات گوناگونی بیان شده است. در تفاسیر مختلف از مواردی چون، قرآن کریم،‌تکالیف و فرایض و حدود الهی، طاعات و عبادات، ولایت الهیه،‌خلافت انسانی، روح انسان به عنوان امانت خاص الهی یاد شده است. و عموم صاحبدلان و عرفا نیز امانت الهی را به عشق تعبیر کرده‌اند. بهرحال با بررسی تفاسیر و کتب روائی مختلف چنین بنظر می‌رسید که مقصود از امانت الهی،‌«روح بزرگ انسانی»‌ باشد،‌روحی که با رقه‌ای از صفات الهی در آن دمیده شده است،‌زیرا چیزی که به طور مطلق شایسته امانت خدا باشد، همان روح بشری است. و این تعبیر خاص فقط درباره آدم است. واین روح انسانی است که در سیر خود باید به سوی خداوند صعود کند. بنابراین می‌توان چنین گرفت که انسان با پذیرش این امانت در قبال آن مسئول است، چرا که خداوند او را جانشین خود در روی زمین قرار داده است. از اینرو انسان در برابر جامعه بشری مسئولیت پیدا می‌کند، و دفاع از حقوق انسانی و گسترش قسط و عدل از جمله مسئولیتهای اجتماعی انسان است. و انسان برای ایفای تعهدات خود در برابر خداوند می‌بایست سیره و سنت پیامبر مکرم اسلام(ص) و ائمه اطهار و اهل بیت عصمت و طهارت(ع) را الگو و سرمشق زندگی خود قرار دهد.

 زمان و مکان در عالم پس از مرگ از دیدگاه قرآن و روایات

نویسنده : سلطان زارعی

سال : 1379

استاد : دکتر عباس همامی

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : معاد از دیرباز به عنوان یکی از مهمترین اصول اعتقادی در نزد همه اقوام و ملل مطرح بوده است و نظر به همین اهمیت مکتب حیات‌بخش اسلام و کتاب وحی، قرآن قریب به از آیات خود را به آن اختصاص داده‌اند یکی از سؤالات و گروههای ذهنی پیرامون این اصل مسئله وجود یا عدم وجود و کیفیت و چگونگی «زمان و مکان» در جهان پس از مرگ می‌باشد که ما به یاری خداوند در این رساله سعی داریم به طرح و بررسی همین مطلب (زمان و مکان آخرت) بپردازیم. برای رسیدن به این مطلب ابتدا به بررسی مفهوم زمان و مکان پرداخته و به این نتیجه می‌رسیم که طبق نظر گروهی از فلاسفه زمان و مکان در دنیا که دارای وجود و حقیقت متحقق در عالم خارج است. برای طرح مسئله زمان و مکان در دنیا که دارای وجود و حقیقت متحقق در عالم خارج است. برای طرح مسئله زمان و مکان در آخرت، نیاز به اثبات مقدماتی دیگر از جمله ”معاد جسمانی“ است که به فضل خداوند نتایجی بدینقرار پیرامون این موضوع و موضوع اصلی رساله حاصل گردید: طی مقدمات یازده‌گانه‌ای (به شیوه فلاسفه) معاد جسمانی ثابت شده و بیان گردید که در معاد، ارواح به بدنهای هم سنخ و همگون با نشئه آخرت می‌پیوندند که این بدن مسلماً از جنس بدنها دنیوی عنصریه نیست. با بررسی تفاوتهای دنیا و آخرت و مقایسه نظام دنیا و نظام آخرت خصوصیات عالم آخرت تا حدی روشن و مشخص می‌گردد از جمله اینکه آخرت دار قرار و سرای ابدی انسان است حیات حقیقی و واقعی منسوب به عالم آخرت است و اینکه بهشت و دوزخ امری است ضروری که در نتیجه اعمال انسان نصیب وی می‌گردد. از سوی دیگر بین زمین عالم دنیا و بهشت عالم آخرت، حیات دنیوی و دوزخ عالم آخرت ارتباط عمیقی برقرار است زیرا که عالم آخرت محیط بر دنیا و به منزله باطن آن می‌باشد. با بررسی تعدادی از آیات شریفه قرآن از جمله آیه شریقه «‌ وان من شیء الا عندنا خزائنه و ما ننزله الا بقدر معلوم». مشخص می‌گردد که همه اشیاء و موجودات،‌ نازله از حقیقت و اصلی برترند که همان عالم صفات و اسماء خداوندی است پس هر موجودی در دنیا حقیقتی برتر در عالم اسماء و صفات الهیه دارد که به منزله خزائن الهی است و از آنجا که زمان و مکان نیز حقایقی موجود در عالم دنیا می‌باشند پس قطعاً حقایقی برتر در عوالم دیگر وجود (برزخ و قیامت) دارند که البته از سنخ زمان و مکان این دنیا نیست بلکه ماهیتی همگون و هم سنخ همان عوالم را داراست. استناد به تعدادی زیادی از آیات قرآن و روایات معصومین علیهم السلام ما را در تأیید مطالب فوق یاری و مساعدت می‌نماید.

 اعتقادات و صفات یهود در قرآن و تورات

نویسنده : راضیه سلمان‌پور

سال : 1379

استاد :

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : توسعه و تعمق معارف قرآنی خود،‌افزون قطره‌یی بر قوت علمی لازم می‌باشد . برای ورود بایسته و شایسته به مباحث جدید و جهانی در آستانه هزاره سوم که مبنای تمدن جدید بشری خواهد بود،‌مانند صلح جهانی با تکیه بر ادیان، گفتگوی بین ادیان و تمدنها توجه به هشداریهای قرآنی در مورد یهود و نقش تأثیر‌گذار آنان در مناسبات جدید فرهنگی و سیاسی، انگیزه‌های بود که نگارنده را واداشت تا در مورد « اعتقادات و صفات یهود در قرآن و تورات» به تحقیق بپردازم .توصیف اعتقادات و صفات یهود، تعلیل پیدایش و آنها در بستره تاریخی و تبیین پیامدهای آن اعتقادات و صفات، سه هدف عمده‌ای بود که طی مراحل مختلف تحقیق دنبال گردید که اساس آن ، بر این فرضیه استوار بود که قوم یهود در ناحیه اعتقادات و نگرش خود به عالم و آدم در سیر تاریخی خود، دچار انحرافات و خرافات زیادی شده‌اند. و در ناحیه صفات جمعی و قومی نیز گرفتار اعوجاجهای فراوان دنیاگرایانه و خودمدارانه شدند که آثار شومی برای بشریت به دنبال داشت . فرضیه اساسی تحقیق با اعتماد به قرآن به عنوان سند قطعی آشمانی و فهم آن با روش تفسیر قرآن به قرآن و با تأکید بر گزارشهای تورات، بر اساس تناقض بین قرآن و روایات با تورات و تناقض بین اقوال و افعال خدا و انبیاء در تورات، با استفاده از سایر منابع با روش کتابخانه‌ای وبه شکل تحلیل محتوی مورد نقد و بررسی قرار گرفت و این نتیجه حاصل شد که قوم یهود هرگز راه کتب آسمانی را ارج ننهاده ، نه تنها به دنبال طی نمودن آن صراط برنیامدند،‌بلکه بر ضد آن سیر کردند. خصوصاً توصیه اساسی قرآن به تمام ادیان الهی مبنی بر اعتصام به حبل‌الله و اتحاد حول محور مشترک ایمان به خدا،‌آخرت و انجام عمل صالح را زیر پا نهاده، راه تفرد و تفرقه را در پیش گرفتند. آنها خود را ،‌قوم خاص خداوند و برترین نژادها از میان ملل تلقی کردند. خدا،‌پیامبران، جهان آخرت و بهشت را به نفع خود مصادره کرده، آن رامنحصر به خود پنداشتند. لذا قوم و باورها و آئین خود را در حصار بسته‌ای قرار دادند،‌تا از ورود اغیار در بین قوم و آئین خود جلوگیری کنند. و بااین پندارها، اساس زندگی خود را بر نژادپرستی ، دنیاطلبی، ماده‌پرستی و رؤیای سلطه جهانی قرار دادند. و در این راستا از کشتن انبیاء و آمرین به معروف و انتساب اوصاف ناروا و خدا و پیامبران هیچ ابایی نداشتند. آنها مقام الوهیت خداوند را در حد یک موجود مادی تنزل داده،‌احکام ماده را در مورد او جاری ساختند و برایش اعضا قائل شدند و در قرون وسطی « مشه بن میمون» مجازی بودن اعضاء را سر داده،‌روش تورات را کنایی بیان می‌کند. آنها بر خلاف قوانین تورات در منع و محکومیت شراب، زنا، بت‌پرستی و ... نوح را شراب‌خور، ابراهیم را بی‌غیرت ،‌اسماعیل را وحشی،‌لوط و داود را زناکار، سلیمان را بت‌پرست و .. تلقی کردند و منکر نبوت حضرت عیسی(ع) و حضرت محمد (ص) شدند. و وعده بشارت او را در تورات کتمان کردند. آنها، همه این کارها را به دلیل خودبرتربینی، حسادت و عدم اعتقاد به معاد انجام دادند. چنانکه در اسفار پنجگانه حتی کلمه‌ای از معاد، بهشت و جهنم و ... به چشم نمی‌خورد . اگر اثری از این مباحث در اسفار دیگر به طور بسیار محدود و پراکنده وجود دارد،‌به خاطر نفوذ فرهنگ دین زردشت می‌باشد که این عدم یکدستی در تورات کاملاً مشهوداست . یهودیان معتقدند که روز داوری و رستاخیز مردگان در اورشلیم در زمان ظهور مسیح موعود موهوم تحقق می‌یابد . بهرحال این تناقضها در تورات و تناقض آن با قرآن ،‌بیانگر تحریف همه جانبه تورات می‌باشد که مؤلفان آن برای اثبات هویت قومی و ارضاء روحیه خود برتربینی و یا تبرئه کردن خود از گناهان،‌بدون توجه به تاریخ و تناقضهای موجود،‌به نوشتن چنین مطالبی اقدام کرده، آن را به صورت یک کتاب تاریخی یا داستان تخیلی و مملو از خرافات بیرون آورند.

 وحی از دیدگاه علامه طباطبایی

نویسنده : میرزا علیزاده

سال : 1379

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشگاه علوم اسلامی رضوی

موضوع : این پژوهش در پنج فصل تنظیم و تدوین شده است: فصل اول، چیستی وحی : وحی در لغت،‌وحی در اصطلاح دانشمندان و علامه، وحی در قرآن؛ فصل دوم،‌ویژگی‌های شخصیتی پیامبر (ص) در برخورداری از وحی: شخصیت از نگاه روان‌شناسان ،‌منابع دیگر برای شناسایی شخصیت پیامبر (ص)، نگاهی به انبیای گذشته، جایگاه پیامبران از نگاه ابن‌سینا؛ فصل سوم، چگونگی نزول قرآن: قرآن ،‌سخن پیامبر (ص)، ‌سخن گواهان؛ فصل چهارم، چند گونگی نزول وحی: دیدگاه‌های مختلف در باب نزول قرآن، شیوه‌ی ما در نقد و نظر، آشنایی با چند اصطلاح، دیدگاه‌های مطرح در بوته‌ی نقد؛ فصل پنجم ، خاتمیت وحی: خاتمیت در لغت ،‌خاتمیت در اصطلاح ،‌فرق نبی و رسول از نگاه سید مرتضی، نقد تعریف مشهور درباره‌ی رسول و نبی، پیوند خاتمیت و بعثت‌های پیاپی، رازها و رمزهای بعثت‌های پیاپی، دلایل ختم وحی.

 نقد و بررسی موارد تحدی به قرآن

نویسنده : سعید شمس

سال : 1379

استاد : مهدی پیشوایی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر مشتمل بر هشت فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول، کلیات: تعریف مسئله، پیشینه‌ی تحقیق، ضرورت و اهمیت پرداختن به موضوع، اهداف تحقیق، روش و قلمرو تحقیق،‌مراحل تحقیق ...؛ فصل دوم، ضرورت ارائه‌ی معجزه همراه ادعای نبوت: مفهوم اعجاز،‌ضرورت اعجاز،‌وجه دلالت معجزه بر صدق ادعای نبوت؛ فصل سوم، حکمت الهی در معجزات پیامبران: راز تنوع معجزات پیامبران،‌روایت ابن سکیت درباره‌ی تنوع معجزات،‌قرآن معجزه‌ی جاوید برای بشر؛ فصل چهارم، وجوه اعجاز قرآن: سه دیدگاه در زمینه‌ی اعجاز قرآن، وجوه اعجاز ، هماهنگی و عدم اختلاف در مضامین و معانی، ‌پیشگویی‌های قرآن از حوادث آینده، غیب‌گویی‌های قرآن، قرآن و علوم روز، جامعیت قرآن نسبت به علوم و معارف،‌اعجاز عددی قرآن،‌آهنگ‌پذیری قرآن، اعجاز قرآن از نظر فصاحت و بلاغت؛‌فصل پنجم ،‌تحدی و معارضه با قرآن: مفهوم تحدی،‌تحدی اعراب با یکدیگر پیش از قرآن،‌تحدی در قرآن ؛‌فصل ششم،‌آیات تحدی: ‌دسته‌بندی آیات تحدی (تحدی آیات در غیر فصاحت و بلاغت،‌آیات تحدی به فصاحت و بلاغت)، بررسی آیات تحدی (نقد و بررسی دیدگاه‌های علامه‌طباطبایی (ره) در تفسیر المیزان و دیدگاه آیت‌الله فاضل لنکرانی و محمد رشید رضا در تفسیر المنار و‌ آیت الله مصباح یزدی در قرآن شناسی) ، برداشت‌ها و نکات تفسیری آیات تحدی (عمومی بودن آیات تحدی ،‌بررسی مرجع ضمیر در «مثله»، اختلاف نظر درباره ی مقصود از « مثل ») ،‌چرا بشر از آوردن مانند قرآن ناتوان است؟ (ویژگی‌های انسان،‌برخی از ویژگیهای قرآن)، چه مقدار از قرآن معجزه است ؟، تفاوت مراتب فصاحت در قرآن ؛ فصل هفتم،‌موارد معارضه با قرآن؛ فصل هشتم،‌نتیجه‌گیری و پیشنهادها .

 سیمای اولوالالباب در قرآن و حدیث

نویسنده : نسرین الیاسی فر

سال : 1379

استاد : الیاس کلانتری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پژوهش شامل شش با این عنوان‌هاست: فصل اول، نظریات علمای اسلامی درباره‌ی معانی اولوالالباب؛ فصل دوم، ویژگی‌های اولوالالباب در سوره‌های آل عمران، رعد و زمر و احادیث؛ فصل سوم، امر خداوند به اولوالالباب در زمینه رعایت تقوا؛‌فصل چهارم، اولوالالباب و تذکر؛ فصل پنجم، اولوالالباب و عبرت‌پذیری؛ فصل ششم، دعاهای اولوالالباب (جایگاه اولوالالباب در دعاها).

 سیره‌ی آدم ابوالبشر در کتب آسمانی

نویسنده : آذر چگینی پور

سال : 1379

استاد : الیاس کلانتری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : پژوهش حاضر مشتمل بر پانزده فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول، بحث لغوی در مورد کلمه‌ی آدم؛ فصل دوم،‌خلقت انسان: دو دیدگاه عمده در مورد خلقت موجودات، خلقت انسان در قرآن،‌آفرینش آدم؛ فصل سوم، خلافت آدم در زمین؛ فصل چهارم، تعلیم اسماء به آدم؛ فصل پنجم ، سجده‌ی ملائکه بر آدم؛ فصل ششم، امتناع ابلیس از سجده بر آدم؛ فصل هفتم،‌ورود آدم و حوا به بهشت؛ فصل هشتم،‌ آدم و شجره منهیه؛ فصل نهم، هبوط آدم؛ فصل دهم، توبه‌ی آدم‌ و پذیرش آن؛ فصل یازدهم، عهدی که آدم آن را فراموش کرد؛ فصل دوازدهم، آیا آدم ؛ فصل چهاردهم،‌ازدواج فرزندان آدم؛ فصل پانزدهم، معجزات پیامبران در زمینه ی اثبات خلقت مستقل انسان.

 سیر تکاملی انسان از عالم ذر تا قیامت بر اساس قرآن و سنت

نویسنده : طاهره محسنی

سال : 1379

استاد : علی اصغر باستانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : تحقیق حاضر مشتمل بر پنج بخش با این موضوعات است : بخش اول، تکامل انسان از دیدگاه قرآن و احادیث: تکامل انسان (تکامل در قرآن، انسان از نظر قرآن، ازدواج فرزندان آدم، انسان مخلوق تکامل یافته ،تکامل انسان از دیدگاه علمای اسلامی )؛ بخش دوم، سیر تکامل انسان در عالم ذر: عالم ذریا پیمان الست (بررسی آیه‌ی اخذ میثاق در عالم ذر، بررسی آیه‌ی امانت در عالم ذر)، نقش ارواح در عالم ذر. بررسی روایات مربوط به ذر ؛ ببخش سوم، سیر تکاملی انسان در دنیا: کیفیت خلقت انسان از نظر قرآن، مراحل کامل شدن انسان در اسلام، راه تکامل انسان، موفق‌ترین راه ترقی انسان (نقش دعا در رسیدن به تکامل انسان، موفق‌ترین راه ترقی انسان(نقش دعا در رسیدن به تکامل، تقوا معیار کمال و سیر مؤمن ) ،‌انسان موجودی ناشناخته، موانع رشد و کمال انسان(خودپرستی، حب دنیا، تکبر، پیروی از ظن و گمان)؛ بخش چهارم، سیر تکاملی انسان در عالم برزخ: برزخ از نظر لغت و اصطلاح ،‌حرکت روح و جسم انسان، تکامل روح با مرگ و بعد از آن، طریق حرکت در عوالم اخروی مبتنی بر طریق حرکت دنیوی است، مرگ یا تحول بزرگ تکاملی (مرگ ازدیدگاه قرآن و روایات اهل بیت(ع)،‌حالات مؤمن در لحظه‌ی مرگ در قرآن)، تجرد روح از دیدگاه قرآن و روایات، عالم برزخ از نظر آیات قرآن و در روایات؛ بخش پنجم، سیر تکاملی انسان در عوالم قیامت: حرکت تکاملی انسان به سوی معاد: برگشت همه‌ی انسان‌ها و لقای همه‌ی آنها از نظر آیات قرآن،معاد انسان، حرکت و تکامل روح در عوالم بعد از برزخ ، گزارش قرآن و احادیث در زمینه‌ی وقوع قیامت، اسامی و صفات قیامت، علائم قیامت ، روز قیامت ، عوالم قیامت، عالم نشر صحف (کتاب یا نامه‌ی اعمال)، شاهدان اعمال، عالم میزان، عالم حساب،عالم صراط، آخرینسیر تکاملی انسان و سیمای بهشت از نظر قرآن، بهشت و جهنم از دیدگاه شیخ صدوق(ره).

 سنن الهی در قرآن و حدیث

نویسنده : مریم جعفری

سال : 1379

استاد : علی قائمی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : تحقیق حاضر مشتمل بر ده بخش با این موضوعات است: بخش اول، معنا ومفهوم : بررسی لغوی و اصطلاحی واژه‌ی سنت، بررسی واژه‌ی سنت در قرآن کلام معصومین(ع)؛ بخش دوم، سنن آفرینش : سنن آفرینش از نظر اسلام(سنت خلق و امر، سنت هدف‌داری، سنت هدایت و سنت تفاوت و سنت قضا و قدر و ...) ؛ بخش سوم، سنن طبیعی: سنت سبیت ، معجزه ، جاذبه و دافعه، موت و حیات؛ بخش چهارم، سنن مربوط به فرد: سنت‌ها در جنبه‌ی جسم ، سنت‌ها در جنبه‌ی ذهن (هوش،‌کنج‌کاوی، فکر، حافظه) ، سنت‌ها در جنبه‌ی روان(ادراک، زیبایی‌دوستی، حقیقت‌جویی، کمال‌خواهی)، سنت‌ها در جنبه‌ی عاطفه(ترس و خشم)؛ بخش پنجم، سنن اجتماعی: سنت حقوقی (حق خداوند، حق نفس، حق پدر، حق مادر، ...) ، سنت اخلاقی،‌سنت قضایی(تعریف قضا، خلقت جهان،‌شب و روز، خلقت کوه‌ها ، مرگ و فنا)، سنت خانواده ؛ بخش ششم، سنن اقتصادی: سنت کار و تولید، سنت مصرف، سنت خدمات؛ بخش هفتم، سنن سیاسی : سنت حکومت و رهبری ،‌سنت قانون،سنت اجرائیات، سنت‌ آزادی ، سنت جنگ و صلح؛ بخش هفتم، سنن سیاسی: سنت حکومت و رهبری، سنت قانون، سنت اجرائیات، سنت آزادی، سنت جنگ و صلح؛ بخش هشتم، سنن فرهنگی: سنت تفکر،‌سنت علم‌آموزی ،سنت ادبیات، سنت آداب و رسوم، سنت هنر ؛ بخش نهم، سنن معنوی : سنت دعا و استمداد،‌سنت رابطه‌ی خدا با انسان و انسان با خدا؛ بخش دهم، سنن عقوبت آور و خیرآفرین: گناه سبب کفر، گناه عامل سلب آسایش روحی، گناه عامل سنگ‌دلی و قساوت قلب.

 ساده زیستی و مظاهر آن در قرآن و حدیث

نویسنده : اعظم حاجی محمد لو

سال : 1379

استاد : مجید معارف

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : پژوهش حاضر مشتمل بر پنج بخش با این موضوعات است: بخش اول،‌بررسی زهد و ساده‌زیستی از نظر لغوی و اصطلاحی؛ بخش دوم،بررسی جایگاه زهد در قرآن و روایات: بررسی جایگاه زهد و ساده زیستی در قرآن، بررسی اقسام زهد؛ بخش سوم، عوامل مؤثر در پرورش زهد و ساده‌زیستی: مطالعه و توجه به سیره‌ی معصومان (ع)، تلاش در بالا بردن معرفت و باورهای اساسی دین، تلاش در عمل برای خودسازی؛ بخش چهارم،‌آثار و فواید زهد؛ بخش پنجم، زهد در نگاه‌های دیگر :‌زهد از دید دین مسیحیت ، زهد از دید دین یهودیت،‌زهد از دید مکاتب هند و بودایی.

 زمین و آسمان از دیدگاه قرآن و نهج‌البلاغه

نویسنده : سید علی اشرف حسینی

سال : 1379

استاد : ولی الله نقی‌پورفر

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : پژوهش حاضر در چهار بخش با این موضوعات به نگارش در آمده ست : بخش اول، زمین و متعلقات آن در قرآن و نهج‌البلاغه: زمین در قرآن، کوه‌ها در قرآن و نهج‌البلاغه، پدیده‌های زمین در قرآن ، کوه‌ها در قرآن و نهج‌البلاغه، پدیده‌های زمین در قرآن و نهج‌البلاغه؛ بخش دوم،‌آسمان در قرآن و نهج البلاغه: آسمان در قرآن و نهج‌البلاغه، اوصاف آسمان در نهج‌البلاغه،‌منظومه‌ی شمسی و نجوم در قرآن و نهج‌البلاغه ،‌خورشید وماه در قرآن و نهج‌البلاغه ؛‌بخش سوم، مباحث مشترک زمین و آسمان؛ بخش چهارم: بررسی و تحولات زمین و آسمان پایان عمر جهان.

 روش تفسیری محمد عبده

نویسنده : سید باقر میرعبداللهی

سال : 1379

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در پنج‌فصل با این موضوعات تنظیم و تدوین شده است: فصل اول،‌درباره‌ی روش تفسیری ؛ فصل دوم، گذری بر سوانح احوال و افکار عبده؛ فصل سوم، نگرش‌ها درباره‌ی روش تفسیری عبده: نگرش‌های علمی، اجتماعی و عقلی ؛ فصل چهارم‌. مبانی هشت‌گانه‌ی روش تفسیری عبده: یکپارچگی آیات، شمول قرآن،‌نخستین منبع تشریع بودن قرآن، انکار تقلید، بهره‌گیری از روش علمی، پرهیز از توضیح تفصیلی مبهمات قرآن، فروکاستن از تفسیر اثری و اسرائیلیات، اهتمام به تنظیم حیات اجتماعی بر اساس رهنمون قرآن؛ فصل پنجم ،‌اجمالی در روش تفسیری رشید رضا: برخورداری از روحیه‌ی علمی ، تأثیر‌پذیری از ابن کثیر، تأثیرپذیری از ابن کثیر، گسترش مباحث تفسیری ، بیان سنت‌های اجتماعی.

 روان شناسی در قرآن و حدیث

نویسنده : زکریا اعلائی

سال : 1379

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر مشتمل بر سه فصل با این موضوعات است: فصل اول، تعاریف و کلیات: تعاریف و توضیحات، رابطه‌ی روان‌شناسی با اخلاق، کاربرد روان‌شناسی در زندگی، اشاره ای گذرا به تاریخچه‌ی روان‌شناسی ؛‌فصل دوم، شناخت انگیزه‌های رفتاری از دیدگاه قرآن و حدیث: تعریف انگیزه، تعریف و بررسی رفتار، بررسی انگیزه‌های رفتاری.‌تعارض انگیزه‌ها،‌غلبه بر انگیزه‌ها، انحراف انگیزه‌ها، فصل سوم، انفعال و بازتاب‌ها در قرآن و حدیث: نقش انفعال‌ها، انواع انفعال‌ها، انفعال‌های منفی، انفعال‌های مثبت یا روان‌درمانی.

 رسالت عقل از دیدگاه قرآن

نویسنده : سید حسین حسینی

سال : 1379

استاد : آشتیانی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : پژوهش حاضر شامل دو بخش با این مباحث است: بخش اول، کلیات: طرح تحقیق ، مقدمه، گستره ی عنوان موضوع(بیان مسئله،روش تحقیق ، پیشینه‌ی تحقیق، قلمروتحقیق، ...) مفهوم شناسی ، واژگان مترادف عقل (لب،‌قلب،‌حلم،‌حجر)، واژگان متضاد با عقل (جهل، سفاهت) ، معنای اصطلاحی عقل، عقل در روایات،‌عقل در نزد اهل سنت،‌اقسام عقل(عقل نظری و عملی،‌عقل معاش و عقل معاد، عقل غریزی و عقل اکتسابی)، حکمت در قرآن (تشابه معنوی عقل و حکمت ، همراهی کتاب و حکمت در قرآن)، حسن و قبح عقلی در قرآن، کاربردهای حسن و قبح عقلی از دیگاه متکلمین(کمال و نقص، سازگاری و ناسازگاری با طبع، موافقت و مخالفت با مصلحت ، ستایش و نکوهش)، ملاک‌های حسن و قبح عقلی، دلایل حسن و قبح عقلی، دلائل نقلی حسن و قبح عقلی ، عقل فلسفی و عقل قرآنی، پیشینه‌ی مناظرات عقلی در اسلام، کاربرد عقل در علوم مختلف (کاربرد عقل در علوم تجربی و آزمایشگاهی ،‌کاربرد عقل د رعلوم نظری ، کاربرد عقل در علم فقه و حقوق ، کاربرد عقل در علم عرفان)،‌دین و عقل، دین مطلوب ،‌ناتوانی عقل، نارسایی علم بشر، عوامل تعارض علم و دین درغرب ،‌ عقل و دین در اسلام ، تعارض بین عقل و نقل یا بین علم و دین، شناخت‌شناسی (تاریخچه‌ی شناخت، تعریف شناخت‌شناسی ، تعریف شناخت، تفاوت علم و معرفت، اقسام شناخت‌های انسان،‌امکان شناخت از دیدگاه قرآن،‌اعتبار شناخت‌های سه‌گانه‌ی حسی، عقلی و قلبی از دیدگاه قرآن، محدودیت مراکز شناخت از دیدگاه قران،‌ارتباط عقل و حواس از دیدگاه قرآن، منابع شناخت از دیدگاه قرآن)،‌وظایف عقل در قرآن: کارهای عقل در قرآن،‌آیاتی که در آنها واژه‌های عقل، تفکر، تدبر، تبصر، تذکر،‌ثفقه، عبرت، نظر و مشتقات آنها، و واژگان مترادف عقل به کار رفته است،‌براهین عقلی در قرآن (ویژگی‌ دلایل عقلی قرآن،‌براهین عقلی قرآن از دیدگاه برخی از مفسرین ، صورت‌های استدلال در قرآن)، اصول عقاید و دلایل عقلی قرآن(دلائل عقلی قرآن بر خداشناسی، دلایل عقلی قرآن بر توحید ، دلایل عقلی قرآن بر معاد)،‌تشبیهات و استعارات قرآنی، ارزش و فواید مثل (مثال مسایل عقلی را حسی می‌کند ، مثال باعث بی‌نیازی از دلایل مختلف و طولانی می‌شود، مثال مسائل را همگانی می‌سازد ، مثال درجه‌ی اطمینان را بالا می‌برد، مثال لجوجان را خاموش میکند،‌امثال قرآن از دیدگاه احادث، کنایات، تأثیر عقل‌ورزی در رفتار، نتیجه‌گیری و پیشنهادها.

 دیدگاه‌های روان‌شناختی خداگرایی و پایه‌های آن در قرآن

نویسنده : رحیم نارویی نصرتی

سال : 1379

استاد : محمود منصور

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این تحقیق شامل پنج فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول،گستره‌ی موضوع بررسی : مقدمه ،‌زمینه و اهمیت مسئله ،‌بیان مسئله،‌سؤالات بررسی، اهداف بررسی، تعریف اصطلاحات و مفاهیم؛ فصل دوم، پیشینه‌ی بررسی: باورهای آدمی و میزان تأثیر آنها بر رفتار، خداگرایی از منظر ادیان (بودائیسم،‌یهودیت، مسیحیت ،‌متکلمین مسلمان)،‌خداگرایی از دیدگاه فلاسفه ،‌خدا در نظر جامعه شناسان، خداگرایی در روان‌شناسی (نظریه‌ی ویلیام جیمز، استنلی هال، زیگموند فروید، جیمز بیست ، پرت، لیوبا، یونگ، پیاژه، ابراهام مزلو پدید آور دین تجارب بالای انسانی، ویکتور فرانکل و جستجوی معنی ) ، خداگرایی در اسلام (خداگرایی در قرآن، خداگرایی در احادیث و روایات )؛ فصل سوم، نکات و ملاحظات روش شناختی : نکاتی درباره‌ی روش تحقیق (ساختار شناختی انسان، شیوه‌ی دین در شناخت، شیوه‌ی فلسفه در شناخت، شیوه‌ی جامعه شناختی برای شناخت، شیوه‌های روان‌شناختی کسب معرفت « پرسش‌نامه آی ، مصاحبه، زندگی نامه‌ای ، تاریخی، شیوه‌ی ژنتیک و مقایسه‌ای ، شیوه‌ی تجربی، شیوه‌ی روان تحلیل‌گری، متدلوژی قرآن»)؛ فصل چهارم، شناسایی ، طبقه‌بندی و تحلیل داده‌ها : تحلیل جامعه‌شناختی خداگرایی، تحلیل روان‌شناختی خداگرایی (دیدگاه‌های عارضی‌نگر یا محیط نگر مانند دیدگاه جمیز بیست پرت و لیوبا و فروید ،‌دیدگاه‌های ذاتی نگر یا فطری نگر مانند دیدگاه یونگ و استانلی هال و ویلیام جمیز و پیاژه،‌نقد دیدگاه‌های روان‌شناختی و مقایسه‌ی آن با ریشه‌های قرآنی)؛ فصل پنجم ، بحث و بررسی نتایج نهایی.

 خوف و امنیت از دیدگاه قرآن و روایات

نویسنده : اصغر خوش‌کلام

سال : 1379

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر مشتمل بر سه فصل با عنوان‌هاست: فصل اول، بررسی واژه‌ها : جبن، رهبت،‌سکینه، خشیت، اشفاق، اطمینان،‌رعب، وجل؛ فصل دوم، خوف: واژه‌ی خوف، منشأ خوف در بندگان خاص، مراتب خوف، انواع خوف، مقام خشیت برتر از مقام خوف، موجبات سوء عاقبت، ترس بر گرونده‌ی به خدا نیست، مرگ چیست، آثار خوف از خدا، اوصاف خائفین؛ فصل سوم، امنیت: واژه‌ی امنیت، رابطه‌ی خوف با امنیت،‌آرامش راستین، انواع امنیت.

 خسران از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : اکرم دیانی

سال : 1379

استاد : مجید معارف

دانشگاه : دانشکده اصول دین تهران

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در هشت بخش با این عنوان‌ها آمده است: بخش اول،‌کلیاتی درباره‌ی خسران: معانی لغوی و اصطلاحی خسران، دیدگاه‌های موجود در مورد خسران؛ بخش دوم،‌حوزه‌های خسران: خسران نفس،‌مصادیق خاسران در قرآن،‌خسران خانواده، خسران اجتماع؛ بخش سوم، تعابیر گوناگون خسران در قرآن: خسران مبین،‌خسران دنیا و آخرت،‌خسران حقیقی؛ بخش چهارم، شناخت خاسران و ویژگی‌های آنان؛ بخش پنجم، عوامل خسران: عوامل درونی،‌عوامی بیرونی؛ بخش ششم، آثار و نتایج خسران در دنیا و آخرت؛ بخش هفتم،‌زمان بروز و ظهور خسران : هنگام نزول عذاب،‌روز قیامت،‌ ظهور امام زمان (عج) ؛ بخش هفتم،‌ راه‌های جلوگیری ازخسران .

 خانواده از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : سید رضا حسینی

سال : 1379

استاد : مهدی پورگل

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر از شش بخش با این موضوعات تشکیل یافته است: بخش اول،‌خانواده در روزگاران گذشته و عصر حاضر : بخش اول،‌خانواده در روزگاران گذشته و عصر حاضر : تعاریف و بررسی‌ها ، خانواده در جهان گذشته و معاصر، اهمیت و جایگاه خانواده در اسلام،‌تعادل در خانواده؛ بخش دوم،‌ملاک‌ها و معیارهای انتخاب همسر: لزوم دقت در انتخاب همسر، اصول کلی در انتخاب همسر از دیدگاه اسلام،‌نگرش و شناخت همسر؛ بخش سوم، شرایط و اهداف ازدواج: ازدواج و تشکیل خانواده، اهداف ازدواج از دیدگاه اسلام، نقش و وظایف والدین در ازدواج جوانان،‌مشکلات و راه‌حل‌هایی در امر ازدواج جوانان؛ بخش چهارم، حقوق و اقسام آن در خانواده: حقوق در خانواده‌ و اهمیت آن، حقوق مشترک زوجین و اعضای خانواده، حقوق اختصاص و وظایف زن،‌حقوق اختصاصی و وظایف مرد،‌روابط انسانی متقابل شوهر و زن،‌حقوق والدین؛ بخش پنجم: حقوق کودکان : وضع و موقعیت کودک،‌حقوق کودک، وظایف پدر و مادر درباره‌ی فرزندان،‌روش‌ها و شیوه‌های تربیت ، تربیت انسان؛ بخش ششم، تربیت در هفت سال اول زندگی: از تولد تا سه‌سالگی ،‌ از سه‌تا هفت سالگی، تربیت اخلاقی کودک، روش‌هایی برای القای آموزه‌های اخلاقی، زمینه‌هایی در پرورش کودکان، تعلیم و تعلم کودک؛ بخش هفتم، تربیت در هفت سال دوم و سوم زندگی: تربیت در 14 ـ7 سالگی، تربیت در بلوغ و نوجوانی 21ـ14 سالگی، وظایف والدین در جلوگیری ازانحرافات جنسی نوجوانان،‌تربیت در مرحله‌ی جوانی، ابزار و وسایل تعلیم و تربیت ،‌امنیت خانواده.

 حیوان در قرآن

نویسنده : منیر آمدی قمی

سال : 1379

استاد : نهله غروی نائینی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه شامل شش فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول،‌کلیات؛ فصل دوم، مفهوم حیوان؛‌فصل سوم،‌نگاه ارزشی قرآن به حیوانات: شناخت و ارزش حیوان در هستی، ویژگی‌های ارزشی حیوانات، جایگاه ارزشی حیوانات؛ فصل چهارم، حیوان در خدمت انسان: حیوان ناجی انسان،‌حیوان فدیه انسان، حیوان در اختیار انسان،‌حیوان عامل سقوط نماد یک حکومت،‌حیوان مورد تهمت انسان؛ فصل پنجم: حشر حیوانات ، رزق و روزی حیوانات، حیوان و فوائد آن ؛ فصل ششم: نقش سمبلیک حیوانات در قرآن،‌یاد کرد حیوان در قرآن.

 حقیقت زندگی و مرگ از دیدگاه قرآن

نویسنده : علیرضا خاتمی

سال : 1379

استاد : محمد سپهری

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پژوهش در دو بخش با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است : بخش اول،‌زندگی : انسان در جستجوی معنای زندگی،‌دیدگاه متفکران نسبت به زندگی، زندگی از دیدگاه حکما،‌حیات در قرآن، دو چهره‌ی حیات از دیدگاه قرآن، چهره‌ی حقیقی حیات از دیدگاه قرآن تشبیه حیات در قرآن،‌حیات طیبه ،‌حیات برزخی؛ بخش دوم ،‌مرگ :‌انسان در جستجوی فهم از مرگ ،‌مرگ از دیدگاه حکما ،‌مرگ از دیدگاه قرآن.

 حقوق والدین از دیدگاه قرآن وحدیث

نویسنده : سید حفیظ‌الله رضوی

سال : 1379

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پایان‌نامه طی دو فصل به بررسی حقوق والدین از نگاه آیات و روایات پرداخته شده است. در فصل اول، آیات مربوط به والدین آمده و شرح شده و در فصل دوم روایات مرتبط به والدین ذیل این عناوین آمده است: حقوق والدین، احسان چیست؟ عقوق والدین.

 حقوق اقلیت‌ها در قرآن

نویسنده : احمد درویش گفتار

سال : 1379

استاد : محمد ابراهیمی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : تحقیق حاضر مشتمل بر یک مقدمه و چهار فصل با این مباحث است ؛‌مقدمه:‌بیان موضوع ،‌علل انتخاب موضوع، بررسی متون موجود، سئوال اصلی، سئوالات فرعی، مفاهیم ،‌منابع و روش تحقیق، سازماندهی تحقیق؛‌فصل اول، مباحث تمهیدی: ماهیت حق،‌منابع حقوق،تابعیت ، اقلیت‌ها در نگاه‌های مختلف،‌اسلام و مبارزه با تبعیض نژادی،‌اقلیت در نگاه اسلام؛ فصل دوم، پیمان و میزان اعتبار آن و حقوق کلی هم‌پیمانان : اهمیت پیمان،‌پیمان مبنای همزیستی مسالمت‌آمیز،‌پیمان ذمه و شرایط آن، پیمان امان و شرایط آن،‌پیمان‌های نبی اکرم(ص)، حد و مرز پیمان یا قاعده‌ی نفی سبیل ؛ فصل سوم، حقوق اهل ذمه و مستأمنین در اسلام: اهل کتاب،‌حقوق و تکالیف اهل ذمه،‌ وظایف اهل ذمه،‌مستأمنین چه کسانی‌اند؟؛ فصل چهارم،‌جایگاه سایر اقلیت‌ها در حقوق اسلام:‌حقوق انسان از دیدگاه اسلام، کرامت انسان، انسان و آزادی ، عدالت برای همه،‌احترام به خود انسان‌ها ، اقلیت‌ها در پناه اسلام، جنگ یا مدارا؟ ،‌پیمان میثاق همزیستی،‌بررسی روایات ، حقوق و تکالیف این اقلیت‌ها ،‌پاره‌ای از رفتارهای مسلمین با اقلیت‌ها، محبت به غیر مسلمانان و حد و مرز آن،‌تألیف قلوب راهی به سوی نور ، ادب در کلام و رفتار.

 حق‌گرایی و عدم تعصب از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : مژگان حکمت

سال : 1379

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر در دو فصل با این مباحث به نگارش درآمده: فصل اول، بررسی حق‌گرایی در قرآن و حدیث: واژه‌ی حق در قرآن، حق‌گرایی از دیدگاه معصومین(ع) ، موانع شناخت و پذیرش حق؛ فصل دوم، بررسی عدم تعصب در قرآن و حدیث: واژه‌ی تعصب در لغت ، عصبیت در اصطلاح، انواع تعصب ، عدم تعصب از دیدگاه قرآن، تعصب از دیدگاه معصومین(ع)، علل و انگیزه‌های تعصب، مفاسد و زیان‌های تعصب و درمان آن.

 حدود آزادی در قرآن و حدیث

نویسنده : مولود غیوران

سال : 1379

استاد : مجید معارف

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در چهار بخش با این موضوعات حدود آزادی را در قرآن و حدیث مورد بحث و بررسی قرار داده است: بخش اول، مباحث مقدماتی : معنای لغوی و اصطلاحی آزادی، مبدأ پیدایش مباحث آزادی و مصادیق آن، ضرورت تعریف آزادی، آثار شناخت آزادی؛ بخش دوم، بررسی منشأ و مبانی آزادی و حدود آن:‌فلسفه و منشأ آزادی و حدود آن ، مرجع تبیین آزادی و تعیین حدود آن، جایگاه آزادی انسان ، اصول و مبانی تعیین حدود آزادی ؛‌بخش سوم، بررسی ابعاد گوناگون آزادی: آزادی محدود و نامحدود،‌آزادی فردی و اجتماعی ؛ بخش چهارم: رابطه‌ی آزادی با دیگر مفاهیم اجتماعی و اعتقادی .

 حبط و تکفیر اعمال در قران و روایات

نویسنده : مسعود حسنی پازکی

سال : 1379

استاد : غلامحسین تاجری نسب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر شامل دو بخش با این مباحث است: بخش اول، حبط در لغت، قرآن و روایات ائمه(ع): معنای لغوی ، عوامل احباط در قرآن؛ بخش دوم، تکفیر در لغت ، قرآن و روایات ائمه(ع): کاربرد واژه‌های تکفیر و صیغه‌های آن در قرآن، عوامل تکفیر در قرآن، عوامل تکفیر در روایات ائمه (ع)، حبط در روایات ائمه(ع).

 جهاد دفاعی و ابتدائی در قرآن

نویسنده : محمود قطبی

سال : 1379

استاد : محمدرضا آشتیانی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : مباحث این پژوهش که در هفت فصل تنظیم و تدوین یافته است، عبارت است از : فصل اول، مقدمه : جنگ و جهاد از دیدگاه اسلام، پیش‌بینی ملائکه از فساد و خونریزی بشری، خاستگاه جنگ در نظام آفرینش، آثار مثبت و منفی جنگ،معانی جهاد، تاریخچه ؛‌فصل دوم،‌اهداف جهاد:‌امر به جهاد با مشرکان، امر به جهاد با کافران، امر به جهاد با منافقان، قرآن و اهداف جهاد (مانع‌زدایی و حاکم سازی دین، دفع فتنه و جلوگیری از فساد)؛ فصل سوم، کلیاتی در باب جهاد در اسلام: منظور از جهاد دفاعی و ابتدائی ، دیدگاه فقهای اسلام در اقسام و شرائط جهاد،‌آداب و مقررات جهاد؛ فصل چهارم، جهاد دفاعی در قرآن: جنگ و زندگی اجتماعی ، فطری بودن جهاد،‌آیات جهاد دفاعی. در مورد هر یک از این آیات شأن نزول ، دلالت آیه و دیدگاه مفسران بیان شده است؛ فصل پنجم، جهاد ابتدائی در قرآن: آیات جهاد ابتدائی ؛ فصل ششم،‌نقد و بررسی شبه‌ها : ناسازگاری جهاد و آزادی اندیشه ، جهاد و خشونت گرایی؛ فصل هفتم، پیوست‌ها :‌شرح جنگ‌های صدر اسلام(بدر، حد، موته، تبوک) ،‌جدول جنگ‌های صدر اسلام.

 جهاد در قرآن

نویسنده : مهین مسگری

سال : 1379

استاد : غلامحسین تاجری نسب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پژوهش در هشت فصل با این موضوعات تنظیم و تدوین یافته است : فصل اول، معنای جهاد:‌واژه‌ی جهاد، اصطلاح جهاد از دیدگاه شرع؛‌فصل دوم، حکمت وجوب تشریع جهاد: جهاد و آزادی عقیده، پیشینه‌ی جهاد و قتال در حرکت انبیا؛ فصل سوم اهداف جهاد اهداف اصلی و اهداف جنبی، سخنی از مرحوم کاشف الغطاء در تشریع اهداف جنگ در اسلام؛ فصل چهارم ، سیر تحول آیات جهاد در قرآن؛ فصل پنجم، زمان تشریع جهاد اسلامی: جهاد اسلامی در سور مدنی (بررسی مسائل جهاد در سوره‌ی بقره، انفال ، آل عمران،‌احزاب، محمد(ص) ، فتح، حج، توبه، انفال، آل عمران، احزاب، محمد(ص)، فتح، حج، توبه، نصر)؛ فصل ششم اقسام جهاد:‌جهاد اکبر، جهاد اصغر، جهاد دفاعی ، جهاد ابتدایی، جهاد آزادی‌بخش ؛ فصل هفتم،‌تأملی چند پیرامون مسائل جهاد: دشمن‌شناسی و دشمن‌ستیزی از دیدگاه قرآن، عوامل پیروزی و شکست، فضیلت و برتری جهادگران ، نکوهش کاهلان و سستی کنندگان در جهاد، آمادگی روحی برای جنگ،‌استقامت و پایداری در مقابله با دشمن (آیاتی که شدت و سرسختی در حین نیرد را لازم و ضروری می‌شمارد)،‌امدادهای غیبی در جنگ،‌هجرت و جهاد، ‌آثار جهاد، برخی از قوانین جنگ؛ فصل هشتم، اهمیت و فضیلت جهاد اصغر از دیدگاه روایات.

 جوان از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : شهلا اسماعیلی

سال : 1379

استاد : غلامحسین تاجری نسب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در سه بخش با این موضوعات تنظیم و به نگارش درآمده است: بخش اول، شناخت شخصیت فردی و فرهنگی : کلیات ، شخصیت جوان و بالندگی دوران جوانی، دین و تربیت؛ شناخت شخصیت اجتماعی: جوان و خانواده، جوان و مدرسه، جوان و دوستان، جوان و جامعه و حکومت ؛ بخش سوم، عوامل مختلف در جهت کمال و موفقیت : عوامل کمال و موفقیت ، کسب علم و معرفت، اهتمام در کسب کمالات انسانی، همیاری جوان ، تقویت ارتباط با خدا.

 جلوه‌های هنری قرآن کریم

نویسنده : ناهید حبیبی

سال : 1379

استاد : عباس همامی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر پنج فصل با این موضوعات است: فصل اول، کلیاتی درباره‌ی هنر و زیبایی : خواستگاه هنر و تعریف آن، هنر دینی ومقدس،‌تعریف زیبایی، زیبایی از منظر قرآن و روایات، ‌اعجاز و تعریف آن، سبک قرآن،‌نظم در قرآن ، موسیقی و آهنگ باطنی قرآن، تناسب و شرایط؛ فصل دوم،‌زنگ در قرآن:‌نور و تاریکی ، رنگ چیست، رنگ از دیدگاه قرآن، گونه‌های رنگ ؛ فصل سوم، رمزپردازی و نمادگرایی قرآن: رمز از نظر لغوی و اصطلاحی ،‌تأویل و تفسیر، ظاهر و باطن، زبان نمادین قرآن، رمزهای طبیعی ، حروف مقطعه‌ی قرآنی ؛ فصل چهارم، موسیقی بیرونی قرآن؛ فصل پنجم ، قصه در قرآن.

 جلوه‌ها و جذبه‌های قرآنی

نویسنده : محسن سالاری

سال : 1379

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این تحقیق درشش بخش با این عنوان‌ها نگارش شده است: بخش اول،‌کلیات: تبیین موضوع ، پیشینه‌ی تحقیق، روش تحقیق...؛ بخش دوم، نظریات و مباحث درباره‌ی جاذبه و تأثیر قرآن ؛ بخش سوم، عرب و پدیده‌ی شگفت‌انگیز قرآن؛ بخش چهارم، عکس العمل‌های مختلف در برابر سحر قرآن؛ بخش پنجم، ریشه‌های جاذبیت قرآن؛ بخش ششم، روش قرآن در به تصویر کشیدن برخی از حقایق مثل قصص، احکام .

 حدود آزادی در قرآن و حدیث

نویسنده : مولود غیوران

سال : 1379

استاد : مجید معارف

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در چهار بخش با این موضوعات حدود آزادی را در قرآن و حدیث مورد بحث و بررسی قرار داده است: بخش اول، مباحث مقدماتی : معنای لغوی و اصطلاحی آزادی، مبدأ پیدایش مباحث آزادی و مصادیق آن، ضرورت تعریف آزادی، آثار شناخت آزادی؛ بخش دوم، بررسی منشأ و مبانی آزادی و حدود آن:‌فلسفه و منشأ آزادی و حدود آن ، مرجع تبیین آزادی و تعیین حدود آن، جایگاه آزادی انسان ، اصول و مبانی تعیین حدود آزادی ؛‌بخش سوم، بررسی ابعاد گوناگون آزادی: آزادی محدود و نامحدود،‌آزادی فردی و اجتماعی ؛ بخش چهارم: رابطه‌ی آزادی با دیگر مفاهیم اجتماعی و اعتقادی .

 حبط و تکفیر اعمال در قران و روایات

نویسنده : مسعود حسنی پازکی

سال : 1379

استاد : غلامحسین تاجری نسب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر شامل دو بخش با این مباحث است: بخش اول، حبط در لغت، قرآن و روایات ائمه(ع): معنای لغوی ، عوامل احباط در قرآن؛ بخش دوم، تکفیر در لغت ، قرآن و روایات ائمه(ع): کاربرد واژه‌های تکفیر و صیغه‌های آن در قرآن، عوامل تکفیر در قرآن، عوامل تکفیر در روایات ائمه (ع)، حبط در روایات ائمه(ع).

 جهاد دفاعی و ابتدائی در قرآن

نویسنده : محمود قطبی

سال : 1379

استاد : محمدرضا آشتیانی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : مباحث این پژوهش که در هفت فصل تنظیم و تدوین یافته است، عبارت است از : فصل اول، مقدمه : جنگ و جهاد از دیدگاه اسلام، پیش‌بینی ملائکه از فساد و خونریزی بشری، خاستگاه جنگ در نظام آفرینش، آثار مثبت و منفی جنگ،معانی جهاد، تاریخچه ؛‌فصل دوم،‌اهداف جهاد:‌امر به جهاد با مشرکان، امر به جهاد با کافران، امر به جهاد با منافقان، قرآن و اهداف جهاد (مانع‌زدایی و حاکم سازی دین، دفع فتنه و جلوگیری از فساد)؛ فصل سوم، کلیاتی در باب جهاد در اسلام: منظور از جهاد دفاعی و ابتدائی ، دیدگاه فقهای اسلام در اقسام و شرائط جهاد،‌آداب و مقررات جهاد؛ فصل چهارم، جهاد دفاعی در قرآن: جنگ و زندگی اجتماعی ، فطری بودن جهاد،‌آیات جهاد دفاعی. در مورد هر یک از این آیات شأن نزول ، دلالت آیه و دیدگاه مفسران بیان شده است؛ فصل پنجم، جهاد ابتدائی در قرآن: آیات جهاد ابتدائی ؛ فصل ششم،‌نقد و بررسی شبه‌ها : ناسازگاری جهاد و آزادی اندیشه ، جهاد و خشونت گرایی؛ فصل هفتم، پیوست‌ها :‌شرح جنگ‌های صدر اسلام(بدر، حد، موته، تبوک) ،‌جدول جنگ‌های صدر اسلام.

 جهاد در قرآن

نویسنده : مهین مسگری

سال : 1379

استاد : غلامحسین تاجری نسب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پژوهش در هشت فصل با این موضوعات تنظیم و تدوین یافته است : فصل اول، معنای جهاد:‌واژه‌ی جهاد، اصطلاح جهاد از دیدگاه شرع؛‌فصل دوم، حکمت وجوب تشریع جهاد: جهاد و آزادی عقیده، پیشینه‌ی جهاد و قتال در حرکت انبیا؛ فصل سوم اهداف جهاد اهداف اصلی و اهداف جنبی، سخنی از مرحوم کاشف الغطاء در تشریع اهداف جنگ در اسلام؛ فصل چهارم ، سیر تحول آیات جهاد در قرآن؛ فصل پنجم، زمان تشریع جهاد اسلامی: جهاد اسلامی در سور مدنی (بررسی مسائل جهاد در سوره‌ی بقره، انفال ، آل عمران،‌احزاب، محمد(ص) ، فتح، حج، توبه، انفال، آل عمران، احزاب، محمد(ص)، فتح، حج، توبه، نصر)؛ فصل ششم اقسام جهاد:‌جهاد اکبر، جهاد اصغر، جهاد دفاعی ، جهاد ابتدایی، جهاد آزادی‌بخش ؛ فصل هفتم،‌تأملی چند پیرامون مسائل جهاد: دشمن‌شناسی و دشمن‌ستیزی از دیدگاه قرآن، عوامل پیروزی و شکست، فضیلت و برتری جهادگران ، نکوهش کاهلان و سستی کنندگان در جهاد، آمادگی روحی برای جنگ،‌استقامت و پایداری در مقابله با دشمن (آیاتی که شدت و سرسختی در حین نیرد را لازم و ضروری می‌شمارد)،‌امدادهای غیبی در جنگ،‌هجرت و جهاد، ‌آثار جهاد، برخی از قوانین جنگ؛ فصل هشتم، اهمیت و فضیلت جهاد اصغر از دیدگاه روایات.

 جوان از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : شهلا اسماعیلی

سال : 1379

استاد : غلامحسین تاجری نسب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در سه بخش با این موضوعات تنظیم و به نگارش درآمده است: بخش اول، شناخت شخصیت فردی و فرهنگی : کلیات ، شخصیت جوان و بالندگی دوران جوانی، دین و تربیت؛ شناخت شخصیت اجتماعی: جوان و خانواده، جوان و مدرسه، جوان و دوستان، جوان و جامعه و حکومت ؛ بخش سوم، عوامل مختلف در جهت کمال و موفقیت : عوامل کمال و موفقیت ، کسب علم و معرفت، اهتمام در کسب کمالات انسانی، همیاری جوان ، تقویت ارتباط با خدا.

 جلوه‌های هنری قرآن کریم

نویسنده : ناهید حبیبی

سال : 1379

استاد : عباس همامی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر پنج فصل با این موضوعات است: فصل اول، کلیاتی درباره‌ی هنر و زیبایی : خواستگاه هنر و تعریف آن، هنر دینی ومقدس،‌تعریف زیبایی، زیبایی از منظر قرآن و روایات، ‌اعجاز و تعریف آن، سبک قرآن،‌نظم در قرآن ، موسیقی و آهنگ باطنی قرآن، تناسب و شرایط؛ فصل دوم،‌زنگ در قرآن:‌نور و تاریکی ، رنگ چیست، رنگ از دیدگاه قرآن، گونه‌های رنگ ؛ فصل سوم، رمزپردازی و نمادگرایی قرآن: رمز از نظر لغوی و اصطلاحی ،‌تأویل و تفسیر، ظاهر و باطن، زبان نمادین قرآن، رمزهای طبیعی ، حروف مقطعه‌ی قرآنی ؛ فصل چهارم، موسیقی بیرونی قرآن؛ فصل پنجم ، قصه در قرآن.

 جلوه‌ها و جذبه‌های قرآنی

نویسنده : محسن سالاری

سال : 1379

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این تحقیق درشش بخش با این عنوان‌ها نگارش شده است: بخش اول،‌کلیات: تبیین موضوع ، پیشینه‌ی تحقیق، روش تحقیق...؛ بخش دوم، نظریات و مباحث درباره‌ی جاذبه و تأثیر قرآن ؛ بخش سوم، عرب و پدیده‌ی شگفت‌انگیز قرآن؛ بخش چهارم، عکس العمل‌های مختلف در برابر سحر قرآن؛ بخش پنجم، ریشه‌های جاذبیت قرآن؛ بخش ششم، روش قرآن در به تصویر کشیدن برخی از حقایق مثل قصص، احکام .

 جدل و استدلال در قرآن

نویسنده : سید رجب حسینی نسب

سال : 1379

استاد : مهرداد صفرزاده

دانشگاه : دانشگاه رازی کرمانشاه

موضوع : تحقیق حاضر از سه فصل با این مباحث تشیکیل یافته است: فصل اول، استدلال: تاریخچه‌ی استدلال، تاریخچه‌ی استدلال از دیدگاه قرآن ، روش‌های استدلال، تمثیل در قرآن،‌استقرار در قرآن، قیاس منطقی در قرآن،‌روش‌های استدلال در قرآن، جایگاه شعر و مغالطه در قرآن؛ فصل دوم، جدل: جایگاه جدل در منطق ، تعریف جدل، کاربرد جدل منطقی، معروف‌ترین اصلاحات جدل در منطق، مبادی جدل در منطق ، معروف‌ترین اصلاحات جدل درمنطق ، مبادی جدل در منطق، فرق جدل و برهان جدل د رقرآن، جدال حضرت ابراهیم (ع) با قوم خود، جدال ابراهیم(ع) با نمرود ،‌جدال حضرت نوح(ع) با با قومش ، جدال قرآن با اهل کتاب،‌جدال قرآن با یهود در انکار وحی، جدال قرآن با یهود ونصاری در موردبهشت اختصاصی ، جدال قرآن با مشرکین درباره‌ی فرشتگان، جدال با مشرکین درباره‌ی با مشکرین درباره رازق حقیقی؛ فصل سوم، برهان: برهان در منطق ،‌تعریف برهان ازدیدگاه علم منطق، مبادی برهان، برهان در قرآن،‌برهان‌های قرآن بر ضد اهل کتاب، عیسی(ع) خدا نیست، خلقت عیسی(ع) چون آدم است،‌ادعای ابن الله بی اساس است، احتجاج در رد تثلیث. برهان‌های قرآن در مقابل شرک و بت‌پرستی ، بت‌ها هیچ گونه‌توان و مالکیتی ندارند، معبود باید خالق باشد،‌خالق باید هادی بالذات باشد، شریک الباری محال است،‌شرک جهان را به تباهی می‌کشد،‌برهان‌های قرآن در اثبات توحید،‌برهان تمانع،‌برهان اجنه در ایمان به قرآن ، برهان ابراهیم(ع) در اثبات توحید، حد وسط برهان حضرت ابراهیم(ع)، برهان‌های مشرکین(مغالطه)،‌شرک خواست خداست،‌بت‌پرستی خواست خداست،‌فقر فقرا خواست خداست.

 جامعه‌شناسی معرفت در قرآن

نویسنده : حسین اژدری زاده

سال : 1379

استاد : حمید پارسانیا

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : مطالب این پایان‌نامه در یک مقدمه و دو بخش نگارش یافته است. مقدمه: اهمیت موضوع و هدف تحقیق، گستره‌ی تحقیق، پیشینه‌ی بحث، ویژگی‌های کلی تحقیق ،‌سازماندهی تحقیق؛ بخش اول،‌چیستی جامعه‌شناسی معرفت: کلیات(عریف جامعه‌شناسی معرف، رویکردهای اصلی به معرفت،‌تعین اجتماعی معرفت، دسته‌بندی نظریه‌پردازان)، نظریه‌پردازی‌ها (نظریه پردازان غربی،‌نظریه پردازان اسلامی) ؛ بخش دوم،‌تعین اجتماعی معرفت در قرآن: معرفت و جامعه (نظریه معرفت ،‌چیستی جامعه: عناصر اصلی تشکیل دهنده‌ی یک جامعه،‌دلیل اصلی رو آوردن انسان به زندگی جمعی)، تحلیل‌های جامعه‌شناختی معرفت (تعامل معرفت و جامعه،‌سطح تعین معرفت، عامل مسلط در معرفت، بیگانگی : زمینه‌ی تاریخی ، دین و بیگانگی،‌قرآن و بیگانگی)،‌خلاصه‌گیری و پیشنهادها.

 ثبت و ضبط و محاسبه‌ی اعمال از نظر قرآن و روایات

نویسنده : تقی بوربور اژدری

سال : 1379

استاد : احمدرضا غائی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پژوهش در پنج بخش با این مباحث تنظیم و تدوین یافته است: بخش اول ، معاد و رابطه‌ی آن با ثبت و ضبط اعمال: سیر تاریخی معاد در ادیان یهود و مسیح، دلایل ثبوت معاد،‌رابطه‌ی معاد با ثبت و محاسبه‌ی اعمال بخش دوم،‌ثبت و ضبط و محاسبه‌ی اعمال: حتمیت ثبت و محاسبه بر اساس آیات و روایات و ادعیه،‌محاسبه‌ی اعمال در عالم برزخ؛ بخش سوم ،‌تجسم و شهود اعمال و شاهدان اعمال در قیامت:‌تجسم و شهود اعمال، شاهدان و گواهان قیامت،‌مواقف و موازین و بازتاب حساب، کتاب در آنها؛ بخش چهارم، آثار تربیتی اعتقاد به ثبت و محاسبه‌ی اعمال: یاد خدا و کوچک نشمردن گناه،اجتناب از گناه و ایجاد ملکه‌ی شرم و حیا، تدارک زاد و توشه برای روز محاسبه ،‌استفاده‌ی بهتر از عمر، مراقبه و محاسبه‌ی دائمی؛ بخش پنجم،‌نقاط امید بخش در جهت پرهیز از یأس و قنوط: امید به غفار بودن و ستار بودن و رحمان بودن خدا،‌توبه ،‌شفاعت.

 تهدیدات روانی و شیوه‌های مقابله با آن در قرآن و روایات

نویسنده : علیرضا زرگر

سال : 1379

استاد : غلامحسین تاجری نسب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در دو بخش با این مباحث تنظیم و نگارش شده است: بخش اول ، تهدیدات روانی: شیوه‌های فعالیت روانی، ‌ابزارهای فعالیت‌های روانی در جهان معاصر، گروه‌های فعال در جنگ روانی از دید قرآن؛ بخش دوم ، شیوه‌های مقابله با تهدیدات روانی در قرآن: استراتژی قدرت(عامل بازدارنده) ، استراتژی اطلاع‌رسانی(آگاه کردن جامعه) ، استراتژی هدایت و تربیت (واکسینه کردن جامعه).

 تهاجم فرهنگی و راه‌های مقابله با آن از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : فاطمه دیانتی در دشتی

سال : 1379

استاد : محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این تحقیق در سه بخش با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است: بخش اول، کلیات: معانی لغوی و اصطلاحی فرهنگ،‌معانی لغوی و اصطلاحی تهاجم فرهنگی، ابعاد فرهنگ جاهلیت؛ بخش دوم،‌تهاجم فرهنگی در بیان قرآن: خطوط اساسی فرهنگ الهی ـ اسلامی ، بررسی تهاجم فرهنگی در سوره‌ی انفال (محتوای سوره، موضوع خمس، همه‌ی امور به دست مسبب الاسباب است،‌ملاک‌های رها شدن و رهانیدن)، بررسی تهاجم فرهنگی در سوره‌‌ی توبه (اولین گروه از عناصر شیطانی،‌متخاصمین از اهل کتاب، علل برداشت مشرکان)، بررسی کاربردی تهاجم فرهنگی در سوره‌های انعام و اعراف ؛ بخش سوم،‌نگرش احادیث و روایات اسلامی به تهاجم فرهنگی:‌نقش تعیین کننده‌ی فرهنگ و اهمیت استقلال فرهنگی،‌گونه‌های مختلف تهاجم فرهنگی،‌راه‌های مقابله و مبارزه با تهاجم فرهنگی.

 تولی و تبری از دیدگاه آیات و روایات

نویسنده : زهرا مقیمی

سال : 1379

استاد : محمدحسین برومند

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پایان‌نامه در سه فصل با این مطالب نگارش شده است: در فصل اول، مفهوم واژگان تولی و تبری درکتب لغت و قرآن بررسی شده است . در فصل دوم، از ولایت و مراتب و درجات تولی بحث شده است . در فصل سوم، اصول کلی روابط مسلمانان با غیرملسمانان ،‌آثار تولی بیگانگان ،‌چگونگی تبری از دشمنان ، چگونگی روابط مسلمانان با یکدیگر،‌آثار تولی خداوند و اولیای او، مدینه‌ی فاضله‌ی اسلامی، هجرت و رابطه‌ی آن با ولایت خاصه مورد بحث واقع شده‌اند.

 توبه از دیدگاه قران و حدیث

نویسنده : احمد فدوی اردستانی

سال : 1379

استاد : محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پژوهش در شش فصل با این عناوین نگارش یافته است: فصل اول، معنای توبه و توبه‌پذیری خدا از بندگان در قرآن کریم؛ فصل دوم، ارکان و شرایط توبه؛ فصل سوم، وجوب توبه و انواع آن؛ فصل چهارم، توبه‌ی انبیا؛ فصل پنجم ، توبه از دیدگاه روایات،‌ارزش و ماهیت آن؛ فصل ششم، آثار و نتایج توبه.

 تمثیل در بیان قرآن کریم

نویسنده : لیلا علیمردانی

سال : 1379

استاد : محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه شامل شش فصل می باشد . در فصل اول،‌به بحث درباره‌ی این موضوعات پرداخته شده است: لفظ تمثیل و مفهوم آن در قرآن کریم،‌انواع تمثیلات،‌ویژگی‌ امثال قرآنی،‌تمثیل در نزد اعراب و اقوام دیگر ،‌تمثیل از دیدگاه علما،‌تمثیلات نبوی و تمثیلات برگرفته از قرآن و مطلبی در زمینه‌ی شعر تمثیلی . در فصل دوم، از تمثیلت صریحه با شرح نمونه‌هایی از قرآن بحث شده است. در فصل سوم، تمثیلات مکتوم و در فصل چهارم، تمثیلات رایج بررسی شده است و در فصل پنجم رموز قرآنی و در فصل ششم،‌قوانین مأخوذ از تمثیلات قرآنی مورد تحقیق قرار گرفته است .

 تکامل وانحطاط اخلاقی در قرآن و حدیث

نویسنده : علیرضا طاولی کتری

سال : 1379

استاد : احمدرضا غایی

دانشگاه : : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پژوهش شامل چهار فصل با این موضوعات است: فصل اول، کلیات و مقدمات : تبیین واژه‌ها ، گسترده‌ی تاریخی موضوع ؛ فصل دوم، تکامل اخلاقی در آیینه‌ی مکاتب و اندیشه‌ها: آرای مکاتب شرقی، تکامل اخلاقی در مکاتب غربی، تکامل اخلاقی در اندیشه‌ی متفکران اسلامی؛ فصل سوم، تکامل اخلاقی در آیینه‌ی قرآن و حدیث: زندگی ـ انسان ـ سعادت ،‌سنت هدایت و اضلال الهی، آثار کرامت، عمل و کار نه آرزو و پندار، خالص‌سازی عمل، کردار سپس گفتار؛ فصل چهارم،‌انحطاط اخلاقی در آیینه‌ی قرآن و حدیث: لطف وجودی قرآن، عوامل انحطاط .

 

 

 تقلید از گذشتگان در قرآن با تکیه بر تفاسیر شیعه و سنی

نویسنده : محمد حسین محبوبی فر

سال : 1379

استاد : محمدرضا آشتیانی

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : این پایان‌نامه در چهار بخش با این مباحث تنظیم و تدوین شده است: بخش اول؛ دیدگاه‌های معصومین(ع) و علما در خصوص تقلید: عناصر تقلید، ‌مفهوم عدالت ، معنای عدالت، چرا باید تقلید کرد؟ دلائل لزوم تقلید(فطرت، عقل) ، سیره‌یه عقلانی قرآن، شرایط مرجع و انواع تقلید و ...؛ بخش دوم، مفهوم تقلید از دیدگاه مفسرین ؛ بخش سوم،‌آیات شریفه‌ای از دیدگاه مفسرین ؛ بخش چهارم، بررسی آیات تقلید از منابع تفسیری شیعه و سنی: تقلید کورکورانه از نیاکان برتری، دادن کفر بر ایمان، عدم هدایت یافتن پدران ، واگذاشتن کافران به خودشان، پیروی کردن از ظن و گمان ، نسبت دادن زشتی به خداوند ، درخواست عذاب الهی و دنباله‌روی از پدران و ...

 تقدیم و تأخیر در آیات قرآن و بیان حکمت‌های آن

نویسنده : اکبر توحید لو

سال : 1379

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : پژوهش حاضر مشتمل بر دو فصل با این موضوعات است: فصل اول: ماهیت تقدیم و تأخیر در آیات قرآن، تقدیم و تأخیر از دیدگاه زرکشی در البرهان،‌تقدیم و تأخیر از دیدگاه سیوطی در الاتقان،‌تقدیم و تأخیر در آیات قرآن در تفسیر مجمع‌البیان،‌تقدیم و تأخیر در آیات قرآن در تفسیر مجمع البیان،‌تقدیم و تأخیر در کتب ادبی؛ فصل دوم،‌بررسی مصایق تقدیم و تأخیر در آیات قران و بیان حکمت‌های آن. در این فصل تقدیم و تأخیر و حکمت آن در 159 آیه مورد بررسی قرار گرفته است.

 تصحیح کتاب خطی (تفسیر سوره‌ی یس)

نویسنده : فاطمه رکنی یزدی

سال : 1379

استاد : عادل نادرعلی

دانشگاه : دانشگاه رازی کرمانشاه

موضوع : این پایان‌نامه در تصحیح یک نسخه‌ی خطی در تفسیر سوره‌ی «یس» نوشته‌ی محمد علی بن احمد اونساری قراچه‌داغی از علمای شیعی مذهب اواخر قرن سیزدهم هجری است. در تصیحیح این نسخه‌ی خطی کارهای زیر صورت گرفته است: 1ـ شرح حال مؤلف، 2ـ معرفی نسخه‌های مورد استفاده در تصحیح، 3ـ اشاره به موارد اختلاف میان نسخه‌ها، 4ـ ضبط آیات کریمه و اشاره به سوره و رقم آن در پاورقی، 5ـ اخراج احادیث شریفه از کتب حدیث مشهور، 6ـ ذکر مستند برای اشعار مورد استفاده و شرح آنها، 7ـ شرح الفاظ مشکل متن با استفاده از لغت‌نامه‌های معتبر، 8ـ ارجاع اقوال به کتب صاحبانشان در صورت مطبوع نبودن کتب اصلی، 9ـ توضیح و شرح اعلام وارده در کتاب، 10ـ شرح موارد مجمل و در خور توضیح در متن،‌11ـ تهیه‌ی فهرست برای آیات و احادیث و اشعار و امثال و اماکن، ‌کتب ، اعلام،‌اشخاص ، قبایل فرق مطالب و مصادر تحقیق.

 تصحیح،‌ تعلیق و ترجمه‌ی نسخه‌ی خطی «تحفة فی تفسیر سورة هل أتی»

نویسنده : پروین بهارزاده

سال : 1379

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : رساله‌ی حاضر به تصحیح و تعلیق و ترجمه‌ی نسخه‌ی خطی « تحفة الفتی فی تفسیر سورة اهل أتی» تألیف غیاث‌الدین منصور دشتکی(ت 984 ق) یکی از فلاسفه‌ی بنام شیراز پرداخته است. رساله در دو فصل سازمان پذیرفته است: در فصل اول،‌به معرفی مؤلف، خاندان، آرا و آثار وی و در فصل دوم، به تصحیح و تعلیق و ترجمه‌ی متن تفسیر پرداخته شده است. این اثر از معدود تفاسیر فلسفی ـ عرفانی به شمار می‌رود.

 تزکیه در قرآن

نویسنده : اسماعیل حیدری

سال : 1379

استاد : محمد حسن تبرائیان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : پژوهش حاضر در هفت فصل با این موضوعات تنظیم و تدوین یافته است: فصل اول ، انسان در آیینه‌ی قرآن و حدیث: صلصال،‌طین،‌مواد یا تعابیر دیگر، نفخ روح، نفس، فطرت، قلب، عقل؛ فصل دوم، بررسی اجمالی کارکردها و مقایسه‌ی ابعاد وجودی انسان: فکر و اندیشه،‌تمایلات و غرایز، احساسات و عواطف ،‌هوی و هوس؛ فصل سوم، مروری بر نظام علت و معلول: مبحث فاعلیت الهی،‌مفهوم تقدیر، مفهوم قضا، سرنوشت انسان، جبر و اختیار ؛ فصل چهارم، بررسی اجمالی در دیدگاه برخی مکاتب فکری: تلازم شناخت جهان و انسان، انسان در بینش مادی،‌انسان در بینش ادیان؛ فصل پنجم،‌مبانی اخلاق: تعریف اخلاق، تعریف وجدان،‌رابطه‌ی وجدان با اخلاق،‌پایه‌ی اخلاق؛ فصل ششم، نقش شیطان در اضلال انسان: ابلیس در قرآن و حدیث، وسواس ، تزیین،‌وعده، تسویل، ولایت، غفلت ؛ فصل هفتم،‌بررسی معنای لغوی و اصطلاحی تزکیه : تزکیه ،‌معنای اصطلاحی و تفسیری ،‌تزکیه در قرآن و حدیث.

 ترجمه‌ی جلد اول کتاب « عمدة عیون صحاح الاخبار فی مناقب امام الابرار» تألیف یحیی بن حسن اسدی حلی معروف به ابن الطریق

نویسنده : بهناز توریان

سال : 1379

استاد : علی اکبر غفاری

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : کتاب « العمدة» که به سعی و تلاش یحیی بن حسن، ویسنده‌ی قرن ششم هجری تألیف گردیده، گردآوری تعدادی از مناقب و فضایل مولای متقیان علی(ع) از کتب مهم اهل تسنن است. جلد اول این کتاب که موضوع پایان‌نامه ترجمه‌ی آن است. مشتمل بر 27 فصل و 352 روایت است. از جمله مناقب آن حضرت که در این کتاب آورده شده می‌توان به حدیث شریف غدیر، منزلت، رایت و احادیث دیگر اشاره کرد . وی هم‌چنین آیاتی را که در شأن امیرالمومنین نازل شده، آورده است که می‌توان از آیه‌ی تطهیر، مباهله و آیه‌ی نجوی و نظایر آن نام برد. مؤلف کوشیده است که ولایت علی(ع) را از طریق منابع سنی و با آرائه‌ی دلایل آیات و روایات اثبات کند. آیه‌ی شریفه‌ی 33 سوره‌ی احزاب، معنای آیه‌ی شریفه‌ی 23 شوری،‌تفسیر آیه‌ی شریفه‌ی 55 ، سوره‌ی مائده‌ و آیه‌ی 12 سوره‌ی مجادله و آیه‌ی 61 سوره‌ی آل عمران و آیه‌ی 19 سوره‌ی توبه.

 ترجمه و تحقیق و بررسی کتاب «الحوار فی القرآن»

نویسنده : معصومه نظری نیا

سال : 1379

استاد : محمد غفرانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : در این پایان‌نامه فصول سوم و چهارم کتاب« الحوار فی القرآن»، تألیف سید حسین فضل الله ترجمه و بررسی شده که مشتمل بر این مباحث است : مقدمه: گفتگوهای قرآنی،‌روش پیامبر(ص) در مقابل این گفتگوها، گفتگوهای قرآن در مورد موضوع قرآن، صفت‌های شخصی پیامبر(ص) در برابر گفتگوها، گفتگوهای قرآنی با اهل کتاب، عکس‌العمل یهودیان در این زمینه، گفتگوی قرآن با مسیحیان، روش اسلامی در این خصوص، فصل سوم، سخنی با منکران نبوت، نبوت و برتری مطلق ، گفتگو درباره‌ی موضوع قرآن، صفت‌های شخصی پیامبر(ص) در برابر گفتگوها ، سخنی با اهل کتاب، روش گفتگو، مکتب پیروان را از گوشه‌نشینی باز می‌دارد، نیاز ما به روش گفتگو در مقابله با کفر و انحراف،‌شروع با مذاکرات، چرا قرآن به موضوع احبار و راهبان تأکید می‌کند، قرآن برای شروع گفتگو نبوت حضرت محمد(ص) را مطرح می‌کند، قرآن عرضه تورات و آشکار کردن آن را برای مردم درخواست می‌کند، نیاز ما به این شیوه برای درگیرهای معاصر، گفتگوی پیامبر با یهودیان درباره‌ی خواسته‌های نابه جای آنها، قرآن با استفاده از روش‌های پندآموز با یهودیان مقابله می‌کند،‌قرآن گفتگو را به منظور کشف موقعیت‌ها پی‌گیری می‌کند،این روش عقده‌ی تاریخی یهودیان را رسوا می‌کند،ذهنیت سه‌گانه پرستی ( تثلیث)، آیات سه‌گانه پرستی، برهان و دلیل آوردن برای عمل مباهله، درسی که از این روش می‌گیریم؛ فصل چهارم، گفتگو در چهارچوب سؤال : الف، پیامبر سؤالات را مطرح می‌کند، ب. دیگران سؤال می‌کنند و پیامبر جواب می‌دهد، مسلمانان در مورد شراب و قمار سئوال می‌کنند، مسلمانان در مورد جنگ در ماه‌های حرام سئوال می‌کنند، ج. پیامبر سئوال می‌کند و خود نیز جواب می‌دهد.

 ترجمه و تحقیق مأخذ کتاب ایفاظ الاعلام

نویسنده : حبیب‌الله شنقیطی

سال : 1379

استاد : ولی کامرانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر ترجمه‌ی ایقاظ الاعلام است که در زمینه‌ی رسم المصحف تألیف شده است، شنقیطی این کتاب را در سه بخش با این مباحث تألیف کرده است: بخش نخست، کلیاتی درباره‌ی تعریف خط، تعریف علم خط و تاریخچه‌ی پیدایش آن، قلم و اقسام آن؛ بخش دوم، شرح و تفصیل وجوب پیروی از رسم الخط مصحف عثمانی به فتوای تمامی مذاهب اهل سنت، نزول دفعی و نزول تدریجی قرآن مجید، ترتیب و انتظام آیات و سوره‌ها از نظر کتابت و قرائت، سبب تدوین نشدن قرآن در زمان پیامبر(ص) ، جمع قرآن توسط ابوبکر، جمع قرآن در زمان خلافت عثمان؛ بخش سوم،‌اعجاز رسم الخط قرآن، اختلافات ظاهری موجود در رسم‌اخلط قرآن از « اسرار الهی و اغراض نبوی » است، آن دسته از الفاظ قرآن که با آیین نگارش زبان عربی مطابقت ندارند.

 ترجمه و تحقیق بخشی از مقدمه‌ی تفسیر قاسمی به نام «محاسن التأویل»

نویسنده : زهرا میرزارضاخان

سال : 1379

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : نویسنده در این پایان‌نامه ،‌نخست مقدمه‌ای درباره‌ی این مباحث آورده است: شرافت قرآن و علم تفسیر، پیشینه‌ی تفاسیر در میان شیعه و اهل سنت،‌روایاتی درباره‌ی تفسیر و اهل بیت(ع)، ‌تألیفات دیگر مؤلف تفسیر قاسمی، مقام و منابع علمی تفسیر قاسمی، نگرش و روش تفسیری او، جایگاه تفسیر قاسمی در میان تفاسیر اهل سنت؛ سپس به ترجمه و تحقیق بخشی از مقدمه‌ی « محاسن التأویل» که مشتمل بر این مباحث است،‌پرداخته است: مقدمه‌ای مهم در مورد قواعد تفسیر: قاعده و روشی در شناخت صحیح تفسیر، قاعده‌ای در زمینه‌ی اختلاف در میان گذشتگان ،‌قاعده‌ای در شناخت اسباب نزول.

 تدبر از دیدگاه قرآن و روایات

نویسنده : جان محمد دهقان‌پور

سال : 1379

استاد : محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : تحقیق حاضر چهار بخش و یک پیوست با این موضوعات تنظیم و تدوین شده است: بخش اول، زمینه‌های تدبر در قرآن: نیاز انسان به هدایت قرآن، شأن و منزلت قرآن، زبان قرآن و تفسیر قرآن، لوازم انس با قرآن ؛ بخش دوم،‌مراتب، شرایط و فواید تدبر در قرآن: مراتب تدبر، شرایط تدبر، فواید تدبر در قرآن؛ بخش سوم، آفات و موانع تدبر: آفات و موانع تدبر از منظر قرآن و روایات، موانع و حجاب‌‌های فهم درست حقایق قرآنی از دیدگاه امام خمینی (ره) ؛ بخش چهارم، نمونه‌های تدبر در قرآن (8 مثال) ؛ پیوست ، مقاله‌ی روشهای مطالعه و تحقیق در قرآن.

 تحقیق و تصحیح کتاب «سرالخطاب فی تفسیر الکتاب»(سه امر نخست) تألیف محمد حسین شریعتمدار استر آبادی

نویسنده : عباس مصلائی پور یزدی

سال : 1379

استاد : سید جعفر سامی الدبونی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : کتاب «سر الخطاب فی تفسیر الکتاب» مشتمل بر پنج امر است ک در این رساله سه امر آن تصحیح و تحقیق شده است. نویسنده‌ی کتاب محمد بن حسن شریعتمدار استرآبادی یکی از فقهای شیعه در اواخر قرن سیزدهم هجری است. امر اول، قرائت قرآن کریم: معرفی قراء و روایان آنها، نقد و بررسی تواتر قرائات قراء سبعه، داوری فقها درباره‌ی قرائات و احکام فقهی متعلق به آن؛ امر دوم، متعلقات قرائت قرآن: ترتیل، استعاذه، بسمله، آداب تلاوت قرآن، احکام فقهی هر یکی ؛ امر سوم،‌عناوین والقاب قرآن، ضرورت تمسک به قرآن، نزول قرآن، شرح روایات نزول بیشتر قرآن درباره‌ی اهل بیت(ع) و دوستان و دشمنان آنان.

 تأثیر قرآن بر اشعار و اندیشه‌های سعدی

نویسنده : سید غلامرضا طغرایی

سال : 1379

استاد : محمد حسن تبرائیان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه تأثیر قرآن بر اشعار و اندیشه‌های سعدی در چهار فصل با این موضوعات تحقیق و بررسی شده است: فصل اول، کلیات : زندگی‌نامه ،‌سعدی از دیدگاه دانشمندان ، جلوه‌های معنوی و اخلاقی در بوستان؛ فصل دوم، قرآن و ادبیات فارسی: قرآن و لزوم تدبر در آن ،‌اعجاز قرآن ،‌تحدی در قرآن،‌وجوه اعجاز قرآن،‌فصاحت و بلاغت قرآن، تأثیر قرآن در ادبیات فارسی، پیشینه‌ی اثرپذیری سخنوران پارسی از قرآن؛ فصل سوم، شیوه‌های بهره‌گیری شاعران از قرآن کریم: اقتباس، حل، تملیح، تفاوت اقتباس با تلمیح، اثرپذیری واژگان؛ فصل چهارم، تأثیر قرآن در اشعار سعدی.

 تأثیر ذکر و تلقین در سازندگی انسان از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : نجیبه امیری

سال : 1379

استاد : علی اصغر باستانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر در هشت بخش با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است: بخش اول، کلیات ذکر: ذکر در لغت، معانی ذکر در قرآن، شرح بعضی از اصطلاحات ذکر در قرآن؛ بخش دوم، معنای حقیقی ذکر: حقیقت ذکر خدا،‌علل نیاز به ذکر، همه‌ی موجودات به ذکر خدا مشغول‌اند؛ بخش سوم، اهمیت ذکر در آیات و احادیث: اهمیت ذکر، زمینه‌سازی برای عمل، کیفیت ذکر؛ بخش چهارم، ثمرات ذکر؛ بخش پنجم، آثار ترک ذکر: زندگی مشقت‌بار، گناه ترک ذکر یا گناه غفلت؛ بخش ششم، موانع ذکر : اموال و اولاد، دنیا طلبی، گناه؛ بخش هفتم: مراقبت از ذکر؛ بخش هشتم: تأثیر ذکر و تلقین از بعد سازندگی روحی بر روی انسان.

 پژوهشی در قرائت‌های تفسیر طبری

نویسنده : محمد جواد حیطاوی

سال : 1379

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این تحقیق در دو فصل تنظیم و تدوین شده است: در فصل اول، با عنوان کلیات از این موضوعات بحث شده است: آثار و احوال طبری، مهارت طبری در قرائات و تجوید و تفسیر و سایر علوم قرآنی، قرائات تفسیر طبری، معیارهای پذیرش قرائات از دیدگاه طبری، معیارهای رد قرائات از دیدگاه طبری، اختلاف نظر طبری با قرذء سبعه، اثر قرائات در فقه. در فصل دوم، قرائات مندرج در تفسیر طبری به ترتیب قرآن گردآوری و مستند سازی شده است. موارد گردآوری شده 874 مورد است.

 پژوهشی در شخصیت حضرت یوسف (ع) در قرآن کریم و ادب فارسی

نویسنده : سید جواد جلیلی شانی

سال : 1379

استاد : مجید معارف

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این تحقیق در دو بخش با این مباحث به نگارش درآمده است: بخش اول، یوسف صدیق(ع) در قرآن : یوسف (ع) به روایت قرآن، بررسی نکات محوری داستان، مقامات و کرامات برجسته‌ی یوسف (ع) ، معانی هم و مشاهده‌ی برهان رب، نکات غامض و دشوار سوره‌ی مبارکه؛ بخش دوم، یوسف(ع) در ادب فارسی : خواب و تعبیر آن، یوسف (ع) و برادران، یوسف(ع) در چاه و زندان، فروختن یوسف(ع)، یوسف (ع) و زلیخا، یوسف (ع) و بانوان دربار، حسن یوسف(ع)، حدیث قحط، محنت یعقوب ، پیراهن یوسف(ع).

 پژوهشی در تفسیر غرائب القرآن نیشابوری

نویسنده : محمد حسین توانایی سره دینی

سال : 1379

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در چهار بخش تنظیم و تدوین گردیده است: بخش اول، تفسیر و مفسر: زندگی‌نامه و آثار مفسر، انگیزه‌ی نگارش تفسیر، منابع مفسر، روش تفسیری مفسر، شیوه‌ی تألیف، ویژگی‌های تفسی،‌چاپ‌های متعدد تفسیر غرائب‌القرآن، جایگاه تفسیر غرائب القرآن ؛ بخش دوم، مقدمات یازده‌گانه‌ی تفسیر؛ بخش سوم، دیدگاه‌های مفسر در علوم قرآنی : علم قرائات، علم وقف و ابتدا، جمع و ترتیب و تدوین قرآن، علو فواتح سور، علم تناسب سور؛ بخش چهارم: نمونه‌هایی از مباحث تفسیری: مباحث کلامی ـ تفسیری، مباحث فقهی ـ تفسیری، مباحث اخلاقی ـ تفسیری ، مباحث عرفانی ـ تفسیری، مباحث بلاغی ـ تفسیری.

 پژوهشی درباره‌ی اسرا و معراج از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : علی اصغری

سال : 1379

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر در چهار فصل به این شرح تدوین شده است: در فصل اول، کلیاتی در زمینه این موضوعات آمده است: تصوری کلی از معراج، بحثی لغوی درباره‌ی واژه‌ی اسرا و معراج،‌زمان و مکان معراج رسول، تعدد معراج‌ها ، هدف از تحقیق معراج؛ در فصل دوم، تفسیر برخی آیات درباره‌ی معراج بررسی شدند؛ در فصل سوم، نمونه‌هایی از روایات مختلف معراج که تبیین کننده‌ی مشهودات نبوی در معراج است، نقل شده است . در فصل چهارم، اقول مختلف در زمینه ی کیفیت معراج یاد شده و نیز به ایرادات پاسخ داده شده است.

 پژوهشی در استخراج مضامین قرآنی از صحیفه‌ی سجادیه‌ی امام سجاد(ع)

نویسنده : میهن بهمنش

سال : 1379

استاد : محمد غفرانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان‌نامه در شش فصل با این مباحث به نگارش درآمده است: فصل اول، نگاهی گذار به سیره‌ی حضرت سید الساجدین(ع)، معرفی صحیفه‌ی سجادیه، بخش‌هایی از بیانات امام سجاد، یک نمونه از تنوع موضوعات دعای امام سجاد و جهت آن؛ فصل دوم، نشانه‌های توحید و خداشناسی و فضیلت نبوت در صحیفه‌ی سجادیه: بیان امام درباره‌ی فطرت خداشناسی، شناخت خداوند متعال از طریق استدلالی ، سخن امام در مورد استدلال بر وحدت خداوند، ...، صفات باری تعالی در صحیفه‌ی سجادیه؛ فصل سوم، مناجات امام زین‌العابدین درباره‌ی فضایل و رذایل اخلاقی : آیاتی از قرآن و بیان امام درباره‌ی حسد، غضب، غیبت، تکبر، اقدام به خیرات و مبرات، صله‌ی رحم، صدقه، تشکر در برابر احسان بندگان و صبر؛ فصل چهارم، دعای امام سجاد برای دیگران: پدر و مادر، فرزند، نیکی به همسایگان ، مرزداران سرحدات ؛ فصل ششم، توبه و آمرش گناهان در صحیفه‌ی سجادیه: احسن الحدیث، نور آشکار امین و مهیمن، موعظه، شفا و رحمت ،‌هادی بشریت، کتاب مبین؛ فصل ششم، توبه و آمرزش گناهان در صحیفه سجادیه: آیاتی از قرآن کریم درباره‌ی پذیرش توبه، خداوند تواب است، سخنان امام سجاد(ع) درباره‌ی توبه و استغفار، سخن آن بزرگوار درباره‌ی توبه‌ی کامل.

 پدیده‌ی شرک از دیدگاه قرآن و سنت

نویسنده : محمد علی بزرگان‌نیا

سال : 1379

استاد : جعفر سامی الدبونی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این رساله در سه فصل با این مباحث تنظیم و تدوین عوامل ظهور پدیده‌ی شرک، آرای تحلیلی مفسران از آن، شرک در نخستین فرزندان آدم، شرک در قوم نوح ، مشرکان قوم هود، علل رویکرد بشر به بت‌پرستی، شرک قوم ثمود،‌شرک فرعونی، شرک در بنی‌اسرائیل، شرک نزد مسیحیان ،‌مشرکانی که در قرآن ذکر نشده‌اند، مواضع دیانت‌های آسمانی قبل از اسلام نسبت به شرک؛ فصل دوم، شرک از دیدگاه قرآن: وضعیت شرک آمیز اعراب در آستانه‌ای ظهور اسلام، تعریف شرک از دیدگاه قرآن، علل ظهور شرک از دیدگاه قرآن، اوصاف مشرکان در قرآن، اوضاع و احوال مشرکان در آخرت ، انواع کیفرهای دنیوی مشرکان ، کیفرهای اخروی مشرکان، انواع برخوردهای قرآنی با پدیده‌ی شرک، نشانه‌های اصیل برنامه‌ی جهادی اسلام بر ضد مشرکان و کافران؛ فصل سوم، شرک از دیدگاه سنت: سخنان پیامبر اکرم(ص) درباره‌ی شرک ، گناه شرک،‌کیفر شرک.

 پاداش و کیفر در قرآن

نویسنده : صدیقه موحد

سال : 1379

استاد : احمد عابدی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : مطالب این پایان‌نامه در دو بخش آمده است: در بخش اول، با نام پاداش و کیفر در مباحث نظری، از پاداش و کیفر از نظر عقلی و فلسفی ، کلامی و تربیتی بحث شده است و در بخش دوم،‌با عنوان پاداش و کیفر در قرآن، این موضوعات در قرآن بررسی شده است: پاداش و کیفر با ملاحظه‌ای اصناف مردم، پاداش و کیفر با ملاحظه‌ی ملکات نفسانی، چند نمونه از پاداش و کیفر دنیوی.

 بهشت و اوصاف آن در قرآن مجید

نویسنده : افسانه لوائی

سال : 1379

استاد : الیاس کلانتری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه شامل 27 با این عنوان‌هاست: بحث لغوی «جنة»، بحث اصطلاحی «جنة»، نحوره‌ی پرداختن قرآن به قیامت و بهشت، بهشت هدیه‌ی خداوند به دوستانش، معاد و برزخ ، اوصاف بهشت، اوصاف جهنم، وسعت بهشت،‌اوصاف بهشتیان ، تفاوت درجات بهشت، چرا بهشت در قرآن ارث خوانده شده، اهمیت بهشت،‌غفران قبل از ورود به بهشت، اوضاع و شرایط ویژه‌ی بهشت، ذکری از حال مؤمنین بهشت، تحیت دریافتی اهل بهشت، خلود در بهشت، اخرین مرحله‌ی کمال بهشتیان، محاوره‌ی اهل بهشت و جهنم، اشتیاق پیامبران و مقربین و ابرار متقین به بهشت، آیا لذت بهشت جسمانی است یا روحانی،‌منظور از دو بهشتی که خائفان از مقام خداوند دارند، موجبات ورود به بهشت ، موانع ورود به بهشت، اعراف کجاست، فوز عظیم، حق بودن وعده‌ی خداوند.

 بررسی ویژگی‌های مؤمن از دیدگاه آیات و روایات

نویسنده : نعمت جوادی تازیکی

سال : 1379

استاد : علی اکبر غفاری

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : در این تحقیق ویژگی‌های مؤمن در ابعاد گوناگون اخلاقی، اقتصادی، اجتماعی و مذهبی طی دو فصل در آیات قرآن و روایات معصومین(ع) بررسی شده است . برخی از مهم‌ترین عنوان‌های این تحقیق عبارت است: ایمان و عمل، ایمان و ارتباط با فرزندان ، ایمان و توبه، ایمان و ربا و سود پول، ایمان و اموال باطل، ایمان و خوردن مال مردم به ناحق، ایمان و زکات ، ابوذر و آیه‌ی کنز.

 بررسی و مقایسه‌ی اولی الامر در قرآن و تفاسیر فریقین

نویسنده : سید عبدالحسین میرخلیلی

سال : 1379

استاد : حائری یزدی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این پایان‌نامه دارای یک مقدمه و هفت فصل می‌باشد . فصل اول، کلیات: تبیین و اژه‌ها(واژه‌ی اولی‌آلامر، شرح و تفسیر مختصری از آیه‌ی «اولی الامر» )، پیشینه‌ی تحقیق؛فصل دوم،‌ضرورت و منشأ انعقاد امامت از دیدگاه فریقین: ضرورت اصل امامت؛ فصل سوم،‌ویژگی‌های اولی الامر: شرائط رهبر و امام از دیدگاه عقل(عدالت،‌عصمت)، شبهاتی راجع به آیه‌ی شریفه‌ی اولی الامر، سایر شرائط و ویژگی‌های اولی‌الامر(نص، قرشی بودن ،‌افضلیت،‌بلوغ، ذکوریت، حریت،‌علم،‌وحدت امام)؛ فصل چهارم، مصادیق اولی‌الامر از دیدگاه اهل سنت و امامیه؛ فصل پنجم ، ارتباط اولی‌الامر و اهل البیت از نظر اهل سنت و امامیه؛ فصل ششم، بحثی کوتاه پیرامون اختیارات اولی‌الامر و وظایف متقابل امام و مردم: اختیارات و وظایف اولی‌الامر، وظائف مردم در برابر امام و اولی‌الامر؛ فصل هفتم، خلاصه‌گیری و پیشنهادها.

 بررسی و تحقیق درباره‌ی حیا در قرآن و روایات

نویسنده : راضیه وحدتی

سال : 1379

استاد : غلامحسین تاجری نسب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این تحقیق شامل ده فصل با این موضوعات است: تعریف و اهمیت اخلاق: اهمیت و ارزش اخلاق از دیدگاه قرآن و روایات، رابطه ی ایمان و فضائل اخلاقی، حیا یکی از مکارم اخلاقی ؛ فصل دوم، معانی و مفاهیم حیا: معنا و مفهوم لغوی و اصطلاحی حیا و مفهوم حیا از دیدگاه دانشمندان اسلامی ؛ فصل سوم، بررسی و تحقیق آیات قرآنی پیرامون حیا: نظر مفسرین شیعه و سنی در زمینه‌ی آیات حیا از دیدگاه روایات؛ فصل پنجم، واژه‌های مترادف حیا: واژه‌های مترادف حیا در کتاب لغت و فرهنگ اسلامی و روایات ائمه‌ی معصومین(ع)، مفاهیم و لغات مخالف و متضاد حیا؛ فصل ششم، اقسام حیا: حیای ممدوح و مذموم،‌حیای عقل و حیای حمق، موارد ترک حیا از نظر اسلام؛ فصل هفتم، نقش و آثار حیا: نقش و آثار حیا در حیات فردی ، خانوادگی و در عرصه‌ی اجتماعی؛ فصل هشتم، شیوه‌های ایجاد حیا: شیوه‌های ایجاد حیا در دوران کودکی، در مراحل بعدی زندگی،‌عوامل از بین برنده‌ی حیا؛ فصل نهم، نمونه‌های حیا: در زندگی حضرات معصومین(ع) ، نمونه‌هایی از حیا در شخصیت‌های اسلامی؛ فصل دهم، جمع‌بندی و استنتاج.

 بررسی و پژوهش تغییرات و دگرگونی‌های اعلالی و ابدالی اسم‌های موجود در قرآن کریم

نویسنده : نوشین صاحب

سال : 1379

استاد : فرزانه سید بابک

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر با مقدمه‌ای در خصوص پدیده‌ی اعلال و ابدال در زبان عربی با این مباحث آغاز می‌گردد: بررسی دو واژه‌ی اعلال و ابدال از نظر لغوی و اصطلاحی ، انواع آنها، ریشه‌یابی دشواری‌های این پدیده با عنوان «نقد و بررسی اعلال»؛ به دنبال مقدمه، مباحث اصلی پایان‌نامه که همان بررسی اسم‌های قرآن کریم است، آمده و در آن کلیه‌ی اسم‌ها بر اساس ریشه لغت تنظیم و به استناد منابع معتبر و کهن نوع واژه و تغییرات آن بیان شده است. نیز واژگانی که به رغم وجود حرف عله دگرگونی‌های اعلالی پیدا نکرده‌اند، به صورت جداگانه در جدولی گردآوری شده است. در پایان فهرستی از اسم‌های مبحث اصلی و جدول مذکور به صورت الفبایی تنظیم شده است.

 بررسی نوع مواجهه‌ی منافقین و عملکرد آنها با استفاده از قرآن و حدیث

نویسنده : آفاق حسینی زهرایی

سال : 1379

استاد : عباس همامی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر چهار فصل با این مباحث است: فصل اول، تاریخچه‌ی نفاق و منافق: نفاق در صدر اسلام،‌منافقین پس از پیامبر (ص) ، نفاق و منافق در فرهنگ‌نامه‌های کهن؛ فصل دوم،‌سیمای منافقین در قرآن: سیر شناخت منافقین در قرآن، تعداد آیات درباره‌ی منافقین، عوامل و ریشه‌ای نفاق، سیاست‌های عملی نفاق، مواجهه‌ی قرآن با نفاق و منافقین،‌امثال قرانی درباره‌ی نفاق و منافق؛ فصل سوم، سیمای منافقین در روایات: صفات منافقین ،‌شعبه‌های نفاق،‌جلوه‌های عملی نفاق در صدر اسلام؛ فصل چهارم، فهرست اعلام منافقین: توانگران بهانه‌جو، نمایندگان مسجد ضرار، هم‌سفران منافق در غزوه‌ی تبوک، اصحاب عقبه.

 بررسی نقاط ضعف انسان از دیدگاه قرآن و روایات اهل بیت (ع) با نگاهی به دیدگاه‌های دانشمندان غربی

نویسنده : منصوره منتظرین

سال : 1379

استاد : عباس همامی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این تحقیق مشتمل بر سه بخش با این عنوان‌هاست: بخش اول،‌ماهیت انسان : ماهیت انسان از دیدگاه‌های فلسفی، دیدگاه بدسرشت بودن ذاتی انسان، دیدگاه نیک‌سرشت بودن فطری انسان، دیدگاه نه بد و نه خوب بودن ذاتی انسان، ماهیت انسان از دیدگاه روان‌کاوی، ماهیت انسان از دیدگاه روان‌کاوی، ماهیت انسان از نگاه دانشمندانی مانند فروید، آدلر، یونگ، و اسلام ....؛ بخش دوم ،‌ویژگی های مذموم انسان در قرآن و روایات: کفر ، مجادله‌گری، حرص، ضعف، عجله،‌بخل ، جهل ، ظلم،‌خصومت، غفلت، طغیان، یأس، نقض عهد، ریا، خسران،کبر ، عجب، ...؛ بخش سوم، راه‌کارهای کلی اصلاح صفات مذموم: تربیت زیربنای تکامل جامعه ،‌شناخت نفس ، نفس انسان از دیدگاه‌ بزرگان، کرامت و عزت نفس، عواملی که موجب فساد نفس‌اند، مجاهده با نفس از نظر علمای اخلاق.

 بررسی و موضع گیری مردم در مقابل دعوت انبیا و پیامدهای آن از دیدگاه قرآن

نویسنده : سید علاء‌الدین اعلائی

سال : 1379

استاد : غلامحسین تاجری نسب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر نه فصل است: فصل اول، کلیات؛ فصل دوم،‌مشخصات انبیای الهی در قرآن در ادوار مختلف: دوره‌ی اول نبوت،‌دوره‌ی دوم نبوت، دوره‌ی سوم نبوت ، دوره‌ی چهارم نبوت، دوره‌پنجم نبود، دوره ی ششم نبوت، سیمای پیشوایان حق و سردمداران ستم در قرآن، فصل سوم، علل اقبال و روی‌گردانی مردم از انبیا: علل جذب مردم به انبیای الهی، علل روی‌گردانی مردم از انبیای‌ الهی و موضع‌گیری آنها در قبال انبیا و رهبران دینی از دیدگاه قرآن: کیفیت رابطه‌ی پیروان انبیا با آفریدگار هستی، مبارزه‌ی پیروان انبیا با رهبرانشان از دیدگاه قرآن ، ظلم و ستم پیروان انبیا نسبت به رهبرانشان، اختلافات طبقات در موضع‌گیری در برابر انبیا؛ فصل پنجم ، رابطه‌ی‌ گناه‌کاران با انبیا: سرکشی ملاء و مترف در مقابل انبیا، تأثیر گناه در موضع‌گیری گناه‌کاران در مقابل انبیا، آثار گناه در میان امت‌ها؛ فصل ششم، سعادت و شقاوت امت‌ها: راز خوشبختی و بدبختی امت‌ها، عوامل حیات و مرگ امت‌ها، سرنوشت انسان جبری نیست؛ فصل هفتم، ترسیم وقایع و حوادث: شیوه‌ی کلی ترسیم رخدادها؛ فصل هشتم، موضع‌گیری مخالفان در مقابل انبیا: منطق مخالفان انبیا، فصل نهم، اهداف انبیا: هدف بعثت انبیا، اهداف اساسی انبیا از دیدگاه امام خمینی ، دیدگاه‌ قرآن، ادیان الهی؛ فصل دهم،‌نتایج .

 بررسی مقام پدر و مادر از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : سید اسماعیل رضایی طالشی

سال : 1379

استاد : احمد رضا غائی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : مباحث این تحقیق در پنج فصل با این مباحث نگاشته شده است: فصل اول، مقدمات و تاریخچه : آفرینش انسان، واژه‌ی اب، ام از نظر لغت و اصطلاح قرآنی و ادبیات فارسی، جایگاه پدر و مادر از نظر پیامبران پیشین، مقام پدر و مادر در ایران باستان ، پدر و مادر در شعر شاعران؛ فصل دوم،‌مقام پدر و مادر ، نیکی به والدین ، آئین حقوق والدین، آیین اطاعت ، آیین شکر و سپاس؛ فصل سوم، سیمای پدر و مادر در منطق پیامبر(ص) و ائمه(ع) : مقام و بزرگداشت پدر و مادر ، نیکی به والدین، آثار و نتایج نیکی به پدر و مادر ، اطاعت از پدر و مادر، دعا، نگاه کردن به پدر و مادر، احترام و محبت؛ فصل چهارم، نقش و اهمیت پدر و مادر در تربیت و رشد: پدر و مدیریت زندگی، نقش پدر در رشد فرزند، مادر از دیدگاه علم، مادر و تعلیم و تربیت؛ فصل پنجم ، حقوق والدین: تشریح هشتاد حقوق، حقوق پدر از نظر فقهی، روایات و حکایاتی کوتاه در مورد حقوق پدر و مادر، نماز و دعا برای پدر و مادر ، حقوق والدین.

 بررسی مفهوم استکبار در قرآن

نویسنده : علی اکبر ملکشاهی

سال : 1379

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پایان‌نامه در چهار فصل با این مباحث تنظیم و تدوین شده است: فصل اول، کلیات تحقیق شامل موضوعاتی مثل بیان موضوع، پیشینه‌ی تحقیق، تعریف مصطلاحات؛ فصل دوم،‌ادبیات تحقیق: مفهوم استکبار در قرآن، شاخصه‌های استکبار، عملکرد استکبار در قرآن، شاخصه‌های استکبار؛ فصل چهارم، یافته و تجزیه و تحلیل: جهت‌گیری اجتماعی قرآن، سلف مستکبرین، فلسفه‌ی کفر و استکبار ، انکار مبدأ و معاد، نفاق و استکبار، قدرت و استکبار، ...

 بررسی مبانی و اصول تربیتی در سیره‌ی انبیا در قرآن

نویسنده : هما مسعودی

سال : 1379

استاد : مجید معارف

دانشگاه : دانشکده اصول دین تهران

موضوع : این تحقیق در سه بخش با این موضوعات تنظیم و تدوین شده است: بخش اول، کلیاتی درباره‌ی تربیت و مسائل گوناگون آن: بررسی معانی لغوی و اصطلاحی تربیت، آشنایی با اصطلاحات مبانی و اصول و روش‌ها و سیره‌ی تربیتی؛ بخش دوم،‌جایگاه تعلیم و تربیت در قرآن: تکامل انسان، استقرار دین، تحقق تربیت صحیح؛ بخش سوم، بررسی مبانی و اصول و سیره‌ی تربیتی انبیا در قرآن: تأثیرپذیری باطن از ظاهر، تأثیرپذیری ظاهر از باطن، ظهور تدریجی شاکله، تأثیر شرایط بر انسان، مقاومت و تأثیرگذاری بر شرایط ، جذبه‌ی حسن، جذبه‌ی احسان، تطور وسیع آدمی،‌کرامت، اندیشه‌ورزی و تفکر، شناخت خدا، ضعف نفس، حب، آزمندی و شتاب.

 بررسی کتاب‌های تدوین شده در زمینه‌ی «اعجاز قرآن»

نویسنده : وجه‌اله سیف الهی

سال : 1379

استاد : جعفر علی امیدی نجف‌آبادی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : در این تحقیق ،‌پس از بیان اعجاز قرآن قبل از تألیف کتابی مستقل، شماری از مهم‌ترین کتاب‌های مربوط به اعجاز قرآن معرفی و ویژگی‌های آنها بیان شده است که عبارت‌اند از: اولین کتاب مستقل در زمینه‌ی اعجاز قرآن،‌اعجاز القرآن باقلانی، دلائل الاعجاز جرجانی، اعجاز القرآن رافعی، الاعجاز البیانی للقرآن بنت الشاطی، اعجاز القرآن نعیم الحمصی، اعجاز از نظر قرآن علامه طباطبایی، البیان فی علوم القرآن آیت‌الله خویی.

 بررسی فعالیت اجتماعی زنان از دیدگاه قرآن مجید و سنت شریف

نویسنده : ماجده آساره

سال : 1379

استاد : محمد حسن تبرائیان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر از پنج بخش با این موضوعات تشکیل یافته است: بخش اول ، بررسی وضعیت اجتماعی زن پیش از اسلام در برخی از جوامع بشری: دو گونه از نظام‌های حاکم بر جوامع بشری از آغاز تاریخ، منزلت زن در جامعه‌ی ایران، منزلت زن در امعه‌ی عربستان؛ بخش دوم، زن در کلام قرآن کریم: خلقت و آفرینش زن از دیدگاه قرآن کریم، حقوق زن در خانواده و جامعه از دیدگاه قرآن کریم، حقوق زن در خانواده و جامعه از دیدگاه قرآن کریم، حقوق اقتصادی زن؛ بخش سوم، زنان مشهور در قرآن کریم: زنان اسوه در قرآن کریم، زنان مورد نکوهش قرآن کریم، حضور زنان در فعالیت‌های اجتماعی در صدر اسلام؛ بخش چهارم ، زن در احادیث و روایات: زن در سیره‌ی پیامبر اسلام (ص) ، زنان اسوه از اهل بیت پیامبر(ص) ، سایر زنان نام‌آور در صدر اسلام، احادیث و روایات معصومین (ع) درباره‌ی نقش زن، سیمای زن در نهج البلاغه؛ بخش پنجم ، تاریخچه‌ای از فعالیت زنان در جامعه‌ی ایران: نقش زنان در دوره‌ی مشروطیت، نقش زنان در انقلاب اسلامی ایران، دیدگاه‌های مختلف نسبت به اشتغال زنان .

 بررسی عوامل مؤثر در جذب دانش‌اموزان به نماز و نماز جماعت در مدارس و نقش سازنده‌ی آن از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : محمود صداقت تلگراد

سال : 1379

استاد : عباس همامی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه ، عوامل مؤثر در جذب دانش‌آموزان به نماز جماعت در مدارس از دیدگاه قرآن و حدیث بررسی شده و برخی از مهم‌ترین موضوعات آن به این قرار است: سر تعلق باء بسم‌الله و حقیقت اسم، عبادت، مفهوم آرامش، روش‌های پرورش احساس مذهبی نماز در نوجوانان و جوانان.

 بررسی عصمت انبیا از دیدگاه فخر رازی و مقایسه‌ی آن با آرای شیعه

نویسنده : فریده فروغی اصل

سال : 1379

استاد : مجید معارف

دانشگاه : دانشکده اصول دین تهران

موضوع : پایان‌نامه حاضر در چهار بخش با این مضووعات نگارش شده است: بخش اول، کلیاتی درباره‌ی عصمت و نبوت: تعریف عصمت و نبوت،‌حقیقت عصمت از دیدگاه اشاعره و شیعه،‌منشأ عصمت ؛ بخش دوم،‌مراتب عصمت: مصونیت از گناه و نافرمانی، مصونیت از خطا و اشتباه، بررسی سهو نبی از دیدگاه علمای شیعه؛ بخش سوم،‌لزوم عصمت انبیا: لزوم عصمت انبیا از دیدگاه متکلمان شیعه و فخر رازی، عصمت انبیا قبل از بعثت، عصمت پیامبر اسلام قبل از بعثت ؛ بخش چهارم دیدگاه‌های فخر رازی و دانشمندان شیعه در تفسیر آیات موهم صدور گناه از انبیا: بررسی آرای آنان در خصوص پیامبر اسلام(ص) ، بررسی آرای آنان در مورد سایر انبیا، مقایسه‌ی روش‌های تفسیری فخر رازی و علمای شیعه در تفسیر آیات مشابه.

 بررسی روش‌های درمان اضطراب از دیدگاه قرآن و ائمه‌ی معصومین (ع)

نویسنده : عباس چراغ چشم

سال : 1379

استاد : یوسفی عطاری

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : این پژوهش در سه فصل به معرفی روش‌های درمان اضطراب با استفاده از آیات قرآن و روایات ائمه‌ی معصومین(ع) پرداخته و مطالب آن به این شرح است: فصل اول، تعریف لغوی اضطراب، خشیت، خوف، علائم،‌اضطراب، ریشه‌های اصلی اضطراب، عوامل ایجاد اضطراب و ...؛ فصل دوم، ویژگی‌های آرامش،‌تعریف لغوی سکینه، اطمینان، آرامش قلوب، ویژگی‌های آرامش، سکینه از نظر روایت؛ بخش سوم، روش‌های درمان اضطراب: درمان اضطراب در سایه دین، آرامش و صلح جهان در سایه‌ی ایمان،‌مقایسه‌ی حال مؤمنین و افراد بی‌ایمان،‌درمان اضطراب در پرتو عبادت، درمان اضطراب در پرتو نماز و تأثیر دعا در درمان اضطراب، نقش توبه در کاهش اضطراب و ایمان و توکل ، تأثیر قرائت و تدبر در آیات قرآن در درمان اضطراب ، ...

 بررسی رشد و غی از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : آناخانم خلیلی چوپانلو

سال : 1379

استاد : احمد رضا غائی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر شامل سه فصل با این موضوعات است: فصل اول، بررسی لغوی دو واژه‌ی رشد و غی؛ فصل دوم، رشد و غی از دیدگاه قرآن و حدیث: رشد و آثار و مراتب آن،‌غی و زمینه‌های آن،‌عناوین قرآنی موازی با رشد؛ فصل سوم، شناخت ابعاد وجودی انسان و انسانهای رشد یافته : ابعاد وجودی انسان و کمالات او، تکامل معنوی انسان و مراحل آن، مراحل تکامل معنوی انسان، عوامل و موانع رشد ، دیدگاههای مختلف درباره انسان کامل(رشد یافته) و آثار شناخت آن.

 بررسی جامعه مدنی از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : شهلا خلفی

سال : 1379

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : مباحث این پژوهش در پنج فصل با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است: فصل اول، طرح مسئله: تعریف و تبیین موضع، اهمیت و ضرورت موضوع ، سابقه‌ی تاریخی موضوع، تبیین فرضیه‌ها، مفاهیم اساسی تحقیق، روش و تکنیک تحقیق؛ فصل دوم،‌جامعه‌ی مدنی در ادبیات غرب: نقش تفکرات اجتماعی از گذشته تا امروز، آثار عمده و جریانات مهم اجتماعی، مبادی فکری افلاطون در مدینه‌ی فاضله، فلسفه‌ی اجتماعی تخیلی«رؤیا‌گرا» پس از افلاطون ، فلسفه‌ی اجتماعی واقع‌گرا« رئالیست»؛ فصل سوم،‌مشرق زمین گاهواره‌ی تمدن: گهواره‌های مدنیت،‌جامعه‌ی مدنی اسلامی،‌امام صادق(ع) و نهضت علمی،‌حکومت شورایی، حکومت قانون، ظهور اندیشه‌های اجتماعی درجهان اسلام، سرزمین غرب دنیای اسلام، جامعه‌ی مدنی از نظر قرآن، تفسیر سوره‌ی یس، تفسیر سوره‌ی واقعه و حمد، مؤلفه‌ها و ارکان جامعه‌ی مدنی در فرهنگ قرآن، اصول جامعه‌ی اسلامی، ملاک‌های برتری، بررسی سنت ائمه‌ی معصومین(ع) درباره‌ی جامعه‌ی مدنی اسلامی، دوران حاکمیت حضرت محمد (ص) در جامعه‌ی مدنی اسلامی ، تبیین مؤلفه‌ها و عناصر جامعه‌ی مدنی در جامعه‌ی اسلامی ، مدینة النبی، مدینه‌ی منوره، مدنیات، مراتب مدینه‌ها ، قانون اساسی، مقررات و قوانین در قرآن؛ فصل چهارم، بررسی تطبیقی جامعه‌ی مدنی غرب و جامعه‌ی مدنی اسلامی: دولت و جامعه‌ی مدنی در خاورمیانه، آزادی مدنی، آزادی در قانون اساسی ایران، مشترکات حقوقی جامعه‌ی مدنی و جامعه‌ی نبوی، ویژگی‌های جامعه‌ی مدنی با توجه به برخی از اصول قانون اساسی ایران، گفتگوی تمدن‌ها ، نقش زنان در جامعه‌ی مدنی،‌آیات و روایات مبنی بر استمرار عقلانیت شیعی ، اسلام دین زندگی ، قرآن و تحریف کتب مقدس، جامعه‌ی مدنی و تکثر سیاسی، خداپرستی و مدارا؛ فصل پنجم ،‌نتیجه‌گیری از تحقیقات به عمل‌ آمده: سه دیدگاه در میان متفکران ایرانی درباره‌ی جامعه‌ی مدنی اسلامی، حق و حقوق مردم در جامعه‌ی مدنی اسلامی،‌عدالت در جامعه‌ی مدنی اسلامی، شوری و حق انتخاب در جامعه‌ی مدنی اسلامی،‌حاکمیت علم و گزینش تخصصی، عقل‌گرایی و موقعیت آن در جامعه‌ی مدنی اسلامی.

 بررسی بعضی از مفاهیم روان‌شناسی اجتماعی از دیدگاه قرآن

نویسنده : محمد کاویانی آرانی

سال : 1379

استاد : سید محمد غروی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این پایان‌نامه در چهار فصل با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است: فصل اول، کلیات: تبیین موضوع تحقیق و مفردات آن،‌پیشینه‌های تحقیق، سؤال‌های تحقیق، هدف تحقیق،‌اهمیت و فایده‌ی تحقیق، روش تحقیق، محدودیت‌های تحقیق، ساختار پایان‌نامه ؛ فصل دوم ،‌گزارشی از روان‌شناسی اجتماعی و جایگاه آن: تعریف روان‌شناسی اجتماعی، روش‌های تحقیق رایج در روان‌شناسی اجتماعی، ارتباط روان‌شناسی اجتماعی با دیگر علوم انسانی، تاریخچه‌ی روان‌شناسی اجتماعی، پیشینه‌ی فلسفی روان‌شناسی اجتماعی، کاربردهای روان‌شناسی اجتماعی؛ فصل سوم، مطالعات تطبیقی روان‌شناسی اجتماعی و قرآن: نگرشی سیستمی به مفاهیم اسلامی،‌کشش و جاذبه، رفتارهای حماتی ، خشونت و پرخاشگری ،‌نگرش، جنگ روانی و تبلیغات، هم‌نوایی؛ فصل چهارم، خاتمه: نتایج تحقیق، پیشنهادها.

 بررسی آفات زبان از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : یعقوب اسماعیلی

سال : 1379

استاد : عباس همامی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این تحقیق شامل ده گفتار با این عنوان‌هاست: گفتار اول، غیبت، تعریف، انواع غیبت،‌حرمت استماع غیبت؛ گفتار دوم، نمامی: سرانجام آن در قرآن، انگیزه، وظیفه‌ی مؤمن؛ گفتار سوم ، دروغ: مفاسد دروغ، راه نجات ،‌مستنیات دروغ؛ گفتار چهارم، دو زبانی: زشتی دو زبانی در آیات و روایات ، وظیفه‌ی مؤمن؛ گفتار پنجم، ناآگاهانه سخن گفتن: چند نمونه‌ی قرآنی، راه نجات، خاموشی، پرسیدن؛ گفتار ششم، گفتار بدون کردار: زشتی آن در آیات و روایات، وظیفه‌ی مؤمن؛ گفتار هفتم،‌دشنام و ناسزاگویی: تعریف،نهی از ناسزا گفتن ،‌بدترین دشنام؛ گفتار هشتم،‌بهتان و افترا: آثار سوء بهتان در آیات و روایات ، انواع تهمت؛ گفتار نهم،‌عیب‌جویی و عیب‌گویی: زشتی آن در آیات و روایات ،‌راه نجات و مبارزه داستان زاغ و طاووس؛ گفتار دهم،‌پایان‌سخن.

 اهمیت و شیوه‌های ترویج قرآن در میان کودکان و نوجوانان

نویسنده : لونا قاقازانی

سال : 1379

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : مباحث این پژوشه در شش فصل با این عنوان‌ها به نگارش آمده است: فصل اول، اهمیت ترویج قرآن در آیات قران: فضیلت قرآن،‌استماع قرآن، دعوت به تدبر، قصص قرآن؛ فصل دوم، اهمیت ترویج قرآن در احادیث معصومین(ع) : شفاعت قرآن، استماع قرآن،‌ادب استماع،‌فضیلت قرآن، درمان با قرآن؛ فصل سوم، اهمیت ترویج قرآن در گفتار امام خمینی:قرآن مرکز همه‌ی عرفان‌ها ،‌رفع حجاب‌ها، حجاب معاصی، حجاب حب دنیا؛ فصل چهارم، شیوه‌های ترویج قرآن:‌فضیلت ترویج قرآن، روش تقلیدی ، روش داستان‌گویی ؛ فصل پنجم، شیوه‌های ترویج قرآن در سیره‌ی ائمه معصومین (ع)؛ فصل ششم ، ترویج قرآن در میان کودکان و نوجوانان.

 اهل کتاب در قرآن

نویسنده : یونس جهانبخش

سال : 1379

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پژوهش در سه بخش به بررسی و نقد آرای کلامی اهل کتاب در قرآن و ریشه‌یابی آنها پرداخته است: بخش اول، وضعیت دینی ـ فرهنگی جهان در عصر ظهور اسلام: عصر ظهور اسلام، ادیان عصر بعثت؛ بخش دوم، یهودیت: بررسی تحریف عهد عتیق ، عقاید یهودیت در قرآن؛ بخش سوم، مسیحیت : تصویری از وضعیت فرهنگی عصر ظهور عیسی و تصورات عقیدتی در مسیحیت ، بحثی درباره‌ی تحیرف عهد جدید، بررسی اصول اعتقادی مسیحیت در قرآن.

 امر به معروف و نهی از منکر در علم کلام و آثار و نتایج آن از دیدگاه قرآن و نهج‌البلاغه

نویسنده : صدیقه محقق نجفی

سال : 1379

استاد : احمد عابدی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر یک مقدمه و دو فصل است: در مقدمه،‌از پیشینه‌ی تاریخی ، ضرورت، قلمرو بحث و معیارهای شناخت امر به معروف و نهی از منکر و جایگاه آن در قرآن و روایات سخن رفته است. در فصل اول ، از امر به معروف و نهی از منکر در علم کلام بحث شده است و در فصل دوم، آثار اجتماعی امربه معروف و نهی از منکر از دیدگاه قرآن و نهج‌البلاغه بررسی گردیده است.

 الامثال المصرحة فی القرآن الکریم

نویسنده : رضیه رضوانی

سال : 1379

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد اسلامی قم

موضوع : این پایان‌نامه به عربی به نگارش درآمده و شامل چهار فصل با این مباحث است: در فصل اول، از مثل در لغت، تعریف حکمت، فرق میان مثل و حکمت و در فصل دوم، از پیدایش امثال،‌حکمت و مثل نزد عرب، امثال جاهلی بحث به میان آمده و در فصل سوم، پیدایش مثل از دوره‌ی اسلام، امثال اسلامی، محل ورود امثال ، اهمیت امثال، امثال قرآن کریم، امثال پیامبر(ص) ، امثال امام علی(ع) و در فصل چهارم، مثل در قرآن کریم، کلمه‌ی مثل در قرآن کریم، فوائد مثل در قرآن کریم. دیدگاه‌هایی چند درباره‌ی امثال قرآن، ضرب‌المثل‌ها در قرآن مورد بحث قرار گرفته‌ است.

 اعجاز تشریعی در قرآن

نویسنده : حسن نصیری

سال : 1379

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این تحقیق در سه فصل با این مباحث تنظیم و تدوین شده است: فصل اول، اعجاز: معنای لغوی و اصطلاحی اعجاز، شرایط معجز،‌...؛ فصل دوم، اعجاز قرآن: معنای لغوی و اصطلاحی قرآن، نام‌های قرآن، نزول دفعی و تدریجی قرآن، قرآن معجزه‌ی جاوید، وجوه اعجاز قرآن؛ فصل سوم، اعجاز تشریعی قرآن: اجتماعی بودن بشر،‌نقایص قوانین بشری، انسان از دیدگاه قرآن، مبارزه‌ی انبیا با تقلید کورکورانه در قرآن و عهدین ،‌معاد در قرآن و عهدین، نماز و روزه و زکات،‌اساس تشریع اسلامی، وضع عربستان قبل از اسلام، اخلاقیات و اجتماعیات قرآن.

 اشراط الساعة و شاهد آن در قرآن

نویسنده : مریم السادات ابطحی

سال : 1379

استاد : محمد مهدی مظاهری

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پژوهش مشتمل بر پنج بخش با اینمباحث است: بخش اول، معنای لغوی و اصطلاحی اشراط و ساعت؛ بخش دوم، نشانه‌های قیامت قبل از وقوع آن ر قرآن: بعثت پیامبر گرامی، متلاشی شدن سد ذوالقرنین و خروج یأجوج و مأجوج، پدیدار شدن دود در آسمان، بیرون آوردن جنبنده‌ای از زمین، نزول حضرت مسیح ، انسداد توبه و ایمان به آمدن برخی از آیات پروردگار؛ بخش سوم،مشاهده‌ی قیامت یا اوضاع جهان به هنگام وقوع قیامت، وضعیت خورشید و ماه و ستارگان در هنگام رستاخیز، وضع زمین در هنگام رستاخیز(به لرزه درآمدن زمین، کوبیده شدن ، شکافته شدن)، وضع دریاها در هنگام رستاخیز،‌وضع دریاها در هنگام رستاخیز، وضع کوه‌ها در هنگام رستاخیز؛ بخش چهارم، نفخ صور چیست؟ مراحل نفخ صور، استثناشدگان از نفخ صور چه کسانی‌اند؟ فاصله‌ی میان دو نفخ صور چقدر است؟ آیاتی که دلالت بر نفخ صور در هنگام برپایی رستاخیز دارند، بررسی آیه‌هایی که در قرآن مترادف نفخ صوراند؛ بخش پنجم ،حوداثی که بعد از وقوع قیامت رخ خواهد داد: هدف از وقوع قیامت، بررسی اعمال،‌میزان، پل صراط، اعراف، لوای محمد، حوض.

 اسرار و خواص و فضایل آیات و سور قرآن

نویسنده : فرحناز خوش‌زبان

سال : 1379

استاد : ولی الله نقی‌پور فر

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : پژوهش حاضر مشتمل بر سه بخش با این مباحث است: بخش اول، فضیلت قرائت قرآن و مذمت کوتاهی کنندگان ؛ بخش دوم،‌فضائل و خواص سور؛ بخش سوم، فضائل و خواص آیات : در این بخش فضائل وخواص آیاتی از 11 سوره مورد بررسی قرار گرفته است.

 اسرار سجده از دیدگاه قرآن و عترت

نویسنده : رضوان والاپور

سال : 1379

استاد : محمد مهدی گرجیان

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : مطالب اصلی این پایان‌نامه در پنج بخش با این عنوان‌ها آمده است: بخش اول ، بررسی تاریخچه‌ی سجده، اهمیت و‌اثار سجده، سر کلی سجده،‌اهمیت سجده در نماز، آثار سجده(قرب، ذلت شیطان، موافقت پیامبر در بهشت و آمرزش گناهان ، زایل شدن غم و اندوه،‌استجابت دعا و نجات از دوزخ، رفع بیماری‌ها و آفت،...). بخش دوم، انواع سجده در قرآن : سجده‌ی موجودات، سجده‌ی تکوینی و سجده‌ی تشریعی. سجده به معنای طوع و سجده‌ی سایه‌ها ، سجده‌ی ملکوتی ... بخش سوم، برخی از اسرار فقهی سجده: انواع سجد در شرع شامل سجده‌ی سهو و واجب و شکر؛ بخش چهارم، اسرار سجود؛ بخش پنجم، تسبیح موجودات در قرآن: تسبیح موجودات و انواع تسبیح تکوینی و ملکوتی، وجود علم و شعور در همه‌ی موجودات .

 اسرار اعتقادی قرآن از نگاه فیض و صدرالمتألهین

نویسنده : مهدی تقی‌زاده

سال : 1379

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پژوهش در دو بخش به نگارش درآمده است: در بخش اول، با عنوان آغاز‌شناسی، از شناخت حق تعالی، و شناخت اسماء و صفات حق تعالی و در بخش دوم، با نام انجام‌شناسی ، از عالم برزخ و عالم قیامت بحث شده است. هدف اصلی این پژوهش نمایاندن رویگرد عارفانه و فیلسوفانه‌ی فیض کاشانی در مواجهه با مباحث اعتقادی قرآن کریم است و چون او بر روش علمی استادش صدرالمتألهین مشی کرده است،‌مقارنه‌ای نیز با دیدگاه‌های او به عمل آمده است .

 استغفار و آثار آن در آیات و روایات

نویسنده : جواد نجفی‌کافی

سال : 1379

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این تحقیق در سه فصل نگارش شده است: در فصل اول، کلیاتی از بحث ، مانند تعریف موضوع، تعریف کلید واژه‌ها و پیشینه‌ی تحقیق آمده است و در فصل دوم، با عنوان استغفار در آیات و روایات از شرایط و آداب استغفار و مراتب استغفار ، و در فصل سوم، آثار و موانع استغفار از نظر آیات و روایات بحث شده است

 ارشاد و هدایت فرزند از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : کبرا برزگر فارسیانی

سال : 1379

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان‌نامه از نه فصل با این موضوعات تشکیل یافته است: بخش اول، ارشاد و هدایت: مبحث لغوی، ارشاد و هدایت از نظر قرآن و حدیث،مشخصات مربی؛ بخش دوم،‌مسئلت از خداوند؛ بخش سوم، انعقاد نطفه و بارداری ؛ بخش چهارم،‌از تولد تا دو سالگی : ذکر اذان و اقامه،‌نام‌گذاری، تراشیدن موی سر، غسل عقیقه، ختنه، شیر مادر و مدت شیرخوارگی،اهمیت شیر مادر در رشد شخصیت ، شرایط دیه . رابطه‌ی والدین با نوزاد؛ بخش پنجم، از دو سالگی تا هفت‌سالگی: دوران پرسش و کنجکاوی ، اصولی که والدین باید رعایت کنند،‌رفتارهای مناسب با کودک (احترام و اکرام به فرزند، سلام کردن به کودک، عدالت نسبت کودک، مسرور کردن کودک)، تغذیه، بهداشت، بازی، تربیت جنسی و مذهبی و آماده کردن برای ورود به مدرسه؛ بخش ششم‌، از هفت سالگی تا دوازده‌سالگی: مهیا شدن برای دوران اطاعت، آرامش روحی کودک در دوران اطاعت، ایجاد روحیه‌ی اعتماد به نفس و پرورش شخصیت مستقل، تنبیه و تشویق کودک،‌تربیت مذهبی،‌اخلاقی، جنسی،‌اجتماعی و عقلی کودک، ...؛ بخش هفتم،‌از دوازده‌سالگی تا پانزده سالگی : دوره‌ی نوجوانی، بلوغ،آموزش بلوغ جنسی برای نوجوان، کنترل آزادی ، تقویت روحیه‌ی مذهبی،‌تربیت مذهبی،‌عقلی،اخلاقی، عاطفی، اقتصادی نوجوان،‌وظایف شرعی نوجوان در علائم بلوغ؛ بخش هشتم،‌از پانزده‌سالگی تا هجده‌سالگی : مشاوره‌ی مادر با دختر و پدر با پسر ، تربیت عقلی،‌اخلاقی، اجتماعی،‌سیاسی، عاطفی، جنسی، مذهبی،‌اقتصادی، ...؛ بخش نهم، از هجده سالگی تا بیست‌سالگی : جوان چه اموری را باید بیاموزد (فقاهت و دیانت،‌قرآن و معارف، تعلیمات بزرگان دین) ، اصولی در ارشاد و هدایت جوان،‌تربیت مذهبی، عقلی،اخلاقی،‌اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، بسیج مسئولان.

 ارتباط با قرآن و آداب و شروط آن

نویسنده : محمود خسروی

سال : 1379

استاد : محمدعلی لسانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در چهار بخش با اینمابحث به نگرش درآمده است: بخش اول، معارفه با قرآن : معرفی قرآن، معرفی انسان، شروط معارفه با قرآن، آداب معارفه با قرآن؛ بخش دوم،مراوده با قرآن: دیدار قرآن با انسان،دیدار انسان با قرآن، شروط مراوده باقرآن، آداب مراده‌ی با قرآن گ بخش سوم،‌معاشرت با قرآن ؛ بخش چهارم، مجالست با قرآن: همنشینی انسان با قرآن،‌شروط مجالست با قرآن، آداب مجالست با قرآن .

 اخلاص در قرآن و حدیث

نویسنده : مرتضی حسنی

سال : 1379

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه در دو بخش تنظیم و تدوین شده است: از آنجا که اخلاص از نیت خالص نشأت می‌گیرد، بخش اول به نیت و مسائل مربوط به آن اختصاص یافته است در بخش دوم، معانی لغوی و اصطلاحی اخلاص، اخلاص در سه مرحله‌ی قبل و حین و بعد عمل،‌رابطه‌ی اخلاص و اراده‌ی وجه‌الله، مراتب اخلاص ، امتیازات مخلصین و مخلصین، سوره‌ی اخلاص، آفات اخلاص، و پندار اخلاص بررسی شده است.

 احوال منافقین در قرآن

نویسنده : طاهره بمانی

سال : 1379

استاد : حسین حقانی زنجانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان نامه مشتمل بر نه فصل با این مباحث است: فصل اول، تعریف نفاق و منافق ؛ فصل دوم ،‌پیدایش نفاق از دیدگاه تاریخی ؛ فصل سوم،نفاق و منافق از دیدگاه قرآن،بیماری نفاق از نظر قرآن،‌انگیزه‌های نفاق طبق آیات قرآن؛ فصل چهارم‌خصوصیات منافقین در برابر آیات قرآن: بی‌ایمانی ، غرور و لجاجت ، سوء ظن به خدا و پیامبر (ص) ؛ فصل پنجم، عکس العمل منافقین در برابر پیامبر (ص) و مسلمین : آزار و استهزا ، خدعه و حیله ، ...؛ فصل ششم،‌اهداف کلی منافقین: افساد در لباس اصلاح، کینه‌توزی و انتقام، کتمان حق؛ فصل هشتم، راه‌های مقابله با خطر منافقان از دیدگاه قرآن : اعراض ، جنگ، عدم سازش، قطع رابطه، طرد منافقین از حمایت؛ فصل نهم، عاقبت منافقین از دیدگاه قرآن : عاقبت دنیوی منافقین0رسوایی و خواری، حبط اعمال، مهر بر دل، عدم درک حقایق)، عاقبت اخروی منافقین ( آتش جهنم، انواع عذاب‌ها ، رسوایی در قیامت ).

 احسان و محسنین در قرآن

نویسنده : زهرا میرهاشمی

سال : 1379

استاد : سید ابوالفضل میر محمدی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این تحقیق در سه بخش به نگارش درآمده است: در بخش اول. واژگان احسان و محسنین و نظایر آن در لغت و اصطلاح قرآن کریم بررسی شده است؛ در بخش دوم، انواع احسان مانند احسان خدا به بندگان و احسان بندگان به خدا، احسان به والدین، احسان به پیشگامان، احسان به دیگر همنوعان، و نیز محسنان نمونه در بیان قرآن کریم معرفی گردیده است؛ در بخش سوم، را عنوا سیمای محسنین از پشتوانه‌های احسان و پاداش محسنین بحث شده است.

 احسان و ایثار در قرآن

نویسنده : ماشاء‌الله سالاروندیان

سال : 1379

استاد : ابراهیم بهادر

دانشگاه :

موضوع : مباحث اصلی این پایان نامه در دو بخش به این شرح آمده است: بخش اول، احسان: مفهوم احسان، فرق اسلام و ایمان و احسان، احسان در معامله، فرق احسان و ایثار، صدقه و احسان، فرق جود با احسان، برّ، تفاوت بین انفاق و برّ و معروف، احسان و آثار آن در دو جهان، فراگیری احسان، فرق احسان داتی و عرفی، تفاوت عدل و احسان، پیش دستی در احسان، قصص احسان در قرآن و مفهوم احسان از دیدگاه مفسرین قرآن و روایات و ...؛ بخش دوم، ایثار: فلسفه‌ی ایثار: ارزش ایثار در آیینه‌ی قرآن، ایثار و نذر، ایثار و علی (ع)، ایثار امام علی (ع)، ایثار و زهد فاطمه‌ی زهرا (س)، ایثار به دیگران، مواسات، لزوم فداکاری و ایثار در حسن خلق، شیوه‌های ایثار و فداکاری، ایثار و اهداف ایثار و ...

 احباط و تفکیر در قرآن

نویسنده : رضا سلیمانی

سال : 1379

استاد : محمد مهدی گرجیان غربی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه در شش فصل تنظیم و تدوین شده است: در فصل اول، کلیاتی از بحث آمده است؛ مانند تاریخچه‌ی بحث، پرسش‌های تحقیقاتی، حدود مطالعاتی، اهمیت مطالعاتی؛ فصل دوم، مرور مطالعاتی؛ در فصل سوم، روش تحقیق معرفی شده و در آن از روش تحقیق و طرح تحلیلی بحث به میان آمده است؛ در فصل چهارم، مباحث اصلی آمده است که عبارت است از: احباط، عوامل احباط در قرآن، موازنه؛ فصل پنجم، به بررسی تکفیر اختصاص دارد و در آن این موضوعات بررسی شده است: معنای لغوی و اصطلاحی تکفیر، عوامل تکفیر در قرآن، تبدیل؛ در فصل ششم، نتایج و پیشنهادهای علمی پژوهش آمده است.

 آسیب شناسی تفسیر قرآن در حوزه‌ی ظاهرگرایی

نویسنده : علی اسعدی

سال : 1379

استاد : ولی الله نقی پور

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پژوهش در شش فصل با این موضوعات تدوین شده است: فصل اول، اصول و قواعد اساسی در تفسیر قرآن؛ فصل دوم، آشنایی با فرقه‌های ظاهرگرا در اهل سنت و شیعه؛ فصل سوم، نمودهای ظاهر گرایی در مباحث صفات خبری، ایمان و عصمت؛ فصل چهارم، ریشه‌ها و عوامل ظاهرگرایی: ریشه‌های روانی، فکری، سیاسی و محیطی؛ فصل پنجم، شبهات ظاهرگرایان: روایات نهی از تفسیر به رأی، لازمه‌ی اعتقاد به ظن، وظیفه‌ی پیامبر (ص) در تبیین آیات، جامعیت قرآن، خطاپذیری عقل، آیه‌ی هفت سوره‌ی آل عمران، عدم حجیت ظواهر؛ فصل ششم، آثار ظاهرگرایی؛ خشونت در افکار و رفتارها، پذیرش وضع موجود، کوچک کردن عظمت خدا و انبیای الهی، قول به تحریف قرآن، عقب ماندگی، ...

 آداب معاشرت در قرآن و حدیث

نویسنده : عبدالله عبداللهی

سال : 1379

استاد : علی اوسط ابراهیمی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر از سه فصل با این مباحث تشکیل یافته است: فصل اول، کلیات درباره‌ی معاشرت: معنای لغوی معاشرت و کاربرد آن در قرآن کریم، اهمیت معاشرت و فوائد آن، الگوهای معاشرت، موجبات و عوامل حسن معاشرت؛ فصل دوم، آداب معاشرت با خویشاوندان، معاشرت با فرزند، معاشرت با همسر، آداب معاشرت با ارحام؛ فصل سوم، آداب معاشرت با دیگران: معاشرت با همسایه، معاشرت با دوستان، معاشرت با معلمان، معاشرت با شاگردان، معاشرت با برادران دینی، معاشرت با بینوایان و محرومان، معاشرت با سالخوردگان، معاشرت با زیردستان.

 نقد و بررسی روش تفسیری المنار

نویسنده : علی اوسط باقری

سال : 1379

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : تفسیر المنار یکی از پرآوازه‌ترین تفاسیر قرن چهاردهم است . این پایان‌نامه در نه فصل با این مباحث نوشته شده است: فصل نخست، کلیات: تعریف موضوع، پیشینه، اهداف و انگیزه‌های انتخاب موضوع؛ فصل دوم، شرایط اجتماعی فرهنگی مصر در زمان نگارش المنار(اواخر قرن 13 و اوایل قرن 14 ق)؛ فصل سوم، زندگی علمی و عملی پدیدآورندگان المنار(محمد عبده و محمد رشید رضا) و ساختار این تفسیر؛ فصل چهارم، تفسیر از نگاه نگارندگان المنار: معنای لغوی و اصطلاحی تفسیر، رابطه آن با تأویل، علوم مورد نیاز مفسر، تفاسیر و روند تفسیری پیش از المنار؛ فصل پنجم، دیدگاه پدپدآورندگان این تفسیر در باب برخی مباحث علوم قرآنی چون اعجاز قرآن و نسخ ؛ فصل ششم، بررسی مبانی تفسیری المنار: اهداف و مقاصد قرآن از دیدگاه مفسران،‌قلمرو مباحث قرآن(جامعیت قرآن) از نگاه این تفسیر؛ فصل هفتم، تفسیر قرآن به قرآن،‌کاربرد روایات تفسیری و به کارگیری عقل در تفسیر مزبور؛ فصل هشتم،‌مباحث اجتماعی و شیوه طرح آن در المنار و گرایش‌های وهابی مسلکانه و ضدشیعی المنار؛ فصل پایانی، نتایج به دست آمده از پژوهش.

 مسائل و مشکلات غریزه جنسی و عوامل کنترل آن از دیدگاه قرآن و روایات

نویسنده : مسائل و مشکلات غریزه جنسی و عوامل کنترل آن از دیدگاه قرآن و روایات

سال : 1379

استاد : حسین چوبین

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مطالب اصلی این پایان‌نامه در پنج بخش با این موضوعات آمده است: بخش اول ،‌بلوغ و تحولات ناشی از آن: تحولات جسمانی،‌تحولات عاطفی، تحولات عقلانی؛ بخش دوم، نقش خانواده در انحرافات جنسی: خانواده بی‌بند و بار، خانه خالی،‌افراط در محبت و ....؛ بخش سوم، نقش اجتماع در انحرافات جنسی: اجتماعی بی‌بند و بار، دوستان ناباب، چشم‌چرانی،‌ مجالس لهو و لعب و ...؛ بخش چهارم، نقش آموزش و پرورش در انحراف و کنترل غریزه جنسی: ایجاد فضای مناسب در آموزشگاه، کنترل افراد مشکوک و ...؛ بخش پنجم، عوامل کنترل غریزه جنسی جوانان و نوجوانان: ایمان، ازدواج،‌ اشتغال و ....

 کربلایی کاظم ساروقی در آیینه زندگی پیامبر (ص)

نویسنده : حمیدرضا مرادی کمیجانی

سال : 1379

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : در این پایان نامه زندگی کربلایی کاظم ساروقی و پیامبر اسلام(ص) به صورت تطبیقی و مقایسه‌ای بررسی شده است و مطالب اصلی آن در چهار بخش آمده است: بخش اول، زندگی شخصی کربلایی کاظم؛ بخش دوم، حیات قرآنی کربلایی کاظم؛ بخش سوم، بررسی تطبیقی زندگی کربلایی کاظم با زندگی پیامبر (ص)؛ بخش چهارم، مقایسه حیات قرآنی کربلایی کاظم با پیامبر (ص).

 قلمرو دین از دیدگاه قرآن

نویسنده : مصطفی کریمی

سال : 1379

استاد : صادق لاریجانی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : در جهان انسان مدارامروز ، سؤالات جدیدی فراروی دین‌پژوهان و دین‌داران قرار دارد که با وجود تلاش در خور عالمان دینی در پاسخ‌گویی بدان‌ها، همچنان جای پژوهشی دارد . در این میان، پرسش از قلمرو دین که با نگاهی نو در جامعه دینی و علمی ما مطرح شده، در کشاکش پاسخ‌های گوناگون گرفتار آمده است. در این پژوهش، پاسخ قرآن کریم به این سؤال جست و جو می‌شود: در بخش اول، به کلیات و نیز تعریف دین و مراتب و منابع آن پرداخته شده؛ در بخش دوم،‌با بحث از راه‌های بیرون دینی در تعیین قلمرو دین و وافی به مقصود نبودن آنها، نیاز به قرآن کریم در تعیین قلمرو دین ثابت گردیده و با پاسخ به برخی شبهات در باب رجوع به قرآن از جمله نظریه تأثیر تام انتظارات در فهم، جواز رجوع به قرآن و حجیت پاسخ آن در این زمینه اثبات گردیده و در بخش سوم نیز از اهداف بعثت در قرآن، آیه اکما، جامعیت قرآن و نمونه‌هایی از آیات برای هر یک از قلمروها ذکر شده است.

 عوالم وجود در عرفان و قرآن

نویسنده : هدایت‌الله خیاطیان

سال : 1379

استاد : اسماعیل حاکمی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : در این نوشتار ابتدا از ارتباط میان عرفان و قرآن سخن رفته، سپس طریقی که عارفان با آن به استخراج حقایق باطنی قرآن مبادرت می‌ورزند، یعنی «تأویل» بیان شده است. در این دو بحث با بیانی تفصیلی عدم جدایی عرفان و قرآن از یکدیگر به اثبات رسیده و با دلایل عقلی و نقلی به کارگیری تأویل صحیح عرفانی به منظور فهم معارف برتر و ملکوتی قرآن مورد تأکید قرار گرفته است. پس از آن از آیات و روایات و تأویلات مربوط به آنها در جهت تبیین عوالم وجود در عرفان و قرآن استفاده شده است.

 صحابه در قرآن

نویسنده : سید ضیاء الدین علیانسب

سال : 1379

استاد : احمد عابدی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : در این پایان‌نامه، موضوع « صحابه در قرآن» با تأکید بر مسأله مورد نزاع شیعه و اهل تسنن، یعنی عدالت بررسی شده است: در بخش اول، معنای لغوی « صحابه» با استفاده از منابع اصیل لغت بررسی شده و سپس به معنای اصطلاحی آن پرداخته شده و دو شرط لزوم پیروی کردن و طولانی بودن مدت مصاحبت مورد تأکید قرار گرفته و سپس نظر عامه و خاصه درباره معنای « صحابه» و نیز دیدگاه‌های مختلف در معنای عدالت بررسی و نقد شده است. در بخش دوم، برای تأیید نظر شیعه درباره عدالت صحابه، به چهل و پنج آیه از قرآن کریم استناد شده است و پس از بررسی میزان دلالت این آیات، به بیان نظر علمای اهل سنت در تفسیر آن آیات پرداخته و نتیجه گرفته شده است که صحابه از حیث عدالت چند دسته‌اند: برخی مسلمان فاسق و برخی منافق بوده‌اند. در بخش سوم، از ادله قرآنی اهل سنت بر عدالت تمامی صحابه، شش آیه از میان تفاسیر اهل سنت به ترتیب تاریخی ذکر شده و مورد نقد قرار گرفته و نیز روشن گردیده است که عدالت صحابه در زمان پیغمبر(ص) و قرون اول مطرح نبوده و سپس بر قرآن تحمیل شده است و هیچ یک از آیات مزبور نه تنها دلالتی بر عدالت تمامی صحابه ندارد، بلکه گاهی همین آیا بر فسق برخی از صحابه دلالت می‌کند.

 شیوه‌های ارائه اعتقادات در قرآن

نویسنده : علیرضا امینی

سال : 1379

استاد : احمد عابدی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : شیوه‌های گوناگونی در تبین اعتقادات رایج است که هر کدام دارای کاستی‌ها و محسناتی است .قرآن کریم در این زمینه روشی فراگیر و جذاب دارد؛ روش قرآن ترکیبی از شیوه‌های دلیل‌گرایانه و اقتدامعیار است . برخی از نتایجی که نویسنده در این تحقیق به آن دست یافته، به این قرار است:1ـ قرآن اصل هر یکاز اصول اعتقادی را بی‌نیاز از اثبات می‌داند؛ ولی جوانب هر اصل را در خور اثبات معرفی می‌کند و برای آنها دلیل می‌آورد؛ 2ـ از جهات بینشی و تربیتی، می‌توان تقدم و تأخرهایی برای هر یک از اصول اعتقادی در نظر گرفت؛ 3ـ قرآن در بیان اصول اعتقادی از شیوه‌های استدلالی ، تربیتی ، هنری، فطری و اشاری بهره گرفته است.

 شرح و تحلیل متشابه‌القرآن ابن شهر آشوب

نویسنده : علی آقاتبار رودباری

سال : 1379

استاد : احمد عابدی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه در یک مقدمه و دو بخش به بررسی زندگی این شهر آشوب و کتاب متشابه القرآن او پرداخته است: در مقدمه شرح حال، ولادت و وفات، استادان و شاگردان و تألیفات او آمده و مطالب دو بخش آن به این شرح است. بخش اول، کلیات: معنای لغوی محکم، معنای لغوی متشابه، معنای اصطلاحی محکم، معنای اصطلاحی متشابه، فلسفه و حکمت وجود آیات متشابه در قرآن، اسباب تشابه و اقسام آن، اهم اقسام آیات متشابه، اهم کتب متشابه القرآن، نگاه کلی به کتاب متشابه در قرآن، اسباب تشابه و اقسام آن، اهم اقسام آیات متشابه، اهم کتب متشابه القرآن، نگاه کلی به کتاب متشابه القرآن ابن شهرآشوب (هدف از تألیف کتاب مشابه القرآن، مضمون کتاب متشابه القرآن، ویژگیهای کتاب متشابه القرآن و مختلفه، ابواب کتاب متشابه القرآن)، مآخذ ابن شهر آشوب و طریقه او در تفسیر آیات متشابه، نقاط ضعف کتاب ابن شهر آشوب؛ بخش دوم، شرح و تحلیل آیات متشابه: تقدم در خلقت آسمان یا زمین، مشارق و مغارب، ابهام در خلقت آدم(ع)، تشابه در عالم ذره، وحدت جنسب ملک الموت، آیا ابلیس از جن بود یا ملائکه، چگونگی تسبیح موجودات،‌آیا ابلیس از جن بود یا ملائکه، چگونگی تسبیح موجودات،‌آیا قرآن حادث است یا قدیم، مقصود از استقرار خداوند بر عرش چیست، تشابه در آیه جاء ربک، مقصود از کشف عن ساق، رؤیت خداوند،‌عقیده خوارج درباره گناهان کبیره، مقصود از عدم تفاوت در خلقت خداوند، هدایت و ضلالت، استهزای خداوند، وعده خلافت از جانب پروردگار، دلایل بطلان شبهه تحریف، ابهام در بطلان احباط، مقصود از « ان یشاء الله »، ایه « ولله المشرق و المغرب فأینما تولوا فثم وجه الله»، خلافت آدم.

 سیمای مدینة النبی (شیوه رفتار رسول خدا(ص) با مخالفان (بر اساس قرآن و سیره)

نویسنده : غلامرضا نوعی

سال : 1379

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : پایان‌نامه حاضر در یک مقدمه و شش بخش سیمای حکومت پیامبر اسلام(ص) را از لحاظ رفتار با مخالفان بررسی کرده است. در مقدمه از مشروعیت و مقبولیت ، آزادی ،‌قانونمداری، تسامح و تساهل ، اقتدا به پیامبر (ص) ، منابع مودر استفاده (قرآن، سیره) و اقسام مخالفین پیامبر(ص) سخن رفته و موضوعات بخش‌های ششگانه آن به این شرح است: بخش اول، حکومت پیامبر(ص) در مدینه: تعریف حکومت، عناصر سازنده حکومت، ضرورت تشکیل حکومت در اسلام، دلایل تشکیل حکومت در اسلام، مشروعیت حکومت پیامبر(ص)، مخالفان تشکیل حکومت توسط پیامبر(ص)، دلایل تشکیل حکومت توسط پیامبر (ص)،‌بخش دوم،‌عدالت با مخالفان؛ بخش سوم، گفتگو با مخالفان: قرآن مکتب گفتگو، گفتگوی پیامبران با مخالفانشان ، گفتگو با مخالفان در قاموس پیامبر(ص)، ابزارهای گفتگوی پیامبر (ص) با مخالفان، شیوه‌های گفتگو (حکمت ـ استدلال،‌جدال به شیوه برتر،‌موعظه حسنه)؛ بخش چهارم، تساهل و تسامح؛ بخش پنجم قانون‌مداری در رفتار با مخالقان؛ بخش ششم،‌ آزادی عقیده: مفهوم عقیده و‌آزادی عقیده، بررسی آزادی مخالفین و موافقین آزادی عقیده، دفعای بودن جنگهای پیامبر، پذیرش جزیه غیرمسلمان دلیل دیگری بر آزادی عقیده، ارتداد، بررسی آیات ارتداد در قرآن،‌بررسی موارد ارتداد در عصر پیامبر(ص).

 روش و مبانی تفسیر اهل بیت(ع)

نویسنده : عبدالله بنگری

سال : 1379

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه در دو فصل به بررسی روش و مبانی تفسیر اهل بیت(ع) پرداخته است. فصل اول، بررسی روش تفسیر اهل بیت و تکفیک آن از مفاهیم مشابه: روشهای اهل بیت در ارائه تفسیر، منابع تفسیری اهل بیت، ابزار تفسیر اهل بیت؛ فصل دوم، اصول تفسیر اهل بیت: الی بودن قرآن، هدایتگری قرآن،‌جاودانگی قرآن و الزمات آن.

 خشم و غضب و آثار سوء آن از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : حسین علی‌پور یگانه

سال : 1379

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه دارای دو مقدمه و هفت فصل با این موضوعات به نگارش درآمده است: مقدمه اول، مهمترین کتب و علمای اخلاق؛ مقدمه دوم،‌شناخت نفس یا خودشناسی؛ فصل اول، کلیاتی درباره معنای لغوی و اصطلاحی غضب و مترادفات آن؛ فصل دوم، ماهیت و اقسام غضب ؛ فصل سوم، عوامل و انگیزه‌های غضب ،‌اسباب مهیج غضب؛ فصل چهارم، خشم مطلوب؛ فصل پنجم، خشم و مغضوبین خداوند؛ فصل ششم ، تبعات و مفاسد افراط در غضب؛ فصل هفتم ، تعدیل و درمان خشم.

 جایگاه حضرت آدم و حضرت ابراهیم(ع) در قرآن و عرفان و تصوف (مظاهر خلافت و امامت)

نویسنده : ام البنین جلالی

سال : 1379

استاد : محمد اسدی گرمارودی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : در این پژوهش با استناد به آیات و تفاسیر و کتب عرفانی به جایگاه حضرت آدم(ع) به عنوان مظهر خلافت الهی انسان کامل و حضرت ابراهیم(ع) به عنوان مظهر امامت که تأویل همان خلافت حضرت آدم(ع) است، پرداخته شده است. در بخش اول، ریشه عرفان و تصوف و تفسیر و تأویل و مصادر و مأخذ تفسیر و رموز عرفانی و رمز‌گرایی در داستان پیامبران بیان شده است. در بخش دوم که راجع به حضرت آدم(ع) است، ابتدا داستان آدم(ع) و سپس خلافت الهی انسان کامل و اعتراض ملائکه و علم اسماء و هبوط و توبه و ارتباط داستان بنی‌اسرائیل با حضرت آدم(ع)‌و ابراهیم ( ع) بررسی شده است و بخش سوم به داستان حضرت ابراهیم(ع) اختصاص دارد و در آن آیات مربوط به ویژگی‌های آن حضرت ذکر گردیده است که از آن جمله خلیل بودن، بت‌شکنی، رؤیت ملکوت، داستان پرندگان، انداختن وی در آتش، رویای صادقه، ذبح فرزند، جوانمردی، مهمان‌نوازی و ساختن کعبه و مهمتر از همه امامت وی است و سپس رابطه داستان آدم(ع) با بنی‌اسرائیل و خاندان ابراهیم (ع) بیان شده است.

 ثقلین در اندیشه حضرت زهرا(س)

نویسنده : سیده کبری عظیمی

سال : 1379

استاد : سید رضا مؤدب

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : پایان‌نامه حاضر به بررسی قرآن و عترت در کلمات حضرت زهرا اختصاص دارد و در سه فصل به نگارش درآمده است: در فصل اول کلیاتی چون خلاص‌ای از زندگی حضرت زهرا،‌جلوه‌های علمی آن حضرت و ضرورت توجه به قرآن و عترت آمده است؛ در فصل دوم با عنوان فاطمه و قرآن از جایگاه قرآن در سخنان آن حضرت و استشهاد و استدلال به آیات قرآن در کلام او بحث شده است و فصل سوم با نام فاطمه و عترت یه معرفی عترت و دفاع از آنان در کلام آن حضرت اختصاص یافته است.

 تفسیر عکرمه و نقش آن در تطور تفسیر

نویسنده : سید مهدی علمی حسینی

سال : 1379

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : پایان‌نامه حاضر به گردآوری و معرفی تفسیر عکرمه و زندگی او پرداخته است و مشتمل بر سه بخش است: بخش اول در معرفی زندگی و عصر عکرمه است و در آن این موضوعات بررسی شده است: دوران حیات، استادان ، شاگردان ، آثار علمی، اقوال موافق و مخالف درباره شخصیت عکرمه، شرایط سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و علمی عصر او؛ بخش دوم به روش‌شناسی تفسیر عکرمه اختصاص دارد و در آن از این موضوعات سخن رفته است: سرگذشت تفسیر تا زمان عکرمه، روش‌های تفسیر از آغاز تا زمان تابعان، روش عکرمه در تفسیر؛ در بخش سوم کلیه روایات تفسیری عکرمه به ترتیب مصحف آورده شده است. شمار این روایات 1901 است.

 تصحیح و تحقیق تعلیقات کتاب التفسیر الواضح (پنجاه برگ نخست)

نویسنده : محمد کریمی

سال : 1379

استاد : آذرنوش آذرتاش

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پژوهش در تصحیح و تحقیق تعلیقه‌های کتابی در تفسیر قرآن به نام « التفسیر الواضح» است و این مباحث را در بردارد: مقدمه‌ای در تحقیق کتاب، تفسیر سوره فاتحه، تفسیر آیه کریمه « بسم الله الرحمن الرحیم»، تفسیر آیه « الحمد لله رب العالمین» ... به همین ترتیب نخست سوره مبارکه حمد و پس از آن سوره مبارکه بقره تا پایان آیه 42 تصحیح و بررسی شده است.

 تصحیح و تحقیق پنج نسخه خطی حدیثی و تفسیری

نویسنده : علی رضا هزار

سال : 1379

استاد : احمد عابدی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : در این پایان‌نامه پنج نسخه در حدیث و تفسیر به این شرح تصحیح و تحقیق شده است: السحاب المطیر فی تفسیر آیه التطهیر، اثر قاضی نور الله شوشتری؛ منتخب الانوار فی تاریخ ائمة‌الاطهار(ع)،‌نوشته ابوعلی محمد بن ابی بکر همام بن سهیل کاتب اسکافی ؛ التحصین فی صفات العارفین، تألیف احمد بن فهدحلی؛ التعاری، اثر ابوعبدالله محمد بن علی علوی؛ القوائد المهمه فی احادیث الائمة (ع)،‌ نوشته محمد باقر وحید بهبهانی. در خصوص هر یک از این نسخه‌ها نخست مقدمه‌ای در شرح حال مؤلف و معرفی نسخه‌ها و بیان روش تحقیق آمده، سپس توضیحاتی نظیر استدراک مآخذ و شرح اعلام در پاورقی آورده شده است.

 ترجمه و تحقیق اعجاز قرآن در بحارالانوار

نویسنده : محمد مهدی مویزی ثانی

سال : 1379

استاد : سید رضا مؤدب

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در این پایان‌نامه احادیث مربوط به اعجاز قران بحارالانوار ترجمه و بررسی شده و مطالب آن در سه فصل و چهار پیوست آمده است: در فصل اول روایات مزبور ترجمه و بررسی شده است؛ در فصل دوم معجزه و اعجاز قرآن و قرآن تعریف و تبیین گردیده است؛ در فصل سوم وجوه اعجاز قرآن از دیدگاه علامه مجلسی و دیگران بررسی شده است. در پیوست‌ها از این موضوعات سخن رفته است: تفسیر قمی، شرح حال راویان روایات مربوط به اعجاز قرآن، شرح اصطلاح « عده» و مصطلحات حدیثی مندرج در پایان‌نامه .

 تحلیل قرائات صحابه

نویسنده : تحلیل قرائات صحابه

سال : 1379

استاد : سید رضا مؤدب

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پژوهش در چهار فصل به بررسی و نقد قرائات صحابه پرداخته است: در فصل اول صحابه و عدالت آنان نقد شده و تعریف قرائت و بیان اقسام و معیارهای قرائت صحیح آمده است؛ در فصل دوم زندگی و قرائت دوازده نفر از صحابه گزارش شده است؛ در فصل سوم با عنوان بررسی و تحلیل قرائات صحابه علل اختلاف قرائات و نمونه قرائات صحابه بررسی شده است؛ فصل چهارم در اثبات واحد بودن قرائت صحیح قرآن است و در این زمینه از این موضوعات بحث شده است: دیدگاهها و روایات در خصوص قرائات و نقش ائمه، براهیم عقلی و قرآنی بر اثبات واحد بودن قرائت، دیدگاه علمای شیعه درباره قرائت واحد.

 تحقیق و نقد کتاب نفحات‌الرحمن فی تفسیر القرآن

نویسنده : حسینعلی ترکمان

سال : 1379

استاد : سید جعفر سامی الدبونی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پژوهش در نقد و بررسی کتاب تفسیری «نفحات الرحمن» و شامل دو بخش است: بخش اول، به این مباحث اختصاص یافته است: شناسایی مفسر و کتاب نفحات الرحمن فی تفسیر قرآن؛ تاریخ و حقانیت قرآن در نفحات الرحمن ؛ تحقیق در برخی آرای تفسیری نفحات الرحمن؛ روش تفسیری نفحات الرحمن؛ پیش‌درآمدی بر تحقیق و مقدمه‌نگاری مفسرین قرآن و تحلیل مقدمه نفحات الرحمن. در بخش دوم مقدمه این تفسیر تصحیح و تحقیق و تعلیق شده است. در مقدمه این تفسیر مباحثی درباره تاریخ و علوم و فضایل قرآن آمده است. در ضمیمه این پایان‌نامه، متن چاپ سنگی و نسخه اصلی مقدمه کتاب نفحات آورده شده است.

 تجمل‌گرایی از دیدگاه اسلام (قرآن و حدیث)

نویسنده : علیرضا رستگاران

سال : 1379

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : مطالب اصلی این پژوهش در سه بخش آمده است: در بخش اول کلیاتی از بحث نظیر تعریف زخرف،‌حسن،‌جمال و زینت و تفاوت آنها با تجمل‌گرایی، نظریات درباره تجمل گرایی و نسبی یا مطلق بودن تجمل آمده است؛ در بخش دوم از عوامل و زمینه‌های تجمل‌گرایی مانند هواپرستی، چشم و هم‌چشمی، کثرت ثروت، تبلیغات تجاری و تهاجم فرهنگی بحث شده است؛ بخش سوم به پیامدهای سوء تجمل‌گرایی اختصاص دارد؛ مثل تباهی سرمایه‌های مادی زمینه‌سازی برای گناهان، غفلت از یاد خدا، سلب آرامش واقعی انسانها و ...

 تأثیر قرآن بر شعر شاعران بزرگ کلاسیک کرد

نویسنده : فرهاد کاکه رش

سال : 1379

استاد : محمود ابراهیمی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد سنندج

موضوع : در این پژوهش پس از بیان موضوعاتی مانند اقتباس، تلمیح، فرق اقتباس و تلمیح، اقتباس و ارسال مثل، حل یا تحلیل به بررسی و شرح ابیاتی از شاعران کرد پرداخته شده است که در آنها آیات قرآن ذکر یا اشاره شده است.

 پژوهشی پیرامون تاریخ علم تجوید

نویسنده : مراد علی شمس

سال : 1379

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پژوهش تاریخ علم تجوید را در پنج فصل بررسی کرده است: در فصل اول کلیاتی را نظری تعریف قرائت و قرائت صحیح آورده و در فصل دوم از تاریخچه علم قرائت بحث کرده است؛ بحث سوم به تاریخچه علم تجوید که بحث اصلی این پژوهش است،‌اختصاص دارد و فصل چهارم درباره تطورات مباحث تجویدی است و در فصل پنجم علما و کتب تجوید از قرن چهارم تا قرن چهاردهم معرفی شده است.

 پاکدامنی از دیدگاه قرآن و روایات

نویسنده : زهرا اشرفی ضامنجانی

سال : 1379

استاد : محمد رضا آشتیانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مطالب اصلی این پایان‌نامه در چهار بخش به این شرح آمده است: بخش اول، پاکدامنی و اهمیت آن از دیدگاه قرآن و روایات: واژه عفت در قرآن، پاکدامنی از نظر علم اخلاق، اهمیت پاکدامنی ؛ بخش دوم، اسوه‌های پاکدامنی در ق‹آن: حضرت مریم(س)، حضرت یوسف (ع)؛ بخش سوم، آفات پاکدامنی از دیدگاه قرآن و روایات:‌افراط در غریزه، تفریط در غریزه، چشم‌چرانی، عدم رعایت حجاب اسلام، حرکات تحریک آمیز، تأخیر در ازدواج، بی‌پروایی والدین در حریم عفت، خلوت با بیگانه و ....؛ بخش چهارم،‌راههای مبارزه با آفات پاکدامنی از دیدگاه قرآن و روایات چشم فروبستن از نگاه به نامحرم، آشکار نکردن زینت برای بیگانگان،‌آراستگی و خودآرایی برای همسر، وقار و متانت در گفتار و کردار، ازدواج و تشکیل خانواده، کار و فعالیت و ...

 بررسی مناظرات اعتقادی انبیاء در قرآن

نویسنده : علیرضا باجلان

سال : 1379

استاد : محمد رضا آشتیانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : در این پژوهش شیوه‌های گفتگوی انبیا با اقوامشان در آیات قرآن کریم بررسی شده است. مطالب اصلی آن در سه بخش آمده است: در بخش اول از اهمیت مناظره و شیوه‌های آن سخن رفته و در بخش دوم شیوه‌ای مناظرات انبیای پیش از اسلام چون نوح، هود، صالح، ابراهیم، لوط، شعیب، موسی و عیسی در قرآن کریم معرفی شده است؛ بخش سوم به معرفی پیامبر اسلام و شیوه مناظرات آن حضرت اختصاص دارد.

 بررسی مسأله شفاعت از دیدگاه علامه طباطبایی و فخر رازی

نویسنده : علی اکبر محمدی

سال : 1379

استاد : محمد ذبیحی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در پژوهش حاضر میان دیدگاه علامه طباطبایی و فخر رازی در زمینه شفاعت پاسخ داده شود. مطالب آن در پنج بخش با این موضوعات آمده است: بخش اول،‌ کلیات: معنای لغوی و اصطلاحی شفاعت، انواع شفاعت؛ بخش دوم،‌شفاعت در قرآن و روایات؛ بخش سوم، مورد شفاعت؛ ترفیع درجه یا اسقاط درکه، دیدگاه معتزله، دیدگاه سایر فرق اسلامی؛ بخش چهارم، اشکالات شفاعت و پاسخ آنها : چگونگی پیدایش وهابیت، دلایل وهابیت برای اثبات ادعاهایشان،‌اشکالات شفاعت؛ بخش پنجم، شفیعان،‌شفاعت‌‌کنندگان در دنیا، شفاعت‌کنندگان در آخرت.

 بررسی علم باری تعالی از دیدگاه تفسیر المیزان

نویسنده : زهرا خراسانی قمصری

سال : 1379

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مطالب این پایان‌نامه در دو بخش آمده است: بخش اول، کلیات: شناخت علم، صفات خداوند، علم باری تعالی ؛ بخش دوم، علم واجب در المیزان: مسائل مربوط به علم واجب در تفسیر المیزان نظیر علم حضوری خداوند، علم فعلی خداوند، رابطه علم با جبر و اختیار و ... ، سمع و بصر در خداوند،‌حکمت خداوند ، صفات متفرع بر علم خداوند.

 بررسی روایات تفسیری امام صادق(ع) ذیل جزء (2) قرآن کریم

نویسنده : محمد حسن مسلمی

سال : 1379

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : پایان‌نامه حاضر در چهار فصل به بررسی روایات تفسیری امام صادق(ع) ذیل جزء دو قرآن کریم پرداخته است: در فصل اول کلیاتی درباره تعریف موضوع، تعریف مصطلحات(سندی، رجالی، دلالی) آمده است . فصل دوم به روایات تفسیری مروی از امام صادق(ع) اختصاص دارد. این روایات از کتب تفسیر روایی شیعه یعنی تفاسیر برهان، صافی، عیاشی، قمی و نورالثقلین جمع‌آوری، سندیابی، استخراج و استدارک مأخذ شده و نیز لغات مشکل ترجمه و آدرس آیات موجود در متن حدیث یادشده است. در فصل سوم شرح حال رجال و در فصل چهارم تحلیل متن احادیث از نظر سند و محتوا آمده است.

 بررسی تطبیقی قصص انبیاء از دیدگاه قرآن و عهدین

نویسنده : حمید علیمرادی

سال : 1379

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پژوهش در دو فصل به مقایسه قصص انبیا در قرآن و عهدین پرداخته است. در فصل اول تحت عنوان کلیات از این موضوعات بحث شده است: معرفی کتب عهدین، اعتبار و حجیت قرآن و تورات و انجیل، تفاوت قصه در قرآن و عهدین، یاد کرد انبیا در قرآن و عهدین، کاربرد واژه و گستره قصه در قرآن، ویژگیها و شیوه بیان قصص قرآن، اهداف قصص قرآن؛ در فصل دوم با عنوان قصص انبیا در قرآن و عهدین زندگی این پیامبران بررسی شده است: آدم،‌ادریس، نوح، هود، صالح، ابراهیم،‌ لوط، اسماعیل، اسحاق، یعقوب، یوسف، شعیب، ایوب، ذوالکفل، موسی، هارون، داود، سلیمان، الیاس، الیسع، یونس، زکریا، یحیی، عیسی و حضرت محمد(ص).

 ارتباط روح و بدن از دیدگاه قرآن و مرغان

نویسنده : مهری جعفرپور ایروانی

سال : 1379

استاد : اسماعیل منصوری لاریجانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : تأثیر روح و بدن در یکدیگر علیرغم مادی بودن بدن و مجرد بودن روح موضوعی است که مورد توجه اندیشمدان واقع شده و اظهارنظرهای متعددی را موجب گردیده است . این پایان‌نامه با تکیه به آیات و روایات به بررسی تأثیر متقابل این دو عنصر پرداخته است و در این زمینه اهم نظریات حکما و فلاسفه و همچنین قرآن و عرفان بررسی شده است.

 اخبار غیبی در قرآن و حدیث

نویسنده : مریم سعدی نام

سال : 1379

استاد : ولی‌ا... نقی‌پور فر

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : در این پایان‌نامه موضوع اخلاص و ریا در چهار فصل بررسی و نوشته شده است: فصل اول، بررسی لغوی و اصطلاحی و جایگاه اخلاص و ریا در فرهنگ اسلامی ؛ فصل دوم، مظاهر اخلاص: توحید نمود بارز خلوص، عبادت بستر اخلاص، رابطه اخلاص و عمل، گوهر اخلاص در معرض ابتلاء و امتحان ؛ فصل سوم، عوامل و اثار اخلاص: عوامل ظهور اخلاص مانند تفکر و خودشاسی، آثار اخلاص مثل شرک‌زدایی و شکوفایی فطرت، جلوه‌های خلوص در فرایندهای سیاسی اجتماعی مانند ادای امانت الهی و پذیرش مسئولیت بر سبیل پیمان با خدا؛ فصل چهارم، ریا و ریشه‌ها و آثار ان در قرآن و نهج‌البلاغه.

 آفات ریاست از دیدگاه آیات و روایات

نویسنده : دوست محمد مولایی

سال : 1379

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : مطالب اصلی این پژوهش در سه بخش آمده است: در بخش اول با عنوان آفات ریاست از دنیاگرایی، تجمل گرایی، قدرت‌طلبی، تجسس، خشونت، تحکم و استبداد،‌شتابزدگی‌، تمسخر، اسراف در بیت‌المال، چاپلوس‌پروری و جز اینها سخن رفته است؛ در بخش دوم تحت عنوان زمینه‌های پیدایش افات ریاست از غفلت از یاد خدا، ضعف مدیریت، مشورت با نااهلان، خویشاوندگرایی و .... بحث شده است؛ بخش سوم درباره راههای مقابله با آفات ریاست است و در آن این راهها پیشنهاد شده است: تبلیغ و ترویج فرهنگ دین‌مداری، شرح صدر، انتقاد‌پذیری ، عدالت ورزی ، قاطعیت، ساده‌زیستی، اجرای قانون و ....

 آفات ثروت‌اندوزی و شیوه‌های مبارزه با آن از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : مرتضی نجاتی

سال : 1379

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مباحث اصلی این پایان‌نامه در چهار بخش با این عناوین آمده است: بخش اول، جایگاه ثروت و ثروت‌اندوزی از نظر قرآن و احادیث؛ بخش دوم، آفات ثروت‌اندوزی از نظر قرآن و احادیث نظیر: غرور فردی و فقر اجتماعی؛ بخش سوم، راههای مبارزه با ثروت‌اندوزی و آفات آن از نظر قرآن و روایات مانند یاد خدا و انفاق؛ بخش چهارم، نمونه‌هایی از ثروت‌اندوزان نامی و عاقبت آنان مثل قارون.

 هجرت و مهاجرت در قرآن و حدیث

نویسنده : وروده مسعود زاده

سال : 1378

استاد : محمدعلی لسانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : تحقیق حاضر مشتمل بر سه بخش با این مباحث است : بخش اول،‌معنای لغوی و اصطلاحی هجرت: زمینه‌های اجتماعی و تاریخی ، زمینه‌ی بیان هجرت در قرآن،‌زمینه‌ی بیان هجرت د رحدیث؛‌بخش دوم،‌معیار و ملاک اصلی در هجرت : انواع هجرت، احکام هجرت، هجرت در راه خدا،‌هجرت حضرت ابراهیم(ع)؛ بخش سوم، عمومیت هجرت: هجرت در احادیث نبوی، هجرت پیامبر (ص) ، هجرت اولی؛‌اجازه ی هجرت ،‌پیمان عقبه،‌مأموریت حضرت علی(ع) ،‌دودستگی مسلمانان ،‌دعای مهاجران ،‌تساوی ثواب زنان و مردان مهاجر.

 ویژگی‌های بهشت در قرآن

نویسنده : توران سعدی

سال : 1378

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان‌نامه در چهار فصل با این مباحث به نگارش درآمده است: فصل اول، درباره‌ی بهشت: بررسی مفهوم لغوی و اصطلاحی جنت، عظمت بهشت، فضای بهشت، درجات بهشت، ابواب هشت‌گانه‌ی بهشت ، خلود در بهشت؛ فصل دوم، نعمت‌های مادی در بهشت: بهشت و بهشتیان، کاخ‌های بهشت،‌خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های بهشت، جایگاه بهشتیان،‌اوصاف بهشتیان؛ فصل سوم،‌نعمت‌‌های روحی و معنوی در بهشت: بهشت یا دارالسلام،‌آسایش و سرور اهل بهشت، دوستان بهشتی ،‌رضای پروردگار ،‌صفا و اخوت اهل بهشت، توفیق اهل بهشت به سخنان زلال و پاکیزه ،‌پیوستن منتسبان اهل بهشت به آنها، محرومان از بهشت؛ فصل چهارم، چند سؤال و جواب: آیا بهشت هم‌اکنون موجود است؟ بهشت کجاست؟ آیا در بهشت لذائذ مادی هم وجود دارد؟ آیا در بهشت صبح و شامی هم وجود دارد؟ چه رزقی است که صبح و شام فقط به سراغ بهشتیان می‌آید؟ آیا زندگی در بهشت یکنواخت است؟ آیا چیزهایی که در این دنیا حرام است،‌تقاضای آن در بهشت ممکن است؟ آیا اگر کسی مقام انبیا را بخواهد ، به او داده می‌شود؟

 نقش سیاق در تفسیر المیزان

نویسنده : ابوطالب لاچینی

سال : 1378

استاد : آذرنوش آذرتاش

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پژوهش از یک مقدمه و سه فصل با این موضوعات تشکیل شده است: در مقدمه ، پیشینه‌ی بهره‌گیری از سیاق آمده است . در فصل اول، مباحث عمومی سیاق نظیر تعریف لغوی و اصطلاحی سیاق وحجیت آن و در فصل دوم، مهم‌ترین پیش‌دانسته‌های علامه‌طباطبایی در بهره‌گیری از اصل سیاق مثل استقلال قرآن در دلالت و قانون‌مندی ویژه‌ی کلام بیان شده است. در فصل سوم، کاربردهای اصل سیاق در تفسیر المیزان یاد شده است ؛ مثل در فهم مراد آیه ، دست‌یابی به نکات لطیف تفسیری ،‌تخصیص معنا، ارزیابی روایات تفسیری و اسباب نزول و اقوال مفسران،‌تنزیه ساحت نبی‌اکرم،‌دفاع از تشیع ، تفسیر واژگان ،‌ارزیابی قرائات ،‌شناخت مکی و مدنی، شناخت عصر نزول، ...

 سنن الهی در قرآن و حدیث

نویسنده : محمد اجلی

سال : 1378

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه از دو بخش با این مباحث تشکیل یافته است: بخش اول، کلیات: مراد از سنن الهی ، راه شناخت سنن الهی،‌شیوه‌های قرآن در بیان سنن الهی ، سنن الهی در حدیث؛ بخش دوم، سنت‌های الهی حاکم بر اعمال و حالات روحی انسان: نمدار بازتاب اعمال، تقوی،ایمان، کفر ، ذکر ، دعا، تسبیح ، انفاق، حب دنیا ، توبه.

 راه و رسم نیل به طمأنینه و آرامش روانی از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : افسانه نصرالهی

سال : 1378

استاد : علی اکبر غفاری

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : پژوهش حاضر شامل هشت فصل با این موضوعات است: فصل اول، واژه‌شناسی :‌برسی لغوی و اصطلاحی طمأنینه و آرامش روانی ؛ فصل دوم،‌روان‌درمانی در قرآن: رابطه‌ی ایمان و احساس امنیت، ایمان و احساس وابستگی به گروه؛ فصل سوم،‌روش قرآن در روان درمانی: ایمان به توحید، تقوی،‌عبادت، نماز،‌روزه، ...؛ فصل چهارم، تأثیر فضایل اخلاقی در روان‌انسان: صبر، توبه، توکل،‌تفکر و تدبر، قناعت؛‌فصل پنجم، تأثیر صفات منفی در روان‌انسان:‌قساوت قلب، عجب و خودپسندی ،‌خشم و غضب، حسد، وسوسه‌ها یا اندیشه‌های انحرافی، راه‌ها و مجاری نفوذ شیطان در انسان، نکوهش درازآرزویی ، مواجهه‌ی مؤمن با خوشی‌ها و ناخوشی‌ها، آرامش در همه حال ویژه‌ی اهل یقین؛ فصل ششم، نمونه‌هایی از آیات قرآن درباره‌ی آرامش: سکینه و ایمان ، پیوند دو همسر مایه‌ی آرامش،‌آرامش در پرتو درود و تشکر،‌آرامش در سختی‌ها، شب مایه‌ی آرامش ؛ فصل هفتم، مراتب نفس: نفس ملهمه، نفس اماره، نفس لوامه،‌نفس مطمئنه؛ فصل هشتم، راه وصول به سلامت نفسانی.

 رابطه‌ی نظام مند اسماء و صفات الهی در قرآن

نویسنده : فریده جهت‌ساز

سال : 1378

استاد : ولی الله نقی‌پورفر

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر سه بخش با این موضوعات است: بخش اول، کلیات بحث: بحثی در تفسیر اسماء و صفات الهی، آیا اسماء الله توقیفی است یا قیاسی، نقل حکما در تقسیم اوصاف حق، صفات ثبوتی و سلبی خداوند از نظر علامه حلی، رابطه‌ی اسماء‌و صفات الهی با ایات، اسماء‌و صفات خداوند از حیث علم بلاغت (بدیع، ایغال، طباق، مراعاة النظیر، لف و نشر، تشابه الاطراف)، صفات ویژه‌ی پروردگار؛ بخش دوم، تفصیل مباحث:‌رابطه‌ی نظام‌مند اسماء و صفات الهی در قرآن کریم، باری‌ء ، بصیر، تواب، جبار، حق، حکیم، حلیم، حمید، حی، خالق، خبیر، خلاق، ذر، رؤوف، رب، رحمن، رحیم، رزاق، رفیع‌الدرجات، سلام، سمیع، ...؛ بخش سوم، خاتمه: خلاصه‌ی مباحث، اسماء و صفات الهی منفرد در قرآن کریم .

 رابطه‌ی عقل و قلب در قرآن

نویسنده : محسن اسلامی

سال : 1378

استاد : احمد عابدی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این تحقیق از یک مقدمه از یک مقدمه و سه بخش با این مباحث تشکیل یافته است:‌مقدمه (کلیات تحقیق) : اهمیت و ضرورت و فایده‌ی تحقیق، روش تحقیق ، پیشینه‌ی تحقیق، سؤال اصلی و اهداف تحقیق، محدودیت‌ها؛ بخش اول، عقل : مفهوم عقل در لغت، تعریف عقل در کلام و فلسفه و عرفان ، تعریف عقل در قرآن و روایات و تفاسیر (علم و فهم، قوه‌ی تشخیص و تمیز حق از باطل و خیر از شر، بازدارنده از گمراهی)، محل عقل، احکام و کارهای عقل(ادراک، ایمان ، فکر و تذکر، بصیرت)؛ بخش دوم،‌قلب: مفهوم قلب در لغت، تعریف لغت در کلام و فلسفه و عرفان، تعریف قلب در قرآن،‌روایات و تفاسیر،‌احکام و صفات و‌ آفات قلب(قلب سلیم، قلب منیب، تذکر و ذکر،‌امتحان قلب برای تقوی ، ختم،‌طبع و رین در لغت و قرآن)؛ بخش سوم، رابطه‌ی عقل و قلب: ارتباط عقل و قلب در قرآن ، مدح و ذم عقل و قب، اتحاد،‌تباین یا اختلاف عقل و مراتب این دو،‌تعقل و ایمان (رابطه‌ی ایمان با تعقل ، ایمان اختیاری است،‌رابطه‌ی عقل و ایمان‌از دیدگاه متکلمان مسیحی و اسلام، رشد ایمان در گرو رشد عقل)،‌حجیت عقل و قلب.

 ذکر در قرآن از دیدگاه عرفان و روان‌پزشکی

نویسنده : زهره اکبری

سال : 1378

استاد : علی شیخ‌الاسلامی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر مشتمل بر شش بخش با این موضوعات است: بخش اول،‌کلیات ذکر: معانی ذکر، انواع ذکر،‌مصادیق ذکر در قرآن ؛ بخش دوم ، فلسفه‌ی ذکر: فضیلت ذکر خدا،‌علل نیاز به ذکر خدا، توفیق ذکر از خداست؛ بخش سوم،مراتب ذکر: ‌مقدمات ذکر (یقظه، توبه، محاسبه،‌انابه)،‌مقارنات ذکر،‌ذکر مأثور؛ بخش چهارم،‌در وصف ذکر و ذاکر: ذکر در قرآن و حدیث (نمونه‌هایی از اذکار قرآنی در قالب ثنای خدا،ذکر اسم اعظم و صفات خدا، ذکر نعمت‌الله ، ذکر آلاء الله، ذکر آیه، ذکر اهل بیت ، ذکر پیامبران، ذکر ایام‌الله، ذکر مرگ و حیات) ، ذاکرین (الله، هستی، پیامبر، حضرت فاطمه، اصحاب پیامبر، خردمندان) ؛ بخش پنجم،‌ موانع ذکر و عواقب آن :‌موانع ذکر (نسیان، غفلت، تسلط شیطان بر نفس، دنیا‌طلبی)، مضار ترک ذکر (بیماری‌های روان، خودفراموشی، فراموش شدن انسان توسط خدا، همراهی شیطان، ...) ؛ بخش ششم، آثار ذکر: آفات ذکر (افراط وتفریط ، عدم توجه در محافظت ذکر از شیطان ، ریا، عجب)،‌فواید ذکر (آموزش گناهان،‌قدرت تشخیص، آرامش قلب‌ها،‌شرح صدر، تمرکز فکر».

 دیدگاه‌های قرآن درباره‌ی هدایت انسان

نویسنده : مصطفی ناصر بخت

سال : 1378

استاد : علی اوسط ابراهیمی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در پنج فصل با این موضوعات به نگارش درآمده است: فصل اول، انواع هدایت در قرآن: نظر راغب اصفهانی درباره ی انواع هدایت، نظر ابوالفتح رازی،‌نظر جلال‌الدین سیوطی ،‌بررسی معروف‌ترین انواع هدایتدر قرآن؛ فصل دوم،‌هدف و مقصد هدایت درقرآن ؛ فصل سوم، عوامل و زمینه‌های هدایت در قرآن: پذیرش قرآن به عنوان کتاب هدایت انسان،پذیرش و پیروی از پیامبران به عنوان‌هادیان برگزیده‌ی خداوند،‌شنیدن دقیق و استماع آیات الهی ؛‌فصل چهارم، عوامل و زمیه‌های گمراهی در قرآن: شنیدن آیات الهی، تکبر، هوای نفس، دوری از حق،استهزا، تکذیب‌ایات، پیروی از گذشتگان، سهو الحدیث، ظلم، فسق، کفر، پیروی از شیطان؛ فصل پنجم، مشکلات انسن امروزی در برخورداری از هدایت الهی .

 

 

 

 دیدگاه‌های علامه طباطبائی (ره) در علم مکی و مدنی

نویسنده : سیامک ژاله رجبی

سال : 1378

استاد : محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پژوهش شامل دو بخش با این مباحث است : بخش اول، کلیات: فوائد شناخت آیات و سور مکی و مدنی، کیفیت شناخت آیات و سور مکی و مدنی، ویژگی‌های آیات و سور مکی و مدنی،‌ارتباط ترتیب آیات و سور قرآن کریم با علم مکی و مدنی، تعداد سوره‌های مکی و مدین، اخبار آینده وگذشته در آیات مکی و مدنی، حکمت نزول تدریجی آیات مکی و مدنی، کاربرد علم مکی و مدنی درجهت شنخت ناسخ و منسوخ ، عدم تناقض و اختلاف در آیات مکی و مدنی ؛ بخش دوم، بررسی تمامی آیات و سور مکی ومدنی از دیدگاه علامه طباطبایی.

 درس‌های اخلاقی سوره‌ی حجرات

نویسنده : لیلا سادات روحانی

سال : 1378

استاد : علی اصغر باستانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : در این پایان‌نامه آموزه‌های اخلاقی سوره‌ی حجرات ذیل عنوان سیزده درس بیان شده است: درس اول، آداب صحبت:‌ابتدا تفکر آنگاه سخن،‌سخن بهترین عبادت؛ درس دوم، صبر و شکیبایی : اقسام صبر، ثمرات صبر؛ درس سوم، فسق: آثار مختلف فسق،‌هوشیاری در برابر فسق، سرنوشت و کیفر فاسق؛ درس چهارم، اصلاح بین مردم:‌اصلاح در قرآن و روایات، دروغ به خاطر اصلاح؛ درس پنجم ،‌انس و برادری: برادری در راه خدا، فضیلت انس و برادری و فواید آن؛‌درس ششم، سخریه و استهزا: حرمت مؤمن در پیشگاه خداوند ،‌آثار سوء سخریه و استهزاء ؛ درس هفتم، عیب‌جویی: فضیلت عیب‌پوشی، آثار سوء عیب‌جویی، درمان بیماری عیب‌جویی؛ درس هشتم،‌دشنام و بدزبانی : آثار سوء دشنام، حکم دشنام‌دهنده، توبه‌ی دشنام‌دهنده؛ درس نهم،‌ظن: ریشه‌ی سوء ظن: درمان سوء ظن،‌ریشه‌ی حسن ظن، آثار خوش گمانی؛ درس دهم،‌غیبت : منحصر نبودن غیبت به زبان، درمان غیبت ،‌انگیزه‌های عیبت، جبران غیبت، درس یازدهم ،‌تقوا: تقوا در قرآن کریم ، در روایات و کلام بزرگان،‌اوصاف متقین؛ درس دوازدهم ، جهاد: هدف و اهمیت جهاد،‌جهاد اسلامی جنبه‌ی مادی ندارد، جهاد اکبر مقدمه‌ی جهاد اصغر ؛ درس سیزدهم، ‌اسلام و ایمان : تفاوت اسلام و ایمان ،‌ایمان به همه‌ی اعضای بدن است، مراتب ایمان، ثمرات ایمان.

 درآمدی بر مکتب حدیثی علامه طباطبایی در تفسیر المیزان

نویسنده : سید سعید میری

سال : 1378

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این تحقیق شامل دو فصل است: در فصل اول ،‌با عنوان نگاه علامه طباطبایی به رابطه‌ی قرآن و حدیث از جایگاه حدیث در تفسیر، روش تفسیری علامه، جایگاه روایت در تفسیرالمیزان ،‌و نظریه‌ی استقلال قرآن ودر فصل دوم، با نام روش جرح و تعدیل روایات از جانب علامه از معیارها و موازین گزینش حدیث، کلیدهای فهم حدیث، تفسیر حدیث، شیوه‌ی مواجهه با احادیث غریب‌المتن، ملاک‌های طرد حدیث، اقسام حدیث از حیث نوع بیان، حجیت خبر، و جز آنها بحث شده است.

 خاتمیت و تحولات زمان در قرآن

نویسنده : طلعت حسنی بافرانی

سال : 1378

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه در شش فصل با این مباحث نگارش شده است : فصل اول، تعریف واژه‌های کلیدی دین، شریعت وحی، رسول، نبی، نسخ و خاتم ؛ فصل دوم،‌قلمرو دین و اهداف انبیا؛ فصل سوم، دلایل نقلی خاتمیت: خاتمیت در قرآن، خاتمیت در روایات؛ فصل چهارم،‌آثار خاتمیت: جامعیت،‌جاودانگی و جهان‌شمولی،...؛ فصل پنجم ، راهکار اسلام در عصر خاتمیت: اجتهاد،‌احکام اولیه و ثانویه،ثابت و متغیر ،‌اسلام و مسئله‌ی زمان و مکان ؛ فصل ششم، بررسی بعضی از شبهات درباره‌ی خاتمیت: در این فصل شبهات بهائیت و خاورشناسان در زمینه‌ی خاتمیت پاسخ داده شده است.

 حل اختلاف زن و شوهر از دیدگاه قرآن و بررسی فقهی آن

نویسنده : طاهره اشرف

سال : 1378

استاد : حسین گوگانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پژوهش شامل شش بخش با این عنوان‌هاست :‌بخش اول،‌نگاهی اجمالی به حقوق متقابل زوجین، حقوق و وظایف زن و شوهر در اسلام، ترک وظایف همسری(نشوز و شقاق)؛ بخش دوم،‌نشوز و شقاق از دیدگاه قرآن؛‌بخش سوم،‌نشوز و شقاق از دیدگاه متون فقهی،‌راه‌حل‌های نشوز و شقاق از دیدگاه متون فقهی ،‌راه‌حل‌های نشوز ، شرایط حکمین؛ بخش چهارم، نشوز و شقاق از دیدگاه سنت،‌نمونه‌ای از روایات درباره‌ی حقوق زن بر مرد و مرد بر زن؛ بخش پنجم نشوز و شقاق از دیدگاه قانون مدنی،‌انتخاب داوران، نحوه‌ی عملکرد داوران، بخش ششم،‌نمونه‌هایی از اختلاف زوجین در متون فقهی ،‌تطبیق مسائل مذکوره با مذاهب خمسه.

 حق در قرآن کریم

نویسنده : مریم غلام‌پور

سال : 1378

استاد : علی اکبر غفاری

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پژوهش از چهار بخش با این موضوعات تشکیل یافته است: بخش اول، معنای لغوی واژه‌ای حق، معنای اصطلاحی واژه‌ی حق، موارد استعمال « حق» در قرآن کریم؛ بخش دوم، حق در مسائل اعتقادی: حق در خصوص ذات احدیت، ظن باطل نسبت به ذات احدیت، حق در زمینه‌ی ملائکه، حق درمورد پیامبران و کتب آسمانی ، حق درباره‌ی جهان آخرت؛ بخش سوم،‌حق در مسائل اخلاقی : ایمان به حق و تبلیغ آن، کتمان حق و تکذیب آن،‌دور سازنده‌ی انسان از حق ،‌ویژگی‌های حق ستیزان، حق در داستان‌های قرآن، حق در امثال قرآن؛ بخش چهارم، واژه‌ی حق در آیات الاحکام،‌واژه‌ی حق در مفهوم مخالف آن، واژه‌ی حق در مفهوم سزاوار و شایسته .

 جدل و احتجاج در قرآن

نویسنده : افسانه قاضی کرباسی

سال : 1378

استاد : سید مرتضی آیت الله زاده‌ شیرازی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در پنج بخش با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است: بخش اول: معنای لغوی و اصطلاحی جدل و احتجاج، تعاریف برهان، شرایط و آداب بحث و مناظره، فوائد جدل؛ بخش دوم: نگاهی به تاریخ مجادلات اسلامی، کتب احتجاج شیعی ، روش و اسلوب قرآن در استدلال و جدل، قیاس خلف؛ بخش سوم، احتجاجات قرآن: اولین احتجاج در عالم وجود،‌احتجاج قرآن درباره‌ی مسئله‌ی توحید، احتجاج قرآن در زمینه‌ی مسئله‌ی معاد، برهان حکمت ،‌عدالت، هدف، قرآن و مسئله‌ی معاد، ابراهیم و داستان مرغان چهارگانه زنده ساختن عزیز؛ بخش چهارم ، احتجاجات و جدال انبیا در قرآن: احتجاجات و جدال انبیا در قرآن: احتجاجات حضرت نوح، احتجاجات حضرت ابراهیم، احتجاجات حضرت موسی(ع)؛ بخش پنجم ، احتجاجات حضرت رسول(ص): احتجاجات حضرت رسول اکرم(ص) با جماعت یهود،‌احتجاجات حضرت رسول اکرم(ص) با نصاری و بت‌پرستان و دهریه.

 

 جایگاه وصی از دیدگاه کتاب و سنت و ادب

نویسنده : امین‌الله جعفری

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پژوهش در چهار بخش با این موضوعات به نگارش درآمده است: بخش اول، کلیات: معنای وصی، سابقه‌ی تاریخی وصایت ، ضرورت و اهمیت وصایت در امت اسلامی؛ بخش دوم،‌ذکر وصی در آیینه‌ی روایات: حدیث یوم‌الانذار،‌حادثه‌ی غدیرخم و ارتباط آن با وصایت، وصی در روایات شیعه و سنی، احتجاج به وصایت در کلام معصومین (ع) و صحابه و تابعان ، ذکر وصی در ادعیه و زیارات ؛ بخش سوم، وصی در آیینه‌ی تاریخ و ادب : وصی در تاریخ، وصی در ادب؛ بخش چهارم، وصی در آیینه‌ی نقد و تحریف: نقد تحریف حدیث وصایت، رد شبهات موجود در باب وصایت.

 تولی و تبری در قرآن کریم، نهج‌البلاغه و حدیث

نویسنده : فرحناز نعمت

سال : 1378

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان‌‌نامه از چهار فصل با این مباحث تشکیل یافته است: فصل اول، تولی و تبری در لغت؛ فصل دوم، تولی و تبری در قرآن کریم : تولی در قرآن کریم (ولایت خدا، ولایت پیامبر(ص) در قرآن، ولایت ائمه در قرآن)،‌تبری در قرآن کریم (تبری از اهل کتاب، تبری از کافران،‌تبری از منافقان ومشرکین ، نتیجه‌ی تبری از حق و حقیقت )؛ فصل سوم، تولی و تبری در نهج‌البلاغه (ولایت الهی، ولایت پیامبر(ص) و ائمه‌ی اطهار(ع)،‌تبری در نهج‌البلاغه (ولایت اهریمنی، انواع تبری اعم از سیاسی،‌فرهنگی، تبری از بدیها)؛ فصل چهارم،‌تولی و تبری در احادیث: تولی در احادیث (ولایت رسول‌الله و ائمه‌ی اطهار(ع)، ولایت امیرالمؤمنین و اطاعت از آن حضر ،‌تولی پسندیده در دوستی با خدا و نبوت)،‌تبری در احادیث(تبری از دوستی برای دنیا، تبری از بی‌دینی، نیتجه‌ی تبری از ولایت،‌تبری از دشمنان ائمه‌ی اطهار(ع)، تبری از والی جائر، تبری از دشمنان خدا، تبری از جنگ کنندگان با خاندان نبوت).

 توسل از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : حمیده کبیری‌زاده

سال : 1378

استاد : علی قائمی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در هشت فصل با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است : فصل اول، توسل : مفهوم توسل ، مصادیق توسل،‌ضرورت توسل؛ فصل دوم، توسل از دیدگاه قرآن و روایات، سابقه توسل؛ فصل سوم،‌نقش و آثار توسل: نقش و آثار توسل در حیات فردی و اجتماعی، نقش سازندگی توسل؛ فصل چهارم، رابطه‌ی توسل با توحید و شرک: توحید و شرک در توسل، شبهات وهابیت درباره‌ی توسل ، توسل و اعتقاد به توحید؛ فصل پنجم،‌توسل به چه کسانی؟ توسل به قرآن ، توسل به عترت، نحوه‌ی توسل؛ فصل ششم،‌ابزار توسل: دعا،‌عبادت؛ فصل هفتم،‌زمان و مکان توسل؛ فصل هشتم،‌جمع‌بندی و پیشنهادها.

 تکمیل موارد ناقص از « مفردات الفاظ القرآن الکریم» (از حرف الف تا سین)

نویسنده : زهرا نظری

سال : 1378

استاد : سید مرتضی آیت الله زاده‌ شیرازی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در سه فصل با این مباحث تنظیم و تدوین یافته است: فصل اول، راغب اصفهانی : استادان و معاصران راغب(ابی منصور الجبان، صاحب بن عباد، سید رضی، ابومنصور ثعالی)، آثار (المفردات فی غریب القرآن، تحقیق البیان فی تأویل القرآن،‌تفسیر القرآن الکریم، حل متشابهات القرآن)، بررسی کتاب مفردات الفاظ القرآن(ترتیب لغات ،‌کمیت و شمول مواد، ذکر کلماتی که در قرائت‌های دیگر آمده است، روش تبیین لغات، منابع مورد اعتماد راغب در تألیف کتاب مفردات)؛ فصل دوم، غریب القرآن و مفردات قرآن؛ فصل سوم، بررسی واژه‌ها :‌ألت، أمت،‌أنام،‌بقع، تقن،‌تنور،‌الثری، جبریل، جوف، حصب، خیام،‌دهی،‌ذیع،‌رفق، زبن،‌زمهر،‌زنجبیل، زهر،‌سدی.

 ترجمه و تحقیق کتاب « الحسین و القرآن»

نویسنده : حبیبه عرب

سال : 1378

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان‌نامه در ترجمه و تحقیق کتاب« الحسین و القرآن» نوشته‌ی محمد جواد مغنیه است. این اثر کوششی است در این زمینه‌ی که امام حسین(ع) با روح بلند و کردار پسندیده‌اش مفاهیم قرآن را معنا کرده است. مغنیه در این کتاب با شیوه‌ی وحدت‌گرایانه کوشیده است با استدلالی جاذب و شیرین به بیان پیوند امام حسین با قرآن، با تکیه بر اخبار و روایات منقول از شیعه و سنی بپردازد. مباحث عمده‌ی این پایان‌نامه به این شرح است: اساس اختلاف بین شیعه و سنی، شهادت به ایمان و یقین، فرمان برداری از خدا انگیزه‌ی مقاومت و مسالمت اهل بیت(ع) ،‌حرم امام حسین(ع) عامال هدایت و تذکار جهانیان ، قهرمان تاریخ هموار با ضعفا و ناامیدان، شمه‌ای از کتاب رابطه‌ی تصوف و تشیع، کربلا و فلسطین و جنوب لبنان، یاران امام حسین(ع)، پرتوی از نور امام حسین(ع) ، سرهای مطهر شهدا، نبوت و امامت،‌قاتلین امام حسین(ع)،‌شهید فرزند شهید، ...

 ترجمه و تحقیق «فکرة الاعجاز منذ عصر النبی» تألیف نعیم الحمصی

نویسنده : فاطمه جعفری فشارکی

سال : 1378

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این تحقیق در نه فصل با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است: فصل اول ، نخجوانی : شرح حال و بیان نخجوانی،‌خلاصه‌ی نظریات نخجوانی ؛ فصل دوم، ابوالفیض ناگوری: شرح حال و گفتار ناگوری، تحدی یا دعوت به نظیر آوری در قرآن؛ فصل سوم، قاسمی : شرح حال قامسی، سیر نزول آیات تحدی و عجز کافران؛ فصل چهارم، شیخ محمد عبده: شرح حال شیخ محمد عبده، امی بودن پیامبر وجهی از اعجاز؛ فصل پنجم، عبدالرحمن کواکبی: کتاب مبین و خزائن غیب، اعجاز علمی قرآن،‌عدم تناقض و اختلاف در قرآن؛ فصل ششم، شیخ محمد رشید رضا: اعجاز قرآن در ناحیه‌ی اثبات نبوت پیامبر(ص)،‌اعجاز اسلوب قرآن،اعجاز قرآن از نظر تأثیر در شنوندگان و خوانندگان، ‌اعجاز قرآن از نظر قصص و اخبار غیبی، اعجاز قرآن از جهت علم، اختلاف در معارف و تشریع احکام،‌نمونه‌هاییی از اعجاز علمی در قرآن؛ فصل هفتم، شیخ عبدالله دهلوی نقشبندی بغدادی، فصل هشتم ،مصطفی صادق رافعی؛ فصل نهم، عبدالعلیم هندی:‌اعجاز ادبی، اعجاز بیانی، منکرین اعجاز و معارضین با قرآن، اعجاز عددی قرآن.

 ترجمه و تحقیق تفسیر سوره‌ی حمد از کتاب «البیان فی تفسیر القرآن»

نویسنده : کرامت فردایی

سال : 1378

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : تحقیق حاضر مشتمل بر چهار فصل با این عنوان‌ةاست :‌فصل اول، احوال شخصیه: ولادت، پدر، استادان، ویژگی‌های اخلاقی؛ فصل دوم، آثار علمی: کلام،‌رجال فقه،‌اصول ؛ فصل سوم، خدمات اجتماعی : تأثیر در حوزه‌های علمیه و علی الخصوص حوزه‌ی علمیه‌ی نجف اشرف، خدمات و آثار باقیه‌ی جاودانی ؛ فصل چهارم،‌معرفی اجمالی کتاب «البیان» فی تفسیر القرآن مسئله‌ی فضل قرآن،‌اعجاز قرآن ،‌اوهام در زمینه‌ی اعجاز قرآن،‌سایر معجزات ، قاریان مختلف، نزول قرآن بر هفت حرف، صیانت قرآن از تحریف، جمع قرآن،‌ظواهر قرآن،‌نسخ در قرآن ، اصول تفسیر،‌تأثیر البیان بر سایر کتب علوم قرآنی پس از خود، روش‌های تفسیری، روش تفسیر آیت‌الله خوئی در تفسیر سوره‌ی حمد، تفسیر سوره‌ی حمد، محل نزول آن، فضیلت آن،‌تعداد آیاتش، درباره‌ی آیه‌ی «بسم الله »، اعراب«بسم الله»، دلایل جزء قرآن بودن «بسم الله»، نحوه‌ی قرائت آیه، تحلیل آیه‌ی « ایاک نعبد و ایاک نستعین » ،‌اعراب آیه، تحلیل آیه‌ی « اهدنا الصراط المستقیم » تا آخر،‌نحوه‌ی قرائت ،‌مفردات آیه....

 ترجمه و تحقیق بخش دوم کتاب « القراءات القرآنیة و اثرها فی الدراسات النحویة‌»

نویسنده : معصومه کنی فرد

سال : 1378

استاد : سید بابک فرزانه

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : مباحث عمده‌ی این پژوهش عبارت است از : قرائت‌ها در دو مکتب بصره و کوفه، قرائت‌های مشکل و موضع علمای نحو نست به آنها، قرائت‌ها بر مبنای اصول نحوی و جنبه‌های اعرابی آن، قرائت‌هایی که در پژوهش‌ةای نحوی و کیفیت ارجاع فغوی آنها تأثیر گذارده است،‌تأثیر قرائت‌ها در آثار و تألیفات علم نحو ،‌کتاب سیبویه و قرائت‌ةای متعدد قرآنی، « معانی القرآن» نوشته‌ی فراء‌و دیگر قرائت‌ةای قرآنی،‌کتاب « الحجة‌» تألیف ابن خالویه، کتاب « المحتسب » تألیف مکی بن ابی‌طالب، فهرست آیات قرآنی، قرائت‌های قرآنی، احادیث شریف. ایجاد نهضت و حرکت در علوم نحو به واسطه‌‌ی توجه به قرائت‌ةا با هدف ایجاد هماهنگی میان آنچه عرب بر زبان می‌راند و نیز به وجود آوردن سازگاری میان قرائت‌ةای گوناگون زبان عربی، تأثیر در رشد علم زبان شناسی و ریشه‌یابی لهجه‌های مختلف عرب از طریق رجوع به اشعار جاهلی . به وجود آمدن بعضی از مباحث و اصول نحو یا تأیید اصول نحوی بر اثر قرائت‌ها ،‌شکل‌گیری دو مکتب بصری و کوفی و تقویت اصولی‌تر علم نحو عربی با تألیف کتاب (الکتاب) سیبویه (بصریان برخلاف کوفیان جز در موارد نادر به قرائت‌ها تمسک نمی‌جستند)، تألیف کتب مستقل نحوی بر اثر بررسی قرائت‌ها و استناد به قرائت‌ها در کتب نحو.

 تحقیق در اسامی سوره‌ی حمد و ذکر روایات وارده و فضایل آن و اقوال مفسرین در این مورد

نویسنده : اشرف بیان‌زاده

سال : 1378

استاد : احمد حسنی رنجبر

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این تحقیق در پنج فصل با این موضوعات به نگارش درآمده است: فصل اول، فضایل سوره‌ی حمد: فضایل سوره‌ی حمد از دیدگاه روایات و آرای دانشمندان اسلامی، سوره‌ی از نظر محل و موقعیت نزول؛ فصل دوم، مدخلی بر نام‌های سوره‌ی حمد:‌نام‌های سوره‌ی حمد؛ فصل سوم، بررسی نام‌های سوره‌ی حمد: نام‌های وارده در روایات(حمد، فاتحة الکتاب،‌ ام‌الکتاب، ام‌القرآن، سبع الثانی، …) نام‌های وارده در سخنان مفسران و محققین قرآن؛ فصل چهارم، وجه تسمیه‌ی نام‌های سوره‌ی حمد: حمد،‌فاتحة الکتاب،‌ام‌الکتاب، ام‌القرآن، سبع‌الثانی،‌شفا‌یا شافیه،‌اساس،‌کنز، فاتحة‌القرآن الصلوة، الکافیه یا کافی،‌الوافیه یا وافی،‌الراقیه یا رقیه، شکر، نور، دعا،‌تعلیم مسئله، مناجات،‌تفویض، سئوال، مفتاح الجنة؛ فصل پنجم،‌تحقیق درباره‌ی جزء سوره‌ی حمد بودن«بسم‌الله» : بسم‌الله آیه‌ای از قرآن،‌چگونگی هفت آیه‌ بودن سوره‌ی حمد، روایات درباره‌ی جزء سوره‌ی حمد بودن بسم‌الله.

 تأثیر قرآن بر پیدایش علوم لغوی و ادبی عرب تا پایان قرن سوم هجری

نویسنده : فهیمه فرهاد

سال : 1378

استاد : سید بابک فرزانه

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : پژوهش حاضر مشتمل برچهار فصل با این موضوعات است: فصل اول، تاریخچه‌ی زبان عربی، تاریخچه‌ی خط عربی،‌تأثیر اسلام و قرآن در زبان عربی، پیدایش نص، زبان عامیانه، والیان امر، نقط و اعجام و شکل، زندگی نامه‌ی ابوعمر و دانی، کتاب المحکم و المقنع، پیدایش نحو، واضع نحو، زندگی‌نامه‌ی ابوالاسوددوئلی، بصره و کوفه، روایت و راویان؛ فصل دوم، آمیختگی پژوهش‌ةای لغوی، تألیف‌های آمیخته در کتاب‌های معانی القرآن. مجاز القرآن و تأویل مشکل‌القرآن، معانی القرآن فراء ، مجاز القرآن ابوعبیده، وجوه اشتراک و افتراق معانی القرآن فراء و مجاز القرآن ابوعبیده، معانی القرآن اخفش، تأویل مشکل القرآن ابن قتیبه، تفسیر، کتب نوادر و امالی، کتاب النوادر فی اللغة ابوزید انصاری، کتاب النوادر ابن اعرابی، کتاب النوادر ابومسحل، کتاب المجالس ثعلب؛ فصل سوم، تألیفات لغوی مستقل: کتاب‌های غریب(غریب القرآن، ابن عباس، ابن قتیبه، ...) کتاب‌های لغت (لغات القرآن ، لغات القبائل ...) کتاب‌های امثال، کتاب‌های اصوات (الهمز، الحروف، الوقف و الابتدا و ...) ، کتاب‌ةای الحیوان؛ فصل چهارم، معجمات لغوی: لغت معجم و اصطلاح آن، امم سابق بر وضع معجم، معجمات عربی، معجمات الالفاظ ، معجمات معانی.

 تأثیر قرآن بر اشعار حافظ

نویسنده : علی صباغیان

سال : 1378

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : پایان نامه‌ی حاضر در پنج فصل با این موضوعات به نگارش درآمده است: فصل اول، کلیات: اول هر کار به نام خدا، قرآن از دیدگاه متفکران، نقش شعر در فهم معانی قرآن، طریقه‌ی بهره‌گیری شاعران از قرآن؛ فصل دوم، کلیات: مختصری از زندگی حافظ؛ فصل سوم، شواهدی از بهره‌گیری حافظ از آیات قرآن(81 نمونه) ؛ فصل چهارم، نمونه‌هایی از بهره‌گیری حافظ از آیات قرآن بنا بر عقیده‌ی گروهی از محققین (6 نمونه)؛ فصل پنجم، فهرست آیات، فهرست ابیات.

 پیامدهای دنیوی اعمال در قرآن

نویسنده : شهناز سادات جعفری

سال : 1378

استاد : محمدعلی لسانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر سه بخش با این عنوان‌هاست: بخش اول،کلیات؛ بخش دوم، پیامد دنیوی رفتارها و کردارهای بد: کفر و شرک،‌ربا ، نفاق ، زنا، فتنه، اسراف، قتل نفس، کفران نعمت، مکر، ظلم،‌فساد و فسق، عهد شکنی وخیانت در امانت، گرایش به باطل، بهتان، شک و ریب، هتک حرمت کعبه،‌تکذیب و استهزا، بدعت، حرام‌خواری، اکل میته، شراب و قمار، بی‌تفاوتی؛ بخش سوم، پیامد دنیوی رفتارها وکردارهای نیک: ایمان و اعمال صالح، تقوی،‌توکل، جهاد، انفاق، احسان، اطاعت از اوامر الهی، مودت فی القربی، توبه.

 پژوهشی در حب و بغض از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : شهرزاد پاسخا

سال : 1378

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : تحقیق حاضر شامل دو بخش با این مباحث است: بخش اول، محبت: تعریف محبت(نقش معرفت در محبت، درجات محبت، قلب سلیم)، حب خدای سبحان، راه حضول حب الهی ،‌شرح تفصیلی طریق و کیفیت سیر الی الله (توبه ، عزم، وفا، ثبات و دوام، ارادت،‌نیت، جوع، خلوت، ...)، محبت خدا بر بندگان خود،حب متقابل خدا به بنده(فرق بین اطاعت و اتباع، فرق بین دو فعل «اطیعوا» در آیه‌ی شریفه‌ی « اطیعوالله و اطیعواالله و اطیعوا الرسول و ...»، نشانه‌های دوستی بنده به خداوند(اخلاص، تواضع ، توکل، ذکر ، خوف و رجا)، محبت در تشیع (محبت خدای سبحان به رسول اکرم و اهل بیت(ع) در آیات و روایات ،‌آیه‌ی تطهیر،‌آیه‌ی صلوات، آیه‌ی سلام بر آل یس، آیه‌ی خمس،‌آیه‌ی ولایت ، آیه‌ی مباهله، آیه‌‌ی اهل الذکر، آیه‌ی مودة)، محبت غیر انسان (حب ملائکه به خداوند،‌حب جمادات،‌حب ذات، حب نفس و ...) ،‌محبت بین انسان‌ها(حب انبیا و ائمه، حب اولیاء الله، حب مؤمنین ، حب والدین، حب زوجین، حب مساکین، حب اطفال و تأثیر آن در تربیت،‌تأثیر محبت در اداره‌ی اجتماع)، بغض (تعریف بغض ، بغض‌های حرام،‌درمان بغض‌های حرام)، زیان‌های بغض، عوامل بغض و عدوات، بغض واجب، تبری ، بغض دنیا، بغض شیطان با انسان.

 بررسی و نقد مبانی اعتقادی معتزله در دیدگاه تفسیر قرآن کریم

نویسنده : ویدا سعید مهدوی

سال : 1378

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این تحقیق از یک مقدمه و سه فصل با این موضوعات تشکیل یافته است: مقدمه ، روش‌شناسی و شناخت: طرح موضوع و ضرورت تحقیق ،‌اهداف و روش تحقیق، برنامه‌ریزی تحقیق ، بررسی پیشینه‌ی موضوع تحقیق؛ فصل اول، علم کلام: معرفی علم کلام، موضوع علم کلام، وجه تسمیه‌ی علم کلام،‌آغاز علم کلام،‌علم کلام و علوم نقلی، مذاهب و فرق کلامی، علم کلام نزد شیعه، اشاعره و معتزله؛ فصل دوم: معتزله :پیدایش معتزله،‌معتزله در ایران،‌القاب معتزله،‌علت نامگذاری مکتب، فرق معتزله(واصلیه، هذیلیه، نظامیه، خابطیه)، بزرگان معتزله(واصل بن عطا،‌ابوحنیفه نعمان بن ثابت کوفی، ابوالهذیل علاف) پیشوایان و دانشمندان معتزله (ابوسهل بشر بن معتمر، معمر بن عباد سلمی،‌شمامه بن اثرس،‌ابومعن نمیری، ابوبکر عبدالحمن بن کیسان اصم،‌ابوموسی عیسی‌بن صبیح مزدار،‌ابوجعفر محمد بن عبدالله اسکافی)؛ فصل سوم، بررسی و نقد مبانی اعتقادی معتزله از دیدگاه تفسیر قرآن کریم: اصل توحید، اصل عدل،‌اصل وعده و وعید یا بیم و نوید ، اصل منزلت بین المنزلتین ، اصل امر به معروف و نهی از منکر، اخذ اصل توحید و عدل از امام علی(ع) ، مقایسه‌ی اصول معتزله با اصول شیعه ، معتزله و اشاعره.

 بررسی عوامل مؤثر در کاهش فشارهای روانی از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : شریف الزمان پهلوانی نژاد

سال : 1378

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این تحقیق در ده فصل با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است: فصل اول، کلیات: بیان مسئله ، هدف پژوهش ،‌اهداف کلی و جزیی ، اهمیت مورد تحقیق، روش تحقیق،...؛ فصل دوم،‌فشار روانی، استرس خوشایند و ناخوشایند، انواع استرس‌زاها، عوامل ایجاد استرس، پی‌آمدهای فشار عصبی، تقسیم‌بندی نیازها و احتیاجات اساسی، عوامل پیدایش فشارهای روانی، آثار فشارهای روانی بر انسان، طرق مقابله با استرس و نقش آموزش‌های اسلامی در مقابله با استرس‌ها، راه‌های کلی مقابله با استرس و کنترل فشار عصبی، راه‌های کلی مقابله با استرس و کنترل فشار عصبی ، عوامل کاهش دهنده‌ی فشارهای روانی با بهره‌گیری از برخی رهنمودهای اسلامی؛ فصل سوم، ایمان و اعتقادات مذهبی: ایمان و تأثیر آن در آرامش روان، ایمان و انحرافات اجتماعی، ...؛ فصل چهارم، نماز: وصف نماز، نماز از دیدگاه آیات و روایات، ...؛ فصل پنجم، ذکر: معنا و اهمیت ذکر، مراتب ذکر، فضیلت کثرت ذکر در آیات و روایات، ثمرات ذکر در آیات و روایات،‌یاد خدا آرام‌بخش دل‌ها ، آیا آرامش با ترس از خدا سازگار است؟، فصل ششم، دعا و نیایش : مفهوم لغوی و اصطلاحی دعا، تفاوت دعا و ذکر، آثار نیایش ، آثار درمانی نیایش؛ فصل هفتم، تلاوت قرآن: تأثیر و نفوذ قرآن، ویژگی‌های قرآن از دیدگاه قرآن و روایات ، متأثر شدن و پند‌پذیری از قرآن، مروری تاریخی بر پدیده‌ی موسیقی درمانی، نقش آهنگ در تلاوت قرآن، آوای دلنشین قرآن یکی از عوامل تسکین آلام؛ فصل هشتم، زیارت: مفهوم زیارت،‌جایگاه زیارت در میان ملل، دعا و زیارت، اثر تربیتی دعاهای زیارت، آثار و فواید زیارت؛ فصل نهم، توکل: توکل در قرآن و روایات، حقیقت توکل و فلسفه‌ی آن، آرامش خاطر در سایه‌ی توکل؛ فصل دهم، اعتقاد به معاد: آثار اعتقاد به معاد در زندگی انسان‌ها، آثار یاد مرگ، تدابیر درمانی برای مقابله با مرگ.

 بررسی شک و یقین و آثار آن از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : زهرا بختیاری

سال : 1378

استاد : علی اصغر باستانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این تحقیق در دو بخش با این مطالب تنظیم و تدوین یافته است: بخش اول، بررسی مفهوم شک از دیدگاه قرآن و حدیث: کلیاتی درباره ی شک و تردید (بررسی مفاهیم لغوی شک و مرادفات آن، جایگاه شک در آیات قرآن)، عوامل ظهور شک و تردید(ریشه‌های پیدایش شک و تردید، انواع شک، مراتب شک، نکوهش شک)، آثار و تبعات شک و تردید(آثار شک، شعب شک، ارتباط شک و کفر، ارتباط شک و عدم بصیرت، ارتباط شک و اضطراب و هوی نفس)، راه‌های مقابله با شک و تردید (عوامل از بین‌برنده‌ی شک، حسن ظن به خدا)؛ بخش دوم، بررسی مفهوم یقین در قرآن و حدیث: کلیاتی درباره‌ی یقین(بررسی مفاهیم لغوی یقین، جایگاه یقین در آیات قرآن و به لسان حدیث، بررسی تفاوت واژه‌های علم و یقین و ایمان)، بررسی شعب یقین(بررسی ارکان ایمان، بررسی مراتب یقین، حد یقین، مجاری یقین، آثار و ثمرات یقین، فضیلت‌های یقین)، نشانه‌های اهل یقین(نمونه‌هایی از اهل یقین ،‌موارد از بین برنده‌ی یقین، موانع رسیدن به یقین).

 بررسی تحلیلی داستان حضرت یوسف از نظر قرآن و تورات

نویسنده : مهین اشراقی

سال : 1378

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پژوهش به بررسی تطبیقی قصه‌ی حضرت یوسف در قرآن و تورات پرداخته و مشتمل بر شش فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول،‌مدخل: نگاهی گذرا به دین یهود،‌فرقه‌های یهود، قصص قرآن، مقایسه‌ی قصص قرآن با قصص عهدین ، غرض سوره‌ی یوسف و شأن نزول آن و ...؛ فصل دوم، یوسف در کنعان ؛ فصل سوم،‌یوسف در مصر؛ فصل چهارم، یوسف درزندان؛ فصل پنجم، یوسف در منصب وزارت و صدارت؛ فصل ششم، خاتمه: عبرت‌آموزی‌های این قصه،‌خلاصه‌ی قصه‌ی یوسف در قرآن، خلاصه‌ی قصه‌ی یوسف در تورات، ....

 بت‌پرستی و مظاهر آن از نظر اسلام

نویسنده : محمد رضا شکری

سال : 1378

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : تحقیق حاضر شامل سه بخش است. بخش اول،‌بت‌پرستی از نظر علم ادیان یا جامعه‌شناختی: تعاریف بت و بت‌پرستی،‌ نظریات محققان درباره‌ی پیدایش بت و بت‌پرستی ،‌بت‌پرستی قبل از ظهور اسلام، اسامی بت‌های معروف اعراف؛ بخش دوم، مظاهر بت‌پرستی از نظر اسلام: بت‌پرستی از دیدگاه قرآن،‌احادیثی پیرامون بت‌پرستی؛ بخش سوم ، آثار و بقایای بت‌پرستی در میان عوام مردم: نوع نگرش به بت و بت‌پرستی در عصر حاضر ، شبهاتی پیرامون شیعه، تمدن و جاهلیت مربوط به همه‌ی اعصار است.

 انشای طلبی در سوره ی آل عمران

نویسنده : فرید اعرابی

سال : 1378

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد اسلامی قم

موضوع : پژوهش حاضر دوبخش دارد و هدف از آن شناسایی موارد انشای طلبی در سوره‌ی آل عمران با تکیه به علم معانی است: در بخش اول، انشای طلبی و مطالب مرتبط به آن بررسی شده است . در بخش دوم، با تکیه بر مطالب بخش اول، معانی انواع انشای طلبی از آیات سروه ی آل عمران استخراج شده و سعی گردیده است، در تشخیص معانی کلمه به خصوصیات و جهت کلام و احوال گوینده و شنوده توجه شود.

 الفاظ تک‌کاربردی در قرآن

نویسنده : مسعود تلخابی

سال : 1378

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر مباحث مقدماتی و معرفی الفاظی است که یک بار در قرآن کریم استعمال شده است. در مباحث مقدماتی علل تک‌کاربردی بودن و بلکه قلت استعمال پاره‌ای از الفاظ در قرآن بیان شده‌است؛ نظیر استفاده از الفاظ غریب در قرآن به جهت رعایت فاصله‌ی آیات، فروق لغوی و ظرافت معنایی شماری از الفاظ. شمار الفاظ تک‌کاربردی قرآن 373 واژه است که در این تحقیق 188 واژه‌ای آن به تفصیل و 185 واژه‌ای آن به اجمال شرح شده است.

 اخلاص و صفات مخلصین از دیدگاه قرآن و سنت

نویسنده : نرگس پشمی

سال : 1378

استاد : علی قائمی امیری

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : تحقیق حاضر در یازده بخش با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است : بخش اول، معنا و مفهوم اخلاص و مخلصین؛ بخش دوم،‌فوائد و اهمیت اخلاص؛ بخش سوم، دامنه‌ی اخلاص؛ بخش چهارم ،‌دعوت به اخلاص: دعوت به اخلاص در قرآن، دعوت به اخلاص در روایات، دعوت به اخلاص از زبان بزرگان؛ بخش پنجم ،‌اخلاص در عرصه‌ی حیات: اخلاص در کلام و سخن،اخلاص در رفتار و کردار، اخلاص در عبادت، مراحل عمل خالص؛ بخش ششم، اخلاص در عرصه‌ی اجتماعی : حقوق همسر، فرزندان و ...؛ بخش هفتم، اخلاص در عرصه‌ای اقتصادی: در عرصه‌ی کار و معاملات؛ بخش هشتم، اخلاص در عرصه‌ی سیاسی: اخلاص دررهبری، صفات مخلصین درارتباط با جنگ و صلح؛ بخش نهم،‌آثار اخلاص: آثار فردی اخلاص ، آثار اخلاص در عدم نفوذ شیطان، توحید و تأثیر اخلاص در وحدت فکری فرد و جامعه؛ بخش دهم : آفات اخلاص : شرک، نفاق و ریا؛ بخش یازدهم : چگونگی اضافه‌ی برکات معنوی از وجود مخلصین و نشانه‌هایی از پاکان و مخلصان .

 احتجاج قرآن با اهل کتاب و مشرکان

نویسنده : طاهره فلاحتی

سال : 1378

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر سه فصل با این موضوعات است: فصل اول، کلیات: بررسی آماری قرآن در زمینه‌ی احتجاج و مترادفات آن، نظریات علمای اسلامی درباره‌ی معنای واژه‌ی «حجة» و مترادفاتش، دلایل لزوم احتجاج، مواجهه‌ی منطقی قرآن در دعوت به سوی حق؛ فصل دوم، احتجاج قرآن با مشرکان: احتجاج در توحید، احتجاج قرآن با مشرکان در اصل معاد؛ فصل سوم، احتجاج قرآن با اهل کتاب (یهودی و نصاری): احتجاج قران با اهل کتاب در توحید، احتجاج قرآن با اهل کتاب درباره‌ی نبوت رسول خاتم (ص).

 احباط در قران و حدیث

نویسنده : فاطمه سعیده اقارب‌پرست

سال : 1378

استاد : سید مرتضی آیت الله زاده‌ی شیرازی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این تحقیق شام پنج فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول، واژه‌شناسی: معنای لغوی و اصطلاحی حبط؛ فصل دوم، پیشینه‌ی تاریخی حبط: حبط از دیدگاه مذاهب؛ فصل سوم، حبط از دیدگاه قرآن: حبط در قرآن، عوامل حبط: کفر، شرک، نفاق، ارتداد، عدم قصد قربت، فریاد بر پیغمبر (ص) زدن، احکام اعمال از لحاظ جزا؛ فصل چهارم، حبط از دیدگاه روایات: عدم قبول ولایت حضرت علی (ع) بی‌تابی در مصیبت، خدعه نمودن با خدا، انجام کار خیر توأم با منّت، خصومت و دودلی، حبّ دنیا، حکم دروغ را به خدا نسبت دادن، کبر نسبت به خدا، کینه، غیبت، بخل؛ فصل پنجم، دعاهای ائمه (ع) جهت حبط نشدن اعمال.

 آیات الولایة از دیدگاه مفسران مذاهب اسلامی

نویسنده : حسن دهقان ده جمالی

سال : 1378

استاد : رضا سیفی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : در این تحقیق آیات ولایت از دیدگاه مذاهب اثنی‌عشری، زیدی، صوفی، مالکی، حنفی، حنبلی، شافعی، معتزله، خوارج و اشاعره بررسی شده است. این آیات عبارتند از: آیه‌ی توبه‌ی آدم، آیه‌ی لیلةالمبیت، آیه‌ی انفاق، آیه‌ی اطاعت، آیه‌ی اکمال دین، آیه‌ی ولایت، آیه‌ی حسبک الله، آیه‌ی سقایت، آیه‌ی صادقین، آیه‌ی بیوت الذکر، آیه‌ی مؤمن، آیه‌ی صلات و تسلیم، آیه‌ی مودّت، آیه‌ی ابرار، آیه‌ی خیر بریّه.

 آثار گناه از دیدگاه قرآن

نویسنده : خدیجه حاجی احمدی

سال : 1378

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در چهار فصل تنظیم و تدوین شده است: فصل اول، معنا و اقسام گناه: تفکیک گناهان صغیره و کبیره و نظریات ائمه (ع) و دانشمندان دین در مورد این گناهان؛ فصل دوم، آثار گناه: آثار مستقیم و غیرمستقیم گناه از نظر مادی و معنوی ـ روانی؛ فصل سوم، تأثیر گناه بر اعمال انسان؛ فصل چهارم، زمینه‌های گناه: جهل، زمینه‌های فرهنگی، التقاط، سخن گمراه‌کننده، کتمان حق.

 آثار فردی و اجتماعی روزه در قرآن و حدیث

نویسنده : افسانه مجاوری

سال : 1378

استاد : محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد شمال

موضوع : پژوهش حاضر مشتمل بر پنج فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول، معنای لغوی و اصطلاحی روزه، فصل دوم، روزه از نظر فقهی: رمضان از نظر لغت و اصطلاح، دعای پیامبر (ص) هنگام رؤیت هلال ماه مبارک رمضان، فرمایش حضرت علی (ع) درباره‌ی ماه مبارک رمضان، انواع روزه، فرمایش امام چهارم درباره‌ی اقسام روزه، روزه‌ی پیامبر (ص) و علی (ع)، روزه‌داری حضرت داود و حضرت سلیمان، وجوب روزه‌ی رمضان در قرآن و حدیث، تفسیر آیه‌ی شریفه‌ی صوم؛ فصل سوم، سابقه‌ی روزه در امم گذشته: کیفیت و احکام روزه‌ی یهودیان، روزه‌ی نصاری، روزه‌ی صائبین، روزه در انجیل؛ فصل چهارم، اهمیت روزه از نظر بهداشت و پزشکی؛ فصل پنجم، اهمیت روزه در سازندگی شخصیت روحی و فوائد آن: اهمیت روزه از نظر فردی و اجتماعی (تزکیه‌ی نفس، نقش روزه در تزکیه‌ی نفس)، نتایج حاصله در پرتو روزه (بندگی، فقرزدایی، یاد آخرت. بارور شدن اخلاص، تقویت اراده، روزه و قناعت و کمک به اوضاع اقتصادی جامعه‌ی اسلامی، همدردی با فقرا، تقرب به درگاه الهی، صبر، استغفار فرشتگان برای صائمین صابر.

 هدایت خاص در قرآن

نویسنده : معصومه صدرایی

سال : 1378

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : در پایان‌نامه حاضر هدایت خاص بشر که از آن به هدایت تشریعی تعبیر می‌شود، با تکیه به آیات قرآن کریم و دیدگاههای مفسران شیعه مانند علامه طباطبایی و مرحوم طبرسی و دیگران و برخی مفسران عامه بررسی شده است. مطالب اصلی آن در زمینه موضوعات است : هدایت و اقسام آن، زمینه‌ها و موانع و ثمرات هدایت، شبه‌های مطرح شده در مورد هدایت درباره جبر و اختیار وپاسخ آنها.

 هجرت در قرآن

نویسنده : معصومه لطیفی

سال : 1378

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در چهار فصل به بررسی هجرت در قرآن کریم پرداخته است: در فصل اول کلیاتی درباره موضوع نظیر تعریف لغوی و اصطلاحی هجرت آمده است؛ در فصل دوم نمونه‌هایی از هجرت انبیای گذشته در قرآن به دست داده شده است و فصل سوم به هجرت پیامبر اسلام(ص) اختصاص دارد و در فصل چهارم ویژگیهای مهاجران و پیامدهای هجرت آنان بیان شده است.

 وجود یا عدم ترادف در قرآن کریم

نویسنده : زهره حداد

سال : 1378

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در این پژوهش پس از بررسی دیدگاههای مختلف در زمینه ترادف در قرآن کریم، وجود ترادف در آن مورد انکار قرار گرفته است و مباحث آن در هفت فصل با این عنوان‌نا به نگارش درآمده است. فصل اول، کلیات؛ فصل دوم، ادب عربی در روزگار جاهلی ؛ فصل سوم، ترادف و تاریخچه آن؛ فصل چهارم،‌قائلان و منکران ترادف در زبان عربی؛ فصل پنجم، قائلان و منکران ترادف در قرآن کریم؛ فصل ششم،‌نمونه‌هایی از واژگان مترادف نما در قرآن کریم؛ فصل هفتم، تأثیر فروق در تفسیر.

 واپس‌گرایی از نظر قرآن و حدیث

نویسنده : ابوالقاسم بخشیان

سال : 1378

استاد : محمد مهدی آصفی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه واپس‌گرایی را در یک مدخل و دو بخش از نظر قرآن و حدیث بررسی کرده است: مدخل، مفهوم واپس‌گرایی، واپس‌گرایی دینی(ارتداد)،‌بازگشت به جاهلیت؛ بخش اول، کلیات: عوامل زمینه‌ساز واپس‌گرایی، موانع واپس‌گرایی، نتایج واپس‌گرایی؛ بخش دوم،‌واپس‌گرایی در امت اسلام: خلل در رهبری علت اصلی واپس‌گرایی امت اسلام،‌علل و عوامل حذف علی(ع) از مقام خلافت، آثار و نتایج واپس‌گرایی امت اسلام.

 نگرشی بر نظام اجتماعی سیاسی در قران و حدیث«امت، امامت»

نویسنده : سید رضا کاظمی

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این تحقیق موضوع امت و امامت را در قرآن و حدیث طی چهار فصل بررسی کرده است: فصل اول، کلیات: منشأ اجتماع، جامعه چیست؟ نظام اجتماعی: فصل دوم، نظام اجتماعی اسلام: عنوان نظام اجتماعی در قرآن (امت)،‌تعریف امت در بیان صاحب‌نظران، پیشینه و تحول مفهوم امت، عناصر تشکیل دهنده امت ؛ فصل سوم، بافت امت: منظور از بافت، بافت امت بافت ولاء است، ولاء‌ و ولایت، معنای ولاء و ولایت در لغت، معنای ولاء و ولایت در فرهنگ قرآن، انسان مؤمن به عنوان عضو امت است درشبکه مولاء؛ فصل چهارم، امت و نظام امامت: امت و امامت هم‌ریشه و هم‌معنایند،‌معنی امام و امامت در فرهنگ دینی،امامت عامه.

 نقد و بررسی قرائت‌های قرآن و منشأ پیدایش آن

نویسنده : رضا میقانی

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : قرائت قرآن سابقه‌ای هم‌زمان با نزول اولین آیات این کتاب الهی دارد و در دست یازیدن به نص واقعی قرآن، نقشی مهم ایفامی‌کند. این موضوع کهن در بررسی قرائت‌های قرآن و منشأ پیدایش آنها در این پایان‌نامه به بحث گذاشته شده و در پنج فصل، جایگاه قرائت در علوم قرآنی و معنای لغوی و اصطلاحی آن و نیز واژه‌های مشابه، فضیلت قرائت قرآن از نگاه آیات و روایات،‌پیشینه و تاریخ پیدایش علم قرائت و تطور آن در دوران‌های پیشین‌،‌ طبقات قاریان و زندگی آنان ذکر شده و در پایان، عوامل پیدایش قرائت‌های گوناگون نظیر عوامل طبیعی، دینی و انسانی بیان گردیده است.

 نقد و بررسی اعجاز علمی قرآن

نویسنده : محمد علی رضائی

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : قرآن کریم کتاب جاویدان حضرت محمد (ص) است که از جهات مختلفی معجزه است و یکی از آنها اعجاز علمی قرآن است . مفسران و صاحب‌نظران در مورد اعجاز علمی قرآن بیش از 300 آیه را شاهد گرفته‌اند و با انطباق قرآن با علوم تجربی کوشش کرده‌اند،‌اعجاز این کتاب مقدس را اثبات کنند. در این نوشتار این موارد نقد و بررسی شده و اشکالات علمی و تفسیری آنها بیان شده است و در نهایت 6 مورد به عنوان اعجاز علمی قرآن پذیرفته شده است که عبارتند از : حرکت خورشید، نیروی جاذبه، لقاح ابرها، زوجیت، ترتیب مراحل خلقت، ممنوعیت شرابخواری، مطالب عمده‌ای که در این رساله آمده است، عبارت است از: بخش اول، کلیات: تاریخچه، معیارهای انطباق قرآن با علوم تجربی ،‌اعجاز قرآن؛ بخش دوم، قرآن و علوم کیهان شناسی : آغاز و پایان‌ و گسترش جهان، نیروی جاذبه، حرکت خورشید و زمین؛ بخش سوم، قرآن و علوم زیست‌شناسی: پیدایش حیات، لقاح ، زوجیت؛ بخش چهارم،‌قرآن و علوم پزشکی : بهداشت،‌درمان بیماری‌ها، اسرار خلقت؛ بخش پنجم،‌اعجاز عددی قرآن.

 نفاق و منافق از دیدگاه قرآن و نهج‌البلاغه

نویسنده : علی ویس مزارعی

سال : 1378

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : پایان‌نامه حاضر دارای نه فصل به این شرح است: فصل اول، معنای لغوی و اصطلاحی نفاق و منافق و اهمیت آن در قرآن؛ فصل دوم، کلیات: ضرورت شناخت منافقان، مهمترین ازار کار منافقان،‌شکننده بودن منافقان، منافقان از اعراب بادیه و منافقان از اهل مدینه، منافقان از اهل کتاب، فرمان منع سازش با کافران و منافقان، آزمایش‌های مکرر منافقان، شرط‌ پذیرش توبه از منافقان؛ تشبیه منافقان به کسی که در بیابان آتش افروزد و ...؛ فصل چهارم، منافقان و جهاد: در این فصل موضوع منافقان در جهاد بررسی شده است: نظیر دروغ شمردن وعده خدا و رسول، عذرتراشی برای فرار از جهاد و جهاد به طمع غنیمت؛ فصل پنجم، کارشکنی‌ها و دسیسه‌های منافقان: دلسرد کردن مسلمانان از انفاق در راه خدا، ممانعت از انفاق در حق مؤمنان، همسویی منافقان و یهود در مخالفت امر پیامبر اسلامبر اسلام(ص)،‌اذیب کردن و بی‌احترامی به رسول خدا(ص9، انتشار داستان افک ، توطئه قتل پیامبر در عقبه، ساختن مسجد ضرار برای هدفهای شیطانی، داستان سقایت و فتنه منافقان؛ فصل ششم، تهدیدها و مذمت‌های قرآن نسبت به منافقان؛ فصل هفتم، صفات و نشانه‌های منافقان در قرآن: صفات منافقان در قرآن، نشانه‌های منافقان در قرآن، فصل هشتم، نفاق و منافق از دیدگاه نهج‌البلاغه: منافقان بزرگترین خطر برای امت اسلام، به خاک مالیدن بینی منافق با نهی از منکر، جعل حدیث به وسیله منافقان، لزوم پرهیز از منافقان؛ فصل نهم،‌علل و انگیزه‌های نفاق.

 نظم و انضباط از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : حسن سیقی

سال : 1378

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مطالب این پایان‌نامه در پنج فصل با این موضوعات عرضه شده است: فصل اول، نظم و انضباط از نظر لغت و اصطلاح؛ فصل دوم، نظم و انضباط از دیدگاه قرآن و حدیث؛ فصل سوم، تأثیر نظم و انضباط در سیر تکاملی فرد و جامعه؛ فصل چهارم، دستاوردهای نظم و انضباط در فرد و جامعه، فصل پنجم ،‌نظم و انضباط از دیدگاه امام خمینی و مقام معظم رهبری.

 نزاهة القرآن عن التحریف و موازین الوهابیه

نویسنده : فتح‌الله نجارزادگان

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این رساله که به زبان عربی نوشته شده، در نقد بخشی از کتابی به نام «اصول مذهب الشیعة الامامیة الاثنی عشریة » تألیف دکتر ناصر علی قفاری یکی دانشمندان وهابی مذهب است و شامل پنج فصل با این عنوان‌هاست: ادله امامی مذهبان بر مصونیت قرآن از تحریف؛ روایات تحریف در ترازوی نقد؛ احادیث تحریف در کتب اهل سنت؛ نگاهی به پاسخ‌های اهل سنت به اشکالات این روایات؛ نظری گذرا به پاسخ‌های امامی مذهبان به روایت اهل سنت.

 ملکوت اعمال انسان در قرآن

نویسنده : رقیه خادمی

سال : 1378

استاد : محمد یوسف نیری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : در این پایان‌نامه ملکوت یا باطن اعمال انسان به کمک آیات قرآن کریم تبیین شده و مطالب آن در پنج فصل تنظیم و تدوین گردیده است: فصل اول، ملک و ملکوت: تحقیق در معنی ملک و ملکوت، ملک و ملکوت در قرآن مجید، ملک و ملکوت وجود انسانی، ارتباط انسان با عالم ملکوت؛ فصل دوم،‌بازتاب اعمال: ملکوت اعمال،‌اعمال خوب،‌اعمال بد، آثار اعمال و خاصیت ذاتی آنها،‌پدیدار شدن آثار اعمال در عالم ملکوت(آخرت)؛ فصل سوم، بهشت و دوزخ ملکوتی: بهشت و دوزخ در تمثل ملکوتی، ملکوت اعمال در درجات بهشتی، ملکوت اعمال در درکات دوزخی، لذتهای گوناگون بهشتی، عذابهای گوناگون جهنمی، خلود؛ فصل چهارم،‌سیر و سلوک ملکوتی: ملکوت و سیر و سلوک،‌معاد نفس به اعتبار ملکوت اعمال،‌ ملکوت روشهای سلوک (واجبات و مستحبات)؛ در فصل پنجم، از مباحث پایان‌نامه نتیجه‌گیری به عمل آمده است.

 ملائکه در قرآن

نویسنده : سید محی‌الدین قدسی

سال : 1378

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : پژوهش حاضر مشتمل بر شش فصل است. فصل اول، بحث لغوی پیرامون واژه ملک و ملائکه ؛ فصل دوم،‌وجود ملائکه: ورود نام ملائکه در سوره های مکی و مدنی، اعتقاد به ملائکه در میان عرب جاهلیت، اعتقاد به وجود ملائکه در ادیان دیگر، وجود ملائکه در احادیث؛ فصل سوم، ماهیت ملائکه: اقوال مختلف درباره ملائکه،‌آیات قرآنی پیرامون تجرد ملائکه، بررسی روایات در زمینه خلقت و تجرد ملائکه، بال ملائکه، زمان فرود آمدن و بالا رفتن ملائکه، خواب ملائکه؛ فصل چهارم، اوصاف کلی ملائکه: عصمت ملائکه،‌معنی عصمت، بحثی پیرامون هاروت و ماروت،‌اختیار ملائکه؛ فصل پنجم، مقایسه مقام انسان و ملائکه : نظر فرق مسلمین و دانشمندان اسلامی پیرامون مقام انسان و ملائکه، دلائل کسانی که فرشته‌ها را برتر از انسان دانسته‌اند، پاسخ اشکالات منکرین برتری انبیا بر ملائکه، دلائل معتقدان به برتری انبیا بر ملائکه، برتری مقام انسانیت بر فرشته در آینه روایات؛ فصل ششم، اصناف فرشتگان و اوصاف و افعال هر صنف خاص؛ مانند: ملائکه وحی(جبرئیل و اعوانش)، ملائکه عرش (مقربین)،‌ملائکه امداد،‌ملائکه مرگ، فرشته نفخه صور(اسرافیل)،‌فرشتگان نگهبان،‌ملائکه رحمت.

 مقایسه بین زهد اسلامی و رهبانیت مسیحی از دیدگاه کتاب و سنت

نویسنده : مرضیه رضوی

سال : 1378

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه زهد اسلامی را با تکیه بر آیات قرآن و احادیث معصومین بررسی کرده و با رهبانیت مسیحی مقایسه نموده است و چهار فصل دارد. در فصل اول از رهبانیت و در فصل دوم از زهد بحث شده و در فصل سوم از رابطه رهبانیت و تصوف سخن رفته است و در فصل چهارم بین رهبانیت مسیحی و زهد اسلامی مقایسه شده است.

 معنا شناسی واژه عدل و مترادف‌ها و متضادهای آن در قرآن و نهج‌البلاغه

نویسنده : : فرزانه صادقی

سال : 1378

استاد : سید رضا مؤدب

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در هفت فصل آمده است: در فصل اول کلیاتی از موضوع نظیر جایگاه عدل در کلام، بحث الفاظ و ترادف در زبان عربی ذکر شده است؛ در فصل دوم معنای عدل در فرهنگ‌های لغت و در فصل سوم معنای آن در آیات قرآن کریم بررسی شده است؛ فصل چهارم به مترادف‌‌های عدل در قرآن کریم مانند قسط، حق، قصد، سواء و ... اختصاص دارد و فصل پنجم درباره متضادهای عدل در قرآن کریم نظیر ظلم،‌عدوان، بغی، طفیان، جو و ... است؛ فصل ششم معنا و وجوه عدل را در نهج البلاغه بررسی کرده و فصل هفتم از مترادف‌ها ومتضادهای آن در آن اثر گران‌سنگ بحث کرده است.

 مشکلات ساختاری ترجمه از عربی به فارسی(در محدوده قرآن کریم)

نویسنده : حیدر قلی زاده

سال : 1378

استاد : احمد احمدی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : این پژوهش در یک پیشگفتار و هشت فصل تنظیم و تدوین شده است:در پیشگفتار، ریشه لغوی ترجمه، انواع ترجمه قرآن کریم، معرفی مهمترین ترجمه‌های فارسی قرآن کریم آمده است؛ فصل اول، درباره مشکلات ترجمه در پاره‌ای از حالات نحوی عربی و فصل دوم، مشکلات ساختاری ترجمه در حوزه جمله و اشکال مختلف آن است؛ در فصل سوم، واحد ترجمه و مشکلات مربوط به آن در ترجمه قرآن کریم توضیح داده شده و در فصل چهارم،‌ابهام ساختاری در ترجمه قرآن کریم بیان گردیده است؛ فصل پنجم، در خصوص عناصر ساختاری زبان فارسی و ترتیب آنها در ترجمه قرآن کریم و فصل ششم،‌در زمینه انسجام متنی یا بافتی است؛ فصل هفتم،‌ به همایش یا همنشینی در ترجمه قرآن کریم و فصل هشتم، به حذف و اضافه در فرآیند ترجمه قرآن کریم اختصاص دارد.

 مشترکات ادیان ابراهیمی از دیدگاه قرآن کریم

نویسنده : اکبر فهیمی

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : در این پایان‌نامه ، مشترکات سه دین بزرگ الهی اسلام، یهودیت و مسیحیت از منظر قرآن مورد پژوهش قرار گرفته است. نگارنده در مقدمه،‌به صورت گذرا به معرفی آیین‌های زردتش، بودا، مجوس و صابئین پرداخته و در بخش نخست،‌اصل وجود خدا، اوصاف و تبیین جهان‌بینی عرضه شده از سوی انبیای الهی و شخصیت آنان بر پایه معارف و آیات قرآن بحث کرده و در بخش دوم، از احکام مشترک ادیان الهی و موارد اشتراک این ادیان در عبادات ، معاملات و احکام جزایی بر اساس آیات قرآن سخن گفته است.

 مریم و مسیح در قرآن

نویسنده : محمد جعفر صدری

سال : 1378

استاد : مصطفی ملکیان

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : نگارنده بر آن است تا دیدگاه قرآن را درباره حضرت مریم(ع) و حضرت عیسی(ع) مورد بررسی قرار دهد و چهره ایشان را از نگاه قرآن آشکار سازد. این پایان‌نامه در سه فصل سامان و نگارش یافته و حاوی این مطالب است: بررسی واژه‌های « اهل الکتاب»، « انجیل»، « اهل الانجیل »،‌ «الذین اوتوالکتاب»، « الذین اوتوا نصیباً من الکتاب » و « الذین آتیناهم الکتاب و الذین یقرؤون الکتاب من قبل» به عنوان کلید واژه‌ای بحث؛ بررسی اصل و نسب حضرت مریم(ع)و بحث درباره آیات مربوط به بارداری مادر وی و وضع حمل او و نیز ولایت و مقام و منزلت آن حضرت و نیز ولادت، نام،‌لقب، مقام و منزلت و معجزات حضرت عیسی(ع) از نگاه قرآن.

 

 

 محرمات در قرآن کریم

نویسنده : فرشاد علیشاهی

سال : 1378

استاد : شاهرخ محمد بیگی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : این پایان‌نامه دارای یازده فصل با این موضوعات است: فصل اول، معنا و مفهوم محرمات در قرآن کریم؛ فصل دوم، تقسیم محرمات بر اساس نفس عمل،‌مانند: ائم و خطیئه؛ فصل سوم، منشأ انقسام گناهان در قرآن به کبیره و صغیره؛ فصل چهارم‌اهمیت ابعاد تحریمات در اسلام و قرآن(تقسیم محرمات به اعتبار موضوع)؛ فصل پنجم،‌اقسام محرمات اجتماعی؛ فصل ششم ، آیا همه محرمات در قرآن حکم فقهی و شرعی دارند؟ کیفرها در اسلام؛ فصل هفتم،‌حدود الهی در قرآن کریم؛ فصل هشتم، شیوه‌های عملی دستیابی به حدود الهی و اجتناب از محرمات در قرآن کریم، مثل: تقوی و ایمان و عمل صالح؛ فصل نهم، راههای خروج از ورطه محرمات در آیات کریمه قرآن،‌نظیر : توبه و استغفار؛ فصل یازدهم، بیان مصادیق و اقسام تحریم در قرآن به اعتبار منشأ صدور.

 لغزش ناپذیری پیامبران در قرآن

نویسنده : جعفر انواری

سال : 1378

استاد : محمود رجبی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : عصمت پیامبران(ع) یکی از مباحث کلیدی در حوزه اعتقادی است که بدون اثبات آن،‌اصل رسالت پیامبران(ع) با اشکال مواجه می‌شود و غرض الهی نقض می‌گردد. در این پژوهش، لغزش ناپذیری پیامبران(ع) در اعتقاد، دریافت و تبلیغ وحی و مصونیت ایشان از لغزش در رفتار مبرهن گردیده است؛ در مقدمه، از پیشینه موضوع، قلمرو بحث و راز و حقیقت عصمت سخن به میان آمده است؛ فصل نخست، به بررسی آیاتی اختصاص دارد که بر لغزش ناپذیری پیامبران(ع) دلالت دارد و در فصل دوم، به تفصیل از آیاتی بحث شده که مورد استناد مخالفان عصمت قرار گرفته و دیدگاه آنان به نقد کشیده شده است.

 گفتگوی پیامبران با ملتها در قرآن

نویسنده : حمزه صفری

سال : 1378

استاد : سید محمد تقی قادری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مباحث اصلی این پایان‌نامه در چهار بخش آمده است: در بخش اول از اهمیت گفتگو و شیوه‌های آن سخن رفته و سه شیوه حکمت، موعظه و جدل معرفی شده است. در بخش دوم شیوه‌های گفتگوی این پیامبران بیان شده است: نوح، هود،‌صالح، ابراهیم، لوط،‌شعیب و موسی ? . بخش سوم به شیوه‌های گفتگوی پیامبر اسلام? اختصاص دارد و بخش چهارم درباره نقش دانشمندان در هدایت انسان با الهام از گفتگوی پیامبران با مردم است.

 قیامت در قرآن و عرفان

نویسنده : نیلوفر زندی

سال : 1378

استاد : عزت‌اله دهقان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : در این پایان‌نامه نخست قیامت از نظر قرآن کریم و سپس از دیدگاه عرفان بررسی شده است. در بررسی قرآنی پس از توجه به واژه قیامت و ترکیبات و مترادفات آن این نتیجه به دست آمده است که قیامت در قرآن دارای مراحل مختلفی مانند موت، برزخ، صراط، بهشت، جهنم و ... است و روح انسانی برای یافتن کمال حقیقی خویش در مراحل آن شکل می‌یابد و معاد هم روحانی و هم جسمانی است . در بررسی عرفانی چنین نتیجه گرفته شده است که قیامت عبارت از ظهور کامل حق محض به طور دائم و ابدی است. این ظهور در دنیا به طور ناقص و در آخرت به نحو کامل و اتم است و آیات قرآنی بر ان صحه گذاشته‌اند.

 قناعت و طمع از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : یعقوب اژدر

سال : 1378

استاد : مجید معارف

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه دارای سه بخش است: بخش اول، بررسی لغوی قناعت و طمع: تعریف قناعت در لغت و قرآن و روایات و اخلاق، تعریف طمع در لغت و آیات و روایات و احادیث و اخلاق؛ بخش دوم،‌بررسی قناعت: مبانی قناعت در نهاد انسان، فوائد و آثار قناعت، زیانهای عدم قناعت، نقش قناعت در زندگی؛ بخش سوم، بررسی طمع: علل و انگیزه‌های طمع، مفاسد و زیانهای طمع، درمان بیماری طمع.

 قبله و فلسفه آن در اسلام و ادیان

نویسنده : فرشته غلامعلی مجدآبادی

سال : 1378

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : دانشکده اصول دین

موضوع : این تحقیق در سه بخش قبله و فلسفه آن را در قرآن کریم و روایات معصومین و علوم و ادیان بررسی کرده است: بخش اول، قبله و فلسفه آن در اسلام، بخش دوم،‌فلسفه قبله در سایر ادیان الهی، بخش سوم، فلسفه قبله در ادیان غیرالهی.

 قاعده لطف از نگاه کلام و قرآن

نویسنده : عباس جوکار

سال : 1378

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در پایان‌نامه حاضر قاعده کلامی لطف به صورت تطبیقی در علم کلام و قرآن کریم طی هفت فصل با این عنوان‌ها بررسی شده است: فصل اول، کلیاتی درباره قاعده لطف؛ فصل دوم، لطف و تکلیف، رابطه قاعده لطف و قاعده صلاح اصلح؛ فصل سوم، حسن و قبح افعال الهی؛ فصل چهارم، بررسی دلائل مخالفان وجوب لطف بر باری تعالی؛ فصل پنجم ، بررسی دلایل مخالفان وجوب لطف بر باری تعالی؛ فصل ششم، نتایج و آثار قاعده لطف؛ فصل هفتم، مصادیق و نمونه‌هایی عینی لطف الهی.

 فلسفه مرگ از دیدگاه حکمت متعالیه و آیات و روایات

نویسنده : علی احمدی

سال : 1378

استاد : غلامحسین ابراهیمی دینانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران

موضوع : این پایان‌نامه به بررسی موضوعاتی چند پیرامون مرگ در فلسفه ملاصدرا و آیات و روایات پرداخته است. این موضوعات در پنج فصل با این عنوان‌ها آمده است: فصل اول،‌مرگ از دیدگاه اندیشمندان اسلامی؛ فصل دوم، نفس؛ فصل سوم، مرگ و قبر؛ فصل چهارم،‌بعث و حشر؛ فصل پنجم، معاد.

 فضایل مختصه علی(ع) در قرآن،‌حدیت و تاریخ

نویسنده : سید ایوب نجیبی

سال : 1378

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این تحقیق در سه فصل نوشته شده است: فصل اول ، علی(ع) در قرآن و گفتار محدثان و مورخان: علی(ع) خلیفه بلافصل پس از رسول اکرم(ص)، بررسی دلالت حدیث غدیر، غدیریه‌هایی که در وصف این روز تاریخی سورده شده است، اشعار منسوب به امیرالمؤمنین (ع) درباره غدیر، غدیریه حسان بن‌ثابت، شأن نزول سوره معارج، حدیث یوم‌الدار و نخستین ایمان آورنده به رسول خدا(ص)، آیه ولایت، حدیث منزلت، توضیح درباره آیات 25ـ26 سوره طه، داستان مباهله، دعوت به مباهله، علی(ع) نفس پیامبر، ابلاغ آیات، اولوالامر چه کسانی هستند؛ فصل دوم، تولد و زندگی و پاره‌ای از مناقب برجسته آن حضرت در احادیث و تواریخ شیعه و اهل سنت: مولود کعبه، دامان پیامبر، حدیث ردالشمس، حدیث سدُّالابواب؛ فصل سوم. برخی مناشدات و احتجاجات آن حضرت و یاران و اصحابشان: احتجاج اصبغ بن نباته، مناشده علی(ع) در ایام عثمان بن عفان،‌احتجاج و مناشده امیرالمؤمنین و اصحاب شوری، سخن جرج جرداق، سخن شبلی، سخن بارون کاراژ، سخن جبران خلیل جبران، سخن میکائیل نمیهه، سخن کاردایل.

 فرهنگنامه ایمان و کفر در قرآن

نویسنده : سیده طاهره آقا میری

سال : 1378

استاد : سید کاظم عسگری

دانشگاه : دانشکده اصول دین تهران

موضوع : این پژوهش طی دو بخش به بررسی ایمان و کفر در آیات قرآن کریم پرداخته است: در بخش اول با عنوان ایمان موضوعات اسلام، ایمان، ایمان و عمل صالح و مصادیق مؤمنان در قرآن بررسی شده است و در بخش دوم تحت عنوان کفر از واژه کفر، کافر چه کسی است و مصادیق کافران بحث شده است.

 فرهنگ صرفی معتلات، مهموزات، مضاعفهای قرآن کریم از جزء 21 تا 30

نویسنده : شیوا مصطفی‌زاده

سال : 1378

استاد : خلیل حدیدی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تبریز

موضوع : در این پایان‌نامه نکات صرفی و نحوی آیات قرآن کریم از جزء 21 تا 30 استخراج و گزارش شده است؛ به این ترتیب که پس از استخراج کلمات معتل و مهموز و مضاعف از قرآن کریم و مشتقات آنها، کلمات هر سوره به طور جداگانه در یک جدول صرفی و نحوی تنظیم و بررسی گردیده است. این بخش از قرآن کریم مشتمل بر 86 سوره است.

 عوامل نیکبختی و سعادت از دیدگاه قرآن

نویسنده : ولی مرندی

سال : 1378

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پژوهش مشتمل بر هفت فصل است: فصل اول، فلسفه آفرینش انسان؛ فصل دوم، سعاد از دیدگاه اندیشه‌های بشری (فلاسفه و عرفا)؛ فصل سوم، سعادت در قرآن؛ فصل چهارم، عوامل سعادت: تزکیه نفس، تقوا، نماز، توبه، انفاق، ذکر، صبر؛ فصل پنجم،‌سعادتمندان در قرآن: متقین، مؤمنان،‌آمران به معروف و ناهیان از منکر، جهادگران، حزب‌الله؛ فصل ششم، موانع سعادت: هواپرستی، دنیا، شیطان؛ فصل هفتم، محرومان از سعادت:ظالمان، ساحران، کافران، مجرمان.

 علم لدنی در قرآن و حدیث

نویسنده : زهرة السادات میرترابی

سال : 1378

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : مطالب اصلی این پژوهش در سه فصل آمده است: فصل اول، حقیقت علم و اقسام آن: معناشناسی علم در لغت و اصطلاح و قرآن،‌اقسام علم، کیفیت حصول علم،‌ابزارهای شناخت؛ فصل دوم، حقیقت علم لدنی: علم لدنی در قرآن و کلام معصومین و اصطلاح عرفا، علم غیب و اقسام و طرق و منابع اخذ آن؛ فصل سوم، بهره‌مندان از علم لدنی: پیامبران، ائمه و ...

 علم‌الائمة (ع) از دیدگاه عقل و کتاب و سنت

نویسنده : احمد رضوانفر

سال : 1378

استاد : قاسمعلی کوچنانی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پایان‌نامه برخورداری ائمه معصوم(ص) از علم لدنی با تکیه به دلایل کلامی، قرآنی و روائی ثابت شده و در فصل اول کلیاتی درباره موضوع بحث آمده و در فصل دوم پیشینه بحث علم امام گزارش شده است. فصل سوم به بررسی علم امام معصوم اختصاص دارد و در فصل چهارم دلائل علم ائمه اطهار(ع) ذکر شده وسرانجام در فصل پنجم اشکالات منکران علم امام معصوم(ع) مطرح و پاسخ داده شده است.

 علل انکار معاد و آثار آن

نویسنده : سید حسین شفیعی دارابی

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : اندیشه معاد در تاریخ اعتقادی بشر. قدمتی دیرنه دارد و توجه دادن بشر به معاد بخشی از رسالت پیامبران الهی(ع) بوده است. با این حال ، انکار معاد در طول تاریخ، همواره وجود داشته است. جست و جوی علت‌ها و پیامدهای انکار معاد از منظر قرآن و روایات موضوع پژوهش این پایان‌نامه است . نگارنده پس از تبیین نوع رابطه معاد و علل انکار و سیر ترسیم جایگاه ارزشی عقیده به معاد، به ذکر کلیاتی در تعریف موضوع پژوهش ، پیشینه بحث و اهداف و در نهایت به بررسی مفهوم « مرگ» و « معاد» و ضرورت معاد اندیشی و آثار آن پرداخته است. در ادامه،‌با دسته‌بندی علل انکار معاد از سوی منکران، آیات مربوط به انکار معاد را بررسی کرده ودر پایان ، به بیان آثار انکار معاد از لحاظ فردی و اجتماعی پرداخته است.

 عقل و قلب در تفاسیر عرفانی

نویسنده : کتایون حیدی بافقی

سال : 1378

استاد : احمد عابدی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه شامل چهار بخش است. در بخش اول عقل و قلب و مترادف‌های آن دو در لغت بررسی شده و تاریخچه‌ای از عقل و عشق گزارش شده است. بخش دوم به بررسی عقل و تعقل در قران و عرفان اختصاص دارد. بخش سوم درباره قلب و اطور و صفات آن از نظر قرآن و عرفان است . در بخش چهارم با عنوان ارتباط عقل و قلب موضوعات معرفت،‌علم و ایمان بررسی شده و از ارتباط علم و ایمان، عقل و شرع، و عقل و عشق سخن به میان آمده است.

 عدل و قسط در قرآن و نهج‌البلاغه

نویسنده : محمد حسن زارع

سال : 1378

استاد : شاهرخ محمد بیگی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : این تحقیق در یک مقدمه و شش فصل نوشته شده است: مقدمه، ارزش عدالت در فرهنگ اسلام؛ فصل اول، معنای لغوی و اصطلاحی عدل و پیشینه کلامی بحث عدل؛ فصل دوم، عدالت در قرآن؛ فصل سوم، عدل و قسط در نهج‌ابلاغه: عدالت اجتماعی در نهج‌البلاغه، عدالت در حکومت از دیدگاه امام علی(ع)؛ فصل چهارم،‌نظریات فرق اسلامی در باب عدل و قسط: حسن و قبح، جبر و اختیار، محاسن و معیاب خلقت؛ فصل پنجم، دلایل منکران عدل و پاسخ به آنها: دلایل منکران اصل عدالت و پاسخ به آنها، پاسخ به دلایل منکران اصل عدالت، حوادث ناگوار و پاسخ به آنها،‌مفهوم قضا و قدر ؛ فصل ششم،‌عدل از اصول دین: چرا عدل را از اصول دین می‌نامیم؟ موقعیت خیر و شر در جهان هستی، فلسفه تفاوتها در جهان هستی.

 عالم غیب و شهود و حدود آنها در آیات و روایات

نویسنده : فاطمه شیخ‌الرئیسی

سال : 1378

استاد : مجید معارف

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این تحقیق درباره جهان غیب و مرز آن با جهان مشهود است و در شش بخش با این عنوان‌ها تنظیم و تدوین شده است: بخش اول، کلیاتی در باب غیب و شهود؛ بخش دوم،‌محدوده علم غیب؛ بخش سوم، غیب در آیات و روایات؛ بخش چهارم،‌آگاهان به غیب؛ بخش پنجم، مرز غیب و شهود؛ بخش ششم،‌ایمان به غیب.

 طبقه‌بندی عناوین و وجه تسمیه سوره‌های قرآن کریم

نویسنده : عبدالمهدی جلالی

سال : 1378

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : رساله حاضر درباره اسامی سوره‌ها و وجه نامگذاری آنهاست و در سه فصل با این عنوان‌ها تنظیم و تدوین شده است: فصل اول، فرضیات نگارنده درباره اساس و مستند روایی نام سوره‌ها، وجه تسمیه سوره‌ها در احادیث پیامبر (ص)، صحابه و امامان(ع)؛ فصل دوم، فرضیه طبقات بیست و چهارگانه نامها و عناوین نامشهور سوره‌ها ، نمونه‌ها و شواهد؛ فصل سوم، طبقه‌بندی مفهومی اسماء سوز، طبقه‌بندی مفهومی واژگان قرآن کریم، طبقه‌بندی مفهومی واژگان قرآن کریم، طبقه‌بندی عناوین سوره‌ها بر مبنای مبادی آنها در قرآن کریم.

 صراط مستقیم از منظر قرآن و حدیث

نویسنده : محمد جواد نظافت یزدی

سال : 1378

استاد : محمد تقی دیاری

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : پایان‌نامه حاضر در ده فصل با این عناوین تنظیم و تدوین شده است: کلیاتی درباره معانی صراط در لغت و قرآن، انواع صراط شامل صراط تکوینی و تشریعی، عبودیت ماهیت صراط مستقیم تشریعی، مفهوم عبودیت، صراط مستقیم صراط اعتدال، صراط مستقیم در تفسیر المیزان، بررسی آیات صراط مستقیم در قرآن، مطالعه صراط مستقیم یا صراطهایمستقیم. نویسنده درفصل اخیر ادله وحدت صراط مستقیم را بیان کرده و ادله تعدد آن را رد نموده است.

 صدقه و انفاق از دیدگاه قرآن کریم با استفاده از روایات معصومین(ع)

نویسنده : اسدالله کریمی

سال : 1378

استاد : عادل نادرعلی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : در این تحقیق با مراجعه به جوامع تفسیری و حدیثی و کتب دیگر موضوع صدقه و انفاق بررسی شده است. مطالب اصلی این پایان‌نامه در چهار بخش آمده است: در بخش اول، نخست معنای لغوی و اصطلاحی صدقه و انفاق و اهمیت آن از دیدگاه قرآن و روایات، سپس انواع انفاق‌های مستحبی و ویژگی‌های آنها از دیدگاه روایات بررسی شده است و در بخش دوم از شرایط و اشکال و صور پرداخت صدقه و انفاق و چگونگی فضیلت و تأثیر پرداخت آن در تکوین شخصیت انسان بحث شده است و در بخش سوم و چهارم نقش اجتماعی و عبادی صدقه و انفاق از دیدگاه مکاتب تفسیری مورد بررسی قرار گرفته است و در این خصوص برخی از روایات معصومین(ع) نقل شده است.

 صدق و صادقین در قرآن کریم و نهج‌البلاغه

نویسنده : زهرا سروی

سال : 1378

استاد : سید محمد مهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : این پایان‌نامه در شش فصل با این مباحث نگارش شده است: فصل اول، صدق: معنی و تعریف صدق، حقیقت صدق، برخی از کلماتی که به صدق اضافه شده‌اند و مفهوم آنها نظیر قدم صدق، مبؤأ صدق، اقسام صدق، صدق یکی از اوصاف حمیده انسانی است، صدق یکی از شعبه‌های جهاد و جهاد یکی از ستون‌های ایمان است، اثرات صدق، صدق یکی از ویژگیهای پیامبر ان و رهبران است، امتحان یکی از سنت‌های الهی برای تشخیص صدق در افراد است؛ فصل دوم،‌صادقین: معنی و تعریف صادق، ظهور صدق صادقین و پاداش آن، انواع صادقین؛ فصل سوم: سیمای صادقین در قرآن کریم: خداوند، قرآن کریم، پیامبران(در این بخش چهارده تن از پیامبران که در قرآن به صدق متصف شده‌اند،‌یاد شده و آیات مربوط بررسی گردیده است)، صداقت و تصدیق حضرت مریم(ع)، صداقت فرشتگان، صدافت حضرت علی(ع) و ائمه معصومین(ع)؛ فصل چهارم، سیمای صادقین در نهج‌البلاغه: خداوند،‌صداقت و تصدیق قرآن کریم، صداقت پیامبران(ع)، صداقت و تصدیق حضرت محمد(ص)، صداقت اهل بیت(ع)، صداقت و تصدیق حضرت علی(ع)، صداقت فرشتگانی که مأمور انسان هستند؛ فصل پنجم صدقه:‌تعریف صدقه و اقسام آن، چگونگی صدقه دادن و شروط قبولی و بطلان صدقه، آثار صدقه، موارد مصرف صدقات، متصدقین و پاداش آنها؛ فصل ششم، صدقه: مفهوم صدقه و وجه تسمیه آن. در ضمیمه ، موارد استعمال مشتقات صدق در قرآن کریم یاد شده است.

 شمول پاره‌ای از وجوه اعجاز بر جمیع آیات قرآن کریم

نویسنده : علیرضا حلم‌زاده

سال : 1378

استاد : محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در این رساله این نظریه بیان و تأیید شده است که برخی از وجوه اعجاز قرآن کریم نظیر اعجاز بیانی به پاره‌ای از آیات آن اختصاص ندارد؛ بلکه همه آنها را دربرمی‌گیرد. آن دارای دو فصل با این مباحث است : فصل اول، درآمدی بر شناخت اعجاز قرآن ، اقسام اعجاز، چگونگی اتمام حجت قرآن بر غیر عرب، تحدی‌های قرآن، دامنه شعاع اعجاز در قرآن،‌وجه حقیقی اعجاز قرآن جمع همه ویژگیهای آن است ؛ فصل دوم، وجوه فراگیر اعجاز در سراسر قرآن کریم، مدعیان همانند آوری، وجوه وابسته به اعجاز بیانی، قران و پدیده‌های جهان آفرینش.

 شاخص‌های افضلیت‌ انسان در قرآن و حدیث

نویسنده : سید رضا طباطبائی‌نیا

سال : 1378

استاد : سید محمد مهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : این پایان‌نامه شامل چهار بخش با این عنوان‌هاست: بخش اول، انسان و برتری در خلقت: انسان و مترادفات آن، هدف از آفرینش انسان، انسان شاهکار خلقت؛ بخش دوم، مقام کرامت انسانی : روح، ابعاد نفس، فطرت جامه فضیلت انسان، افضلیت انسان بر ملائکة الله، شایستگی‌ها؛ بخش سوم، خلافت انسان، امانت‌پذیری؛ بخش چهارم، مقام ولایت: قرب و جنب، خصوصیات انسان کامل، مقامات انسان کامل،‌جامعیت انسان.

 سیمای حضرت موسی(ع) در قرآن

نویسنده : اعظم احمدلو

سال : 1378

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مباحث اصلی این پایان نامه در سه بخش تدوین شده است: بخش اول درباره حیات حضرت موسی ? از هنگام تولد تا زمان بعثت و بخش دوم در زمینه مبارزه آن حضرت با فرعوت تا زمان هلاکت اوست و در بخش سوم تحت عنوان رخدادهای زندگی حضرت موسی ? این موضوعات بررسی شده است: گوساله پرستی قوم آن حضرت، گاو بنی‌‌اسرائیل ، قارون، موسی و خضر? و در پایان زندگی حضرت موسی ? به طور تطبیقی در تورات و قرآن بررسی گردیده است.

 سیمای ابراهیمی (ع) در قرآن کریم

نویسنده : عبدالمجید طالب تاش

سال : 1378

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : آزاد اسلامی فسا

موضوع : این پایان‌نامه شامل دو بخش است .در بخش نخست،‌با نام ولادت تا نبوت از این موضوعات بحث شده است: زادگاه، ولادت، نسب و پدر ابراهیم؛ دعاهای ابراهیم در قرآن، مانند دعا برای ذریه، دعا برای پدر و مادر، دعا برای خود؛ اوصاف ابراهیم در قرآن کریم، مثل حنیف، خلیل، مسلم، نبی، صدیق، اواه، حلیم،‌منیب، اسوة حسنه، امة ، قانتاً لله، شیعه نوح، عبد. در بخش دوم،‌تحت عنوان نبوت تا امامت ، این موضوعات بررسی شده است: احتجاج با بت‌پرستان، استدلال بر توحید، ارائه ملکوت به ابراهیم، دین حنیف ،‌احتجاجات قوم، ابراهیم و معاد، زنده شدن پرندگان ، معاد جسمانی،‌میهمانان، تجدید بنای کعبه، مهاجرت، ولادت اسماعیل، چشمه زمزم، اسماعیل و قبیله جرهم ، سفر به کعبه، درخواست ابراهیم.

 سیر تکاملی ردیه‌های نوشته شده بر فصل الخطاب حاجی نوری

نویسنده : محمد هادی مفتح

سال : 1378

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه آثاری را که رد مطالب فصل الخطاب حاجی نوری به نگارش درآمده، به ترتیب تاریخی بررسی کرده و مشتمل بر چهار فصل با این عناوین است: فصل اول، شرح زندگانی میرزا حسین نوری؛فصل دوم، بررسی کتاب فصل الخطاب فی اثبات تحریف کتاب رب الارباب؛ فصل سوم، موضع علمای بزرگ شیعه در مقابل کتاب فصل الخطاب؛ در فصل چهارم مباحث پایان‌نامه جمع‌بندی شده است.

 سوگند در قرآن و ادب فارسی

نویسنده : محمود علیپور

سال : 1378

استاد : ابوالقاسم محمودی

دانشگاه : آزاد اسلامی فیروز‌آباد

موضوع : پژوهش حاضر درچهار فصل تدوین شده است. در فصل اول ارتباط قران و ادب فارسی و در فصل دوم تاریخچه سوگند بررسی شده است . فصل سوم به سوگند در قرآن اختصاص دارد و در آن آیات حاوی سوگند اعم از سوگندهای الهی و بشری و شیطان بررسی شده است. فصل چهارم در خصوص سوگند در ادب فارسی است و این موضوعات را در بردارد: سوگند در ادبیات سبک خراسانی، سوگند در ادبیات سبک عراقی، سوگند در ادبیات سبک هندی، سوگند در ادبیات دوره بازگشت ادبی، سوگند در ادبیات مشروطیت، معرفی چند سوگند‌نامه.

 روشهای تعلیم در قرآن و حدیث

نویسنده : سید مهدی برومند

سال : 1378

استاد : ولی‌الله نقی‌پورفر

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : مباحث اصلی این پایان‌نامه در سه بخش با این عناوین تنظیم و تدوین شده است: بخش اول، چند بحث مقدماتی: اصل تفاوتهای فردی، تعریف روش‌ها، سن شروع تعلیم؛ بخش دوم، روش‌های تعلیم: روشهای مستقیم مانند سخنرانی و گفتگو و ...، روش‌های غیرمستقیم مثل مشاهده، نمایش و قصه ...؛ بخش سوم،‌فنون خرد تعلیم: روشها و فنون مربوط به حیطه عاطفی ، روشها و فنون مربوط به حیطه شناختی، روشها و فنون مربوطه به حیطه روانی ـ‌حرکتی.

 روش تفسیری علامه شبر در تفاسیر سه‌گانه (کبیر، وسیط، وجیز)

نویسنده : محمد علی رضایی کرمانی

سال : 1378

استاد : محمدهادی معرفت و سید ابوالفضل میرمحمدی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این رساله در چهار فصل با این موضوعات تنظیم و تدوین شده است: فصل اول، زیستنامه علامه شبر: شرح احوال و آثار، استادان، هنگام ارتحال، نسخه‌شاسی؛ فصل دوم، صفوه التفاسیر ( تفسیر کبیر) علامه شبر، ساختار صفوة التفسیر ،‌ویژگیهای نسخه خطی آن، مبنا و روش تفسیری، جایگاه کلام(گرایش کلامی) در صفوة التفاسیر، منابع و مأخذ صفوة‌التفاسیر؛ فصل سوم، جوهر الثمین فی تفسیر الکتاب المبین(تفسیر و سیط)علامه شبر: تفسیر الجوهر الثمین درنگاهی گذرا، نسخه‌های خطی تفسیر الجوهر الثمین در یک نگاه، ویژگی‌های چاپ تفسیر الجوهر الثمین و کاستی‌های آن ،‌روش تفسیر الجوهر الثمین،‌جایگاه کلام در تفسیر الجوهر الثمین ، جایگاه فقه در تفسیر الجوهر الثمین ، علوم قرآن در تفسیر الجوهر الثمین؛ فصل چهارم تفسیر القرآن الکریم(تفسیر و جیز) علامه شبّر: نگاهی گذرا به تفسیر القرآن الکریم،‌بررسی نسخه‌های خطی و چاپی تفسیر وجیز، دیدگاه برخی دانشمندان و قرآن پژوهان درباره تفسیر وجیز، مبنا و روش ادبی تفسیر وجیز، تفسیر وجیز و ویژگیهای تفسیر مزجی، چگونگی شرح جمله‌ها و‌آیه‌های تکراری در تفسیر وجیز،‌جایگاه روایت در تفسیر وجیز، جایگاه کلام،‌ فقه و علوم قرآن در تفسیر وجیز.

 روایات تطبیق در تفاسیر شیعه و تحلیل آنها

نویسنده : زهرا حسینی

سال : 1378

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : پایان‌نامه حاضر در سه فصل تدوین شده است فصل اول با عنوان کلیات شامل این مباحث است : جَرْی و تطبیق و اهمیت آن در تفسیر قرآن، تفسیر و تأویل در لغت و اصطلاح ، تنزیل، جری و تطبیق سیری تفسیری با تأویلی و یا تنزیلی، جری و تطبیق و باطن قرآن، تطبیق آیات بر پیامبر و اهل بیت و مخالفانشان . در فصل دوم روایات جری و تطبیق به طور خلاصه به ترتیب سروه‌های قرآن گزارش شده است. فصل سوم در مزینه نقد این روایات و شامل چهار بخش با این عناوین است: بررسی سندی روایات تطبیق، بررسی نقش غلات در این روایات، تحقیق محتوایی این روایات، تطبیق الفاظ قرآن بر اشخاص، تطبیقات باطل و محتمل و صحیح.

 رموز عرفانی قصص قرآن (پیامبران اولوالعزم)

نویسنده : اشرف میکائیلی

سال : 1378

استاد : غلامحسین ابراهیمی دینانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : در این رساله طی شش بخش به تفسیر عرفانی پیامبران اولوالعزم پرداخته شده است و به استناد تفاسیر عرفانی و اقوال عرفا نقش و جایگاه قصه و خصوصاً قصص قرآنی در بافت عرفانی بیان شده است. در بخش اول، مطالبی در تعریف عرفان و تصوف و تفسیر و بیان اقسام آن و تفسیر به رأی و تفسیر عرفانی و زبان رمزی عرفان و تعریف اولوالعزم و جایگاه قصه در قرآن و سنتهای الهی جاری در قصص انبیا آمده است و در پنج بخش بعد برداشتها و تأویلات عرفانی در خصوص قصص انبیای اولوالعزم آورده شده است. در ابتدای هر بخش آیاتی که راجع به آن پیامبر در قرآن وجود دارد،‌ذکر شده ؛ سپس داستان زندگی آن پیامبر با استناد به کتب تاریخ انبیا نقل شده و بعد از آن حوادث و وقایعی که در زندگی او رخ داده و تصریحی در قرآن راجع به آن وجود دارد،‌ذکر شده و سپس رموز عرفانی و اقوال عرفا در مورد آن حادثه خاص نقل شده است. در پایان هر بخش مقایسه‌ای بین رسول اکرم و پیامبر مورد بحث صورت گرفته و نکات عرفانی در مورد فضیلت و ارجحیت مرتبه وجود رسول اکرم نسبت به سایر انبیا بیان شده است .

 رجعت اهل بیت (ع) از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : جلال شاکر اردکانی

سال : 1378

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در پنج فصل تنظیم و نگارش شده است. فصل اول، کلیات: رجعت از نظر لغوی ، رجعت از نظر اصطلاحی ، پیشینه بحث از رجعت،‌هدف و فلسفه رجعت؛ فصل دوم، رجعت در امتهای گذشته: رجعت در میان امت موسی(ع)، ماجرای قتل در میان قوم بنی‌اسرائیل، فرار از فرمان الهی، داستان حضرت عزیز، حضرت عیسی و زنده کردن مرده‌ها، ایوب و مرگ فرزندان او،‌ حضرت ادریس و زنده کردن پیره‌زنی، رسولان شهر انطاکیه؛ فصل سوم، رجعت در قرآن؛ فصل چهارم، رجعت در احادیث تفسیری؛ فصل پنجم،‌ رجعت در روایات غیر تفسیری. در این پایان‌نامه روایات مربوط به رجعت مورد نقد قرار گرفته است.

 رابطه عبودیت و ولایت

نویسنده : مهناز حسینی

سال : 1378

استاد : محمد یوسف نیری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : این تحقیق در هفت فصل ، رابطه عبادت و ولایت را از منظر قرآن کریم بررسی کرده و به نگارش درآورده است: فصل اول، مفاهیم و اقسام عبودیت و ولایت: معنی لغوی و اصطلاحی عبودیت، معنی لغوی و اصطلاحی ولایت، انواع عبودیت، عبد خدا و غیر خدا؛ فصل دوم،‌عبد مصطفای الهی: رابطه متقابل عبودیت و ولایت تشریعی و تکوینی خداوند،‌انگیزه‌های عبادت و بندگی، نشانه‌های بندگی و خصال بندگان حقیقی خداوند؛ فصل سوم، تقرب سرانجامی نیکو: نتیجه عبودیت و مراحل آن،‌مراتب و معنای تقرب و رابطه آن با تعبد، سرانجام بندگان مقرب؛ فصل چهارم، اولیاء الله والیان هستی: انواع ولایت، انواع ولاء اثباتی خاص، اولیاء الله ؛ فصل پنجم، کمال، صفت پیشوای بشر: انسان کامل، خلیفه خداوند وامام بشریت؛ فصل ششم، امانت انسان منعم: ولایت امانت الهی، ولایت افضل نعم الهی؛ در فصل هفتم،‌از مباحث پایان‌نامه نتیجه‌گیری شده است.

 ذوی‌القربی در قرآن، سنت و تاریخ

نویسنده : قدسیه حسنی

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین تهران

موضوع : این پژوهش در سه بخش به بررسی مصطلح ذوی القربی پرداخته و موضوعات مورد بحث آن به این قرار است: بخش اول، ذوی‌القربی در قرآن: مفهوم ذی‌القربی، مفهوم اجر از دیدگاه قرآن، بررسی مصادیق ذوی القربی در تفاسیر، پاسخ به شبهات، ذوی القربی و اهل بیت(ع)، ذوی القربی در آیات خمس؛ بخش دوم، بررسی ذوی القربی در روایات: مصادیق ذوی‌القربی از نظر اهل سنت،‌آیه مودت در اقوال ائمه معصومین(ع)،‌انطباق «اهل بیت» بر برخی تعابیر قرآنی در اقوال معصومین(ع) ؛ بخش سوم، بررسی ذورالقربی از نظر تاریخ: حق ذوی القربی در خمس، امیرمؤمنان علی(ع)،‌امام زین‌العابدین (ع)، امام محمد باقر(ع)، امام صادق(ع)، امام موسی‌بن جعفر(ع)، امام علی ابن موسی الرضا(ع)، امام جواد(ع)، اماد هادی(ع)، امام حسن عسگری(ع)، امام زمان (عج).

 دیدگاههای قرآنی علامه بلاغی در تفسیر آلاء الرحمن ( تبیین، بررسی و نقد)

نویسنده : امیر رضا اشرفی

سال : 1378

استاد : محمود رجبی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : علامه بلاغی از جمله مفسرانی است که دیدگاه‌های خود را درباره مباحث قرآنی در مقدمه و متن تفسیر گران‌سنگ آلاء الرحمن به گونه‌ای محققانه و نسبتاً جامع عرضه کرده است. تلاش پژوهشگر بر آن است که این دیدگاه‌ها را مورد بررسی قرار داده و به صورت نظام‌مند گزارش کند و احیاناً ملاحظاتی انتقادی بر آن داشته باشد. پایان‌نامه در سه بخش تنظیم شده است: در بخش اول، ابعاد شخصیت، استادان، شاگردان و آثار بلاغی و بویژه تفسیر او، غرض از نگارش آن ، ساختار و ویژگی‌هایش مورد بحث قرار گرفته است؛ بخش دوم به بررسی دیدگاه‌های مفسر در مقدمه تفسیرش در باب موضوعاتی چون اعجاز قرآن، تاریخ قرآن، صیانت آن، قرائت و تفسیر اختصاص دارد و در بخش سوم، دیدگاه‌های بلاغی در باب محکم و متشابه و چگونگی تفسیر متشابهات، تأویل قرآن، مبانی و قواعد مفسر، منابع و روش تفسیری وی، مؤلفه‌های تفسیر او و چگونگی مواجهه مفسر با روایات تفسیری بررسی شده است.

 دنائت و شرافت انسان در قرآن

نویسنده : پرویز شیبانی

سال : 1378

استاد : سید محمد مهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فیروزآباد

موضوع : این پایان‌نامه در سیزده فصل با این عناوین نوشته شده است : معنای انسان و نقش نحوی انسان در قرآن، آفرینش انسان، هدف از آفرینش انسان، مراحل تکامل انسان، موارد استعمال روح در قرآن، نظر کلی قرآن درباره انسان، تفسیر صفات مذموم انسان، تفاوت انسان با سایر موجودات، حمل امانت الهی ملاک برتری انسان، عقل و رابطه آن با ایمان و اخلاق، تفاوت انسانها با یکدیگر و عبادت و تقوی وعلم ملاکهای تفاوت، انسان کامل ، نتیجه‌گیری.

 دعای پیامبران و ائمه معصومین

نویسنده : کاووس برزوئی

سال : 1378

استاد : محمد یوسف نیری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : این تحقیق دارای یازده فصل با این عنوان‌هاست : شرایط دعا؛ خصوصیات کلی ادعیه اسلامی؛ دعای پیامبران پیشین؛ آیاتی از قرآن کریم که به صورت دعا نازل شده؛ اهمیت دعا در احادیث اسلامی و نمونه‌هایی از آن با مضامین؛ اسماء حسن و تأثیر آن در اجابت دعا؛ معارف موجود در صحیفه سجادیه؛ دعای عابدان، زاهدان، عارفان؛ بعضی از ایرادات مخالفین دعا؛ اهمیت دعا از دیدگاه دانشمندان؛ مقایسه دعای پیامبران پیشین و ائمه معصومین.

 دعا و تربیت معنوی انسان در قرآن

نویسنده : دل آرا نعمتی پیرعلی

سال : 1378

استاد : نهله غروی نائینی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : این پایان‌نامه دعا و تربیت معنوی انسان را در آیات قرآن کریم طی هشت فصل به این شرح بررسی کرده است: فصل اول، کلیاتی درباره موضوع ؛ فصل دوم،‌تعریف دعا و اهمیت آن؛ فصل سوم، استجابت؛ فصل چهارم،‌آداب دعا و شروط استجابت؛ فصل پنجم، موانع استجابت؛ فصل ششم، ویژگیهای دعاهای انبیا؛ فصل هفتم، دعاهای اصحاب کهف، پیروان موسی، ... ؛ فصل هشتم،‌اهداف و روشهای تربیتی.

 حیات طیبه در قرآن و نهج‌البلاغه

نویسنده : اسماعیل ابراهیمی

سال : 1378

استاد : سید محمد مهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : در این پایان‌نامه حیات طیبه یا زندگی مقرون به سعاد در آیات قران کریم و روایات بویژه نهج‌البلاغه بررسی شده و مطالب آن در هفت فصل به این شرح آمده است: فصل اول، معانی لغوی الحیاة و لطیبه در فرهنگهای عربی؛ فصل دوم، وجوه مختلف حیات در قرآن و تفاسیر؛ فصل سوم، حیات طیبه در تفاسیر مختلف، مانند تفسیر التبیان فی تفسیر القرآن، اطیب البیان، تفسیر انوار درخشان؛ فصل چهارم، حیات طیبه در روایات؛فصل پنجم، حیات طیبه در نهج‌البلاغه ؛ فصل ششم، شرایط رستگاری : مسیرهای مطلوب در کسب حیات طیبه، اصول لازم برای رسیدن به حیات طیبه، اصول لازم برای رسیدن به حیات طیبه، حیات طیبه و آثار آن. نشانه‌های حیات طیبه؛ فصل هفتم، تحلیل نظرات مختلف پیرامون حیات طیبه: نقد اقوال مختلف پیرامون حیات طیبه، تأثیر حیات طیبه در اجتماع، حیات طیبه فردی.

 حکومت صالحان در قرآن و روایات اسلامی

نویسنده : محمد حسین قنبری گل

سال : 1378

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پایان‌نامه شامل یازده بخش با این موضوعات است: آینده انسان و جهان از دیدگاه انسان وادیان؛ قرآن و حکومت صالحان؛ منشأ اعتقاد به مهدویت در دین اسلام؛ عقیده اهل سنت درباره مهدی موعود(عج)؛ مهدی موعود(عج) و حکومت صالحان در روایات شیعه؛ تولد و زندگی امام مهدی(ع)؛ غیبت امام مهدی(عج)؛ انتظار برای ظهور امام مهدی(عج)؛‌حکومت اسلامی در زمان غیبت امام معصوم(عج)؛ علائم ظهور؛ عصر ظهور.

 حکومت انبیاء در قرآن

نویسنده : عباس شیخ اکبری

سال : 1378

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پژوهش در سه بخش به بررسی حکومت پیامبران در قرآن کریم پرداخته است: بخش اول، انسان و حکومت : ماهیت انسان و مدنی بودن، حاکمیت و حکومت، حکومت در قرآن؛ بخش دوم،‌انبیا و حکومت الهی: جهت‌گیری انبیا، انبیا در قرآن، حکومت انبیا؛ بخش سوم، حکومت پیامبر اسلام(ص): تشکیل نظام اسلامی، حفظ نظام اسلامی.

 حکمتها و امثال سائره قرآن کریم

نویسنده : موسی موسی‌الرضائی

سال : 1378

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه پس از مقدمه‌ای در بیان معنای لغوی مثل ، کلمه مقل در قرآن، ویژگیهای مثل‌های قرآن، ‌فایده استعمال امثال، سابقه استفاده مثل در ادیان، دیدگاه اهل بیت درامثال قرآن و اقسام امثال قرآنی به ذکر و شرح آیاتی پرداخته شده است که در آن امثال سائره به کار رفته است.

 حکمت پرسشهای الهی در قرآن مجید

نویسنده : غلامرضا فرخی‌پور

سال : 1378

استاد : شاهرخ محمد بیگی

دانشگاه : آزاد اسلامی فسا

موضوع : در این پژوهش سؤالاتی که خداوند در آیات قرآن از مخلوقاتش کرده. بررسی شده و حکمت‌های آنها مورد مداقه قرار گرفته و مطالب آن در چهار فصل نگاشته شده است: فصل اول، کلیات استفهام : معی استفهام از لحاظ مقصود، نکاتی پیرامون پرسشهای خداوند، مانند فرق پرسشهای خداوند با پرسشهای انسانها، پرسشهای پیامبران از خداوند چه نوع پرسشی است. سؤالات گوناگون مردم از پیامبر (ص) و پاسخ خداوند، پرسشهای زیاد و بیجای برخی انسانها و پاسخ خداوند، سؤالات پی در پی خداوند در سوره طور، برخی آیات استفهامی قرآن در باب موضوعات مختلف؛ فصل دوم، در باب اصول عقاید، فروعات (احکام)، اخلاقیات، علوم مختلف؛ فصل سوم، آیات انفسی قران: آیاتی در ستایش انسان، آیاتی در نکوهش انسان؛ فصل چهارم، آیات ‏آفاقی قرآن: آیاتی درباره جانوران، آیاتی در زمینه آسمانها و زمین و مابین آنها، آیاتی در خصوص گیاهان، آیاتی در مورد سایر موضوعات، مثل مسکن، بت، مسجد و مکان مرتفع.

 تحلیلی پیرامون سهله و سمحه از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : احمد علی نظری

سال : 1378

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : پایان‌نامه حاضر در پنج‌فصل تدوین شده است: در فصل اول واژه‌های سهل و سمح، تساهل و تسامح، یسر و عسر، وسع و حرج، وکلف و ضعف در لغت بررسی شده است. فصل دوم با عنوان سهولت در دین ،‌آیات نفی حرج، تکلیف به قدر وسع، تخفیف، یسر و نفی عسر و عفو و نیز احادیث مربوط بررسی گردیده است. در فصل سوم نمونه‌هایی از سهولت اسلامی به این شرح معرفی شده است: سهولت اسلامی به این شرح معرفی شده است: سهولت در مواجهه با مشرکان و اهل کتاب سهولت در بعضی از احکام، سهولت در اخلاق، سهولت در تعلیم و تربیت، در فصل چهارم مبانی سهولت اسلامی نظیر ضعف مکلف و قدرت خصم تبیین شده است و در فصل پنجم تساهل و تسامح غربی به نقد کشیده شده است.

 حقوق والدین از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : رمضان اسلامی جویباری

سال : 1378

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر شامل هفت فصل است : فصل اول، پدر و مادر از دیدگاه آیات قرآن ، فصل دوم، وظایف فرزندان قبل از درگذشت والدین؛ فصل سوم، وظایف فرزندان بعد از درگذشت والدین؛ فصل چهارم، حقوق والدین؛ فصل پنجم، درسهایی از تاریخ در احترام و احسان به پدر و مادر؛ فصل ششم،‌ آگاهی مردگان از کار زندگان؛ فصل هفتم، پدر و مادر در سخن بزرگان و اشعار شعرا.

 حقوق زن در قرآن و عهدین

نویسنده : طاهره نورحسن فتیده

سال : 1378

استاد : محمد تقی دیاری

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در پژوهش حاضر حقوق زن در قرآن و تورات و انجیل به صورت تطبیقی بررسی شده و نتیجه گرفته شده است که در مواردی وجوه اشتراک میان قرآن و عهدین وجود دارد؛ اما در بسیاری موارد در عهدین حقوق زن نادیده گرفته شده است. مطالب آن در پنج فصل با این عنوان‌ها آمده است: نگرشی کلی به شخصیت و جایگاه زن در قران و عهدین؛ ازدواج و زندگی زناشویی در قرآن و عهدین؛ طلاق در قرآن وعهدین؛ نقش و جایگاه زن در خانواده از نگاه قرآن و عهدین؛ نقش و جایگاه زن در جامعه از منظر قرآن و عهدین.

 حضرت داوود و حضرت سلیمان(ع) از دیدگاه قرآن و عهدین

نویسنده : زهره غلامزاده کرمان

سال : 1378

استاد : سید رضا مؤدب

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در پژوهش حاضر حضرت داوود و حضرت سلیمان به صورت مقایسه‌ای در آیات قرآن و مندرجات تورات و انجیل بررسی شده و مطالب آن در چهار فصل آمده است: فصل اول، شخصیت حضرت داود؛ فصل دوم،‌داوری حضرت داوود و آزمون الهی او؛ فصل سوم ، شخصیت حضرت سلیمان؛ فصل چهارم، حکومت و سلطنت حضرت سلیمان. در هر فصل نخست دیدگاه قرآن، سپس دیدگاه عهدین بررسی شده و در پایان‌ مقایسه به عمل آمده است.

 جلوه‌گاه تلمیح در مخزن‌الاسرار نظامی (آیات قرآنی، احادیث، اشارات داستانی، تاریخی، مذهبی، اساطیر)

نویسنده : پروین کوشکی

سال : 1378

استاد : برات زنجانی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پژوهش ابیاتی که در مخزن الاسرار نظامی در آنها آیات قرآن کریم یا احادیث معصومان(ع) و یا داستان‌ها و اسطوره‌های تاریخی تلمیح و اشاره‌ای شده، استخراج و تشریح گردیده است. مطالب این پایان‌نامه در سه بخش با این عنوان‌ها تنظیم و تدوین شده است: بخش اول، تأثیر قرآن در مخزن الاسرار؛ بخش دوم، تأثیر احادیث در مخزن الاسرار؛ بخش سوم، اشارات داستانی.

 جریان‌شناسی نفاق در قرآن کریم

نویسنده : مریم هاشمیان

سال : 1378

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : این پایان‌نامه درباره نفاق و منافقان در آیات قرآن نوشته شده و دارای سه فصل با این موضوعات است: فصل اول، کلیاتی درباره موضوع؛ فصل دوم، نفاق و منافقان: نفاق و ابعاد آن، اشاره‌ای به شخصیت و صفات منافقان در قرآن کریم؛ فصل سوم، نفاق در بستر تاریخ از نگاه قرآن:منافقان بعد از هجرت، منافقان بعد از جنگ بدر، منافقان بعد از جنگ احد، منافقان بعد از جنگ احزاب.

 

 

 جریان شناسی اساطیر و خرافات در جامعه دینی

نویسنده : ابراهیم بهرامی آهنگر محله

سال : 1378

استاد : احمد عابدی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : پایان‌نامه حاضر در شش فصل با این مباحث تنظیم و نگارش شده است: فصل اول، بررسی لغت خرافه و اسطوره؛ فصل دوم، علل پیدایش اعتقاد به خرافات ، جهل و نادانی، تقلید کورکورانه، ضعف معیشتی و مادی،‌عدم وجود عدالت اجتماعی که این مورد باعث اعتقاد به بخت و شانس و اقبال در جامعه می‌شود.تمایل بشر به افسانه و قهرمان سازی و اسطوره‌سازی؛ فصل سوم، اقاسم خرافات: خرافات در اعمال و عقاید و آداب و رسوم اجتماعی و ...، خرافات فردی و اجتماعی؛ فصل چهارم، نمونه‌هایی از عقاید و عادات خرافی : سحر و جادو و سعد و نحس ایام؛ فصل پنجم ، زمینه‌های پیدایش خرافات از جمله واقعه کربلا و مسأله شفاعت ؛‌فصل ششم، نقش اسلام در مبارزه با خرافات و پرورش افکار بشر: دعوت مردم به تعقل و تفکر و پرهیز از تقلید کورکورانه .

 جامعه سالم از دیدگاه قرآن

نویسنده : رضا حاج خلیلی

سال : 1378

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این تحقیق مشتمل بر دو بخش است: در بخش اول، با عنوان کلیات این موضوعات بررسی شده است: تعریف جامعه؛ منشأ پیدایش جامعه؛ مرز جامعه اسلامی اعتقادی است، نه جغرافیایی؛ سلامت جامعه؛ اصالت فرد یا جامعه؛ تأثیر متقابل فرد و جامعه؛ قانونمندی جامعه؛ تحول و تطور جامعه. در بخش دوم به این موضوعات پرداخته شده است: دین‌مداری؛ شایسته‌سالاری یا حکومت صالحان؛ آزادی و حریت انسانی؛ اصالت معنویت؛ عدالت خواهی؛ عقل‌گرایی؛ حیات امر به معروف و نهی از منکر؛ تولی و تبری؛ توجه به علم در تامین سلامت جامعه؛ صبر و شکیبایی.

 تفسیر و تأویل آیات قرآن مجید در مخزن‌الاسرار نظامی

نویسنده : محبوبه مفضل

سال : 1378

استاد : غلامرضا افراسیابی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : در پژوهش حاضر ابیاتی از مخزن الاسرار نظامی که در آنها آیاتی از قرآن کریم تفسیر و تأویل شده گردآوری و به کمک تفاسیر بررسی گردیده و مطالب آن در شش فصل با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است . فصل اول، قرآن و سخن بزرگان؛ فصل دوم، زندگی و آثار نظامی؛ فصل سوم، مفاهیم لغوی و اصطلاحی تفسیر و تأویل؛ فصل چهارم، معرفی تفاسیر مورد مراجعه در پایان‌نامه: روض الجنان و روح الجنان، کشف الاسرار و عدة‌الابرار، تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن، تفسیر القرآن الکریم؛ فصل پنجم، تفسیر و تأویل آیات قرآن و دیدگاه نظامی: در این فصل به 46 مورد از ابیات نظامی که وی در آن به تفسیر و تأویل آیات قرآن پرداخته بررسی شده است؛ در فصل ششم، از مباحث پایان‌نامه نتیجه‌گیری گردیده است.

 تفسیر موضوعی قرآن

نویسنده : حبیب‌الله زارعی

سال : 1378

استاد : محمد رضا آشتیانی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : یکی از روش‌های تفسیر قرآن، که در سده اخیر بیشتر بدان توجه شده، تفسیر موضوعی قرآن است. در این پایان‌نامه، برخی از مبانی و جوانب تفسیر موضوعی بررسی شده و مطالب آن در نه فصل به این شرح است: فصل اول، تبیین « تفسیر» و « تفسیر موضوعی»، بررسی سه قسم تفسیر موضوعی و تفاوت آن با تفسیر ترتیبی وقرآن به قرآن؛ فصل دوم، انواع تفسیر شامل(1) تفسیر مفردات، (2) تفسیر آیات، (3) تفسیر موضوعی؛ فصل‌های سوم تا ششم، تاریخچه تفسیر موضوعی، عوامل روی آوردن به این نوع تفسیر و اهمیت و مبانی نظری آن؛ فصل هفتم، بررسی روش تفسیر موضوعی؛ دو فصل اخیر، دلایل عقلی و نقلی در باب جواز تفسیر موضوعی و پاسخ به شبهات مطرح شده درباره این روش.

 تفسیر سعید بن جبیر و نقش آن در تطور تفسیر

نویسنده : جواد ترندک

سال : 1378

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در سه بخش به معرفی سعید بن جبیر و تفسیر او و نیز گردآوری روایات تفسیر وی پرداخته است: بخش اول،‌سعیدبن جبیر: زنگانی و حیات علمی او، عصری که در آن می‌زیست؛ بخش دوم، تفسیرنگاری و روش تفسیری سعید: تفسیرنگاری از آغاز تا عصر سعید، روش سعید در تفسیر ؛ بخش سوم، تفسیر سعید بن جبیر. این بخش که بیشتر حجم پایان‌نامه را به خود اختصاص داده، حاوی روایات تفسیری سعید بن جبیر است.

 تفسیر جامع ابن عباس

نویسنده : نعمت گراوند

سال : 1378

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در دو فصل به معرفی ابن عباس و روش تفسیری او و نیز گردآوری تفسیر وی از آغاز قرآن کریم تا آیه 101 سوره بقره پرداخته است: در فصل اول زندگی ابن عباس و روش تفسیری او به صورت اجمالی بررسی شده و از این موضوعات صخن رفته است: مقام تفسیر ابن عباس، طرق روائی تفسیر او، و ثاقت ابن عباس، اخبار متناقض در روایات منقول از او،‌منابع تفسیری وی و علوم قرآنی در تفسیر او و در فصل دوم تقریباً همه منقولات از ابن عباس در تفسیر آیات یاد شده آورده شده است.

 تسبیح در قرآن

نویسنده : مریم حمیدی نیا

سال : 1378

استاد : مجید معارف

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پایان‌نامه در هفت فصل تنظیم و تدوین شده است: در فصل اول کلیاتی در باب تسبیح آمده و در فصل دوم از حقیقت تسبیح موجودات سخن رفته است. فصل سوم به معرفی تسبح‌گویان اختصاص یافته و فصل چهارم درباره ابعاد تسبیح و فصل پنجم در خصوص مواضع تسبیح است. در فصل ششم آثار و برکات تسبیح و در فصل هفتم ارتباط تسبیح با واژگان دیگر بررسی شده است.

 ترجمه و نقد و بررسی بخشی از کتاب القرآن بحارالانوار

نویسنده : حبیب الله شاددل

سال : 1378

استاد : محمد تقی دیاری

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در پژوهش حاضر هفت باب از ابواب نخست کتاب القرآن بحارالانوار مجلسی ترجمه و نقد سندی و محتوایی شده است. عنوان‌های این ابواب به این قرار است: فضل واعجاز قرآن،‌فضل کتابت مصحف و آداب آن، کاتبان وحی و خصوصیات آنان، ضرب القرآن بعضه ببعض و معناه، اولین و آخرین سوره نازله قرآن، عزائم القرآن یا سوره‌های سجده‌دار، جمع و تحریف قرآن.

 ترجمه و نقد مدخل Quran (قرآن) از دائرة المعارف دین

نویسنده : محمد جواد اسکندرلو

سال : 1378

استاد : محمود کریمی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)

موضوع : مدخل Quran در دائرة المعارف دین مشتمل بر دو مقاله است: 1ـ متن قرآن و تاریخ آن به قلم پرفسور چارلز جوزف آدامز؛ 2ـ نقش قرآن در دینداری اسلامی نوشته پرفسور محمود محمد ایوب. مقاله اول ترجمه و نقد و مقاله دوم فقط ترجمه است . مترجم نسبت به مقاله اول به لحاظ صوری و ساختاری و نیز محتوایی انتقاد فراوان کرده؛ ولی یادآوری شده است که آدامز مستشرقی متعصب و مغرض نیست، منتها اشتباهات متعددی مرتکب شده است . وی مقاله آقای ایوب را که استادی مسلمان و شیعی است صرفاً ترجمه نموده و احیانا برخی از مطالب آن را با مستند سازی و توضیحات همراه ساخته است.

 ترجمه و تحقیق مقدمه و دو بخش نخست از کتاب « من حقائق القرآن و الثقافة الاسلامیة » (تألیف احمد امین نجفی)

نویسنده : نورعلی لطافتی

سال : 1378

استاد : آذرنوش آذرتاش

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در پژوهش حاضر طی یک پیشگفتار و دو بخش قسمتی از کتاب یاد شده ترجمه و تحقیق شده است . در پیشگفتار معنای لغوی و اصطلاحی تفسیر، پیشینه تاریخی تفسیر، موافقان پیشین تفسیر، دسته‌بندی تفاسیر علمی معاصر آمده و بخش اول، به بیان حقایقی از قرآن اختصاص دارد و بخش دوم، درباره امام علی و امام صادق (ع) است.

 ترجمه و تحقیق کتاب تأویل مشکل القرآن باب اللفظ الواحد للمعانی المختلفة ابن قتیبه

نویسنده : ناصر اسفندیاری

سال : 1378

استاد : قاسم فائز

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : محمد بن عبدالله بن قتیبه دینوری از علمای قرن سوم بوده است و در باب مذکور از کتاب تأویل مشکل القرآن خود 44 واژه قرآنی که وجود گوناگونی از معانی را برخوردار است،‌ذکر کرده و برای آنها شواهدی از قرآن و اشعار عربی آورده است. برخی از این واژگان عبارتند از : قضا، هدی، امت، عهد، قنوت، دین، مولی، ضلال، امام و ... در این پایان‌نامه به ترجمه این باب و استدراک شواهد و مثالهای دیگری پرداخته شده است.

 ترجمه و تحقیق کتاب القرآن بحارالانوار(باب 8ـ15)

نویسنده : علی اسلامی

سال : 1378

استاد : سید رضا مؤدب

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در این پژوهش بخشی از کتاب بحارالانوار ترجمه و احادیث آن از نظر سند و متن نقد شده است. در این بخش این مباحث آمده است : اشتمال قرآن بر ظاهر و باطن و محکم و متشابه، اختصاص فهم کامل قرآن به ائمه معصومین (ع) ، متخذ بودن سخنان ائمه از قرآن، احتوای قرآن بر تمام نیازمندیهای بشر، جریان داشتن و جاودانگی قرآن، منع تفسیر به رأی، بخشهای قرآن، جدایی ناپذیری قرآن و ائمه از یکدیگر، فضیلت تدبر در قرآن، توسل به قرآن، ناسخ و منسوخ، آیات تأویل شده به ائمه،‌آیات نکوهنده یهود،‌مخلوقیت قرآن، در این پایان‌نامه سه موضوع تأویل قرآن، تفسیر به رأی،‌و محکم و متشابه به تفصیل بررسی شده است.

 ترجمه و تحقیق تفسیر صافی تألیف ملامحسن فیض کاشانی(جزء 30 قرآن )

نویسنده : حسین متقی

سال : 1378

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : فیض کاشانی از علمای شیعه در قرآن یازدهم هجری قمری بوده است و تفسیر او روایی به شمار می‌آید. در این تحقیق نخست مقدمه‌ای مختصر درباره زندگی و آثار و معرفی مقدمه تفسیر فیض آمده؛ سپس تفسیر جزء سی از سوره نبأ تا پایان قران ترجمه شده و در پاورقی پاره‌ای توضیحات نظیر آدرس دقیق مأخذ فیض به دست داده شده است.

 ترجمه و تحقیق پیرامون آیات جهاد از کنزالعرفان

نویسنده : تیمور امین ناصری

سال : 1378

استاد : رضا سیفی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این تحقیق قسمت آیات جهاد از کتاب کنزالعرفان در سه فصل با این عنوان‌ها ترجمه و شرح شده است: فصل اول، وجوب جهاد: جهاد، ادای حق جهاد، حرمت تعدی از حد جهاد، امور دارای احترام قصاص دارند، جنگ برای رهایی مستضعفین؛ فصل دوم، کیفیت جهاد: حکم جنگ در ماه حرام، حکم قتال در مسجد الحرام، جنگ با نزدیک و نزدیکتر، مقاومت مسلمانان در جنگ ؛ فصل سوم، انواع دیگر جهاد: جنگ با بغات و مراد از اهل بغی، آمادگی جنگ، جنگ با اهل رده.

 تحلیلی پیرامون منافقان در قرآن

نویسنده : فریبا مرادی

سال : 1378

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پژوهش در شش فصل منافقان را در قرآن بررسی کرده است. عناوین فصل‌ها به این قرار است: فصل اول، مروری بر مسأله نفاق؛ فصل دوم، سیر نزول آیات نفاق: شرح حال منافقان در آیات مکی، شرح حال منافقان در آیات مدنی؛ فصل سوم، صفات منافقان؛ فصل چهارم، عملکردهای منافقان؛ فصل پنجم، نحوه رفتار قرآن و پیامبر (ص) با منافقان؛ فصل ششم،‌وضعیت منافقان در دنیا و آخرت .

 تحلیل ادبی داستانهای قرآن « داستان حضرت نوح(ع)، حضرت یوسف(ع) و حضرت موسی(ع)»

نویسنده : خلیل پروینی

سال : 1378

استاد : ابراهیم دیباجی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : رساله حاضر داستان سه پیامبر را به نام‌های حضرت نوح(ع)،‌حضرت یوسف(ع) و حضرت موسی(ع) در قرآن کریم از لحاظ ادبی بررسی کرده است و مشتمل بر چهار فصل با این موضوعات است: فصل اول، ادبیات و عناصر آن؛ فصل دوم، داستان و عناصر آن؛ فصل سوم، داستان و شیوه‌های داستان پردازی در قرآن؛ فصل چهارم، عناصر داستانی و ادبی در داستانهای قرآن.

 تحقیق نسخه خطی تفسیر سوره یس تألیف محمد علی بن احمد قراچه داغی (ت 1310هـ ق)

نویسنده : هادی آقاجانیان

سال : 1378

استاد : سید ابوالفضل میرمحمدی و سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : پایان‌نامه حاضر در تحقیق نسخه‌ای خطی مربوط به سوره « یس» است و در آن این مباحث آمده است: مقدمه مصحح، شرح حال مؤلف،شناخت علم تفسیر، پاسخ به اشکالی از اخباری‌ها، تفسیر سوره یس، تفسیر بسمله، فضایل سوره یس. در پایان دو فهرست در خصوص اشعار فارسی و عربی به کار رفته در متن ترتیب داده شده است.

 تجلی شریعت (قرآن و حدیث) و شیوه‌های بیان آن در مثنوی معنوی ( سه دفتر اول)

نویسنده : علی نوری خاتونبانی

سال : 1378

استاد : محسن جهانگیری

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : موضوعاتی که در این پایان‌نامه بررسی شده به این قرار است: فهرست آیات آمده در مثنوی، تعریف شریعت، معنای شریعت در اصطلاح مفسران، فرق بین شرع و شریعت، تأویل، تأویل در اصطلاح مفسران، نمونه‌هایی از تأویلات اسماعیلیه، معنای لغوی و اصطلاحی تسامح، جلوه‌های شریعت در کتاب مثنوی و رویکرد مولوی نسبت به آن، تأویل کتاب و سنت در مثنوی، تأویل آیات و روایات راجع به مبدأ و معاد، تسامح و تساهل در مثنوی، مولوی و اباحة، شیوه‌های بیان آیات و روایات، مهمترین و رایج‌ترین شیوه‌های ممکن اثرپذیری از آیات قرآن و احادیث.

 تأویل و جایگاه اهل بیت علیهم السلام در تأویل قرآن کریم

نویسنده : محمد عینی زاده (موحد)

سال : 1378

استاد : آیت‌الله زاده شیرازی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این تحقیق شامل پنج فصل است: در فصل اول، سخنی درباره فهم قرآن کریم و در فصل دوم، بررسی حوزه معنایی واژه تأویل در لغت و کاربرد آمده است. فصل سوم به بررسی حوزه معنایی تأویل در قرآن کریم اختصاص دارد و فصل چهارم، در مورد تأویل در روایات اهل بیت(ع) است. در فصل پنجم ، نتایج تحقیق گزارش شده است.

 پیوند قرآن با صحیفه سجادیه

نویسنده : طیبه حسینی

سال : 1378

استاد : مرتضی ایروانی نجفی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : این پژوهش در چهار فصل با این موضوعات نوشته شده است: فصل اول، کلیاتی درباره موضوع ؛ نظیر مقدمه، بیان مسأله، فرضیات، سؤالات اصلی تحقیق، روش تحقیق، سابقه و ضرورت انجام تحقیق؛ فصل دوم، زندگانی علی بن‌الحسین (ع): معرفی امام (ع)، دوره‌های زندگی آن حضرت و حوادث مربوط به آن، نهضتهای شیعی و موضوع آن حضرت در قبال آنها، شهادت و وصایای آن حضرت؛ فصل سوم، دعاهای صحفیه سجادیه؛ فصل چهارم، نتیجه‌گیری شامل موارد اقتباس از آیات، موارد تلمیح به آیات، موارد تفسیر آیات، موارد هم مضمون با آیات ، موارد اشاره به آیات.

 پیامهای قرآن در قالب تمثیل و قصص

نویسنده : مهدی گل‌شیرازی

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این تحقیق در هشت فصل با این عنوان‌ها تنظیم و تدوین شده است: معانی مثل، پیدایش مثل، مثل در قرآن، ویژگیها و انواع مثل در قرآن، بررسی برخی از امثال، اهمیت و پیدایش قصه، معنا و مفهوم قصه در قرآن، بررسی برخی از داستان‌های قرآن کریم.

 پژوهشی درباره آیه « الرجال قوامون علی النساء» و جستاری در فمنیسم ( تابعیت و جنسیت)

نویسنده : سید حسین تقوی دهاقانی

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : تعیین حد و مرز قیمومیت مردان بر زنان و آشکار ساختن مراد از قیمومیت مندرج درآیه « ارجال قوّامون علی النساء» (نساء/34) دست‌مایه پژوهش در این پایان‌نامه است. نگارنده در مطلع سخن، برخی پیش‌فرض‌ها و دشواری‌های پژوهش را طرح کرده، سپس واژگان آیه موضوع پژوهش را بررسی کرده و لطافت‌های ادبی و بلاغی آن را بیان نموده؛ در ادامه، به بحث از مفهوم خانه و جامعه ، ضرورت و فلسفه مدیریت و بیان دیدگاه‌های مختلف در این زمینه پرداخته و چگونگی استدلال معصومان(ع) به آیه مزبور، مدیریت از نظر قانون مدنی و مانند آن را مورد بحث قرار داده؛ آنگاه برخی برتری‌های مردان بر زنان و برخی ویژگی‌های زنان را بررسی نموده است. وی برابری ارزش هر یک از زن و مرد را به عنوان دو عنصر در معادله انسانیت پذیرفته است.

 پژوهشی پیرامون شیوه‌ای تفسیری اهل بیت (ع)

نویسنده : سیما کمالی فرج‌الله زاده

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر سه بخش است: بخش اول: مروری بر تاریخ و سیر تحولات تفسیر قرآن کریم: تفسیر و تبیین قرآن کریم در عهد رسالت، تفسیر و تبیین قرآن کریم پس از رحلت پیامبر اسلام(ص)؛ بخش دوم، بررسی جایگاه تفسیری اهل بیت در قرآن کریم، بررسی جایگاه تفسیری اهل بیت در قرآن کریم، بررسی جایگاه تفسیری اهل بیت در سنت نبوی؛ بخش سوم، شیوه‌های تفسیری : شیوه‌های تفسیری مطرود از دیدگاه اهل بیت، شیوه‌های تفسیری اهل بیت.

 پرستاری از دیدگاه قرآن و روایات

نویسنده : مریم نوری سنجانی

سال : 1378

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مباحث اصلی این پایان‌نامه در هفت بخش با این عناوین تنظیم و نگارش شده است : تاریخچه پرستاری در قرآن و حدیث، اهمیت پرستاری از نظر قرآن و حدیث، حکم پرستاری از دیدگاه فقه اسلامی،‌پرستاری در آیین نامه انطباق، حرمت پرستاری شوندگان،‌اخلاق و رفتار پسندیده در پرستاران،‌اخلاق و رفتار ناپسند در پرستاران.

 بنی‌اسرائیل در کتاب مقدس و قرآن کریم

نویسنده : محمد جواد جباری

سال : 1378

استاد : سید محمد مهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : در این پژوهش قوم بنی‌اسرائیل به صورت تطبیقی در قرآن و تورات بررسی شده و در پنج بخش تدوین یافته است: بخش اول: تاریخچه پیدایش بنی‌اسرائیل : سرزمین نژادی بنی‌اسرائیل، علل سکونت بنی‌اسرائیل در جزیزة العرب،‌علت نامگذاری این قوم‌(به بنی‌اسرائیل ، یهود، عبری و عبرانی، اهل کتاب)؛ بخش دوم، بنی‌اسرائیل در طول تاریخ: بنی‌اسرائیل قبل از موسی (ع)، بنی‌اسرائیل در زمان موسی (ع) ، بنی اسرائیل و پیامبران پس از موسی (ع)، بنی اسرائیل در زمان پیامبر اکرم (ص)؛ بخش سوم، بررسی نعمتهایی که از جانب خداوند به بنی‌اسرائیل اعطاء شد: نعمتهای معنوی مانند: ورود به سرزمین مقدس، نعمتهای مادی نظیر: نزول من و سلوی؛ بخش چهارم، بررسی خصلتهای زشت و ناروای بنی‌اسرائیل مثل : تعصب نژادی و خودبرتربینی ، پیمان‌شکنی ، بهانه‌جویی؛ بخش پنجم، سرانجام بنی‌اسرائیل: هدف از مجازات بنی‌اسرائیل، یکسان نبودن سرنوشت افراد بنی‌اسرائیل، وعده‌های الهی به کل بنی‌اسرائیل در طول تاریخ، مجازاتهای وعده داده شده در کتاب مقدس برای بنی‌اسرائیل، مجازاتهای وعده داده شده در قرآن برای بنی‌اسرائیل ، تحقق وعده‌های الهی در مورد بنی‌اسرائیل .

 برزخ در آیینه آیات و روایات

نویسنده : علی محمد قاسمی

سال : 1378

استاد : محمد رضا آشتیانی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : یکی از دغدغه‌های همیشگی بشر مسأله « سرنوشت پس از مرگ» است: آیا « مرگ » پایان زندگی است یا آغاز حیاتی دیگر؟ پس از مرگ چه عوالمی در انتظار انسان است؟ آموزه‌های دینی و آیات و روایات در این باره چه می‌گویند؟ پاسخ به این پرسش‌ها وجهه همت نگارنده این پژوهش است . نویسنده مسأله برزخ را از نگاه آیات قران و روایات معصومان (ع) بررسی کرده و این موضوعات را مورد بحث قرار داده است: مرگ و حقیقت آن، معنای « برزخ » در قرآن، وجود کنونی برزخ ، فلسفه وجودی و آثار و فواید آن، ویژگی‌های عالم برزخ، ویژگی‌های برزخیان، ارتباط برزخیان با اهل دنیا و برخی تفاوت‌های عالم برزخ و قیامت .

 بررسی و تحلیل معاهدات سیاسی پیامبر اسلام(ص) و ائمه اطهار(ع) در قرآن و حدیث

نویسنده : مریم السادات محقق

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پژوهش پیمان‌های سیاسی پیامبر اسلام (ص) و ائمه (ع) را در سه بخش از نظر قران و حدیث بررسی کرده است: بخش اول، کلیاتی درباره موضوع نظیر تعریف معاهده و انواع آن و نیز تعریف سیاست و همینطور تعریف معاهدات سیاسی پیامبر (ص) و ائمه (ع)؛ بخش دوم،‌معاهدات داخلی پیامبر (ص) و ائمه(ع): بیعت، پیمان برادری یا تواخی ؛ بخش سوم، معاهدات بین‌المللی پیامبر اسلام (ص) و ائمه (ع)؛ شرایط عمومی قراردادها، طبقه‌بندی قراردادهای بین‌المللی اسلامی، مراحل انعقاد قراردادهای بین‌المللی، آثار حقوقی قراردادها، ضمانت اجرایی قراردادهای بین‌المللی اسلامی، اختتام قراردادهای بین المللی اسلامی، اختتام قراردادهای بین المللی در حقوق اسلامی.

 بررسی نکات تربیتی و اخلاقی سوره یوسف(ع)

نویسنده : سید علی احسان امامی

سال : 1378

استاد : محمد حسن آموزگار

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : در این تحقیق نکات اخلاقی و تربیتی سوره یوسف (ع) نظیر تقوا و کنترل نفس با استفاده از تفاسیری مانند تفسیر المیزان علامه طباطبایی بررسی و گزارش شده است.

 بررسی، نقد و تحلیل کتاب «القرآن الکریم و روایات المدرستین» علامه عسگری

نویسنده : محمد اعتضادالسلطنه

سال : 1378

استاد : محمد مهدی آصفی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : در این پایان‌نامه اثر یاد شده و مؤلف آن در سه بخش معرفی شده است: در بخش اول زندگی نامه علامه مرتضی عسگری آمده است؛ در بخش دوم ویژگیهای روش علمی علامه در کتاب مذکور یاد شده است و بخش سوم به بررسی ، نقد و تحلیل آن کتاب اختصاص دارد و مشتمل بر این مباحث است: بررسی جامعه‌شناسی عرب بادیه‌نشین، بررسی بحث‌های مقدماتی تاریخ قران، بررسی اصطلاحات اسلام، بررسی روایات تبعیت و روایات بسمله، بررسی روایات جمع‌آوری قرآن، بررسی موضوع نسخ در روایات.

 بررسی نظریه معرفة‌الله از دیدگاه قرآن و احادیث، با استفاده از شرح و تفاسیر (ملاصدرا، ملافیض، قاضی سعید قمی)

نویسنده : کاظم رسولیان

سال : 1378

استاد : نجفقلی حبیبی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پژوهش نظریه عرفانی معرفة الله با بهره‌گیری از تفاسیر عرفانی یادشده بررسی شده و از این موضوعات بحث گردیده است: اصالت‌شناسی و ارزش مداری « معرفة الله» ؛ خودبسندگی و جایگاه علمی قرآن و عترت؛ نهی دگروارسازی آیات و احادیث؛ موضوع شناسی پایان‌نامه و ضرورت ژرفکاوی در آن؛ نگاهی به آیات(8 آیه) مربوط به موضوع: نظری به احادیث (22 حدیث) مرتبط با موضوع : معرفة‌الله از منظر فلاسفه و اندیشمندان؛ برسی نظریه « معرفة الله» از دیدگاه قرآن کریم؛ بررسی نظریه « معرفة الله» از دیدگاه احادیث.

 بررسی نظریه عرفی بودن زبان قرآن

نویسنده : ناهید دامن پاک مقدم

سال : 1378

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : دانشکده اصول دین تهران

موضوع : تحقیق حاضر شامل سه بخش است: بخش اول، کلیات: مقدمات،‌تعریف اصطلاحات ، پیشینه بحث در میان مسلمانان،‌پیشینه بحث در میان غربیها، پیشینه آثار؛ بخش دوم،‌بررسی نظریه عرفی بودن زبان قرآن: تعریف نظریه عرفی بودن زبان قرآن،‌مشخصات نظریه عرفی بودن زبان قرآن،‌مبانی نظریه عرفی بودن زبان قرآن، ادله عرفی بودن زبان قرآن؛ بخش سوم، طرح شبهات وارد بر نظریه و پاسخگویی به آنها: تأثیرپذیری از فرهنگ جاهلی، تسامح و مبالغه در قرآن، عدم فهم پاره‌ای از آیات،‌کهنگی قرآن، خصوصی بودن خطاب قرآن، ذوبطون بودن آیات قرآن، تأویل پذیری آیات قرآن، تمثیل در قرآن، استعاره و کنایه و تمام نمادگرایی در قرآن، عدم وجود مجاز در قرآن، وجود متشابهات در قرآن، اشتمال قرآن بر حقایق علمی.

 بررسی نظرات استاد شهید مطهری در تفسیر و علوم قرآن

نویسنده : فروغ فتاحی زاده

سال : 1378

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : پژوهش حاضر حاوی دیدگاههای شهید مطهری در زمینه تفسیر و علوم قرآن است که در مطاوی آثار او به چشم می‌خورد. مباحث آن در دو بخش آمده است: بخش اول به علوم قرآن اختصاص دارد و در آن از این موضوعات بحث شده است: وحی،‌ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه، اعجاز، صیانت از تحریف، ظاهر و باطن، حروف مقطعه، تعداد آیات و سور و حروف قرآن، عام و خاص، مطلق و مقید؛ بخش دوم درباره تفسیر است و در آن روش تفسیر استاد مطهری و نیز آیاتی که او تفسیر کرده، بررسی شده است.

 بررسی مفهوم رزق از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : محسن شریفانی

سال : 1378

استاد : سید رضا آیتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مباحث اصلی این تحقیق در شش بخش آمده است: در بخش اول اقسام رزق و در بخش دوم، رزق پاک و حلیت و حرمت رزق و آثار هر یک بررسی شده و ادعیه و روایات و آیات و دلایلی که بر ازدیاد یا نقصان رزق دلالت دارند، ذکر شده است؛ در بخش سوم،‌اموری که آسایش زندگی را به ارمغان می‌آورد، مانند تقوی و دین‌داری معرفی شده است؛ بخش چهارم،‌درباره رزاقیت خداوند است و بخش پنجم، در زمینه مقدر و تضمین شده بودن روزی و منافات نداشتن آن با کار و تلاش است؛ در بخش ششم، به استناد آیه « و من یتوکل علی الله فهو حسبه» تقدیر روزی و تلاش در جهت آن توأم با توکل دانسته شده است.

 بررسی گریه از دیدگاه آیات و روایات

نویسنده : فاطمه بوالحسنی

سال : 1378

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مباحث اصلی این پایان‌نام در چهار بخش آمده است: بخش اول درباره اهمیت و فضیلت گریه است و در آن گریه وسیله خوشبختی، محبوب خدا، عبادت و خوی خداترسان شمرده شده است. در بخش دوم با عنوان عوامل و زمینه‌های گریه از موضوعات معرفت خدا، تباکی، تلاوت قرآن، یاد مرگ و اموات، صوت حزین و جز آنها بحث شده است . در بخش سوم تحت عنوان ثمرات و فواید گریه موضوعات تقرب به خدا، صفای قلب، زهد، اجابت دعا و جز آنها بررسی شده است. در فصل چهارم اسوه‌های گریه حضرت آدم، حضرت یحیی، حضرت محمد و امام سجاد، امام علی و جز ایشان معرفی گردیده‌اند.

 بررسی کیفیت پاداش و عقوبت اعمال در قرآن و روایات

نویسنده : رضوان بخشنده

سال : 1378

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مطالب اصلی این پژوهش در دو بخش تنظیم و تدوین شده است: در بخش اول ، ابتدا رابطه ایمان و عمل و نقش آن در تحقق ایمان بررسی شده است و سپس با توجه به آیات قرآن و روایات معصومین (ع) و آرا و دیدگاههای مفسرین اهمیت عمل نیکو در کمال آدمی، تعلق اجر و پاداش بی‌منت و دائمی خداوند به مؤمنان دارای عمل صالح و بی‌خبری خطاکاران از حقایق اعمال خویش،‌اهمیت عمل در جزای روز قیامت و مباحث دیگر بیان شدهاست و در بخش دوم، نخست درباره رابطه عمل و جزا این موضوعات بررسی شده است: بررسی ماهیت نامه اعمال، نامه اعمال در روایات اسلامی،‌تجسم اعمال به صورت جزا و پاداش و رسیدن به سعادت و شقاوت ابدی؛ سپس به بیان جزا و پاداش پرداخته شده و از این موضوعات سخن رفته است : جزا و پاداش دنیا خواهان، پاداش و کیفر اخروی نتیجه کامل و مستقیم اعمال انسان، عالم برزخ و جزای اعمال در آن، بهشت ثمره و میراث اعمال نیک انسان در دنیا، ذکر اوصاف بهشتیان و نعمتهای بهشتیان، ماهیت دوزخ و اوصاف دوزخیان و عذابهای جسمانی و روحانی و تفاوت پاداش و عقوبت اخروی و دنیوی .

 بررسی کلمات اضداد در قرآن کریم

نویسنده : محمد علی اسدتاش

سال : 1378

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : در این پژوهش کلماتی که دارای دو معنای ضد یکدیگرند، در آیات قرآن بررسی شده است. نخست مقدمه‌ای حاوی این مباحث آمده است: تعریف لفظ و کلمه و لغت و واژه، حقیقت وضع، اقسام وضع، واضع لغت، ظهور لغت، دلالت الفاظ بر معانی، اقسام لفظ در زبان عربی، اضداد لغوی، آرای علما در مورد اضداد، منشأ پیدایش اضداد، آیا استعمال اضادا نشانه ضعف زبان است؟ تاریخچه نگارش کتب اضداد؛ پس از این مقدمه، هشتاد و سه کلمه از کلمات اضداد در آیات قرآن کریم معناشناسی و بررسی شده است.

 بررسی شرح صدر در آیات و روایات

نویسنده : مسعود رودباری

سال : 1378

استاد : سید رضا مؤدب

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در پنج فصل تنظیم و تدوین گردیده است : فصل اول، شرح صدر: معنا و مفهوم صدر، انواع شرح صدر، ضیق صدر؛ فصل دوم، عوامل شرح صدر؛ فصل سوم، نشانه‌های شرح صدر؛ فصل چهارم، ثمرات شرح صدر؛ فصل پنجم، بررسی نقش و جایگاه شرح صدر در دعوت انبیا.

 بررسی روشهای تعلیم و تربیت پیامبران از نظر قرآن و احادیث با نگرشی بر جوامع و سنن اجتماعی

نویسنده : قاسم گندمچین

سال : 1378

استاد : علی محمد دهقان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مطالب مهم این تحقیق در چهار بخش سامان و نگارش یافته است: بخش اول :‌قرآن درمان‌کننده همه دردهای جوامع وسنن اجتماعی، پیامبر اسلام(ص) معمار و طراح انقلاب دین و جهاد تربیتی، اصول دعوت همه پیامبران واحد است، تعلیم و تربیت مهمترین نهاد اجتماعی و هدف مشترک همه پیامبران ؛ بخش دوم: عناد و لجاج در مقابل پیامبران، عملکردهای تربیتی پیامبران، عملکردهای تربیتی پیامبران در مقابل عناد مشرکین ومخالفین، کارکردهای تعلیم و تربیت پیامبران در مقابل دو گروه ملأ و مترف ، گذشت و محبت در تعلیم و تربیت پیامبران(ع)، نمونه‌‌هایی از قاطعیت پیامبران در اصول و ارزشهای اسلامی؛ بخش سوم: روش تذکر و تبلیغ نه تحمیل، تعلیم و تربیت از طریق دعوت به تفکر، مشورت با افراد و رشد دادن به شخصیت در سایه تعلیم و تربیت پیامبران، ارزش و مقام علم و تربیت علما و متعلمان از نظر قرآن، فضیلت علم و تربیت علما و متعلمان از نظر قرآن، فضیلت علم و علما و متعلمان از نظرگاههای امامان(ع)؛ بخش چهارم: اهمیت داشتن الگوهای عملی تعلیم و تربیت، اصالت عمل در تعلیم و تربیت جوامع ،‌ پیامبران از جنس خود بشرند و الگوهای بشری برای تعلیم و تربیت بشرند و الگوهای بشری برای تعلیم و تربیت سنن اجتماعی، روش پیامبران در اصلاحات ناهنجاریای اجتماعی، همراهی با مردم به قصد هدایت و تربیت آنها، دلسوزی شدید پیامبران الهی برای تعلیم و تربیت جامعه و اجتماع، شیوه تربیت جنسی و کنترل آن در جوامع و سنن اجتماعی

 بررسی حقیقت ایمان در قرآن و حدیث

نویسنده : سید محمد هادی حسینی

سال : 1378

استاد : مجید معارف

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در چهار بخش به بررسی ایمان در آیات قرآن و روایات معصومین پرداخته است: بخش اول، تعاریف و کلیات ایمان: تعاریف لغوی و اصطلاحی کلمه ایمان ، بررسی آماری ایمان و مشتقات آن در قرآن، وجوه ومعانی کلمه ایمان در قرآن، موقعیت کلمه ایمان در حدیث؛ بخش دوم، حقیقت ایمان در قرآن و حدیث: بررسی رابطه ایمان و اسلام، درجات و مراتب ایمان، اوصاف و نشانه‌های مؤمنین، طبقات مؤمنین؛ بخش سوم، بررسی رابطه علم و ایمان: بررسی تعارض علم و دین، بررسی ارتباط علم و دین، بخش چهارم، آثار و نتایج ایمان مذهبی: ایمان مذهبی، آثار و نتایج ایمان مذهبی.

 بررسی حجاب در قرآن و جامعه دینی

نویسنده : مینو اصلانی

سال : 1378

استاد : محمد حسن تبرائیان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در شش فصل به بررسی حجاب پرداخته است: فصل اول،تاریخچه حجاب ؛ فصل دوم، ظهور اسلام و تأکید بر حجاب در قرآن کریم؛ فصل سوم، حجاب از دیدگاه عقل و شرع؛ فصل چهارم ، سیر حجاب در ایران، فصل پنجم، شیوه‌های مقابله با فساد و بی حجابی از دیدگاه قرآن؛ فصل ششم، در این فصل پرسشنامه و جداول مربوط آمده است. این پرسشنامه به منظور دستیابی به دیدگاههای مردم در زمینه وضعیت حجاب در جامعه تهیه و اجرا شده است.

 بررسی جامعه مدنی در قرآن و حدیث

نویسنده : محمد کریمی بیزخ

سال : 1378

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه دارای شش فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول، کلیات: جامعه، حکومت، جامعه مدنی، زمینه‌های جامعه‌شناختی و شکل‌گیری جامعه مدنی، زمینه‌های جامعه شناختی شکل‌گیری جامعه مدنی؛ فصل دوم، تعاریف لغوی و اصطلاحی جامعه مدنی؛ فصل سوم، آزادی ، قانون، عدالت، مشارکت، تسامح و تساهل؛ فصل چهارم، تطبیق تعاریف: مفهوم جامعه مدنی اسلامی از نظر کلی و فلسفی و حقوق مدنی و جامعه‌شناختی؛ فصل پنجم، جامعه مدنی اسلامی؛ فصل ششم، اقدامات پیامبراکرم(ص): پیمان نامه با یهودیان، عقد اخوت.

 بررسی تطبیقی ملائکه و شیاطین در قرآن کریم و روایات اسلامی با ایزدان و دیوان

نویسنده : مریم مدرس زاده

سال : 1378

استاد : کتایون مزادپور

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : در این پژوهش میان ملائکه و شیاطین در قرآن کریم و روایات اسلامی با ایزدان و یدوان در اساطیر ایرانی و آیین زردشتی مقایسه‌ای تحلیلی صورت گرفته و مطالب آن در سه بخش آمده است: در بخش اول، به بررسی مینوان، ایزدان ، امشاسپندان، اهریمن و دیوان از نظر مفهوم و نوع وظایف پرداخته شده و در پاره‌ای موارد سیر تحول تاریخی این مفاهیم نیز بیان شده است. در بخش دوم، نظر قرآن و روایات اسلامی در مورد شیوه‌های عملکرد ملائکه، شعورهای پدیده‌های هستی، اعم از مادی و غیر مادی، جن، ابلیس و شیاطین ذکر شده است. در بخش آخر وجوه اشتراک و افتراق مباحث دو آیین بررسی و ذکر شده است.

 بررسی اسماء موصول از دیدگاه نحویان و بلاغیان با استشهاد به قرآن کریم

نویسنده : مریم افشاری پور

سال : 1378

استاد : سید ابراهیم دیباجی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پایان‌نامه در چهار فصل به بررسی اسم‌های موصول با نظر به آیات قرآن کریم پرداخته است. در فصل اول، موصول تعریف و تبیین شده و در فصل دوم، بحث لغوی صرفی اسماء موصول آمده است و فصل سوم، به بررسی موصولات از دیدگاه نحویان اختصاص دارد و در فصل چهارم، موصولات از دیدگاه بلاغیان بررسی شده‌است.

 بررسی آیات موهم تناقص

نویسنده : محمد تقی مهدوی نیا

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این پژوهش در بررسی آیاتی است که ظاهر متناقض‌اند و در تلاش است تا با بررسی این گونه آیات، به شبهات مطرح شده از سوی مخالفان یا ناآشنایان به کلام اهلی پاسخ گویدو بدین سان،‌از اعجاز قرآن در هماهنگی و عدم اختلاف آیات دفاع کند. نویسنده در بیان اعجاز قرآن در هماهنگی آیات، به پیشینه موضوع اشاره کرده و دلایل ناکافی بودن کارهای گذشتگان را برشمرده، سپس در ادامه،‌واژه‌های « اختلاف» و « تدبر» را تعریف کرده و جامع‌نگری، وحدت هدف، بررسی مورد به مورد و پاسخ‌گویی به موارد اختلاف و راه‌های اثبات هماهنگی آیات قرآن را ذکر نموده و از طریق اخیر، آیات موهم تناقض و منشأ توهم تناقض در آیات قرآن پرداخته و هفده مورد از آیات به ظاهر متناقض را مورد بررسی قرار داده و به شبهات مطروح یا قابل طرح در این زمینه پاسخ گفته است.

 اهم اندیشه‌های کلامی ملا فتح‌الله کاشانی در تفسیر منهج الصادقین

نویسنده : علی‌اصغر کریمی

سال : 1378

استاد : علی محامد

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در این پژوهش اندیشه‌های کلامی ملافتح‌الله کاشانی از تفسیرش استخراج و با اندیشه‌های دیگر متکلمین شیعه مقایسه شده است. مطالب آن در یک پیشگفتار و چهار بخش آمده است. در پیشگفتار زندگی ملافتح‌الله گزارش شده و در بخش اول با عنوان خداشناسی از صفات و افعال خداوند بحث به میان آمده است. بخش دوم به ثبوت و بخش سوم به امامت و بخش پایانی به معاد اختصاص یافته است.

 الهام‌گیری سیدالشهداء از قرآن کریم در نهضت عاشورا

نویسنده : فرزانه محی

سال : 1378

استاد : محمد تقی دیاری

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در چهار فصل تنظیم و تدوین شده است: فصل اول، فضیلت قرآن؛ فصل دوم، فضیلت امام حسین(ع) در قرآن کریم؛ فصل سوم ،‌نهضت حسینی؛ فصل چهارم، استشهادات قرآنی امام حسین (ع). در این فصل که بخش اصلی پایان‌نامه را تشکیل می‌دهد، آیات مندرج در سخنان امام حسین (ع) استخراج و شرح شده است.

 الوقف و الابتداء فی القرآن الکریم،‌ دراسة و تحقیق

نویسنده : عبدالرسول عبائی

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه به عربی نگارش شده و مشتمل بر دو بخش است: در بخش اول علم وقف و ابتدا بررسی شده و موضوعاتی نظیر اقسام وقف و ابتدا بررسی شده و موضوعاتی نظیر اقسام وقف مورد بحث قرار گرفته است و در بخش دوم موارد وقف و ابتدا در سوره حمد و صد آیه نخست سوره بقره بیان شده است.

 اعتقادات مسیحیت در عهد جدید و قرآن کریم و نحوه برخورد آنان با آیات قرآن

نویسنده : غلامرضا مهتدی

سال : 1378

استاد : رضا سیفی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : مطالب این پژوهش در پنج بخش به نگارش در آمده است: در بخش اول با عنوان تاریخچه مسیحیت، شرح حال حضرت مسیح و سیر گسترش مسیحیت و انشعاب در آن باز گفته شده و در بخش دوم تحت عنوان کتاب مقدس مسیحیان اناجیل چهارگانه مرقس، متی، لوقا و یوحنا و نیز انجیل برنابا معرفی گردیده است؛ بخش سوم حضرت مسیح در عهد جدید و قرآن نام دارد و در آن زندگی حضرت مسیح از نگاه اناجیل و سپس از منظر قرآن بررسی شده است؛ بخش چهارم به اعتقادات مسیحیت اختصاص دارد و در آن از تثلیث و عروج حضرت مسیح از نظر عهد جدید و قرآن سخن رفته است؛ بخش پنجم درباره نحوه برخورد مسیحیان با آیات قرآن کریم است و در آن رفتارمسیحیان با قرآن از دیدگاه قرآن کریم و نیز تاریخ اسلام بررسی شده است.

 اسلوب تأکید با حروف در زبان عربی با شواهد قرآنی

نویسنده : جلال مرامی

سال : 1378

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : مباحث این رساله به این شرح است : تعریف مسأله ،‌شکل‌گیری ساختارای تأکیدی با پاره‌ای از حروف معانی،‌حروفی که به دلالت مطابقی در تأکید وضع شده‌اند، حروفی که به دلالت تضمنی در تأکید وضع شده‌اند، حروف حصر، تأکید بر تأکید، إنما و أنما،‌ارتباط قرار گرفتن برخی از حروف معانی در شرایط خاص یا تأکید، نقش حروف مقطعه و فواصل آیات با تأکید، بررسی رابطه ساخت و نظام صوتی حروف در ساختمان کلمات با مفاهیم تأکیدی.

 اسرا و معراج در قرآن و حدیث

نویسنده : عبدالحمید جعفری

سال : 1378

استاد : اسعد شیخ الاسلامی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در پایان‌نامه حاضرحرکت شبانه رسول خدا از مکه به بیت‌المقدس و از آنجا به آسمان مورد بررسی قرار گرفته و در شش فصل گزارش شده است: بخش مقدماتی،‌کلیاتی درباره معراج ؛ بخش اول، بررسی جایگاه اسرا و معراج در قران؛ بخش اول ، بررسی جایگاه اسرا و معراج در قرآن؛ بخش دوم،‌بررسی جایگاه اسرا و معراج در حدیث ؛ بخش سوم، دسته‌بندی احادیث، معراجیه از نظر موضوعات ؛ بخش چهارم، بررسی اسرا و معراج در منابع تاریخی؛ بخش پنجم ، بررسی معراج در نظریات متفکران اسلامی.

 

 

 اسرائیلیات و تأثیر آن بر داستانهای انبیاء در تفاسیر قرآن

نویسنده : حمید محمد قاسمی

سال : 1378

استاد : محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : در اصطلاح علما« اسرائیلیات» به افسانه‌هایی گفته می‌شود که از یهودیان و مسیحیان و مانند آنها نقل شده است . در این تحقیق اسرائیلیاتی که در تفاسیر قرآن کریم ذیل قصص انبیا نقل شده، بررسی شده است. مطالب آن به این ترتیب آمده است که پس از مباحثی مقدماتی چون تعریف اسرائیلیات و مصادر اسرائیلیات ، تاریخچه مختصری از اسرائیلیات ذکر شده؛ آنگاه عوامل و زمینه‌هایی که باعث نفوذ اسرائیلیات به تفاسیر گردیده، بیان شده است . مهتمرین و مفصل‌ترین بخش این تحقیق جمع‌آوری و نقد و تحلیل اسرائیلیاتی است که در داستان‌های پیامبران الهی وارد شده است. در این بخش به مقایسه ویژگیهای داستانهای قرآن با ویژگیهای روایات اسرائیلی پرداخته شده است و در خاتمه تأثیرات سوء اسرائیلیات بر فرهنگ اسلامی بیان گردیده است.

 ابتلا و آزمایش انسان در قرآن

نویسنده : رضا حسینی پور

سال : 1378

استاد : محمد تقی قادری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مباحث اصلی تحقیق حاضر در سه بخش آمده است : بخش اول، بررسی مسأله ابتلا و امتحان در قرآن: تفاوت میان امتحانات الهی و امتحانات بشری، آزمایش الهی عمومی و همگانی است، فلسفه ابتلائات و امتحانات الهی، مراتب ابتلا و آزمایش ؛ بخش دوم: اسباب و عوامل ابتلائات و آزمایش‌های الهی ، مشکلات و حوادث ، مال و فتنه‌های آن، اموال و اولاد و وسیله مهم در آزمایش، مواهب مادی، نیکی‌ها و بدی‌ها ، وجود شیطان و القائات او عامل آزمایش است. زینت‌های زمین؛ بخش سوم، آزمایش اولیای الهی حضرت نوح(ع)، آزمایش‌ها و ابتلائات حضرت ابراهیم (ع)،‌ابتلائات و آزمایش‌های یوسف (ع)،‌ابتلای ایوب (ع) به بلاهای گوناگون،‌آزمون بزرگ داود سلیمان(ع).

 آیین عبادی سیاسی نماز جمع و نقش آن در نظام اسلامی از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : علی اصغر شعاعی

سال : 1378

استاد : عبدا... محمد اصفهانی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : در این پژوهش نماز جمعه و نقش آن با تکیه به آیات قرآن و روایات معصومین بررسی شده و مطالب آن در پنج بخش آمده است: بخش اول،‌کلیات: جمعه و جایگاه آن در روایات،‌تاریخچه نماز جمعه ؛ بخش دوم، مروری بر روایات نماز جمعه: اهمیت نماز جمعه،‌عقوبت ترک نماز جمعه؛ بخش سوم، نماز جمعه در قرآن: درباره آیه نهم سوره مبارکه جمعه، در زمینه آیه دهم سوره مبارکه جمعه،‌در خصوص آیه یازده سوره مبارکه جمعه؛ بخش چهارم، بررسی فقهی نماز جمعه: بررسی آرای فقهای اسلام و ادله آنها،‌احکام نماز جمعه؛ بخش پنجم، ابعاد گوناگون نماز جمعه: بعد معنوی و تربیتی نماز جمعه(نماز جمعه ذکر الهی،‌پرورش فضائل و تکامل معنوی انسان)،‌بعد سیاسی اجتماعی نماز جمعه (ایجاد و تحکیم وحدت،‌تأیید و تحکیم نظام حکومتی،‌تأیید هفتگی نظام، افشای منافقان،‌ارتقای رشد سیاسی فرهنگی جامعه،‌نماز جمعه عامل مهم وحدت جهان اسلام،‌نقش نماز جمعه در ایجاد وحدت اسلامی).

 آیات النساء(سیمای زن در قرآن)

نویسنده : فرزانه جباری

سال : 1378

استاد : محمد علی آذرشب

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پژوهش کلیه آیاتی که مربوط به زنان است، به ترتیب مصحف گردآوری شده و از جهات لغوی، صرفی، نحوی و بلاغی شرح گردیده است.

 آهنگ در آیات قرآن کریم

نویسنده : ابوالحسن احمدی هرخت

سال : 1378

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این تحقیق، آهنگ آیات قرآن را در چهار فصل بررسی کرده است: در فصل اول، پیشینه مطالعات زیباشناختی قرآن بازگفته شده است؛ در فصل دوم عنصر آهنگ در ساختار قرآن بررسی شده و از موسیقی حروف و حرکات و واژگان و جمله‌ها و سوره‌ها و پایان‌بندها و جز اینها سخن رفته است؛ در فصل سوم آهنگ باطنی قرآن و جاذبه‌ای که در معانی آیات قرآن است،‌بیان شده است و فصل چهارم به آهنگ پذیری آیات اختصاص دارد و در آن تأکید معصومین (ع) بر خوشخوانی قرآن و نیز نغمه‌های دلپذیر برای قرائت قرآن ذکر شده است.

 آزادی بیان در قرآن

نویسنده : محمد جعفر نجفی

سال : 1378

استاد : عادل نادر عادل

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : مطالب مهم این پایان‌نامه در چهار بخش سامان نگارش یافته است: در بخش اول این موضوعات بررسی شده است: پیشینه تاریخی واژه آزادی، اهمیت آزادی، تفاوت آن با معنای رایج آزادی در این زمان، فلسفه آزادی در ادبیات دینی، انواع آزادی و در بخش دوم این موضوعات سخن رفته است: آزادی بیان در کلام معصومین علیهم السلام همراه ذکر نمونه سؤالهایی که از آنها شده است، تفسیر چند آیه در زمینه آزادی، نفی استبداد دینی؛ بخش سوم درباره قلمرو آزادی بیان است و در آن از این موضوعات بحث شده است: حرمت آزادی تا کجاست؟ آیا آزادی بیان ضرورت دارد؟ حدد آزادی و خط قرمز در آزادی بیان: در بخش چهارم در ذیل عناوین حقوق متقابل فرماندهان و فرمانده کل و نشست عمومی بدون پلیس و پاسدار اجمالی از سیره و سنت حضرت علی (ع) در مواجهه با افراد مختلف بیان شده و فرموده‌هایی را از آن حضرت نقل گردیده است.

 آزادی از دیدگاه قرآن

نویسنده : روح‌ا... دامن پاک جامی

سال : 1378

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در پژوهش حاضر آزادی از منظر قرآن کریم در چهار فصل بررسی شده است: در فصل اول، کلیاتی درباره آزادی نظیر معنای آزادی و ارتباط آزادی با فطرت و قانون و تقوا آمده است؛ در فصل دوم از آزادی با فطرت و قانون و تقوا آمده است؛ در فصل دوم از آزادی تفکر و در فصل سوم از آزادی عقیده بحث شده است و فصل چهارم درباره آزادی قلم و بیان است.

 آرامش و فشار روانی در قرآن

نویسنده : سید اسحاق حسینی کوهساری

سال : 1378

استاد : سید محمد غروری

دانشگاه : موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : فشار روانی یکی از روایج‌ترین بیماری‌های عصر حاضر است که از رهگذر آن، خسارت‌های اجتماعی و اقتصادی بسیاری دامنگیر بشریت شده است. از سوی دیگر، قرآن نسخه شفابخشی است که می‌تواند بسیاری از الام بشری را التیام بخشد . بررسی آرامش و فشار روانی از منظر قرآن، موضوع این پایان‌نامه است و مطالب آن در دو بخش تدوین شده است: بخش نخست، درباره فشار روانی از نگاه روان‌شناسی است و این مباحث را در بردارد: نشانه‌ها ، آثار مثبت و منفی، عوامل و راه‌کارهای مقابله با فشار روانی، تناسب نیاز انسان به امنیت با انگیزه امنیت‌جویی، انواع انگیزه‌ها و نیازهای انسان و بخش دوم، به بررسی موضوع از نگاه قرآن کریم اختصاص دارد و در آن دیدگاه قرآن درباره عناوین و مقولات مذکور بیان شده است.

 قانونگرایی در قران و حدیث

نویسنده : ترابی نوره‌زاد

سال : 1378

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مطالب اصلی این پایان‌نامه در چهار بخش آمده است: بخش اول (فواید قانونگرایی): ضمانت حیات و بقای جامعه، توسعه و ترقی جامعه، سعادت و بهروزی، عدالت اجتماعی؛ بخش دوم(مضرات قانون‌گریزی): یأس و سستی افراد منظبط، ایجاد زمینه گسترش قانون‌شکنی و از بین رفتن حیات انسانهای ضعیف؛بخش سوم 0علل عدم پایبندی به قانون): عوامل مربوط به مردم: بخش چهارم (راههای نهادینه کردن قانون): راههای حکومتی مثل نظارت، آموزش و حمایت قانونی از اقشار ضعیف و قوه قهریه، و راههای مردمی مانند نظارت همگانی و تعاون و همکاری.

 اشتغال زن از منظر قرآن و حدیث

نویسنده : مهین روزبهانی

سال : 1378

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : مباحث اصلی پایان ‌نامه حاضر در شش بخش تدوین شده‌اند : بخش اول (جواز اشتغال زنان 9): تساوی زنان و مردان در گوهر انسانی، حق مالکیت زنان و اطلاق سفارش به کار برای مردان و زنان ؛ بخش دوم (ضرورت اشتغال زنان ) : نیازمندیهای خاص زنان، تناسب برخی از کارها با روحیات زنان و امرار معاش خانواده‌های بی‌سرپرست؛ بخش سوم (اشتغال زنان و وظایف خانوادگی ): اشتغال زنان و وظایف شوهرداری و اشتغال زنان و وظایف فرزند؛ بخش چهارم (اشتغال زنان و محیط کار) : آداب حضور زنان در محل کار،‌مشاغل مناسب با تواناییها و روحیات زنان، مشاغل نامناسب با تواناییها و روحیات زنان ؛ بخش پنجم (فواید اشتغال زنان) : تهذیب اخلاق زنان و بکارگیری نیمی از نیروی کار جامعه : بخش ششم (آفات اشتغال زنان و راههای رفع آنها): فساد اخلاقی و پرده‌دری، و خستگی و کاهش قدرت انجام وظایف خانه.

 پژوهشی پیرامون بیت‌المال در متون اسلامی

نویسنده : صادق برهانی

سال : 1377

استاد : دکتر محمدکاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : موضوع این پایان‌نامه «پژوهشی پیرامون بیت‌المال در متون اسلامی» است که این پایان‌نامه در پنج فصل گنجانده شده است،‌فصل اول پیرامون تعریف لغوی و اصطلاحی بیت‌المال و تاریخچه بیت‌المال است، فصل دوم درباره منابع و درآمد بیت‌المال «خمس،‌زکات، خراج،‌جزیه، فیء ، انفال» ومصارف آنهاست، فصل سوم به عملکرد حضرت رسول‌اکرم(ص) در خصوص اموال عمومی پرداخته شده است و در این فصل احادیثی آورده شده است که بیانگر اهمیت اموال عمومی است فصل چهارم در زمینه عملکرد خلفا سه‌گانه در مورد اموال عمومی است و در آن به بررسی نظام طبقاتی عمر و بذل و بخششهای عثمان پرداخته شده است. در فصل پنجم عملکرد حضرت علی(ع) در خصوص اموال عمومی و سختگیریها و تلاشها ایشان دربازگرداندن مردم به سیره حضرت رسول اکرم(ص) بررسی شده است.

 تضمین‌های‌قرآن در شعر فارسی از قرن ششم تا نهم

نویسنده : علی عبدی

سال : 1377

استاد : محمد رضا سنگری

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی دزفول

موضوع : پایان نامه مشتمل بر سه بخش است . هر بخش چند فصل دارد و مجموعاً 260 صفحه است . بخش اول مباحث مقدماتی را دربر دارد که عبارتنداز 1ـ بیان اهمیت قرآن در ابعاد مختلف .2ـ طرح تحقیق . 3ـ‌ تأویل در لغت و اصطلاح . 4ـ مسئله تأویل و حقیقت ،‌مجاز 5ـ تفاوت میان تأویل و تفسیر و بعض واژه‌های مشابه . 6ـ تأویل در استعمال قرآن. لازم بذکر است که تأویل 17 بار در قرآن تکرار شده و در سه موضوع مشخص، تأویل قرآن، تأویل عمل،‌تأویل رؤیا، بکار رفته است . بخش دوم: محور اصلی رساله را تشکیل می‌دهد. در رابطه با « تأویل قرآن» که در هفت فصل بحث شده که در سه محور پژوهش انجام گرفته،‌1ـ منظور از «تأویل قرآن» که در بعض آیات تصریح شده چیست؟ 2ـ آیا در قرآن تأویل مصطلح، برگرداندن کلام به معنی خلاف ظاهرش، جایز است؟ 3ـ کسی جز خدا به تأویل قرآن علم دارد؟ مسائل مورد بحث در بخش سوم رساله.1ـ تأویل و تفویض در اسماء و صفات خدا، در چهارچوب معارف قرآن و سنت و با تزکیه نفس می‌توان از میان تأویل و تفویض راه شناخت اسماء‌و صفات خدا را پیدا کرد. 2 و 3 ـ تأویل عمل انسان و تأویل رؤیا: انسان هر چه در این دنیا انجام دهد آنرا در قیامت خواهد دید مانند رویاهای صادقه،‌و همانطور که تأویل رؤیا را باید از افراد قابل اعتماد پرسید تأویل اعمال انسان را انبیاء و اولیا می‌دانند. 4ـ تأویل عهدین بمعنی تفسیر رمزگونه و بررسی بعضی از دیدگاهها در قرون وسطی و قرون متأخر در مورد کتاب مقدس انجام گرفته .

 وحی از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : محمد علی تیمارچی

سال : 1377

استاد : محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : در این پایان‌نامه وحی از دیدگاه قرآن در سه بخش با این مباحث مورد بررسی قرار گرفته است: بخش اول،‌کلیات؛ بخش دوم،‌ وحی،‌طبیعت و انسان؛ بخش سوم، وحی و قرآن: انواع وحی، کیفیت وحی، ایمان به پیامبر (ص) پیش از بعثت، چگونگی کلام و قول خداوند،‌پذیرش پیامبر اکرم(ص) از وحی، وحی مشافهه، شتاب‌زندگی پیامبر اکرم(ص) به هنگام تلقی وحی، نزول دفعی و نزول تدریجی قرآن، عدم دخالت پیامبر(ص) در وحی قرآن،‌عصمت پیامبر اکرم(ص) ، اعتماد و اطمینان پیامبر اکرم(ص) بر رسالت خود.

 سنت‌های جاهلی در قرآن و روش مواجه‌ی قرآن با آنها

نویسنده : مرضیه قنبری

سال : 1377

استاد : سید مرتضی آیت الله زاده‌ی شیرازی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : تحقیق حاضر در ده فصل با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است : فصل اول،‌معنای لغوی و اصطلاحی سنت و جاهلیت؛ فصل دوم،‌ زندگی اجتماعی اعراب جاهلیت؛ فصل سوم،ادیان و مذاهب عصر جاهلی:‌بت‌پرستی اعراب، قرآن و بت‌پرستی، فرشته پرستی ، ملائکه از دیدگاه قرآن ، عبادت جن، پرستش اجرام سماوی؛ فصل چهارم،‌اصول اعتقادی اسلام از دیدگاه جاهلیان: اعتقاد آمیخته با شرک به الله، روش برخورد اسلام با شرکت و بت‌پرستی، روش قرآن در رهبری به سوی خالق، احتجاج قرآن بر ضد تثلیث ، پاسخ قرآن به منکرین معاد، جواب قرآن به شبهات منکرین معاد؛ فصل پنجم، شعائر دینی در حج (وقوف در مزدلفه به جای عرف)، لباس احرام (طواف برهنه) ؛ فصل ششم، خرافات و موهومات جاهلیان: طیره، کهانت، استقسام به ازلام؛ فصل هفتم، اسلام و تشکلات قبیله‌ای : نظام قبایل،‌ مواجهه‌ی اسلام با جنگ و خون‌ریزی، شرب خمر، قمار، زنا، حرمت زنا، نکوهش تفاخر به انساب در قرآن؛ فصل هشتم، اسلام و نظام خانواده درعصر جاهلیت: محارم از دیدگاه جاهلیت و اسلام؛ فصل نهم ،‌ارزش‌های اجتماعی خانواده در عصر جاهلیت؛ فصل دهم،‌راه‌های کسب معیشت در جاهلیت و نظر اسلام: ربا، تحریم رباخواری ، حمی از نظر اسلام، تحریم رشوه.

 دیدگاه‌های علامه طباطبائی (ره) در علم اسباب نزول

نویسنده : صغری خیرجوی لاتی

سال : 1377

استاد : محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : در این تحقیق دیدگاه‌های علامه طباطبایی (ره) در علم اسباب نزول در دو فصل به طور تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته است : در فصل اول،‌میان آرای علامه طباطبایی و نظریات واحدی و سیوطی در زمینه اسباب نزول تمام قرآن کریم مقایسه شده است. در فصل دوم، آرای علامه طباطبایی با نظریات واحدی و سیوطی از آغاز قرآن کریم تا پایان سوره‌ی نسا در خصوص اسباب نزول تطبیق شده و شمار آیات تطبیق شده، بیش از 170 آیه است.

 حقوق والدین در قرآن و حدیث و متون أدبی

نویسنده : آناهیتا ذاکری

سال : 1377

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پژوهش دارای سه فصل است . در فصل اول،‌با استفاده از تفاسیر المیزان، کشف‌الاسرار و عدة الابرار ،‌روض الجنان و روح‌الجنان و نمونه به شرح و توضیح چهارده‌آیه از آیات قرآنی در زمینه‌ی حقوق والدین پرداخته است. در فصل دوم که مربوط به حقوق والدین در روایات است،‌شامل این موضوعات است: حقوق والدین، احسان چیست؟ عقوق چیست؟ در فصل سوم، نظم و نثرهایی از اخلاق ناصری ،‌قابوسنامه و احیاء العلوم و تذکرة‌الاولیاء و اشعاری از شاعران مختلف درباره‌ی حقوق والدین آورده شده است.

 حقوق فرزند از نظر قرآن و سنت

نویسنده : فریبا لباف

سال : 1377

استاد : علی قائمی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پژوهش در یازده بخش با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است: بخش اول، مفهوم حق: حق در لغت،‌ریشه و مبنای حق،‌کودک و حقوق مدنی او؛ بخش دوم ،‌حقوق قبل از ولادت: انگیزه در ازدواج ،‌انتخاب همسر و تصمیم برای داشتن فرزند،‌مواظبت از جنین؛ بخش سوم، حقوق دوران نوزادی : خواندن اذان و اقامه،‌نامه‌گذاری، تراشیدن موی سر، ممنوعیت آزار رسانی به نوزاد؛ بخش چهارم، حقوق زیستی: شیر مادر و تأثیر آن، غذا،‌پوشاک،‌بهداشت ، بازی‌؛ بخش پنجم، حقوق عاطفی:‌محبت،‌احترام،‌تقدیر و تحسین؛ بخش ششم، حقوق تربیتی: تربیت ،‌آموزش ، تربیت متناسب با زمان،‌ابزارهای تربیت؛ بخش هفتم ،‌حقوق اخلاقی : عدالت،‌عمل به وعده، نصیحت به فرزند، مشورت؛ بخش هشتم، حقوق روانی: نیاز به تفکر و تعقل، نیاز به کنجکاوی، نیاز محیط و مسئولیت والدین،‌اعتراف به نسب، حضانت؛ بخش دهم،‌حقوق فطری و معنوی :‌پرورش فطرت خداپرستی و آموزش دین، آزادی و مراقبت ، رشد و کمال؛ بخش یازدهم،‌حقوق مالی و اقتصادی : تأمین نیازها، تربیت اقتصادی، آینده‌نگری والدین در وصیت.

 حق و تکلیف در قرآن و سنت

نویسنده : اشرف السادات موسوی

سال : 1377

استاد : علی قائمی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : تحقیق حاضر شامل دوازده بخش به این شرح است: بخش اول،‌مدخل : مفهوم حق، معنای تکلیف ،‌بررسی حق و تکلیف ؛ بخش دوم،‌ ضرورت و اهمیت:‌فواید حق و تکلیف؛ بخش سوم، حق و تکلیف در اسلام: حق در قرآن و سنت ،‌تکلیف در قرآن و سنت ؛ بخش چهارم،‌حق خدا نسبت به انسان: حق اطاعت،‌حق عبادت،‌حق تسلیم؛ بخش پنجم ،‌حق وتکلیف در خانواده :‌حقوق زوجین، فرزندان ، والدین؛ بخش ششم، حق و تکلیف در جامعه:‌حق و تکلیف با مسلمین و اهل کتاب؛ بخش هفتم، حق و تکلیف با گروه‌های اسلامی: همسایه ،‌فقرا ، مساکین، ایتام؛ بخش هشتم، حق و تکلیف در جنبه‌ی اقتصادی: حقوق کارگر،‌کارفرما ،‌حق در خصوص کار؛ بخش نهم،‌حق و تکلیف در مصرف: حق مصرف، حق در زمینه‌ی انفاق،‌حق در مورد خدمات ؛ بخش دهم،‌حق در حکومت : حق قانون‌گزار ، حق رهبر، حق مجریان؛ بخش یازدهم،‌حقوق مردم در برابر حکومت :‌دستگاه حکومت ،‌یکدیگر، در جنگ و جهاد ؛ بخش دوازدهم ،‌جمع‌بندی ،‌پیشنهاد.

 حق شفعه در کتاب فقه القرآن قطب‌الدین راوندی

نویسنده : سودابه حیدری نژاد

سال : 1377

استاد : رضا سیفی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه ، مبحث حق شفعه در کتاب فقه‌القرآن قطب‌الدین راوندی ترجمه و تحقیق شده و مباحث عمده‌ی آن به این شرح است: معنای لغوی و اصطلاحی شفعه، شفعه و تبعات آن،‌مشاع بودن عین مشارکت، محدود بودن شرکا، فوریت حق شفعه، موضوع شفعه از نظر علما.

 حسد در قرآن

نویسنده : مهناز وصله

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : موضوعات مورد بحث در این پایان‌نامه به این شرح است : معنای حسد،فرق آن با غیرت و نصیحت ، فرق حسد با غبطه ، رقابت واجب،‌حسد مستحب و مباح، غبطه مباح یا مستحب، اسباب غبطه، مراتب غبطه، مراتب حسد، حدیثی از امام جعفر صادق(ع) در مورد ریشه‌ی حسد، مفاسد و آثار سوء حسد (زوال ایمان، زوال حسنات قلبی و بدنی، عمل نیک شخص حسود به صورتش می‌خورد ، عبادت بی‌روح) ، حسادت ابلیس و بنی‌امیه، حسود مورد خشم خداست، حسد آفت دین است، حسود فشار قبر دارد، حسد انسان را از راه راست منحرف می‌کند و به انجام کارهای بد و گناه می‌کشاند، حسود می‌خواهد بر قدر غلبه کند، حسود با خودش دشمن است، حسادت در چند مورد جایز است، حسد با عصمت پیغمبران نمی‌سازد، درمان عمومی حسادت، درمان علمی حسادت، خداوند از آدم حسود انتقام می‌گیرد، حسود همیشه تنهاست، حسود پیشرفت نمی‌کند، اظهار حسد حرام است، دلیل برحرمت حسد ، رقابت غیراز حسادت است.

 حروف مقطعه در فواتح سور

نویسنده : بهناز کوشکی

سال : 1377

استاد : یدالله نصیریان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : در این پایان‌نامه حروف مقطعه‌ی آغاز سوره‌های قرآن در روایات ائمه‌ی معصومین (ع) و دیدگاه‌های مفسران و دانشمندان علوم قرآنی بررسی شده است. سوره‌های دارای حروف مقطعه و حروف آغاز آنها که در این پژوهش بررسی شده‌اند، به این قرار است: سوره‌های شروع شده با « الم» ، سورره‌ی رعد،‌ سوره‌های آغاز شده با « الر»، سوره‌ی مریم، سوره‌ی «طه»، سوره‌های آغاز شده با «طسم» و « طس»، سوره‌ی «یس»، سوره‌های شروع شده با «حم» و « حم عشق» ، سوره‌های «ص» ، « ق» و قلم.

 حسد در قرآن

نویسنده : مهناز وصله

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : موضوعات مورد بحث در این پایان‌نامه به این شرح است : معنای حسد،فرق آن با غیرت و نصیحت ، فرق حسد با غبطه ، رقابت واجب،‌حسد مستحب و مباح، غبطه مباح یا مستحب، اسباب غبطه، مراتب غبطه، مراتب حسد، حدیثی از امام جعفر صادق(ع) در مورد ریشه‌ی حسد، مفاسد و آثار سوء حسد (زوال ایمان، زوال حسنات قلبی و بدنی، عمل نیک شخص حسود به صورتش می‌خورد ، عبادت بی‌روح) ، حسادت ابلیس و بنی‌امیه، حسود مورد خشم خداست، حسد آفت دین است، حسود فشار قبر دارد، حسد انسان را از راه راست منحرف می‌کند و به انجام کارهای بد و گناه می‌کشاند، حسود می‌خواهد بر قدر غلبه کند، حسود با خودش دشمن است، حسادت در چند مورد جایز است، حسد با عصمت پیغمبران نمی‌سازد، درمان عمومی حسادت، درمان علمی حسادت، خداوند از آدم حسود انتقام می‌گیرد، حسود همیشه تنهاست، حسود پیشرفت نمی‌کند، اظهار حسد حرام است، دلیل برحرمت حسد ، رقابت غیراز حسادت است.

 حروف مقطعه در فواتح سور

نویسنده : بهناز کوشکی

سال : 1377

استاد : یدالله نصیریان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : در این پایان‌نامه حروف مقطعه‌ی آغاز سوره‌های قرآن در روایات ائمه‌ی معصومین (ع) و دیدگاه‌های مفسران و دانشمندان علوم قرآنی بررسی شده است. سوره‌های دارای حروف مقطعه و حروف آغاز آنها که در این پژوهش بررسی شده‌اند، به این قرار است: سوره‌های شروع شده با « الم» ، سورره‌ی رعد،‌ سوره‌های آغاز شده با « الر»، سوره‌ی مریم، سوره‌ی «طه»، سوره‌های آغاز شده با «طسم» و « طس»، سوره‌ی «یس»، سوره‌های شروع شده با «حم» و « حم عشق» ، سوره‌های «ص» ، « ق» و قلم.

 تطبیق نظریه‌ی ملاصدرا و فیض کاشانی در مورد خدا در قرآن

نویسنده : مریم سمایی

سال : 1377

استاد : علی حجتی کرمانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این تحقیق از شش فصل بااین عنوان‌ها تشکیل یافته است: فصل اول، شرح احوال و آثار ملاصدرا و ملامحسن فیض کاشانی؛ فصل دوم،‌دلایل اثبات وجود باری تعالی: ادله‌ی ملاصدرا (برهان صدیقین، معرف نفس ، ...)، ادله‌ی ملاصدرا(برهان صدیقین،‌معرفت نفس، ...)،‌ادله‌ی فیض کاشانی ؛ فصل سوم،‌عینیت ذات و صفات و اقسام صفات؛ فصل چهارم، صفات حق تعالی؛ فصل پنجم ، اسمای الهی؛ فصل ششم، ارتباط خدا و جهان .

 تربیت الگویی زنان در قرآن

نویسنده : هادی حسین‌خانی

سال : 1377

استاد : خسرو باقری

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : پژوهش حاضر مشتمل بر پنج فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول، کلیات تحقیق: موضوع تحقیق ،‌مفاهیم ، تربیت، الگو، قلمرو و تحقیق ، هدف تحقیق ،‌شیوه‌ی انجام کار، سئوال‌ها و فرضیه‌های تحقیق، پیشینه‌ی تحقیق، ضرورت تحقیق؛ فصل دوم،‌تربیت اعتقادی و عبادی بانوان به شیوه‌ی الگویی : تربتی اعتقادی بانوان به شیوه‌ی الگویی، ویژگی‌های الگویی در قلمرو محتوای تربیت اعتقادی بانوان(توحید در عبادت، حالت تسلیم در برابر دستورات الهی، اتکال به خدا، اعتقاد به وحی انبیا)، تربیت عبادی بانوان به شیوه‌ی الگویی (عبادت و ویژگی‌های آن،‌خلوص در عبادت، جدیت در عبادت،‌دعا و ویژگی‌های آن)؛ فصل سوم،‌تربیت اخلاقی بانوان و پرورش فرزند به شیوه‌ی الگویی: تربیت اخلاقی (گناه و آثار و تبعات آن،‌خطا و لغزش ظلم به نفس است، گناه زمینه‌ی رسوایی) ، عفاف(عفاف در براقرار ساختن روابط جنسی و آثار آن، فلاح نتیجه‌ی عفاف. عفاف زمینه‌ی کرامت ، عفاف در معاشرت با نامحرم، پرهیز از انتساب امور نادرست به مردم، تهمت حیله و گناهی بزرگ، حسن ظن به مؤمن ،‌منع شایعه پراکنی)، پرورش فرزند (پرورش جسمی کودک، تمهید مقدمات لازم برای تولد فرزند سالم، دعا ،‌نذر، تغذیه‌ی مناسب مادر، وظایف مادران پس از زایمان، حفاظت و مراقبت از فرزند، تربیت معنوی کودک، دقت در گزینش مربی شایسته برای فرزند)؛ فصل چهارم، تربیت الگویی بانوان در ابعاد اجتماعی: الگو در روابط اجتماعی (تربیت خانوادگی، ویژگی‌های همسر شایسته، تربیت در زمینه‌ی مشارکت اجتماعی)، الگو در تربیت اقتصادی (عفاف در فعالیت‌های اقتصادی، رعایت حلال و حرام، هوشمندی اقتصادی، برنامه‌ریزی و مدیریت اقتصادی)، الگو در تربیت سیاسی (اصل مشارکت سیاسی بانوان،‌مشارکت عملی در امور سیاسی، درایت سیاسی)؛ فصل پنجم،‌نتیجه‌گیری و پیشنهادها.

 تأثیر محیط بر تربیت از نظر قرآن

نویسنده : مهین پاکت‌چی

سال : 1377

استاد : منصور پهلوان و حجتی کرمانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر چهارده فصل با این موضوعات است: فصل اول،وراثت ، تربیت، محیط: دیدگاه اسلامی درباره‌ی وراثت و تربیت، محیط از نظر لغوی، اقسام محیط؛ فصل دوم، کلیاتی درباره‌ی تربیت: واژه‌ی تربیت از نظر لغوی، موضوع تربیت، عوامل مؤثر در تربیت، ویژگی‌های نظام تربیتی اسلام، خصوصیات تربیت الهی، اهداف تربیتی در اسلام، اسلام و تربیت پذیری انسان؛ فصل سوم، تأثیر وراثت ، تربیت و محیط در یکدیگر غلبه‌ی تربیت بر وراثت ، نظریات درباره‌ی سهم وراثت و تربیت و محیط، محیط زندگی و تأثیرات آن؛ فصل چهارم،‌محیط قبل از ولادت: آفرینش انسان در قرآن، تأثیر و اهمیت محیط قبل از تولد ، تأثیر حالات مادر در جنین؛ فصل پنجم ، تأثیر خانواده در تربیت: خانواده از نظر متفکران اسلامی، علت بنیادی بودن نقش خانواده، انواع محیط خانوداگی؛ فصل ششم، تأثیر رفاقت و معاشرت در تربیت: دوست‌یابی از دیدگاه قرآن؛ فصل هفتم، تأثیر مدرسه و معلم در تربیت؛ فصل هشتم، تأثیر مذهب در تربیت: روش‌های تربیتی دین و مذهب؛ فصل نهم، نقش وسائل ارتباط جمعی در تربیت: اثر تمثیلات تعلیمی و مذهبی، نمایش داستان‌ای قرآن برای کوچک‌ترین و بزرگ‌تران؛ فصل دهم،‌نقش اقتصاد در ساختار تربیتی جوامع: مفاسد اجتماعی، مسئله‌ی فقر و تنگدستی،‌عوامل تعدیل ثروت اقتصادی، جرم‌های اقتصادی اجتماعی ؛ فصل یازدهم ، نقش حکومت در ساختار تربیتی جوامع: شکل حکومت اسلامی، اوصاف رهبر شایسته؛ فصل دوازدهم ،‌تأثیر جامعه بر تربیت : تأثیر امر به معروف و نهی از منکر در تربیت، آیات مربوط به امر به معروف و نهی از منکر، روایات مربوط به امر به معروف و نهی از منکر؛ فصل سیزدهم ، نقش فرهنگ و آداب و رسوم در تربیت: تأثیر عوامل فرهنگی در رشد و تربیت، نقش عظیم پیامبران در سازندگی تاریخ، نقش هجرت، فرهنگ اسلامی؛ فصل چهاردهم، تأثیر اراده بر تربیت: آزادی انسان، عامل اراده،‌انسان مسئول.

 پژوهشی درباره‌ی برخی از واژگان قرآنی ذکر نشده در مفردات راغب

نویسنده : زهرا جلیلی خودلان

سال : 1377

استاد : سید مرتضی آیت الله زاده‌ شیرازی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان‌نامه دو فصل به نگارش درآمده است: در فصل اول، با عنوان مفردات و غریب‌القرآن ، این موضوعات مورد بحث قرار گرفته است: معنای لغوی واژه‌ای غریب و مفرد، معنای غریب در اصطلاح علوم قرآنی، موضوع علم مفردات و غریب القرآن ، تاریخچه‌ای مفردات و غریب القرآن، استدلال به اشعار عرب در توضیح و تفسیر واژگان غریب القرآن ،‌خلاصه‌ای از زندگانی راغب اصفهانی، فهرست لغات ذکر نشده در مفردات راغب، در فصل دوم، با نام بررسی واژه‌ها ، این واژگان بررسی شده است: قدح ، قرش، قلع، کب، کدح، کسد،‌کنس، کهل، کوکب، لجأ، لحی،‌لذَّ، لقط، لیس، محبس، مغض، ماروت، مری، مزق. در هر مورد نخست ، معنای لغوی واژه‌ها، سپس کاربرد آنها در قرآن و حدیث بررسی شده است.

 بررسی خسران از نظر قرآن و حدیث

نویسنده : رفعت پورشمسی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : پژوهش حاضر مشمتل بر شش بخش با این عنوان‌هاست: بخش اول، خسران : معنای لغوی و اصطلاحی خسران، خسران در قرآن، معانی مختلف واژه‌ی خسران در قرآن؛ بخش دوم، انواع خسران: خسران دنیوی، خسران آخرتی، خسران دنیا و آخرت، خسران حقیقی ، خاسرترین افراد؛ بخش سوم،‌موضوعات زیان‌کاری: انسان و زیان‌کاری، اسلام و زیان‌کاری،‌خسران و زیان غیرمسلمان در آخرت ، خسارت اهل کتاب با کفر آگاهانه به پیغمبر اسلام(ص)، قرآن نسبت به ستمگران خسارت و زیان است؛ بخش چهارم، موارد زیان کاری: زیان‌کاری : زیان‌کاری مرتدان، خسران مشرکان ، زیان‌کاری مکذبان، زیان‌کاری کافران،‌زیان‌کاری قاتل، زیان‌کاری جسارت(جسارت به والدین صالح)؛ بخش پنجم ،‌عوامل خسران: اضلال الهی خسارتی جبران‌ناپذیر، غفلت از معارف قرآن عامل خسارت و حسرت آخرت، زیان‌کاری شکنندگان عهد خدا، کفر و شرک و تکذیب آیات الهی، خسارت حزب شیطان، خسارت نافرمانی خدا، بی‌توجهی به اثر اعمال، دلبستگی و سرگرمی به امور دنیا باعث خسران؛ بخش ششم، طرق پیش‌گیری و نجات از خسران: برنامه‌ی چهار ماده‌ای قرآن برای نجات از خسران عظیم(اشاره به سوره‌ی عصر): ایمان، عمل صالح، تواصی به حق ، تواصی به صبر)، آمرزش و رحمت الهی راه نجات از خسران.

 بررسی اوج ایثار در تفسیر سوره‌ی « هل اتی»

نویسنده : حلیمه برومند

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : تحقیق حاضر در پنج فصل با این موضوعات تدوین و تنظیم یافته است: فصل اول، ایثار: معانی ایثار، مسائل مربوط به ایثار، فضیلت انفاق و ایثار در احادیث و روایات،‌آیات ایثار، فصل دوم، نمونه‌هایی از ایثار ائمه و بزرگان دین: علی(ع) نمونه‌ی بارز ایثار و انفاق، منظور از «وَمِنَ النّاس» در آیه کیست؟ علی(ع) ولی خداوند و بخشنده‌ی در حال رکوع و حزب‌الله است؛ فصل سوم، شأن نزول آیه در مقام اثبات امامت علی(ع) و نفی از دیگران، ایثار سایر ائمه(ع)، ایثار در عصر حاضر؛ فصل چهارم،‌بررسی اوج ایثار در تفسیر سوره‌ی«دهر»: نظری به سوره‌ی مبارکه، عدد آیات آن، نام‌های سوره‌ی مبارکه و وجه تسمیه‌ی آن،‌سوره‌ی مبارکه مکی است یا مدنی،‌آیه در شأن اهل بیت پیامبر(ص) است، نزول سوره‌ی « هل اتی» در شأن اهل بیت(ع) بر طبق روایات مختلف دیگر، فضیلت اطعام طعام؛ فصل پنجم،‌تفسیر آیات سوره‌ی هل اتی .

 

 بررسی آیات ولایت در سوره ی مائده

نویسنده : نسرین توکلی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر مشتمل بر دو بخش با این مباحث است : بخش اول، بررسی ولایت از جنبه‌های مختلف: بررسی واژه‌ی ولایت از نظر لغت و اصطلاح، انواع ولایت (تکوینی و تشریعی) ، نفی ولایت عرضی و طولی، ولایت منفی، قطع ولایت‌های باطل، نصوصی از پیامبر اکرم(ص) در خصوص ولایت علی (ع)؛ بخش دوم،‌بررسی ولایت در سوره‌ی مائده: بررسی آیه‌ی « الیوم اکملت لکم»، زمان و سبب نزول آیه‌ی « الیوم اکملت»، مفهوم و منظور از «الیوم» در آیه، بررسی آیه‌ی « انما ولیکم الله»، زمان و سبب نزول آیه‌ی « انما ولیکم الله»، منظور و مفهوم « ولی» در آیه‌ی ولایت، مفرد بودن لفظ «ولی» در آیه‌ی « انما ولیکم الله»، اطلاق لفظ جمع بر مفرد« الذین آمنوا ...»، بررسی رکوع در آیه‌ی « انما ولیکم الله»، بررسی آیه‌ی « یا ایها الرسول»، واقعه‌ی غدیر و نزول آیه در خصوص آن، حدیث غدیر و اعتراف علما به واقعه‌ی غدیر.

 بدعت از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : ربابه ناظمی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر شامل ده فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول، بدعت در لغت و اصطلاح شرعی؛ فصل دوم، سنت: معنای لغوی و اصطلاحی ، اهمیت سنت از نظر رسول اکرم(ص) ، قرآن و سنت مکمل یکدیگرند، سنت در مقابل بدعت؛ فصل سوم،‌اقسام بدعت و دلائل رد آن: نظر عزالدین عبدالسلام و دلیل بر رد آن، نظر نووی و دلیلی بر رد آن، نظری لطیف از شهید اول د رمورد محدثات ؛ فصل چهارم، تشیع و منشأ آن: تهمت زدن به تشیع با بدعت‌گذازی ، محب اهل بیت به نص قرآن ، تحلیل و نقدی به حدیث بر حدیث فرقه‌ی ناجیه، آیا تشیع بعد از وفات رسول خدا(ص) حادث شده است؟؛ فصل پنجم، دواعی بدعت: نادانی و تسامح در کارهای دینی، نگاه‌های غیر محققانه در دین، سؤال‌هایی از دانشمندان در زمینه‌ی با معضلات مختلف، پیروی از هواهای نفسانی ؛ فصل ششم، بدعت‌های پیش از اسلام بر اساس قرآن؛ بدعت‌های جاهلانه و مالی مشرکان، بدعت‌های جاهلی به عنوان دین، زنده به گور کردن دختران، رهبانیت، بدعتی از نصاری به منظور جلب رضای خدا،فرق زهد و رهبانیت، بدعت‌گذاری بنی‌اسرائیل؛ فصل هفتم، نمونه‌هایی از بدعت‌های بعد از اسلام: نماز تراویح، مواجهه‌ی علی(ع) با آن، نهی عمر از متعه‌ی زنان، بدعتی از بنی‌امیه، دشمنی معاویه با علی (ع)، آیا دشمنی با علی(ع) و ذم او خلاف نص قرآن و سنت نیست؟، فصل هشتم، دلائل بر رد سلفیه در مورد: توسل ، شفاعت، زیارت قبور؛ فصل نهم، واژه‌ی بدعت در نهج‌البلاغ به شرح ابن ابی الحدید: فصل دهم، واژه‌ی بدعت در نهج‌البلاغه به شرح ابن ابی‌الحدید؛ فصل دهم، آثار سوء بدعت و تحریم آن: آثار سوء بدعت و تحریم آن، بدعت در دین، ظلم بزرگ و موجب کیفری شدید، فحشاء‌ بدی، بدعت، زهد بی‌جا و حرام‌خوری راه شیطان.

 ایمان به قرآن

نویسنده : محبوبه بهلولی

سال : 1377

استاد : محمدعلی لسانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پژوهش در چهار بخش موضوع ایمان را در آیات قرآن بررسی کرده است: در بخش اول، از معنا و مفهوم ایمان به قرآن و در بخش دوم، اسماء و صفات قرآن بحث شده است؛ در بخش سوم، به بررسی عوامل ایمان به قرآن و دستاوردهای آن پرداخته شده وب خش چهارم،‌به مطالعه‌ی انگیزه‌های کفر به قرآن و پیامدهای آن اختصاص دارد.

 اوصاف قرآن در قرآن و روایات

نویسنده : محدثه صداقت

سال : 1377

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پایان‌نامه در سه فصل با این موضوعات به نگارش درآمده است: فصل اول، اسامی قرآن: قرآن ، کتاب، تنزیل. فرقان، ذکر، ...؛ فصل دوم، اوصاف قرآن: اوصافی که صفت بودنشان در ظاهر آیه مشهود است (حکیم، مجید، کریم، عزیز، عظیم، شفا، هدی، حق، مبارک،‌نور،‌أحسن‌الحدیث، تذکره،‌ذکری، مبین، مبینات، بینات،‌تبیان،‌موعظه، عربی، رحمت، بصائر، عدل،‌فصل، بشری، عجب، حکمت، صحف،‌مرفوعه،‌مطهره،‌کلام‌ الله،‌علی،‌بیان، وحی، مهیمن،‌بشیر و نذیر، قول)، اوصافی که با توجه به معنا و تفسیرشان مشخص می‌شوند(قرآن تذکر می‌دهد، قرآن و امثال، قرآن بدون انحراف است)؛ فصل سوم،‌کلماتی که اسم یا صفت بودنشان برای قرآن مورد اختلاف است: بلاغ ، احسن القصص، روح، ایمان، امر، علم، نبأ عظیم،‌زبور، الصراط المستقیم.

 انفاق از دیدگاه قرآن

نویسنده : احمد میرزازاده فشکل پشته

سال : 1377

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : پایان‌نامه‌ی حاضر مشتمل بر چهار فصل با این موضوعات است: فصل اول، کلیات: معنای لغوی اتفاق، فلسفه‌ی انفاق ، اهداف انفاق؛ ارزش واهمیت نفاق، وسعت ودامنه‌ی انفاق؛ فصل دوم، انفاق در قرآن: آداب ،انگیزه‌های ونتایج، دلائل، تشویق به انفاق، یکی از ویژگیهای پرهیزگاران، موانع،‌انفاق ریایی و الهی، آفات انفاق؛ فصل سوم، اقسام و مراتب و مصارف انفاق؛ فصل چهارم، آثار انفاق.

 استفهام در قرآن کریم

نویسنده : مصطفی کریمی

سال : 1377

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد قم

موضوع : این پایان‌نامه در سه فصل با این مباحث به نگارش درآمده است: در فصل اول، مقدمه‌ای درباره‌ی کلام و تقسیمات آن، تعریف استفهام و ادوات آن و درفصل دوم، استفهام تولیدی و معنای آن بحث شده است و در فصل سوم، همزه‌ی استفهامی به طور تطبیقی در قرآن کریم بررسی شده است. نگارنده در این فصل سعی کرده است،‌آیاتی از قرآن را که مشتمل بر أدات یا أدوات استفهام است،‌آورده و چنانچه دارای اغراض و اهدافی غیر از استفهام‌اند، بیان کند.

 آزادی و مسؤلیت از نظر قرآن و سنت

نویسنده : فاطمه سادات میرآقاسی

سال : 1377

استاد : علی قائمی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : تحقیق حاضر مشتمل بر ده بخش با این عنوان‌هاست: بخش اول، معنا و مفهوم آزادی و مسئولیت؛ بخش دوم، آزادی انسان: نظر اندیشمندان و علمای اسلام درباره‌ی آزادی انسان، دیدگاه قرآن درباره‌ی آزادی انسان، دیدگاه روایات درباره‌ی آزادی انسان؛ بخش سوم، تعهد انسان: تعهد از نظر اندیشمندان غیراسلامی و علمای اسلام؛ بخش چهارم، مسئولیت انسان: دیدگاه‌ها و ریشه‌های مسئولیت، اسلام و مسئولیت؛ بخش پنجم، در زمینه‌ی مسئولیت: در زمینه‌ی خود، در مورد خدا، در خصوص جامعه و طبیعت؛ بخش ششم، نوع مسئولیت: مسئولیت انسان در رابطه با مسائل سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی؛

 آرای تفسیری ابی‌ابن کعب

نویسنده : خداوردی کریمی نژاد

سال : 1377

استاد : محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این تحقیق در دو بخش تنظیم و تدوین شده است. در بخش اول، شرح حال و زندگانی ابی‌بن کعب آمده و بخش دوم در خصوص متون روایات تفسیری ابی‌بن کعب است و در آن روایات تفسیری ابی‌ابن کعب که ذیل 38 سوره از سوره‌های قرآن آمده، فراهم شده است. در ضمیمه این پایان‌نامه نظر آیت الله خوئی در زمینه‌ی نزول قرآن به هفت حرف بیان شده است.

 آرای اختصاصی علامه طباطبایی در تفسیر المیزان

نویسنده : حسین پهلوانی

سال : 1377

استاد : محمدعلی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این تحقیق شامل سه بخش با این موضوعات است: بخش اول، روش تفسیری علامه طباطبایی در المیزان: جایگاه احادیث در تفسیر المیزان، جایگاه سیاق، جایگاه اقوال صحابه و تابعین، نمونه‌ای از قصص قرآنی در المیزان، ترتیب تفسیر آیات در المیزان، جایگاه آیات الاحکام در المیزان؛ در بخش دوم، متن عربی آرای علامه طباطبایی در ذیل سوره‌های حمد، بقره، آل عمران و نساء و در بخش سوم، ترجمه‌ی فارسی آنها آمده است.

 آداب طلب رزق در قرآن و حدیث

نویسنده : عباس برغانی

سال : 1377

استاد : محمدعلی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پژوهش در دو بخش با این موضوعات تنظیم و تدوین شده است: در بخش اول، کلیاتی درباره‌ی رزق آمده است، مانند: معانی، مصادیق و مصادر رزق، رزاقیت الهی، جایگاه رزق و بهره‌مندی‌های دنیوی، حکمت و مشیت الهی در توزیع و تقسیم رزق، رعایت اعتدال در طلب رزق، مهم‌ترین وظایف انسان در برابر رزق، توصیفات قرآنی رزق، رزق در عالم حیات پس از مرگ؛ در بخش دوم، موانع و اسباب رزق بیان شده است.

 ولایت خاصه در قرآن کریم

نویسنده : محسن سبزواری

سال : 1377

استاد : محمود عبداللهی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این پژوهش آیه تبلیغ را به عنوان یکی از آیات ولایت خاصه به بحث گذاشته و آن را در یک مقدمه و سه فصل بررسی کرده است: در مقدمه از اقسام ولایت چون ولایت نصرت، ولایت محبت، و ولایت دم و مبادی ولایت مانند هدایت،‌خالقیت،‌رازقیت، مالکیت و احیا و اماته بحث کرده است . در فصل نخست، مباحثی مثل سبب، زمان و مکان نزول آیه، استقلال آیه از قبل و بعد، و نزول یکجای آن آمده و نویسنده با استفاده از کتب فریقین بر نزول آیه تبلیغ به هنگام بازگشت رسول خدا از حجة الوداع در غدیر خم برای اعلام ولاییت حضرت علی استدلال کرده است . در فصل دوم،‌اختلاف در قرائت « رسالته‌» و معنا شناسی واژه‌های رسول، تبلیغ،‌رسالت و عصمت آمده و در فصل سوم،‌مفاد آیه تبلیغ و موضوع تبلیغ تبیین شده و اهمیت مأمور به « بلغ » بیان گردیده است.

 وجوه اعجاز قرآن کریم، نقد و بررسی

نویسنده : محمد تقی اخویان تهرانی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : موضوعات این پایان‌نامه به این شرح است: فصل اول، حقایق اعجاز: معجزه و کیفیت آن، زمینه اعجاز برای پیامبران، اعجاز قرآنی و حقایق ثابت آن؛ فصل دوم، وجوه اعجاز: هدایت و ارشاد،‌عوحید و خداشناسی، معاد و قیامت، قانون‌گذاری، تحدی و عدم تحریف قرآن، تأثیرپذیری نفوس از آیات قرآن،‌اعجاز علمی، اخبار از غیب، فصاحت و بلاغت، تناسب آیات و سور، موسیقی قرآن، قصص حکمت‌آمیز، سهولت حفظ، رسم‌الخط پایدار، تکرار آیات.

 نقد و بررسی ملاکهای گزینش قرائات قرآن (اختیار القراءة)

نویسنده : علیرضا مؤذن

سال : 1377

استاد : محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : در سده‌های اولیه تاریخ اسلام، قرائات مختلفی در مورد قرآن کریم از سوی قاریان بوجود آمده است. در این پایان‌نامه منشأ این قرائات شناسایی شده و بر اساس آن قرائات درست از نادرست تمیز داده شده است. عرضه قرائات مزبور از سوی قاریان بر اساس معیارهایی استوار بوده که از آن به مقیاس‌های قرائی نامبردار گردیده است. در این پژوهش پس از تعریف اصطلاحی قرائت، علم قرائت، اختیار القراء و مقیاس قرائی هفت مقیاس مختلف بیان شده از سوی بزرگان این علم،‌نقل شده است که مهمترین آنها مقیاس ابن الجزری است که سه رکن دارد. این سه رکن عبارتند از : صحت سند قرائت، تطابق قرائت با مصاحف عثمانی و تطابق قرائت با قواعد زبان عربی. آنگاه پس از بررسی علل ایجاد قرائات و ارکان ثلاثة یاد شده و میزان کارایی هر رکن و همچنین واقعیات تاریخی، تنها تواتر نقل از پیامبر (ص) ملاک گزینش قرائت صحیح به شمار آمده است. میلیونها مسلمان حافظ صحت نقل و تواتر آنند. در میان قرائات موجود به صحت تطابق روایت حفص از قرائت عاصم با قرائت متواتر مهر تأکید زده شده است؛ هر چند قرائات موجود در زمان ائمه چون قرائات سبعه نیز از سوی آن بزرگواران جواز قرائت را دریافت کرده‌اند.

 نقد و بررسی سندی و دلالی موافقات عمر

نویسنده : مهین کارور

سال : 1377

استاد : محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : در این پژوهش روایاتی بررسی شده است که دلالت دارد، خداوند آیاتی از قرآن را در موافقت با دیدگاه عمر نازل کرده یا برخی از امور را موافق خواست او انجام داده است. این روایات به بیست مورد می‌رسد. این تحقیق مشتمل بر پنج فصل با این عنوان‌هاست : موافقات عمر از نگاه علمای اهل سنت؛ آیات سه گانه عمر؛ موافقات عمر از زبان خودش؛ موافقات عمر از زبان دیگر راویان؛ موافقات غیر قرآنی عمر.

 نقد و بررسی دیدگاههای تفسیری و علوم قرآنی صاحب تفسیر نفحات الرحمان

نویسنده : سید محمود دشتی رحمت‌آبادی

سال : 1377

استاد : محمد تقی دیاری

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : تفسیر نفحات الرحمان متعلق به یکی از علمای شیعه به نام شیخ محمد نهاوندی (1291 ـ 1370 ق) است . مطالب این پایان‌نامه در پنج فصل آمده است: فصل اول به شرح حال مؤلف و معرفی تفسیر او اختصاص دارد؛ در فصل دوم منابع تفسیر به طور عام و منابع نفحات الرحمان به طور خاص معرفی شده است؛ در فصل سوم مقدمه تفسر نفحات الرحمان که مشتمل بر مباحث علوم قرآنی است، گزارش گردیده است؛ فصل چهارم درباره مبانی تفسیری صاحب نفحات الرحمان است و در فصل پنجم شیوه تفسیری او معرفی شده است.

 نقد و بررسی تفسیر قرآن به قرآن و سیر تاریخی آن

نویسنده : حمید رضا حاجی بابایی

سال : 1377

استاد : ابوالقاسم خزعلی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : چکیده سخن در این رساله به این شرح است: آیاتی که قرآن را هادی، مبین، نور و فرقان معرفی می‌نماید و نیز آیاتی که قرآن را کتاب تعقل و تدبر می‌داند و نیز آیاتی که قرآن بوسیله آنها تحدی می‌کند و همین‌طور آیاتی که قرآن را قابل فهم برای مردم می‌شمارد، همگی حاکی از مستغنی بودن قرآن از غیر است و انسانها با تفکرات گوناگون می‌توانند مفاهیم و حقایق قرآن را به قدر عقلشان درک کنند. روش اصیل در تفسیر قرآن همان تفسیر قرآن به قرآن است و چون قرآن مردم را به خاندان عصمت (ع) ارجاع می‌دهد ، رجوع به معصومین (ع) متمم تفسیر قرآن به قرآن است. به علاوه قرآن انسانها را به تعقل وتدبر دعوت نموده است؛ بنابراین در این روش تفسیری از قرآن و سنت و عقل استفاده می‌شود. روش تفسیر قرآن به قرآن در طول تاریخ اسلام از زمان پیامبر اسلام تا عصر حاضر به اشکال مختلف وجود داشته است و صحابه و تابعین و علما و مفسیرین از آن بهره‌مند گردیده‌اند. علامه طباطبایی(ره) در تفسیر خود به بهترین وجه از عهده این مهم بر‌آمده است.

 نفس از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : مینو مقرب

سال : 1377

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه نفس در چهار فصل بررسی شده و مطالب آن به این شرح آمده است: فصل اول، معانی لغوی و اصطلاحی نفس؛ فصل دوم، نفس در قرآن کریم؛ فصل سوم، نفس در روایات معصومین (ع)؛ فصل چهارم، نفس از دیدگاه فلاسفه و عرفا. برخی از مهمترین موضوعات این پایان‌نامه عبارتند از : انواع نفس، اصلاح نفس، عوامل سقوط نفس، موانع رشد نفس، جهاد با نفس، توبه، تجرد نفس.

 نفاق در قرآن

نویسنده : حسین بزرگ زاده

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این تحقیق موضوع نفاق در قرآن طی پنج فصل با این مباحث بررسی و تدوین شده است: فصل اول، زمینه‌های فردی، زمینه‌های اجتماعی؛ فصل دوم،‌ویژگیها و صفات منافقین؛ فصل سوم، راههای شناخت منافقین؛ فصل چهارم، مواضع و شیوه‌های برخورد و عملکرد منافقین، منافقین و غزوات رسول‌الله (ص)؛ فصل پنجم، نحوه برخورد با نفاق و چهره‌های آن.

 مقایسه گرایشهای انسان به خدا در قرآن و عهدین

نویسنده : رحمت‌اله عباسی قوطور

سال : 1377

استاد : نهله غروری نائینی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در تحقیق حاضر گرایشهای فطری انسان به خدا میان آیات قرآن کریم و مندرجات تورات و انجیل مقایسه شده و مطالب آن در چهار فصل با این مباحث تنظیم و تدوین گردیده است: فصل اول ، فطرت انسان از دیدگاه قران کریم؛ فصل دوم، گرایشهای فطری؛ فصل سوم،‌ خداگرایی یهود؛ فصل چهارم، باورهای مسیحیت.

 مفهوم نجات در عهد جدید و قرآن

نویسنده : زهرا فلاح

سال : 1377

استاد : علی مهدی‌زاده

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این تحقیق در دو بخش با این عنوان‌ها به نگارش درآمده است: بخش اول، نجات در عهد جدید: ماهیت نجات،‌پیشینه تاریخی نجات در فرهنگ یهودیت و عهد جدید،‌آیات نجات در اناجیل اربعه، تحلیل آیات نجات در اناجیل اربعه، مفهوم نجات در اعمال و رسائل رسولان و مکاشفه یوحنا؛ بخش دوم،‌نجات در قرآن:‌ماهیت نجات،‌آیات نجات در قرآن، عوامل و موانع رستگاری.

 مفهوم محبت در عهد جدید و قرآن

نویسنده : زاهرا محمدی‌پور ساوجی

سال : 1377

استاد : علی مهدی‌زاده

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر موضوع محبت را به صورت مقایسه‌ای در قرآن و انجیل بررسی کرده و مباحث آن در دو بخش به این ترتیب سامان و نگارش یافته است: بخش اول،‌مفهوم محبت در عهد جدید: ماهیت محبت،‌آیاتمحبت در اناجیل اربعه، تحلیل آیات محبت در اناجیل اربعه، مفهوم محبت در رسائل رسولان؛ بخش دوم، مفهوم محبت در قرآن: ماهیت محبت، محبت و عشق از نظر عرفا، محبت در قرآن.

 

 

 

 معراج رسول اکرم(ص) از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : رسول قائدی

سال : 1377

استاد : غلامرضا افراسیابی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : این پایان‌نامه در هفت فصل تنظیم و تدوین شده است: فصل اول، کلیات و تعاریف: معنی لغوی معراج، معنی لغوی اسراء، معنی اصطلاحی معراج و اسراء،‌تاریخ معراج، تعداد دفعات معراج، مبدأ معراج، وسیله معراج، هدف معراج؛ فصل دوم، معراج در مکاتب و ادیان پیشین: معراج پیامبران: معراج حضرت ابراهیم(ع)، معراج حضرت ادریس(ع)، معراج حضرت موسی (ع)، معراج حضرت عیسی(ع)، معراج حضرت یونس(ع)، معراج در آئین مزدیسنا،‌ معراج از دیدگاه دانته؛ فصل سوم، معراج در ادبیات فارسی: معراج در آثار منظوم و منثور، معراج در ادبیات معاصر؛ فصل چهارم،‌شبهات مطرح شده درباره معراج: شبهات علمی، شبهات کلامی؛ فصل پنجم، تفسیر آیات معراج: آیه اول سوره اسراء، تفسیر آیات سوره نجم؛ فصل ششم، دستاوردهای معراج و عجایب آسمانها: مقام رضا و توکل، محبت الهی و راه رسیدن به آن، اهمیت نماز و درک حضور خداوند، وجوب نماز در معراج، رفع تکلیفهای دشوار از امت اسلام، سرشت بهشت حضرت فاطمه(س)؛ فصل هفتم، ولایت علی(ع) در معراج: معرفی پیشوایان معصوم شیعه، معرفی علی(ع) در معراج: برادر و وصی پیامبر (ص)، پیشوای پرهیزگاران، مکالمه حضرت حق با پیامبر (ص) به لهجه حضرت علی(ع)، اقرار همه پیامبران به ولایت علی (ع)،‌جویا شدن فرشتگان از علی(ع).

 معاد جسمانی از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : کرم سیاوشی

سال : 1377

استاد : نهله غروری نائینی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : پایان‌نامه حاضر معاد جسمانی را طی ده فصل با این عنوان‌ها بررسی کرده است: فصل اول، پیرامون واژه معاد؛ فصل دوم،‌دیدگاههای مختلف در مورد کیفیت و چگونگی معاد؛ فصل سوم، سخنی درباره انسان؛ فصل چهارم، اعلان رستاخیز؛ فصل پنجم، بهشت و دوزخ و اثبات معاد جسمانی؛ فصل ششم ، دنیا در آستانه رستاخیز؛ فصل هفتم، سیری در روایات و اثبات معاد جسمانی از خلال آنها؛ فصل هشتم، علم و قدرت خداوند؛ فصل نهم،‌ خلقت عین یا مثل؛ فصل دهم، شبهات.

 معاد از دیدگاه حکمت متعالیه و آیات قرآنی

نویسنده : زرینه بهکام

سال : 1377

استاد : غلامحسین ابراهیمی دینانی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پژوهش حیات پس از مرگ در نه گفتار از نظر حکمت متعالیه و قرآن کریم با این موضوعات بررسی گردیده است: گفتار اول، کلیاتی درباره معاد؛ گفتار دوم، نظریات برخی محققین در امر معاد و پاسخ ملاصدرا به آن؛ گفتار سوم، انیت و ماهیت نفس؛ گفتار چهارم، سعاد و شقاوت؛ گفتار پنجم،‌اصول و مبانی صدرا در اثبات معاد موجودات؛ گفتار هفتم،‌ادراک امور اخروی ؛ گفتار هشتم، حقیقت قیامت و مقامات آن؛ گفتار نهم، ماهیت بهشت و جهنم .

 لاجبر و لا تفویض از نظر قرآن و حدیث

نویسنده : محمد علی جلوه

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه دارای سه بخش با این عنوان‌هاست: بخش اول، دیدگاههای مختلف و نقد و بررسی آنها: نظری به تاریخچه جبر و اختیار، توضیحی درباره چگونگی امر بین‌الامرین، اختیار امانت بزرگ الهی، شواهدی بر اختیار؛ بخش دوم، شبهات مختلف و پاسخ آنها: در این بخش هشت شبهه جبریون مطرح و به آنها پاسخ داده شده است؛ بخش سوم، بداء در قرآن و حدیث : تعریف بداء، فایده بداء، نمونه‌های بداء در قرآن کریم، بداء در احادیث.

 گناه در قرآن

نویسنده : فاطمه هاشمی گلپایگانی

سال : 1377

استاد : علی حجتی کرمانی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : پژوهش حاضر شامل دو فصل است:در فصل اول به کمک بیانات برخی مفسران نظیر زمخشری، فخر رازی و طبرسی مفردات مرتبط با موضوع گناه، مانند اثم،‌ذنب، سیئه، فسق، سوء، جرم، خطیئة و فاحشه بررسی و تحلیل شده است؛ فصل دوم به معناشناسی تعابیر گناه در قرآن، مثل اثم، سوء، سیئه، ذنب،‌خطیئه،‌فحشاء، معصیت، عدوان،‌فسق، اجرام،‌ظلم و زور اختصاص دارد.

 قشربندی اجتماعی در قرآن (بر اساس مطالعه تطبیقی تفسیر المیزان و نمونه)

نویسنده : اکرم چیتی

سال : 1377

استاد : رحمت‌اله صدیق سروستانی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در پژوهش حاضر نابرابری و قشربندی اجتماعی در قرآن بر اساس مطالعه تطبیقی در تفسیر المیزان و نمونه مورد بررسی قرار گرفته و هدف از انجام این بررسی کشف رویکردی از قشر بندی اجتماعی در قران ـ بر اساس تفاسیر مذکورـ و مقایسه آن رویکرد با دیدگاههای رایج قشربندی اجتماعی است. یافته‌های پژوهش حکایت از آن دارند که بین دیدگاه تفسیر المیزان و نمونه در زمینه قشربندی اجتماعی مشابهتهای رویکردی به وجود آمده که دارای این مشخصات است: نابرابری اجتماعی در جامعه،‌مادامی که منشأ آن تفاوتهای اکتسابی و غیراکتسابی مشروع، قانونی و عادلانه و لازمه تقسیم کار اجتماعی عادلانه باشد، ضروری و برای بقاء جامعه اجتناب ناپذیر است . منابع نابرابری در زندگی انسان غیر از مشیت و خواست خداوند عبارتند از: اختلاف در خلقت و تفاوت در استعداد و علائق شخصی و تلاش انسان. قشربندی اجتماعی و دسته‌بندی افراد جامعه بر اساس عوامل مختلف اجتماعی است که خاصیت وجود این دسته‌بندیها انجام کارکردهای مختلف جامعه است.

 قران کریم و رهیافتهای پلورالیزم دینی

نویسنده : محمد اسعدی

سال : 1377

استاد : محمد تقی دیاری

دانشگاه : مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم

موضوع : در این پایان‌نامه این موضوعات بررسی شده است: گزارشی از موضوع پلورالیزم دینی: ماهیت و رهیافتهای کلی اندیشه پلورالیزم دینی، تبیین تنوع ادیان، رهیافتهای کلامی در تبیین تنوع ادیان، دعاوی معتارض ادیان، راهکاری عملی تحقق اندیشه پلورالیزم دینی؛ رهیافتهای کلامی پلورالیزم دینی از منظر قرآن: اسماء حسنای الهی و گستره شمول آنها، دین و فرهنگ قرآن،‌نظریات دین‌شناختی، ارکان دین در نگاه پلورالیستی، خطابات عام قرآنی،‌تصریحات قرآنی مبنی بر جهان‌شمولی پیام قرآن، غلبه و اشراف قرآن و اسلام بر سایر ادیان کتب، تعارضات میان قرآن و سایر کتب، نظریات وحی‌شناختی و نبوت‌شناختی، نظریات گوهرگرایانه، تفکیک پلورالیستی میان گوهر و صدف دین، خطوط مشترک پیامهای دینی پیامبران در قرآن،‌هدف صلح‌جویانه دین، پیام صلح و وحدت جهانی در قرآن، معرفت شناسی دین، عناصر قرآنی ناسازگار با محصول آرای معرفت‌شناسانه پلورالیزم دینی؛ نظریات زبان دینی: راه حل دعاوی متعارض ادیان در نظریات زبان دینی، ویژگی خاص قرآن در برابر کتب مقدس، تبیینات حکیمانه و ظریف قران در حل مشکلات کلامی زبان دین، سطوح معنایی قرآن و مرزهای واقعیت و تمثیل؛ رهیافتهای دینی پلورالیزم دینی از منظر قرآن کریم: پیوند قرآن با فرهنگ قومی،‌تشابه و ابهام در قرآن؛ ادیان و اهل کتاب در قرآن: تأیید برخی از اهل کتاب، غلبه حق بر باطل، بررسی اندیشه قرآنی غلبه حق بر باطل.

 عوامل تشویق و تسکین روان از دیدگاه قرآن و رایات

نویسنده : حمیدرضا سروریان

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم

موضوع : این تحقیق در هفت فصل با این موضوعات تدوین یافته است: حزن و اندوه و تشویق روانی: مراد از اندوه و حزن و تشویش، معنای لغوی حزن، معنای حزن در آیات و روایات، انواع حزن، حزن مذموم، عوامل بوجود آورنده حزن مذموم، عوامل نابودکننده حزن مذموم،‌حزن ممدوح و گونه‌هایی از آن؛ عوامل شناختی و تشویش روانی: سوءظن و گونه‌هایی از آن، ترس مذموم و گونه‌های آن؛ عوامل شناختی و تسکین روان: ایمان واقعی، حسن ظن و گونه‌های آن، ترس ممدوح و گونه‌های آن؛ فقدان امکانات مادی و تشویش روانی؛ امکانات مادی و تسکین روانی؛ عوامل رفتاری و تشویش روانی: اعراض از یاد خدا، افسوس‌های دنیایی به جهت بی‌ایمانی و نفاق، چشم داشتن به ثروت کافران؛ عوامل رفتاری و تسکین روانی: یاد خدا،‌تقوا، ارتباط با قرآن، صبر، قیام و هجرت برای خدا، جهاد در راه خدا، همنشینی با مؤمن.

 عمل صالح و پیامدهای آن در قرآن

نویسنده : علی اکبر امیراحمدی

سال : 1377

استاد : محمد حسین برومند

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پژوهش مشتمل بر ده فصل با این مباحث است: فصل اول،‌تبیین ضرورت بحث؛ فصل دوم،‌تعریف عمل صالح؛ فصل سوم، گفتارهایی پیرامون عمل صالح؛ فصل چهارم، اهمیت عمل صالح؛ فصل پنجم، رابطه ایمان و عمل صالح؛ فصل ششم، رابطه علم و عمل؛ فصل هفتم،‌ریشه‌یابی در عمل صالح؛ فصل هشتم، مصادیق صالحان؛ فصل نهم، پیامدهای اعمال در دنیا و آخرت؛ فصل دهم، مصادیقی از پیامدهای اعمال.

 عمل صالح در قرآن و حدیث

نویسنده : حسن صادقی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : پایان‌نامه حاضر عمل صالح را در آیات قرآن کریم و روایات معصومین در چهارفصل با این عنوان‌ها تحقیق و نگارش کرده است: فصل اول، معانی و تعاریف واژگان ایمان، عمل و مشتقات صلح؛ فصل دوم، تعامل ایمان و عمل صالح؛ فصل سوم، مصادیق عمل صالح، فصل چهارم، پاداش صالحان .

 علوم قرآنی در تفسیر تبیان شیخ طوسی

نویسنده : علی اصغر آخوند

سال : 1377

استاد : آیت‌الله زاده شیرازی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : تحقیق حاضر شامل دو بخش با این موضوعات است: در بخش اول با عنوان کلیات در شرح حال شیخ طوسی مؤلف تفسیر تبیان و معرفی آن تفسیر و نیز بیان علوم قرآنی است. بخش دوم تحت نام علوم قرآن در تفسیر تبیان شامل این مباحث است: بحثی درباره قرآن، بحثی درباره سوره، بحثی درباره آیه، محکم و متشابه، نسخ، اسباب نزول، قرائت، اعجاز قرآن، عدم تحریف قرآن، تقدیم و تأخیر، علم تناسب و ارتباط آیات، تکرار در قرآن و تفسیر به رأی .

 عبادت و بندگی از دیدگاه قرآن و عرفان

نویسنده : حسین ملکیان اصفهانی

سال : 1377

استاد : : اسماعیل حاکمی

دانشگاه : آزاد اسلامی وحد علو و تحقیقات

موضوع : این پایان‌نامه در هفت گفتار با این عناوین تدوین شده است: انسان و پرستش، دین و عبادت، بندگی و اطاعت، رمز و راز عبادات،‌بندگی واقعی حق تعالی،‌اخلاص و کمال نهایی انسان. نتایج حاصله به این قرار است: در نظام تکوینی هر معلولی عبد علت خود است: اما در نظام تشریع به اختیار جن و انس وانهاده شده است. هدف از خلقت جن و انس عبادت است. عبادت عملی محدود است؛ ولی عبادت علمی نامحدود است . هدف نهایی خلقت انسان یقین شهودی است.

 شیوه تبلیغ انبیای اولوالعزم در قرآن

نویسنده : فاطمه غلامی

سال : 1377

استاد : علی شیخ الاسلامی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این تحقیق مشتمل بر شش فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول، معرفی تبلیغ و مبلغ؛ فصل دوم، شیوه تبلیغ حضرت محمد (ص)؛ فصل سوم، شیوه تبلیغ حضرت نوح(ع)؛ فصل چهارم، شیوه تبلیغ حضرت ابراهیم(ع)؛ فصل پنجم، شیوه تبلیغ حضرت موسی(ع)؛ فصل ششم، شیوه تبلیغ حضرت عیسی(ع). نویسنده چنین نتیجه گرفته است که همه این پیامبران از سه شیوه حکمت، موعظه و جدال احسن در تبلیغ بهره می‌گرفتند.

 شیوه برخورد قرآن و اهل بیت(ع) با ادبیان

نویسنده : موسی فهیمی

سال : 1377

استاد : سید مصطفی محقق داماد

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پژوهش در سه فصل شیوه مواجهه قرآن کریم و اهل بیت را با ادیان بررسی کرده است: در فصل اول مفاهیم مندرج در عنوان تبیین شده است؛ در فصل دوم از شیوه‌های مواجهه قرآن با ادیان آسمانی سخن رفته است و در فصل سوم اهل کتاب از دیدگاه روایات اهل بیت(ع) بررسی شده است .

 شرح و تحقیق احکام ربا از کتاب زبدة البیان مقدس اردبیلی

نویسنده : عبدالله چاره‌جو لنگرودی

سال : 1377

استاد : رضا سیفی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه بخشی از کتاب مقدس اردبیلی در سه فصل با این عنوان‌ها ترجمه و شرح شده است: فصل اول، مباحثی نظیر تاریخ ربا، ربا در لغت و اصطلاح ، موضوعات ربا، کالا و متاع در قرآن، تعریف پول، تعریف بیع، انواع ربا، فلسفه تحریم ربا؛ فصل دوم،‌حکم رباخوار، حکم اموال ربوی، کارمندان سیستم ربوی، حکم ربا در بین اعضای خانواده؛ فصل سوم، حیله‌های ربوی، راههای فرار از حرام به حلال و ....

 سیمای حضرت مسیح(ع) در قرآن و انجیل

نویسنده : جلال الدین قدسیان اقدام

سال : 1377

استاد : علی مهدیزاده

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر مشتمل بر دو بخش با این مباحث است: بخش اول، سیمای حضرت مسیح در انجیل: انتظار ظهور مسیح موعود و بشارت آن در آیین یهود،‌بشارت ظهور مسیح از نظر تلمود، اناجیل اربعه، انجیل‌های چهارگانه و نسب‌نامه عیسی ، انجیل و تولد مسیح، تناقضات موجود در انجیل، سیمای مسیح از نظر انجیل، حواریون و عیسی، تعالیم مسیح، انجیل و رسالت عیسی، مسیحیت و تثلیث ، مصلوب شدن عیسی از نظر انجیل؛ بخش دوم، سیمای حضرت مسیح در قرآن کریم: قرآن و لفظ عیسی، قرآن و ذکر نسب‌نامه مسیح،‌ماجرای شبیه به جریان عیسی در قرآن، قرآن و رفع تثلیث، عدم امکان الوهیت مسیح از نظر قرآن،‌توفی حضرت مسیح از دیدگاه قرآن و متشبه شدن آن بر اصحاب اناجیل.

 سیر تحول و تطور واژگانی چند از قرآن کریم

نویسنده : مهناز هادی نجف آبادی

سال : 1377

استاد : آذرتاش آذرنوش

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : پژوهش حاضر شامل پنج بخش با این موضوعات است: بخش اول، واژه اجتهاد: واژه جهاد قبل از ظهور اسلام، نگاهی به آیات قرآن کریم؛ بخش دوم ، واژه زکات: واژه زکات در ادیان کهن، ماده زکی در قاموسها و اشعار جاهلی؛ بخش سوم، سابقه نماز در اسلام و سایر ادیان: صلوا در لغت و اشعار جاهلی، نگاهی به آیات قرآن کریم، شاخه دوم ماده صلوا؛ بخش چهارم، واژه صوم: واژه صوم در ادیان قبل از اسلام، واژه صوم و صیام در ادبیات جاهلی، صوم در قرآن؛ بخش پنجم، واژه قسط و قسطاس در زبانهای سامی، بررسی ماده قسط در ادبیات جاهلی، نگاهی به آیات قران کریم.

 روشهای تربیتی انذار و تبشیر در قرآن

نویسنده : اسدالله طوسی

سال : 1377

استاد : خسرو باقری

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این پایان‌نامه دارای پنج فصل با این مباحث است: فصل اول، کلیاتی درباره: تعریف مفاهیم تربیت، انذار، تبشیر، تشویق، تنبیه، وعده و وعید، مقایسه تشویق و تنبیه و انذار و تبشیر؛ فصل دوم، پیشینه تحقیق: بررسی کتابها ، مقالات ، پایان‌نامه‌ها در خصوص موضوع؛ فصل سوم، مبانی و اصول انسان‌شناختی انذار و تبشیر: اهمیت و جایگاه انذار و تبشیر در قرآن، مبانی و اصول انسان‌شناختی انذار و تبشیر، ویژگیهای انسان، ویژگیهای اثباتی و مطلوب، خداخواهی و خداجویی، روشهای تربیت، کمال خواهی، خوف و رجا، جذبه احساس و نیکی، تطور وسع آدمی، ویژگیهای سلبی و غیرمطلوب، حب ذات، حب دنیا، غفلت، اساسی‌ترین و مهمترین تأثیر تربیتی انذار و تبشیر به عنوان دو روش تربیتی بر انسان ؛ فصل چهارم، شیوه‌های انذار و تبشیر و موانع تأثیر آنها: شیوه‌های مختلف کاربرد روش انذارو تبشیر در قرآن، تجسم دقیق حالات افراد و تبشیر،‌ مقایسه روشهای تربیتی انذار، بشارت از لحاظ اهمیت و کاربرد، تعصب و تقلید کورکورانه، دلبستگی و تفاخر به دنیا، تکبر و استکبار؛ در فصل پنجم، از مباحث پایان‌نامه‌ نتیجه‌گیری شده است.

 روابط اعضای خانواده در قرآن و حدیث

نویسنده : اکرم حسینی

سال : 1377

استاد : علی قائمی امیری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر در یازده بخش به این شرح تنظیم و تدوین شده است: خانواده در اسلام، بنیان روابط در خانواده، اساس روابط خانوداگی، رابطه مرد با همسر، رابطه زن با همسر، رابطه والدین با فرزندان،‌رابطه فرزند با والدین ، نوع روابط در خانواده، عوامل مؤثر در تحکیم خانواده، فسخ روابط خانوادگی . در بخش پایانی به جمع‌بندی مباحث پایان‌نامه پرداخته شده است.

 رستگاری در قرآن و حدیث

نویسنده : حسین ابوالحسن اوغلی

سال : 1377

استاد : محمد حسن تبرائیان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در دو بخش با این عنوان‌ها تنظیم و تدوین شده است: بخش اول، عوامل رستگاری در قرآن و حدیث: ایمان، خشوع،‌تقوا، ذکر، توسل، امر به معروف و نهی از منکر، اخلاص ، صبر ، انفاق، جهاد، توبه؛ بخش دوم، عوامل عدم رستگاری در قرآن و حدیث: کفر، ظلم، رباخواری،‌سحر،‌کذب.

 رده‌بندی دانش‌بشری با عنایت به مفاهیم قرآنی در نظامهای کتابداری

نویسنده : علی اکبر فامیل روحانی

سال : 1377

استاد : علی شکویی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : در این پژوهش سعی شده است به بهره‌گیری از مفاهیم « علم» در قرآن مجید، شیوه جدیدی از رده‌بندی علوم برای استفاده در طبقه‌بندی کتب و منابع اطلاعاتی و اسناد و مدارک در کتابخانه‌ها عرضه گردد. روشهای موجود رده‌بندی مواد کتابخانه‌ای در عرضه خدمات لازم به مراجعان ناتوان مانده و کتابداران با مشکلاتی مواجهند و به نظر می‌رسد چنین اشکالاتی از این ناشی شده است که اندیشمندان در رده‌بندی فقط تواناییها و استعدادهای ذهنی بشر را ملاک کار خود قرار می‌دهند؛ در نتیجه به خاطر محدودیت اندیشه و توان فکری بشر، ناخواسته در نیمه راه از حرکت بازمانده‌اند ؛ بنابراین و با عنایت به گسترش روزافزون زمینه‌های اطلاعاتی و رشد و توسعه غیر قابل کنترل دانش بشری، برای برطرف کردن بخشی از گرفتاریهایی که همه روزه کتابداران در طبقه‌بندی منابع با آن مواجه هستند ضرورت داشت، از منبعی اصیل و ماوراء‌ طبیعی یعنی « قرآن» بهره‌گیری شود و راه چاره و رفع مشکل از آن استخراج گردد؛ لذاپس از بررسی شیوه‌های متعدد رده‌بندی علوم در غرب و جهان اسلام قرآن کریم مطالعه شدو با تأمل و اندیشه در آیاتی که در آنها واژه « علم» یا مشتقی از آن به کار رفته، مبنای جدیدی برای طبقه‌بندی علوم از فحوای آیات قرآن استخراج شد و بر اساس آیه شریفه « و لقد آتیناک سبعاً من المثانی» (حجر/87) علوم در هفت رده اصلی که هر کدام از آنها به دو شاخه منشعب می‌شوند، توزیع گردید.

 ذکر در قرآن و حدیث

نویسنده : مهین هنربخش

سال : 1377

استاد : مجید معارف

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه شامل هفت فصل با این موضوعات است: فصل اول، کلیاتی درباره ذکر؛ فصل دوم، بررسی حقیقت ذکر و انواع آن؛ فصل سوم، عوامل تقویت کننده ذکر؛ فصل چهارم، مصادیق ذکر؛ فصل پنجم، آثار یاد خدا؛ فصل ششم، موانع ذکر خدا؛ فصل هفتم ، ذکر نزد عرفا.

 دیدگاههای تفسیری راغب در مفردات

نویسنده : آفاق گنجی مراد

سال : 1377

استاد : محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در این پژوهش دیدگاههای تفسیری راغب اصفهانی در محدوده جزء اول قرآن کریم که در ذیل واژگان کتاب مفرداتش آمده، بررسی شده و در پنج فصل با این عنوان‌ها انعکاس یافته است. در فصل اول کلیاتی درباره موضوع بحث بیان شده و در فصل‌های بعد به ترتیب واژگان یکی از حزب‌های جزء اول قرآن کریم در مفردات راغب بررسی و دیدگاههای او استخراج و گزارش شده است.

 داستان آدم (ع) در قرآن و تورات

نویسنده : عبدالله فروزانفر

سال : 1377

استاد : نهله نائینی غروی نائینی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در پژوهش حاضر داستان حضرت آدم(ع) به صورت تطبیقی در قرآن کریم و تورات بررسی شده و در پنج فصل تنظیم و نگارش شده است. فصل اول، کلیاتی درباره موضوع؛ فصل دوم، شناخت اجمالی تورات؛ فصل سوم، شیوه قصه‌پردازی قران؛ فصل چهارم،‌داستان آدم و مراحل زندگی آن حضرت؛ فصل پنجم ، سرگذشت فرزندان آدم.

 خوف و رجا از دیدگاه قرآن و احادیث

نویسنده : سید محمود حسینی

سال : 1377

استاد : سید محمد مهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : این پایان‌نامه شامل هفت فصل با این عنوان‌هاست: فصل اول، کلیات: معنای لغوی خوف ، معنای لغوی رجاء خوف و دیگر معانی مترادف ، کلمات مترداف رجا، وجوه خوف، وجوه رجا، درجات خوف؛ فصل دوم، خوف: ترس از خدا،‌ترس پیامبران، ترس فرشتگان از خدا،‌ترس متقین از خدا، ترس عالمان از خدا؛ فصل سوم، گریه و خوب: گریه از ترس خدا، پاداش گریه از ترس خدا؛ فصل چهارم، رجا: شرح رجا، رحمت خداوندی، مغفرت خداوندی، شفاعت، دعا و رجا؛ فصل پنجم، یأس ؛ فصل ششم ، خوف و رجا: شرح خوف و رجا، برابری خوف و رجا، توبه؛ در فصل هفتم ، از مباحث پایان‌نامه جمع‌بندی و نتیجه‌گیری به عمل آمده است.

 حقیقت روح از دیدگاه قرآن و تفاسیر

نویسنده : عبدالرحمان افضلیان

سال : 1377

استاد : سید محمد مهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : در این پایان‌نامه حقیقت روح در شش بخش بررسی و تدوین شده است: بخش اول،‌در مقام و معانی لغوی روح: شرحی در منزلت روح، ضرورت تحقیق درباره روح، معانی لغوی روح، موارد استعمال روح در آیات قرآن؛‌بخش دوم، عقاید گذشتگان درباره روح: روح در جهان بینی زرتشت، روح در تعالیم یهودیان،‌روح در جهان بینی زردتشت، روح در تعالیم یهودیان، روح در آیین مسیحیان؛ بخش سوم،‌روح در تفاسیر قرآن« 1» : نظر مفسرین درباره روح قدسی ، اوصاف روح‌الامین در قرآن،‌روح به معنای عقل کلی؛ بخش چهارم،‌روح در تفاسیر قرآن«2» : روح به معنای قرآن،‌روح به معنای نور ایمان؛ بخش پنجم، در تمایز روح و نفس: نفس در قرآن، نفس ناطقه، اقسام روح، ارواج نباتی و حیوانی ؛ بخش ششم، روح انسانی: تجرد و بقای روح، ارتباط روح با بدن و عقل، ارتباط با ارواح.

 حضرت یعقوب(ع) از دیدگاه قرآن و عهدین

نویسنده : درخشنده نجار

سال : 1377

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : تحقیق حاضر در شش فصل به رشته تحریر درآمده است: در فصل اول با عنوان کلیات، چند مصطلح مانند عهد عتیق و جدید،‌یعقوب ، اسرائیل و یهود تعریف شده است . در فصل دوم قرآن و عهدین و میزان محتوای آنها در خصوص حضرت یعقوب بررسی شده است . فصل سوم به بررسی سیمای حضرت یعقوب اختصاص یافته و فصل چهارم درباره همسران و فرزندان آن حضرت است . در فصل پنجم از عصمت یعقوب سخن رفته است ودر فصل ششم به سیمای آن حضرت در آیینه سوره یوسف نگاه داشته است.

 حجیت عقل در قرآن و سنت

نویسنده : خدیجه کثیری بیدهندی

سال : 1377

استاد : مرعشی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پژوهش در سه فصل با این موضوعات به نگارش درآمده است: فصل اول، حجیت عقل: معنای لغوی و اصطلاحی عقل، حجیت عقل، حجیت عقل نز اصولیون، حجیت عقل در فقه و فقاهت؛ فصل دوم، حجیت عقل در قرآن و سنت: جایگاه عقل در قرآن ،‌حجست عقل در سنت. در فصل سوم از مباحث پایان‌نامه نتیجه‌گیری شده است.

 تکبر در قرآن

نویسنده : احمد خزندی

سال : 1377

استاد : حسن تبرائیان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه تکبر در آیات قرآن کریم در سه بخش به این شرح بررسی و نگارش شده است: فصل اول، معنی لغوی و اصطلاحی کبر و مشتقات آن: معنای کبر، معنی لغوی و اصطلاحی کبر و مشتقات آن: معنای کبر، اقسام تکبر، فرق میان عجب و کبر، اقسام استکبار و ...؛ فصل دوم، تکبر در قرآن: سیمای متکبران در قرآن، پیامدها کبر؛ فصل سوم، تکبر از منظر نهج‌الفصاحه: تعریف کبر، آثار و عواب کبر، اسباب تکبر، درجات نفوذ کبر و ....؛ فصل چهارم، تکبر از منظر نهج‌البلاغه: کبریایی مختص خداوند است،‌فرجام تکبر ابلیس و ....

 تضمین‌های قرآن در شعر فارسی از قرن ششم تا نهم

نویسنده : علی عبدی

سال : 1377

استاد : محمد رضا سنگری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد دزفول

موضوع : محمد رضا سنگری

 ترجمه و تحقیق کتاب « من الاعجاز البلاغی و العددی للقرآن الکریم » تألیف دکتر حمیدی نجدی

نویسنده : محمود عاشوری

سال : 1377

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : پژوهش حاضر به ترجمه و تحقیق کتابی در اعجاز عددی و بلاغی پرداخته و موضوعات آن به این قرار است: اعجاز قرآنی، پیشینیان و حروف مقطعه، آنچه خداوند بر من گشود، فرائض و نوافل، آیه‌های شماره 12، جانشینان رسول خدا(ص) 12 عددند، اوصیا 12 عددند،‌شاهدان 12 تا هستند،‌واژه شیعه، واژه ملک، واژه برّ،‌ واژه قبله، مرد و زن،‌برّ و بحر، ارسال پیامبران،‌ کسل و نشاط، أنف و شهیق، امتحان و تمحیص، حطب و ذخان،‌ نبع، اصابع، منهار، خیط، شیخ و طفل، نسل و عقم، عنید و تسقر، کاظمین غیظ، لین و عنن، خمر و سکر، صحف و دراسة.

 تحلیل و بررسی دیدگاهها

نویسنده : اسمر جعفری

سال : 1377

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در پایان‌نامه حضار دیدگاه‌های مختلف دانشمندان فریقین درباره آیه « انما یرید لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیراً» در شش فصل بررسی شده و موضوعات آن به این قرار است: فصل اول، کلیاتی درباره موضوع؛ فصل دوم، اهل بیت و آیه تطهیر و مسئله آینده امت؛ فصل سوم، واژه‌شناسی الفاظ آیه ؛ فصل چهارم، بررسی اقوال درباره آیه تطهیر؛ فصل پنجم،‌بررسی نتایج حاصله از آیه تطهیر؛ فصل ششم، سیر تاریخی استدلال ائمه به آیه تطهیر.

 تحلیل علم غیب پیامبر و امام از دیدگاه قرآن و عترت

نویسنده : نصرالله شفیعی

سال : 1377

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در این پایان‌نامه علم غیب پیامبران و ائمه از منظر آیات قرآن کریمو احادیث معصومین(ع) بررسی شده و مطالب آن در شش فصل با این عنوان‌ها آمده است: فصل اول،‌درباره موضوع علم غیب؛ فصل دوم، علم غیب در آیات قرآن؛ فصل سوم، علم غیب در روایات؛ فصل چهارم،‌علم غیب از دیدگاه دانشمندان اسلامی؛ فصل پنجم،‌اطلاع امام از زمان شهادت خود؛ در فصل ششم،‌از مباحث پایان‌نامه نتیجه‌گیری شده است.

 تحقیق و تحلیل پیرامون استفهامات قرآنی از نظر ادبی و بلاغی

نویسنده : سوسن طباطبایی

سال : 1377

استاد : ابراهیم دیباجی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : این رساله استفهام‌های آمده در قرآن کریم را در سه فصل از نظر ادبی و بلاغی بررسی کرده و شامل این موضوعات است: فصل اول، جمله خبری و انشایی، خصوصیات همزه، اقسام هل، خصویات هَلْ، اعراف ادوات استفهام در قرآن کریم؛ فصل دوم،‌معانی و اغراض استفهام در قرآن کریم،‌ مشهورترین معانی بلاغی استفهام، اغراض و معانی بلاغی استفهام از نظر دانشمندان علوم بلاغی وتفسیر؛فصل سوم، معانی بلاغی ادوات استفهام.

 تحقیق در شواهد قرآنی ملاصدرا در بحث معاد

نویسنده : رحیمه سراج شیروان

سال : 1377

استاد : غلامحسین ابراهیمی دینانی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در پایان‌نامه حاضر آیاتی که ملاصدرا در آثار فلسفی خود بویژه جلد نهم اسفار در بحث معاد به آنها استشهاد کرده، جمع‌اوری و تحلیل شده است. برخی از مهمترین موضوعات، دلائل اثبات معاد، ماهیت مرگ، نفخ صور، صراط، نامه اعمال، میزان، اعراف، بهشت، طوبی، دوزخ، درخت زقوم و ....

 تحقیق در زندگی بانو مجتهده امین و بررسی تفسیر مخزن العرفان

نویسنده : شایسته ندری ابیانه

سال : 1377

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : تحقیق حاضر شامل دو بخش است: در بخش اول، زندگی بانو مجتهده امین و آثار او بررسی شده است؛ در بخش دوم، از تفسیر و مفسرین سخن رفته و تفسیر مخزن العرفان معرفی شده است. برخی از موضوعات این بخش به این قرار است: مدخلی بر تفسیر و مفسیرین، ترتیب سور در تفسیر مخزن العرفان و تحلیلی بر آن ،‌شواهدی از شأن نزول، مضامین تفسیر مخزن‌العرفان نظیر معاد، جبر و اختیار، نبوت و اعجاز، قلب، ذکر،‌ آیات‌الاحکام ، علوم قرآنی.

 تأثیر قرآن و حدیث در کتابهای بوستان و گلستان سعدی

نویسنده : عباس برنا

سال : 1377

استاد : خلیل حدیدی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تبریز

موضوع : در این پایان‌نامه تأثیر قرآن کریم و احادیث نبوی در اشعار و ابیات بوستان و گلستان بررسی شده است؛ به این شیوه که سعدی در آن از آیات واحادیث معصومین (ع) به صورتهای گوناگون اشاره، تلمیح، اقتباس، تحلیل، تضمین، تمثیل و اخذ لغات و اصطلاحات قرآنی و حدیثی در ابیات و اشعار خود استفاده کرده است، جمع‌اوری شده و در دو بخش با عنوان‌های « تأثیر قرآن و حدیث در کتاب بوستان» و « تأثیر قرآن و حدیث در کتاب گلستان» تنظیم و تدوین گردیده است و در پایان فهرستی از آیات و احادیث مورد استفاده در ابیات آمده است.

 پیشینه رویکرد خاورشناسان به قرآن و تحلیل آن

نویسنده : تقی صادقی

سال : 1377

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در سه فصل و یک پیوست رویکرد خاورشناسان را به قرآن کریم گزارش و بررسی کرده است: فصل اول، مدخل: تعریف لغوی خاورشناسی، انگیزه‌های خاورشناسی(استعمار،‌ترویج مسیحیت یا تبشیر)،‌پیشینه خاورشناسی، معرفی اولین خاورشناس، مدارس خاورشناسی؛ فصل دوم خاوشناسان قرآن پژوه و آثار قرانی آنان: گوستاوفلوگل، ژول‌لابوم، تئودو نولدکه، ایگناتی گلدزیهر، آرتور جان آربری، رژی بلاشر، آرتور جفری، ریچارد بل، ویلیام مونتگمری وات، جان برتون؛ فصل سوم، موضوعات قرآنی مورد توجه خاورشناسان: وحی، حروف مقطعه، مصادر قران؛ پیوست: تفاوت دیدگاه خاورشناسی و اسلامی نسبت به قرآن.

 پژوهشی در سوگندهای قرآن کریم

نویسنده : مینا کمایی

سال : 1377

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : این تحقیق در چهار فصل با این عنوان‌ها نوشته شده است: فصل اول، کلیاتی درباره موضوع؛ فصل دوم، درآمدی بر قسم، تاریخ قسم، قسم در لغت و اصطلاح، الفاظ قسم، انواع قسم؛ فصل سوم، ویژگیهای جمله قسم، ویژگیهای مقسم‌به، ویژگیهای مقسم‌له، ارتباط و پیوند مقسم‌به و مقسم‌له؛ فصل چهارم، انواع آیات قسم در قرآن، سوگند به خداوند،‌سوگند به فرشتگان، سوگند به قرآن، سوگند به هستی، سوگند به شب و روز، سوگند به آسمان، اجتماع قسم با شرط.

 پژوهشی در جدل و استدلال قرآنی با استفاده از منابع تفسیری

نویسنده : غضنفر خیری

سال : 1377

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : در این پایان‌نامه شیوه جدل و استدلال قرآن در اقناع مخاطبان و اثبات حقایق دینی با استفاده از تفاسیر قرآن کریم و کتب علوم قرآنی بررسی و گزارش شده است.

 پژوهشی پیرامون بیت‌المال در متون اسلامی

نویسنده : صادق برهانی

سال : 1377

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در پنج فصل موضوع بیت‌المال را در آیات قرآن کریم و روایات معصومین(ع) بررسی کرده است. در فصل اول، تعریف لغوی و اصطلاحی بیت‌المال و تاریخچه آن آمده است؛ فصل دوم درباره منابع و درآمد بیت‌المال مانند خمس، زکات، خراج،‌جزیه، فیء، انفال و مصارف آنهاست؛ فصل سوم به عملکرد حضرت رسول اکرم(ص) در خصوص اموال عمومی اختصاص دارد و در آن احادیثی در اهمیت اموال عمومی آورده شده است؛ فصل چهارم در زمینه عملکرد خلفای سه‌گانه در مورد اموال عمومی است و در آن به بررسی نظام طبقاتی عمر و بذل و بخششهای عثمان پرداخته شده است؛ در فصل پنجم عملکرد حضرت علی(ع) در خصوص اموال عمومی و سختگیریها و تلاشهای ایشان در بازگرداندن مردم به سیره حضرت رسول اکرم(ص) بررسی شده است.

 پژوهشی پیرامون اسرائیلیات یا اندیشه‌های وارداتی یهود در تفسیر قرآن

نویسنده : محمد تقی دیاری بیدگلی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در رساله حاضر طی شش فصل اسرائیلیات یا منقولات یهود در تفسیر قرآن کریم بررسی شده است. عنوان‌های این فصل‌ها به این قرار است: فصل اول، دانش تفسیر، روشها و منابع، ویژگیها و ضعفها؛ فصل دوم، رابطه قرآن با کتابهای آسمانی پیشین؛ فصل سوم، اسرائلیات، پیدایش، زمینه‌ها و انگیزه‌ها؛ فصل چهارم، شناسایی عناصر و چهره‌های پدید‌آورنده اسرائیلیات؛ فصل پنجم، نقد و بررسی دلایل پذیرش یا عدم پذیرش روایات اهل کتاب؛ فصل ششم، نقد و بررسی اسرائیلیات در تفاسیر(با تأکید بر ارا و نظریات برخی از مفسران اهل سنت و شیعه).

 بررسی نقش خودشناسی از دیدگاه قرآن و عترت

نویسنده : منیژه اکبرزاده

سال : 1377

استاد : محمد مهدی گرجیان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : در این پایان‌نامه، بر اساس حدیث نبوی « من عرف نفسه فقد عرف ربه» نقش خودشناسی در خداشناسی بررسی شده و اهم مباحث آن به این قرار است: شناخت و امکان و ابزارها و موانع و شرایط آن،‌خودشناسی و انواع و اهداف و اهمیت و اسباب و موانع و فواید آن خداجویی و خداشناسی و انگیزه‌ها و راهها و حدود و آثار آن، خودفراموشی و علل و عواقب آن ،‌خدا فراموشی و علل و آثار آن.

 بررسی معیارهای صفات ذات و فعل از دیدگاده مفسران و فیلسوفان

نویسنده : فاطمه اصغرزاده

سال : 1377

استاد : غلامحسین ابراهیمی دینانی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در پایان‌نامه حاضر سعی شده معیارهایی برای تمییز صفات ذات از صفات فعل به دست داده شود مطالب آن در هفت فصل با این عنوان‌ها آمده است : توضیح صفات، توضیح اسماء الهی، توضیح فعل و اسماء افعال الهی، بررسی نظریات فلاسفه و متکلمین راجع به امهات صفات حق تعالی، بررسی معیارهای ذات و فعل از دیدگاه فلاسفه و مفسران.

 بررسی لغوی، صرفی، نحوی و بلاغی سوره‌های رعد و ابراهیم(ع)

نویسنده : مهدی دیمی

سال : 1377

استاد : محمود شکیب

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این تحقیق هر یک از سوره‌های رعد و ابراهیم در یک فصل جداگانه از لحاظ صرفی، نحوی و بلاغی شرح شده است و مطالب آن به این ترتیب آمده است: محتوای سوره و فضیلت قرائت آن، ترجمه آیات، معنای لغوی،‌صرف، نحو،‌بلاغت.

 بررسی کاربرد چهار قدرت تنبیه، پاداش، تخصص و منتسب در مدیریت الهی و اسلامی با تأکید بر قرآن

نویسنده : محمد مهدی نادری قمی

سال : 1377

استاد : سید علی حسینی تاش

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این پژوهش شامل پنج فصل با این موضوعات است: فصل اول، پیرامون مسائل تحقیق و تعریف واژه قدرت؛ فصل دوم، مرور ادبیات تحقیق: مفهوم قدرت و تعریف آن، نسبیت قدرت ، قدرت و نفوذ، تقسیم‌بندی قدرت، استفاده مناسب و موثر از قدرت، شیوه‌های اعمال قدرت ،‌قدرت و تئوری مدیریت و سازمان؛ فصل سوم، روش تحقیق ؛ فصل چهارم، ارائه و تحلیل یافته‌ها : قدرت تنبیه در مدیریت الهی و اسلامی، قدرت پاداش، قدرت تخصص، قدرت منتسب در مدیریت الهی و اسلامی، استفاده توأم چند قدرت؛ در فصل پنجم، خلاصه و نتیجه‌گیری مباحث پایان‌نامه آمده است.

 بررسی قصه یوسف در قرآن و ادبیات فارسی با تأکید بر شخصیت‌پردازی

نویسنده : شکوفه ماسوری

سال : 1377

استاد : احمد احمدی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در این پایان‌نامه قصه حضرت یوسف (ع) به صورت مقایسه‌ای در قرآن کریم و متون ادب فارسی با عنایت به نحوه پردازش شخصیت‌های این قصه بررسی شده و در چهار فصل تنظیم و تدوین گردیده است . فصل اول، به بررسی تطبیقی قصه یوسف میان قرآن و متون ادب فارسی اختصاص یافته و فصل دوم، در خصوص نشانه‌شناسی قصه یوسف است. در فصل سوم، سبک داستانی قصه یوسف و در فصل چهارم ، بعد دراماتیک این قصه بررسی شده است.

 بررسی شیوه‌های دعوت انبیای اولوالعزم در قرآن

نویسنده : علی حسین‌زاده

سال : 1377

استاد : خسرو باقری

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این تحقیق با توجه به اهمیت روش‌ها و شیوه‌ها در رسیدن به هدف، به بررسی شیوه‌های دعوت انبیای اولوالعزم پرداخته و در این زمینه از روش الگویی به عنوان مؤثرترین شیوه دعوت یاد کرده و پس از آن روش‌های تحول شناختی و تحول عاطفی را مورد بحث قرار داده و برای کسانی که هیچ یک از شیوه‌های ذکر شده مؤثر واقع نمی‌شود، روش‌های قهرآمیز را پیشنهاد کرده است.

 بررسی برخی از جنبه‌های بلاغی و ادبی سوره فرقان ضمن مقایسه بحثهای تفاسیر تبیان و مجمع البیان

نویسنده : سمانه شریفی ازغندی

سال : 1377

استاد : سید محمد رادمنش

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پژوهش برخی از جنبه‌های لغوی و بلاغی دو تفسیر تبیان شیخ طوسی ومجمع البیان شیخ طبرسی در سوره فرقان به صورت تطبیقی بررسی شده و مباحث آن به این قرار است: بررسی مقدمه دو تفسیر؛ قرآن و مفسرین؛ تاریخچه علم بدیع قرآن؛ معرفی انواع صنایع: معانی، بیان، بدیع؛ شناسایی سوره فرقان؛ بررسی ادبی آیات این سوره؛ ترجمه تعداد از لغات و ترکیبات این سوره بر اساس کش‌الاسرار میبدی.

 بررسی آیات و روایات مربوط به جهاد و تطبیق آن با فقه و آرای فقها و مقایسه هشت سال دفاع مقدس با آن

نویسنده : علی قادری

سال : 1377

استاد : حسین گوگانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این تحقیق در دو بخش با این عناوین به نگارش در آمده است: بخش اول، بررسی آیات و روایات مربوط به جهاد: تعریف لغوی و اصطلاحی جهاد، فلسفه جهاد، انواع جهاد، دلایل وجوب جهاد، شرایط وجود جهاد، جهاد در ماههای حرام، تاکتیک‌های جهاد، آتش‌بس، تحکیم، پیروزی و ....؛ بخش دوم، هشت سال دفاع مقدس و مقایسه آن با جهاد در اسلام: دلایل متجاوز بودن عراق: وضعیت نابسامان یران، موقعیت برتر عراق، پیگیری ایران برای تعیین متجاوز، نامه‌های مبادله شده میان ایران و عراق، اعلام متجاوز بودن عراق توسط سازمان ملل.

 

 

 بررسی آیات مربوط به حدود

نویسنده : مهدی محمدی

سال : 1377

استاد : حسین گوگانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در هفت فصل آیات قرآن کریم را در زمینه حدود بررسی کرده است . در هر فصل نخست به بحث تفسیری، سپس به بحث فقهی آیات پرداخته‌است . عناوین فصول به این قرار است: پیش درآمدی درباره معنای لغوی اصطلاحی حدود و اهمیت آن؛ حد زنا، حد قذف، حد شرب‌خمر، حد سرق،‌حد قطاع الطریق، حد ارتداد.

 انذار و تبشیر از دیدگاه قرآن

نویسنده : ناهید واعظی جزئی

سال : 1377

استاد : علی شیخ الاسلامی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پژوهش در شش فصل با این مباحث تدوین شده است: فصل اول، معنای لغوی و اصطلاحی انذار و تبشیر، مبشرین چه کسانی هستند، منذرین چه کسانی هستند؛ فصل دوم،‌جایگاه و اهمیت انذار و تبشیر در شریعت، سبب تشریع اصل دین، عمومیت درانذار، فصل سوم، سیر تاریخی آیات انذار و تبشیر در قرآن، غلبه آیات انذار در شروع نزول قرآن کریم، مخاطبین انذارها و بشارتهای الهی ؛ فصل چهارم، متعلقات انذارها و تبشیرهای قرآنی، مبشرات دنیوی در حیات فردی، مبشرات دنیوی در حیات اجتماعی، منذرات دنیوی در حیات فردی و اجتماعی، مبشرات اخروی، منذرات اخروی؛ فصل پنجم، تبیین ماهیت منذرات و مبشرات اخروی در قرآن؛ فصل ششم ، اهتمام قرآن کریم بر تعالی روح و تهذیب نفس، موعظه از روشهای انذاری در تربیت.

 التفسیر بالمأثور عند الشیعة الامامیة

نویسنده : احسان امین

سال : 1377

استاد : محمد علی آذرشب

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پژوهش به عربی نوشته شده و شامل پنج فصل با این موضوعات است: فصل اول، تعریف تفسیر و تفسیر اثری و بیان عقاید امامیه؛ فصل دوم، مصادر تفسیر اثری: قران، سنت نبوی، اهل بیت، صحابه، تابعه؛ فصل سوم، مسائل تفسیر اثری: وضع حدیث ، اسرائیلیات،‌ غلو،‌تأویل؛ فصل چهارم، شیوه رفتار با حدیث؛ فصل پنجم، تطور تفسیر از نظر شیعه امامی.

 احتجاجات در سوره مبارکه انعام

نویسنده : زهرا سجادی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پژوهش در سه فصل به بررسی احتجاجات سوره انعام پرداخته است: فصل اول، کلیات و تعارف معنای احتجاج و مترادفات آن، ارکان احتجاج،‌انواع احتجاج،‌آداب احتجاج و ....؛ فصل دوم، احتجاج در قرآن: فرق احتجاجات قرآنی با سایر احتجاجات قرآنی، فصل سوم، احتجاجات سوره انعام: احتجاج بر عقاید (توحید ، نبوت و معاد)؛ احتجاج بر احکام و حقوق (حرمت خوراکیها،‌وفای به عهد و ...).

 آیه تطهیر از نگاه مفسران فریقین

نویسنده : خسرو حسن‌زاده

سال : 1377

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : پایان نامه حاضر در دو فصل تدوین شده است : در فصل اول با عنوان تفسیر آیه تطهیر در آینه عقل، تطهیر الهی فضیلت اختصاصی اهل بیت ? شمرده شده و عصمت آنان به اثبات رسیده است و فصل دوم تحت عنوان تفسیر آیه تطهیر در آینه نقل به طور عمده مراد از « اهل البیت» در آیه شریفه بررسی شده است. در این زمینه چهار دیدگاه مورد بحث قرار گرفته که عبارتند از : اشتمال اهل بیت بر همسران پیامبر ? ، اشتمال آن بر خویشان پیامبر ? ،‌اشتمال آن بر امت پیامبر ?،‌ اختصاص آن به پیامبر ?،‌ علی، فاطمه، حسن و حسین ?. از این دیدگاه‌ها تنها دیدگاه اخیر پذیرفه شده و سایر دیدگاه‌ها رد گردیده است.

 آراء و نظرات تفسیری ابوعلی جبائی

نویسنده : فرج ا... محمدی

سال : 1377

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در این پایان‌نامه دیدگاههای ابوعلی جبانی (235ـ303 ق) از تفاسیری چون تبیان، مجمع البیان، تفسیر فخررازی، کشاف و فتح القدیر استخراج و تدوین شده است. مطالب آن در دو فصل آمده است: در فصل اول جبانی و مکتب فکری‌اش معرفی شده و در فصل دوم دیدگاههای تفسیری جبائی به ترتیب مصحف آورده شده است.

 آرامش و طمأنینه در قرآن و حدیث

نویسنده : ولی ا... میرزایی اصل

سال : 1377

استاد : نهله غروی نائینی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در پنج فصل تنظیم و تدوین شده است: در فصل اول کلیاتی درباره موضوع آمده و در فصل دوم طمأنینه و آرامش تبیین شده است . فصل سوم به بررسی عوامل و اسباب حصول آرامش اختصاص دارد و فصل چارم درباره علل و اسباب سلب آرامش است و در فصل پنجم پیشنهاد و استنتاج پژوهش آمده است.

 آخرت از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : فیصل نصیری سوادکوهی

سال : 1377

استاد : محمد حسن تبرائیان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه آخرت در آیات قرآن کریم و روایات معصومین بررسی شده و موضوعات مورد بحث آن به این شرح است : آخرت، برزخ، قیامت، جهنم و بهشت. در خصوص هر موضوع نخست به تعریف لغوی و اصطلاحی آن پرداخته شده ، سپس از آیات و روایات مربوط به آن بحث شده است.

 وسوسه و گریز از وسواس با امداد از آیات قرآن و روایات معصومین

نویسنده : محبوبه صفائی

سال : 1377

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : مباحث اصلی پایان‌نامه حاضر عبارتند از: مفهوم وسوسه، انواع وسوسه شامل وسوسه‌های بی‌اساس، وسوسه در اعتقادات، وسوسه در عبادات و وسوسه در کارهای غیرعبادی؛ وسوسه‌گران مانند شیطان، نفس و مردم؛ عوارض وسوسه اعم از جسمی،‌ روانی، اجتماعی،‌ خانوادگی، دینی و اقتصادی؛ شیوه‌های درمان وسوسه مثل قرائت قرآن، خواندن اذکار و حرزها، تقسیم کار و آگاهی از احکام و عمل به آنها.

 نماز از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : صادق ملکشی

سال : 1377

استاد : مجید معارف

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه به بررسی نماز به عنوان ستون دین و وسیله تقرب به خدای تعالی پرداخته شده است. عناوین فصول آن عبارتند از: اهمیت و فلسفه وجوب نماز، آثار و فوائد نماز،‌موانع قبولی نماز، شرح حالات معصومین(ع) در نماز، نماز جماعت، نماز جمعه ، تعلیم نماز به فرزندان، بازدارندگان از نماز،‌تباه‌کنندگان نماز، نوافل.

 نقش اعتقاد به معاد در سازندگی اسنان و عواقت سوء انکار آن در قرآن و حدیث

نویسنده : رحیم وفاپور

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در شش فصل با عناویل ذیل تدوین شده است: ادبیات معاد،‌اعتقاد، ایمان و یقین،‌مطالعه تطبیقی معاد در عهدین، معاد در معارف اسلامی، سازندگی و انسان، ماهیت انسان، تأثیر معاد در روابط فردی و اجتماعی . در این پژوهش اعتقاد به معاد عامل ساده زیستی، تخلیه نفس انسان از رذایل اخلاقی ، اعراض از تجملات و حب جاه و شهرت و مقام، و آراستگی به فضائل اخلاقی شمرده شده است.

 نقد و بررسی قرآن و سنت از کتاب « درآمدی بر قرآن » بلاشر

نویسنده : عبدالله موحدپور

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در سه بخش امده است. در بخش اول اهمیت قرآن از دیدگاه آیات و روایات، نظر دانشمندان الهی و غیر الهی راجع به قرآن، اهتمام مسلمانان نسبت به قرآن و رفتار خاروشناسان با قرآن مطرح شده است . در بخش دوم معرفی رژی بلاشر مؤلف کتاب و مقدمه آن آمده است . در بخش سوم موضوعاتی از قبیل توقف دین یهود، ناسخ و منسوخ، جایگاه پیامبر اسلام(ص) در میان امت و نگاه قرآن به نماز مورد بحث قرار گرفته است.

 میزان تأثیر قرآن و حدیث در فلسفه اسلامی

نویسنده : رضا اکبریان

سال : 1377

استاد : احمد احمدی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در این پایان‌نامه این نظر مطرح شده است که فلسفه اسلامی هویتی مستقل از فلسفه یونانی دارد و این در اثر مضامین فلسفی سرشاری است که در آیات قرآن و روایات معصومین (ع) وجود دارد . در این پژوهش و طی چهار فصل آراء فلسفی کندی، فارابی ، ابن سینا و ملاصدرا و بررسی و نوآوریهای آنان شمرده شده و تأکید شده است که فلسفه صدرالمتألهین و پیروان او سرشار از الهامات قرآن و نهیج البلاغه و کلمات ائمه معصومین (ع) است.

 مهدی (ع) در قرآن

نویسنده : مجتبی مهرابی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه پژوهشی است پیرامون آیاتی که درباره حضرت مهدی نازل شده‌اند و طی آن سی مورد از آیات قرآن بررسی شده است.

 مقایسه میان اسلوب قرآن و حدیث با علم کلام در طرح عقاید

نویسنده : نیکو دیالمه

سال : 1377

استاد : مجید معارف

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه در سه بخش نوشته شده است. بخش اول، مباحثی درباره علم کلام شامل: تعریف، وجه تسمیه، غایت، روش علم کلام، ارتباط آن با سایر علوم و تاریخ پیدایش آن. بخش دوم، مقایسه میان اسلوب قرآن و حدیث با علم کلام در بحث مبدأ، در این فصل نخست روش علم کلام در اثبات صانع و توحید، سپس اسلوب قرآن در اثبات خالق و الوهیت و خالقیت و ربوبیت خداوند و توحید و بعد روش معصومین (ع) در این زمینه بررسی و با یکدیگر مقایسه شده‌اند. بخش سوم حاوی چنین مقایسه‌ای در موضوع معاد است.

 ماهیت جن در قرآن و حدیث

نویسنده : اعظم پورین ویسه

سال : 1377

استاد : یدالله نصیریان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه در هشت فصل به قرار ذیل تنظیم شده است: معنای لغوی و اصطلاحی جن در احادیث. نظر علماء در مورد وجود و ماهیت جن. ابلیس، ملک یا جن؟ . اوصاف جنیان. جن از دیدگاه عامه مردم. تتیجه‌گیری : نویسنده طی این پایان‌نامه برای جن اوصافی مشترک با آدمی نظیر ذی‌شعور و مختار و مکلف بودن، سفاهت و خردمندی، ایمان و کفر، عدالت و فسق ، تولد و مرگ و همچنین اوصافی ویژه جن مثل عدم رؤیت و تمثل را یاد کرده است.

 لیلة القدر از دیدگاه قرآن و روایات

نویسنده : اشرف هزاره

سال : 1377

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مباحث اصلی پایان‌نامه حاضر در دو بخش تدوین شده است: در بخش اول با عنوان ارتباط شب قدر با نزول قرآن این نظریات بررسی شده است: قرآن دارای دو نزول دفعی و تدریجی بوده است؛ منظور از انزال قرآن آغاز نزول قرآن در ماه رمضان و شب قدر است؛ هر سال در شب قدر قسمتی از قرآن نازل می‌شده است؛ مراد آیه « شهر رمضان الذی انزل فیه» نزول قرآن در شأن ماه رمضان است؛ قسمت اعظم قرآن در ماههای رمضان نازل شده است . بخش دوم درباره ویژگیهای شب قدر است و این موضوعات را در بر دارد: وجه تسمیه شب قدر، عظمت شب قدر، چرا شب قدر نامعلوم است؟ وجود شب قدر در امتهای پیشین، تکرار هر ساله شب قدر، شب قدر کدام شب است؟ نشانه‌ای شب قدر و ......

 لباس در قرآن و روایات و احکام آن

نویسنده : ابراهیم کاملی خلجی

سال : 1377

استاد : علی اکبر غفاری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه متشکل از پنج فصل و حاوی مباحث ذیل است : لباس نشانه فرهنگ و تمدن، انواع لباس در قرآن، فتنه‌های شیطانی، لباس در روایات، احکام پوشیدن لباس. این پژوهش از جمله معدود پایان‌نامه‌های کاربردی است و با غرض اشباع خلائی فرهنگی تدوین شده است.

 کفر و ریشه‌های آن در قران و حدیث

نویسنده : علی قاسمی

سال : 1377

استاد : قاسم فائز

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر پنج فصل است. در فصل اول کفر و مشتقات آن چون کفران، کفور، کفاره، تکثیر، کوافر و کافور و در فصل دوم اقسام کفر، کفر از روی علم و عناد، کفر بدون علم، شرک، ارتداد و انکار ولایت ائمه(ع) بررسی شده است. فصل سوم به ریشه‌ها و عوامل کفر مثل استکبار، تکبر، حرص، حسد، معصیت، ترک واجبات، جهل و ..... و فصل چهارم به سیمای کفر در اقوام یهود و نصاری نظیر آمیختن حق به باطل ، پرستش گوساله، کشتن پیامبران،‌پیمان‌شکنی اختصاص دارد. در فصل پنجم با عنوان سیمای کافران از طینت کافر، تشبیه کافران به افراد کر و گنگ و کور، تشبیه اعمال آنان به سراب، خاکستر و ظلمات دریای ژرف بحث شده است.

 کرامت نفس در قرآن و حدیث

نویسنده : سکینه آزاد پور

سال : 1377

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : موضوعات اصلی پایان‌نامه حاضر به این قرار است: مفهوم کرامت نفس از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه و عرفا، کرامت انسان نسبت به سایر موجودات مثل حیوان و جن و فرشتگان، علل کرامت انسان شامل عقلمندی و علم آموزی و کسب مکارم اخلاقی، موانع کرامت انسان از قبیل دنیا طلبی و غفلت از یاد خدا و طغیان و غرور و ذلت نفس.

 قیامت در قرآن و سنت

نویسنده : نبی‌الله پورحسرت

سال : 1377

استاد : یوسف فضایی

دانشگاه : آزاد اسلامی کرج

موضوع : این پایان‌نامه در چهار فصل نوشته شده است .فصل اول درباره مرگ و حاوی موضوعات ذیل است: معنای موت در قرآن، ماهیت مرگ، یاد مرگ و آثار آن، مرگ از دیدگاه ائمه،‌مرگ صالحان و کافران. فصل دوم در خصوص برزخ و شامل مباحث زیر است: معنای لغوی برزخ، مؤمن و کافر پس از مرگ به دیدار اهل خود می‌ایند، فلسفه برزخ و .... فصل سوم تحت عنوان معاد در آیین زردشت و یونان باستان و هندوها، دلائل اثبات معاد و بررسی شبهات منکران معاد جسمانی و فصل چهارم با عنوان قیامت محتوی موضوعات زیر است: تصویر قیامت در قرآن، علائم قیامت در روایات، نفخ صور، سنجش اعمال، تجسم اعمال و اوصاف بهشت و بهشتیان و سیمای دوزخ و دوزخیان و ......

 قرآن و نظریه نشانه‌شناسی

نویسنده : عامر قیطوری

سال : 1377

استاد : علی افخمی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این رساله یکی از نظریه‌های عمده نشانه‌شناسی به نام نظریه نوشتار جهت تبیین جنبه نوشتاری قرآن مورد بررسی قرار گرفته و اهم مباحث آن عبارت است از : بیان ضرورت و اهمیت مطالعات نشانه‌شناختی،‌مدلهای ارتباطی، معرفی نظریه نوشتار، پرسشهایی که این نظریه فرا روی دین می‌نهد، فرا عرفی بودن جنبه نوشتاری قرآن، رابطه پویای قرآن با مخاطب ، بیان پرسشهایی که فلسفه توحیدی باید به آنها پاسخ دهد.

 فرجام سوء اصرار بر گناه در دنیا از نظر قرآن و حدیث

نویسنده : یوسف پاکخصال

سال : 1377

استاد : قاسم فائز

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه درباره آثار شوم اصرار بر گناه در زندگی دنیا از نظر آیات قرآن و احادیث معصومین‌(ع) است و در پنج فصل با عناوین ذیل تنظیم شده است: گناه و مصادیق آن در قرآن. اصرار بر گناه ، گناهان و مصائب بیدارگر، آثار دنیوی اعمال، آثار سوء اصرار بر گناه در دین.

 عوامل و موانع سعادت در قرآن و حدیث

نویسنده : سید مرتضی پیرزاده

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتنداز : معنای لغوی و اصطلاحی سعادت و شقاوت با استناد به آیات قرآن و روایات، اهمیت شناخت انسان، ویژگیهای انسان از دیدگاه قرآن، اصول عقاید، احکام و اخلاق، اوصاف سعادتمندان، موانع سعادت، شقاوتمندان از دیدگاه قرآن.

 علم متشابه القرآن و مختلفه

نویسنده : کریم پارچه‌باف دولتی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه که درباره عبارات متشابه قرآنی است عبارتند از : تعریفات، کتابشناسی متشابهات قرآن، بررسی چند اثر در این زمینه، جمع‌آوری تمام آیات متشابه قرآن.

 علل نامگذاری سور قرآن

نویسنده : منیژه درخشانفر

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران شمال

موضوع : در این پایان‌نامه سعی شده،با استفاده از روایات و نظرات دانشمندان اسلامی وجه تسمیه اسامی سوره‌های قرآن و نیز گروههای سور قرآن بررسی شود. گروههای سور عبارتند از : مئین، مثانی، مفصل، بساطین، دبابیج، ریاض، فواتح و جز آنها.

 عفت کلام در قرآن

نویسنده : ایرج علی محمدی

سال : 1377

استاد : محمد تقی دیاری

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در سه فصل تدوین شده است: در فصل اول کلیاتی درباره عفت کلام، مانند معنای لغوی و اصطلاحی عفت و موارد کاربرد آن در قرآن، نقش کلیدی زبان از منظر آیات و روایت مورد بحث قرار گرفته است. در فصل دوم ادب الهی در تبیین معارف قرآنی اعم از اصول عقاید و اخلاق و احکام بررسی شده‌اند. در فصل سوم به معرفی نقش قرآن در اصلاح و تعدیل گفتار از نظر بیان، آفات گفتار و آموزش شیوه صحیح سخن گفتن پرداخته شده است.

 عرفان در قرآن

نویسنده : اعظم السادات سلیمانی هشتجین

سال : 1377

استاد : حسین لاشی‌ء

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در چهار فصل تدوین شده است و مباحث آن عبارتند از: تعریف عرفان و بیان اقسام عرفان و ویژگیهای عارف، توحید عرفانی در قرآن مشتمل بر معنای لغوی و اصطلاحی توحید و تفسیر آیات توحیدی قرآن، ولایت در قرآن، سیر و سلوک عرفانی در قرآن.

 عرش و کرسی در قرآن و حدیث

نویسنده : موسی سلطانی

سال : 1377

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه در شش فصل تنظیم شده است: فصل اول تحت عنوان کرسی در قرآن و حدیث حاوی مباحثی بدین قرار است: معنای کرسی در لغت و قرآن و اقوال مفسران،‌کرسی علم مخصوص ذات اقدس الهی، مراد از کرسی پادشاهی، سلطنت و عظمت و قدرت است، زمین در مقابل کرسی همانند حلقه انگشتر، کرسی ظرف مجموعه هستی. فصل دوم با عنوان عرش در لغت و قرآن شامل موضوعات ذیل است: معنای عرش در لغت و قرآن، احکام و اوامر جاریه از عرش صادر می‌شود. فصل سوم با نام استوای رحمان بر عرش به معنای شروع در تدبیر و نیز به معنای علم به جزئیات. فصل چهارم درباره عرش خدا بر آب و فصل پنجم در زمینه حمل عرش و سرانجام فصل ششم در جمع‌بندی اقوال پیرامون عرش است.

 صرف و نحو در کشاف

نویسنده : احمد خاتمی

سال : 1377

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد قم

موضوع : این پایان‌نامه به زبان عربی نوشته شده است . و نویسنده در طی آن صرف و نحو دو سوره فاتحه و رعد را نخست بر اساس نظرات زمخشری در تفسیر کشاف توضیح داده، سپس نظرات او را با نظرات دیگر مفسران مشهور مقایسه کرده است. مخالفان و موافقان او را از یکدیگر بازشناسانده و ادله و شواهد آنان را اعم از آیات قرآن، اشعار، امثال، آرای دانشمندان صرف و نحو ذکر کرده است. نیز گاهی در صورت لزوم برخی توضیحات صرفی و نحوی را آورده است.

 شناخت زمینه‌های آرامش روان انسان در قرآن

نویسنده : ابوالقاسم جعفری

سال : 1377

استاد : سید محمد تقی قادری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه در خصوص شناخت بعضی از عوامل اضطراب و نگرانی انسان، نیز عوامل آرامش‌بخش روان آدمی، همچنین مبانی بهداشت روانی و سرانجام ارائه طریق بوسیله آیات قرآن مجید جهت درمان بیماریهای روحی بشر است. نویسنده در پایان‌ آیاتی از قرآن را متناسب با موضوع تحقیق همراه با تفسیر آنها نقل کرده است.

 شخصیت سیاسی رسول اکرم (ص) در قرآن و حدیث

نویسنده : مونس سیاح

سال : 1377

استاد : مجید معارف

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه شش فصل دارد. مباحث آن عبارتند از : مسائل سیاسی و اجتماعی در قرآن و سیره انبیاء، رفتاریهای سیاسی ، اجتماعی پیامبر اکرم(ص) در مکه، مقدمات تکوین حکومت اسلامی، اداره حکومت اسلامی در زمینه اداری و اطلاعاتی و مدیریتی و اقتصادی، رفتار با مخالفان اعم از مشرکان، یهودیان، مسیحیان و منافقان و بالاخره تعیین وصی مهمترین اقدام سیاسی و الهی رسول اکرم(ص).

 سیمای مشرکین در قرآن و حدیث

نویسنده : ناصر ابراهیمی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : موضوع این پایان‌‌نامه شرک است و در آن درباره موضوعات ذیل بحث شده است: توحید و شرک، توسل، شفاعت،‌پاسخ شبهات وهابیت. در این پایان‌نامه بواقع سیمای مشرکان نمایانده شده است که برای خدای یگانه شریکی قائلند و نه مشرکان به معنای معهود عصر رسول خدا(ص) که آن حضرت در میان آنان به پیامبری مبعوث شد.

 سیمای صبر و صابران در قرآن و حدیث

نویسنده : جاسم جهانی‌پور

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتنداز:صبر در قرآن (جمع‌آوری 103 مورد از آیات حاوی لفظ صبر و مترادفات آن)، اهمیت صبر، مقام صبر و صابران در قرآن، صبر پیامبران خدا(ایوب، ذوالکفل، اسماعیل و یوسف)، شمه‌ای از حالات پیشینیان هنگام مرگ فرزندان خود.

 سیمای حضرت مهدی (عج) در آیات و احادیث و نظم فارسی

نویسنده : حسن خانی کشمرزی

سال : 1377

استاد : جلیل تجلیل

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از: زندگینامه حضرت مهدی (ع)، دجال ملعون و مهدی (عج) در نظم فارسی، مدعیان مهدویت، سیمای مهدی (عج) در قرآن، سیمای مهدی (عج) در احادیث و روایات، سیمای مهدی در اشعار شاعران قرآن پنجم تا چهاردهم، سیمای حضرت مهدی در اشعار شاعران معاصر.

 سیمای حضرت محمد ? در تفسیر میبدی (جلدهای 1 و 2)

نویسنده : محمد رسول محدثی

سال : 1377

استاد : سعید الله قره‌بگلو

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تبریزی

موضوع : در این پایان‌نامه اخبار و مباحث مربوط به حضرت محمد ? از تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار میبدی استخراج و ارائه شده است. اهم موضوعات آن به این شرح است: اخبار راویان سلف درباره ظهور محمد ?، آثار نبوت آن حضرت پیش از تولد و بعد از آن، نقش او در جامعه عرب پیش از اسلام ، سیمای جهان پیش از ظهور آن بزرگوار، شفاعت پیامبر اسلام ? در قیامت ، معراج و معجزات او ، نامها و صفات او،‌نحوه تبلیغ دین اسلام، خضوع او در برابر معبود، رابطه او با یاران .

 سیمای بهشت در قرآن و حدیث

نویسنده : جواد محمدی ظاهری

سال : 1377

استاد : فائز

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : اعتقاد به بهشت که یکی از ارکان عالم بازپسین است، از جمله موثرترین عواملی به شمار می‌رود که سلامت آدمی را از آلودگیها و گناهان تضمین می‌کند. روش بحث در این پایان‌نامه چنین است که نخست آیات مربوط به بهشت استخراج ، سپس با استفاده تفاسیر و کتب روانی شرح شده‌اند.

 سیر تلمیح در مثنوی مولوی (اشارات قرآنی، داستانی و اساطیری)

نویسنده : یدالله طالشی

سال : 1377

استاد : سید احمد حسینی کازرونی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد دزفول

موضوع : این تحقیق با غرض بررسی تلمیحات و اشارات قرآنی، داستانی و اساطیری مثنوی مولوی به انجام رسیده و حاوی سه بخش است. در بخش اول تعریف تلمیح و سیر تلمیح از آغاز تا زمان مولوی و زمینه گسترش آن در شعر فارسی بررسی شده و در بخش دوم سیر تلمیح اعم از اشارات قرآنی، داستانی و اساطیری مورد بحث قرار گرفته است و در بخش سوم تلمیحات مثنوی به سرگذشت و حوادث پیامبران و اولیاء تحقیق شده است.

 سیر تحول تلاوت قرآن با تحلیل قرائت ده قاری بزرگ مصر و تأثیر آن بر تلاوت قاریان ایرانی

نویسنده : مجید حسینی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه سیر تحول قرائت قرآن در مصر پس از ظهور دستگاههای صوتی از زمان شیخ رفعت بررسی شده است. همچنین روند قرائت قرآن در ایران و مشکلات پیشرفت آن در ایران نیز بررسی گردیده است . در این پژوهش آمده است که قرائت قرآن در مصر پس از شیخ رفعت رشد سریعی یافته و در زمان عبدالباسط و مصطفی اسماعیل به اوج خود رسیده است؛ اما پس از آن به دلایلی از سرعت رشد آن کاسته شده است .

 سنتهای الهی در قرآن

نویسنده : سعید قربانی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه سنتهای الهی در شش فصل بررسی شده‌اند. در فصل اول واژه سنت از دیدگاه لغویان و مفسران و در فصل دوم این واژه در آیات قرآن بررسی شده‌است، در فصل سوم معرفی ماهیت سنتهای الهی و شیوه‌های تبیین آنها در قرآن و خصوصیات این سنتها و در فصل چهارم تفسیر آیه 137 سوره آل عمران درباره درباره سنتهای الهی آمده است . فصل پنجم به نقل روایاتی از ائمه معصومین (ع) درباره سنتهای الهی و همچنین مختصری از تاریخچه تحقیقات دانشمندان اسلامی پیرامون این موضوع و فصل ششم به ارائه حاصل بررسیها در زمینه صور و اقسام سنتهای الهی در قرآن اختصاص دارد.

 زمینه‌های آرامش روان انسان در قرآن

نویسنده : ابوالقاسم جعفری

سال : 1377

استاد : سید محمد تقی قادری

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : این پایان‌نامه در چهاربخش با عناوین زیر تدوین شده است: شناخت عوامل اضطراب و نگرانی انسان، شناخت عوامل آرامش‌بخش روان آدمی، شناخت مبانی بهداشت روانی، و روان‌درمانی از دیدگاه قرآن.

 رهبری و امامت در قرآن

نویسنده : سید ابوالفضل امامی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از: نبوت در قرآن، امامت در قرآن، بررسی آیات امامت در قرآن از جمله آیه اولی الامر، آیه ولایت، آیه تبلیغ، آیه اکمال دین، آیه مباهله،‌آیه تطهیر و آیه مودت.

 روح القدس در کتب مقدس ادیان ابراهیم

نویسنده : محسن پورمحمد

سال : 1377

استاد : محمد لگنهاوسن

دانشگاه : موسسه آموزش و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : این پژوهش در یک پیشگفتار و سه بخش تنظیم و تدوین شده است . در پیشگفتار معانی روح در یونان باستان، عهد عتیق، عهد جدید و قرآن بررسی شده است . در بخش اول با عنوان روح‌القدس در عهد جدید، موضوع در اسفار پنجگانه، تاریخ بنی‌اسرائیل، کتب انبیاء متأخر و سنت یهود(تلمود) تحقیق شده و در بخش دوم تحت نام روح‌القدس در عهد جدید از موضوعات روح القدس و عیسی، روح القدس در تعالیم عیسی، روح القدس در اعمال رسولان، روح القدس در رساله‌های پولس و جز آنها بحث به میان آمده و بخش سوم به بررسی روح‌القدس در قرآن و روایات اسلامی اختصاص دارد.

 روابط والدین و فرزندان از نظر قران و حدیث

نویسنده : مصطفی سلیمانی اصل

سال : 1377

استاد : علی قائمی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از: تشکیل خانواده، مسؤولیت پدر و مادر، وظایف والدین در قبال فرزندان از جنبه‌های متعدد، وظایف فرزندان در مقابل والدین و بالاخره عوارض مسامحه در انجام وظایف، چه از ناحیه والدین و چه از جانب فرزندان.

 روابط متقابل والدین با فرزندان از نظر قرآن و سنت

نویسنده : جهانسور چراغیان

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : هدف این پایان‌نامه بررسی خط مشی اسلام در خصوص تعلیم و تربیت فرزندان و رابطه والدین با فرزندان و وظایف متقابل هر یک نسبت به دیگری است. اهم مباحث این پایان‌نامه عبارتند از: مسؤولیت والدین در تربیت کودک، احیاء شخصیت کودک، هدفهای تربیت در میان اقوام و ملل، وظایف پدر و مادر از دیدگاه بزرگان دین، احترام به والدین ، انواع تنبیه در نظام تربیتی اسلام، وظایف والدین نسبت به فرزندان، تربیت اجتماعی در قرآن، معیار ارزشیابی زن و مرد در اسلام.

 رفق و مدارا از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : محمود هاشمی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : ازاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از: معنای لغوی و اصطلاحی رفق و مدارا، رفق ومدارا در پرتو احادیث و آیات قرآن، رفق و مدارا در خانواده، خشم و غضب، کظم غیض از دیدگاه قرآن، عفو و بخشش از دیدگاه احادیث، سنت محبت، سنت الهی در تربیت، روش تشویق و تنبیه، آداب تنبیه.

 دین و دنیا و جلوه‌های آن در نوبت سوم از جلد دوم کشف‌الاسرار و عدة الابرار

نویسنده : وحید رحمانی خلیلی

سال : 1377

استاد : سید علی سجادی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : هدف این پایان‌نامه کاوش در مفاهیم دین و دنیا و به تعبیر دیگر دنیا و آخرت در نظرات بزرگان عرفان و تصوف بویژه تفسیر میبدی به نام کشف‌الاسرار و عدة الابرار و حاوی مباحث ذیل است : تعریف دین و دنیا در لغت و اصطلاح، تعریف دین از دیدگاه علمای الهی و جامعه‌شناسان، بازتاب اندیشه ادیان بزرگ در خصوص دنیا و آخرت، دین و دنیا در قرآن و نهج‌البلاغه و روایات معصومین و علمای دین، نگرشی بر دین و دنیا از نظر عرفا و متصوفه، انعکاس نظر میبدی درباره دین و دنیا.

 دعا در قرآن کریم

نویسنده : مینا شیخی

سال : 1377

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : مباحث اصلی این پایان‌نامه عبارتند از : معنای لغوی و قرآنی دعا، ندا، سؤال، طلب، استغفار، اجابت، ابتهال، تضرع و استغاثه؛ اهمیت و ضرورت دعا، مقدمات دعا مثل ذکر نام نام خدا و حمد و سپاس او و اعتراف به گناهان، شرایط استجابت دعا مانند اخلاص ، تضرع، تقوا و توکل؛ مضامین دعاهای قرآنی نظیر استغفار و طلب هدایت، دعای مشرکان و کافران و استدلالهای قرآن در نفی طلب آمیخته با شرک، توسل به اولیای خدا و دلایل صحت آن.

 دراسة فی موافقات الفخر الرازی لمدرسة اهل البیت(ع) من خلال تفسیره الکبیر

نویسنده : سید عبدالکریم حیدری

سال : 1377

استاد : محمد کاظم شاکر

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه به زبان عربی و در سه فصل نوشته شده است . موضوع آن بررسی موارد همراهی فخر رازی و تفسیرش و نمونه‌های از گرایش او به شیعه است . فصل دوم و سوم درباره موارد همراهی او با مذهب شیعه است. در زمینه اصول دین، نفی تجسیم، حسن و قبح عقلی، عصمت انبیاء بطور مطلق و ضرورت وجود معصوم در هر زمان بحث شده و در خصوص فروع دین از مسح بر پاها ، سه وقت بودن نمازهای روازنه، مباح بودن ازدواج موقت و جواز تقیه سخن رفته است . پاره‌ای دیگر از همراهی‌های فخر رازی در مورد فضائل اهل بیت (ع) است.

 درآمدی بر تفسیر و تفاسیر عرفانی

نویسنده : عبدالوهاب شاهرودی

سال : 1377

استاد : علی حجتی کرمانی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پایان‌نامه درباره آن نوع از تفسیر قرآن است که اهل عرفان بدان پرداخته‌اند. مباحث آن عبارتند از : معانی تفسیر. تاریخ تفسیر و جریانهای گوناگون تفسیری و مهمترین تفاسیر هر یک، رابطه عرفان و قرآن، اصول عرفان و مبانی عرفا در تفسیر قران و ریشه‌ها و زمینه‌های پیدایش تفاسیر عرفانی .

 

 

 خوف و رجاء از دیدگاه قرآن کریم

نویسنده : اکبر آقایانی چاوشی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه واژه‌های خوف و رجاء در آیات قرآن و احادیث معصومین (ع) در چهار فصل با عناوین ذیل بررسی شده‌اند: بررسی واژه‌ها، خوف، رجاء، تلازم خوف و رجاء.

 خسارات و خاسرین در قرآن

نویسنده : حسن امینیان

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از : مفهوم خسران در لغت، اقسام خسران، علوم خسران، مراتب و درجات خاسرین، حالات انسانهای خاسر در دنیا، حالات انسانهای خاسر در آخرت و عوامل جلوگیری از خسران .

 حنفاء در قرآن کریم

نویسنده : رهبر سعیدی

سال : 1377

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : در این پایان‌نامه آیین حضرت ابراهیم (ع) و کسانی که پیش از ظهور اسلام بر آن بودند، مورد تحقیق قرار گرفته و در چهار بخش ارائه شده است: در بخش اول کلیاتی درباره معنای لغوی و اصطلاحی حنیف و ارای علمای اسلامی و خاورشناسان در مورد آن آمده . در بخش دوم ادیان و عقاید عرب در عصر جاهلیت، آیین حنیف در آن عصر، کلمه حنیف در قرآن و روایت، و مناظره حنفا با صابئین مورد بحث قرار گرفته است . بخش سوم به حضرت ابراهیم(ع) پیشوای حنفا اختصاص یافته و در آن از زندگی، مناظرات، مناقب و کتاب آسمانی او سخن رفته است . بخش چهارم در خصوص شرح احوال حنفاست .

 حل مسأله شرور از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : سدیفی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : بحث شرور پیشینه‌ای کهن و گستره‌ای فراخ دارد. از دیر باز میان متکلمان، فلاسفه و عرفا و دانشمندان دیگر مطرح بوده است. در آیات قرآن و روایات معصومین (ع) نیز نصوص قابل توجهی در خصوص آن به چشم می‌خورد. در این پژوهش به بررسی این مسأله در حوزه قرآن و سنت پرداخته شده است .

 حقیقت توحید از دیدگاه قرآن

نویسنده : عزالدین حسنی

سال : 1377

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی کرج

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در هفت فصل تدوین شده است : در فصل اول معنای توحید و اهمیت آن بررسی شده است . در فصول دوم تا ششم انواع توحید شامل توحید در الوهیت، ربوبیت، عبادت، استعانت و فاعلیت مورد بحث قرار گرفته‌اند و در فصل هفتم آثار توحید در زندگی فردی و اجتماعی انسان مسلمان بیان شده است . در هر یک از مباحث به آیاتی چند از قرآن استشهاد شده است .

 جلوه‌های دین و دنیا در نوبت سوم از جلد اول « کشف الاسرار و عدة الابرار

نویسنده : حمید رضا رضائی امیدی

سال : 1377

استاد : سید علی محمد سجادی

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی تهران

موضوع : این پایان‌نامه با هدف تبیین رابطه میان دنیا و آخرت در ادیان الاهی و غیر الهی به خصوص دین مبین اسلام و نیز مشرب عرفا به ویژه میبدی تدوین شده است . عناوین مباحث آن بدین قرار است ک معنای دین و دنیا در لغت و اصطلاح، دین و دنیا در ادیان مختلف، دنیا و اخرت از نظر اسلام، دین و دنیا در عرفان، جلوه‌های دین و دنیا در کشف الاسرار .

 جایگاه و تأثیر نماز در سیر کمال فردی و اجتماعی انسان در قرآن و روایات معصومین(ع)

نویسنده : علی مشعل پور فرد

سال : 1377

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه با غرض تبیین جایگاه نماز در تزکیه انسان و سیر تکامل فردی و اجتماعی از دیدگاه آیات و روایات معصومین(ع) نوشته شده است و مباحث آن عبارتند از: انسان کیست؟ عناوین و اسامی نماز در قرآن، جایگاه نماز در دستورات خداوند به پیامبران وبزرگان دین، نماز معیار انتخاب پیامبران و اولیاء دین به رهبری از طرف خداوند، نقش سازندگی نماز در کمال انسان و قرب او به خدا، توجهات خاص خداوند به نمازگزاران، نقش سازندگی توجه به حدود و اوقات نماز، نقش نماز در حفظ انسان از آلودگیها و وساوس شیطانی، کیفی بی‌توجهی به نماز، نماز عبادت تمام موجودات جهان.

 توکل در قرآن و حدیث

نویسنده : اعظم رهبر زارع

سال : 1377

استاد : یوسف فضائی

دانشگاه : ازاد اسلامی کرج

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر دو فصل است؛ در فصل اول با عنوان توکل از دیدگاه قرآن و حدیث مباحث ذیل آمده است: ارتباط توکل با توحید، صبر. قضا و قدر و ایمان، اعتماد به نفس و آرامش حاصل از توکل، بررسی صفت وکیل از صفات خدا. عنوان فصل دوم توکل از دیدگاه اخلاق و عرفان است و مباحث ذیل را در بردادر؛ حقیقت توکل و درجات آن، طریق تحصیل توکل، اعمال و حالاتی که متوکلان باید داشته باشند.

 توبه در قرآن و حدیث

نویسنده : علیرضا صفائی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از : توبه در لغت و اصطلاح ، آثار توبه، ارزش توبه، پاداش توبه، پذیرش توبه، ایمان و توبه، توبه و اصطلاح، توبه و استغفار، توبه نصوح،‌توبه انبیاء،‌توبه و عرفان .

 توبه در قرآن و حدیث

نویسنده : محمد علی علمشاهی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد

موضوع : مباحث این پایان نامه عبارتند از : معنای لغوی توبه، معنای اصطلاحی ، توبه ، شرایط توبه از دیدگاه حضرت علی(ع)، تحلیلی درباره آیات و روایات توبه، مشخصات سوره توبه، شیوه توبه، چگونگی قبول توبه، انواع توبه‌کنندگان،‌ندامت و توبه، عواقب سوء تأخیر در توبه، چرا سوره توبه فاقد بسمله است، ماهیت توبه برای انسان، آداب توبه، توبه در میان امتها.

 توبه از دیدگاه قرآن و سنت

نویسنده : علیرضا حسنی

سال : 1377

استاد : سید جعفر سامی الدبونی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : موضوعات مطرح در این پژوهش عبارتند از : معنای لغوی اصطلاحی توبه و انابه و استغفار ، توبه در اصطلاح متشرعین و متکلمین، حقیقت توبه و توبه کامل، اقسام توبه و أقسام تائبین، وجوب توبه و فوری و عام بودن وجوب آن، توبه در قرآن و سنت و اقوال متکلمین و عرفا، موانع توبه، نیاز به امداد الهی درتوبه، اخلاص در توبه، آثار سوء گناه و فضیلت توبه، توبه نصوح و موقعیت تائب.

 تناسب آیات و سور جزء سی

نویسنده : مسعود مبشرنژاد

سال : 1377

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در این پایان‌نامه دیدگاه سه مفسر شهیر، طبرسی، فخر رازی و آلوسی درباره تناسب و ارتباط سوره‌ها و آیات جزء سی قرآن بررسی شده است . مناسبت‌هایی که از سوی این مفسران در خصوص سوره‌ها ارائه گردیده، تکلف آمیز خوانده شده‌اند؛ اما مناسبات ذکر شده در مورد آیات طبیعی تلقی گردیده‌اند.

 بسمله در قرآن و حدیث

نویسنده : محسن مروتی شریف‌آبادی

سال : 1377

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی کرج

موضوع : در این پایان‌نامه آیات مربوط به اخلاق پسندیده در سه‌ جزء نخست قرآن کریم به فارسی ترجمه شده و نکات صرفی، نحوی و بلاغی آنها بیان شده‌اند.

 بررسی و تحلیل عقلی رجعت اولیاء بعد از ظهور امام زمان(عج) و تطبیق آن با آیات و روایات

نویسنده : صادق سلمانی ایزدی

سال : 1377

استاد : محمدعلی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : اهم مباحث این پایان‌نامه عبارت است از :

 بررسی نشانه‌ها و روشهای تربیتی در زندگی حضرت ابراهیم (ع) و حضرت موسی (ع)

نویسنده : پروین پور معراج

سال : 1377

استاد : ابوالقاسم وافی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر سه فصل است . فصل اول با عنوان تربیت و قصص قرآن،‌شامل مباحثی است در تعریف تربیت، الگوگیری از زندگی انبیاء و کمالات نفسانی و فضائل اخلاقی و صفات مشترک حضرت ابراهیم (ع) است و سرانجام در فصل سوم، نشانه‌ها و روشهای تربیتی در زندگی حضرت موسی (ع) بررسی شده‌اند.

 بررسی معجزات انبیاء در قرآن

نویسنده : طاهره مردانی

سال : 1377

استاد : محمدعلی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پایان‌نامه نخست مباحثی مقدماتی مانند علل نیاز به پیامبران و دلائل عقلی و نقلی ضرورت ارسال رسل آمده است، سپس اهداف انبیاء مانند مبارزه با طغیانگران، نجات مستضعفان، مبارزه با بت‌پرستی، امر به معروف و نهی از منکر و برقراری عدالت در جامعه مورد بحث قرار گرفته است؛ و سرانجام معجزات این پیامبران در قرآن بررسی شده‌اند: نوح(ع)، صالح(ع)،‌لوط(ع)،‌ یوسف(ع)،‌ ایوب(ع)،‌ موسی (ع)،‌ شعیب(ع)،‌ حزقیل (ع)،‌ داود(ع)،‌ سلیمان (ع)،‌ یونس(ع)،‌ عزیز(ع)،‌ عیسی(ع)،‌ و محمد (ص).

 بررسی مسأله شکر و مصادیق آن در قرآن و حدیث

نویسنده : مصلحت آفتابی خطبه‌سرا

سال : 1377

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در هفت فصل با عناوین ذیل تدوین شده است: تعریف لغوی و اصطلاحی شکر و بررسی تفاوت شکر و حمد و مدح، حقیقت شکر، فضیلت، شکر، آثار شکر، شکر در دعاهای وارده از ائمه اطهار(ع)،‌حمد.

 

نویسنده : اکبر جلیلی

سال : 1377

استاد : غلامعلی افروز

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه مبانی روانشناختی و تربیتی قصه حضرت یوسف(ع) بررسی شده است . نویسنده در این پژوهش حضرت یوسف (ع) را به عنوان چهره‌ای که در عین پرداختن به زندگی اجتماعی، پاکی خود را حفظ کرده ، معرفی نموده است

 بررسی قرائات سبع

نویسنده : بهمن محرم زاده

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه با بررسی قرائات سبعه سعی شده به سؤالات ذیل پاسخ داده شود: قرائات قرآنی چیست؟ قراء سبعه چه کسانی‌اند؟ چرا کلمات قرآن را مختلف خوانده‌اند؟ منشأ و موارد اختلاف قرائات در هفت قرائت منحصر شده است؟ آیا اختلاف قرائات را ائمه(ع) و علمای شیعه تائید کرده‌اند؟ کدام قرائت رجحان دارد؟

 بررسی صفات و ویژگیهای انسان در قرآن کریم

نویسنده : عباسعلی حدادیان

سال : 1377

استاد : محمدکاظم شاکر

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در سه فصل ارائه شده است . در فصل اول با عنوان معناشناسی و مصداق‌یابی انسان در قرآن کریم مفهوم انس، انسان، بشر، اُناس،‌انسی، اناسی و بنی آدم در آیات قرآن بررسی شده است . فصل دوم تحت عنوان صفات منفی انسان در قرآن کریم به بررسی صفاتی چون کفور، منوع، هلوع، ظلوم، حریص، جهول، قتور، بخیل، عجول، یؤوس و قنوط، طاغی،‌مغرور، ضعیف و خاسر اختصاص دارد . در فصل سوم با نام امتیازات انسان از موضوعات خلافت، خداگرایی، امانت‌داری، کرامت،‌اعتدال و ملاقات پروردگار بحث شده است .

 بررسی دیدگاههای مفسران معروف شیعه در زمنیه علوم قرآن

نویسنده : زهرا اخوان صراف

سال : 1377

استاد : عبدالله محمد اصفهانی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه در پنج بخش تنظیم شده است. در بخش اول تفسیر و تأویل از دیدگاه لغت، اصطلاح، قرآن و روایات آمده‌است . در بخش دوم کلیات تفسیر قرآن از نظر شیعه مثل حجیت ظواهر قرآن ، مدارک تفسیر و ظاهر و باطن مطرح شده. در بخش سوم روشهای تفسیری چون تفسیر با مأثور، به رأی،‌اجتهادی،‌رمزی،‌عرفانی، و قرآن به قرآن بررسی شده‌اند . بخش چهارم به معرفی تفاسیر شیخ طوسی، ابوالفتوح،‌ملاصدرا و علامه طباطبائی اختصاص دارد . در بخش پنجم دیدگاههای اختصاصی مفسران معروف شیعه در خصوص صفات باریتعالی، جبر و اختیار و تنزیه الانبیاء بیان شده است

 بررسی دنیا و آخرت در قرآن کریم

نویسنده : احمد فرحزاد

سال : 1377

استاد : سید امیر محمود انوار

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه که درباره دنیا و آخرت در قرآن کریم ،‌مشخصات دنیا، دنیای مذموم و ممدوح،‌بررسی آیات مربوط به آخرت، مشخصات عالم آخرت،‌برتری آخرت بر دنیا، آثار یامان به آخرت ، تقابل میان دنیا و آخرت، مقایسه بین دنیا و آخرت،‌رابطه دنیا و آخرت.

 بررسی حقیقت معراج پیامبر(ص) از دیدگاه مفسرین، محدثین، متکلمین، حکما و عرفای اسلامی

نویسنده : زهره صانعی

سال : 1377

استاد : فاضل مطلق یزدی

دانشگاه : دانشگاه فردوسی مشهد

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از : معنای لغوی و اصطلاحی معراج، معراج از دیدگاه مفسرین و محدثین، معراج در سوره‌های اسراء و نجم، کیفیت معراج، بررسی معراج از دیدگاه عرفا.

 بررسی جایگاه هنر از دیدگاه قرآن و احادیث

نویسنده : علی نصیری

سال : 1377

استاد : آذرتاش آذرنوش

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پایان‌نامه در هشت فصل نوشته شده است و مباحث آن عبارتند از : مفهوم هنر حاوی مباحث عناصر زیبایی ، نقش هنر در حفظ آثار اسلامی، طبقه‌بندی هنرها، بررسی عوامل رویکرد آدمی به جلوه‌های هنری، بررسی علل مخالفت با مقوله‌های هنری، فلسفه هنر، جلوه‌های هنر در کتاب تکوین و تشریع؛ قرآن شاهکار اثر منثور شامل موضوعات ویژگیهای اثر منثور، خصوصیات هنر بیانی قرآن، و قرآن و رعایت سجع؛ هنر خطابه و جایگاه آن در کتاب و سنت، بررسی جایگاه شعر در قرآن و روایات، بررسی جایگاه هنر قصه پردازی در قرآن و روایت. هنر موسیقی و جایگاه آن در قرآن و روایات. هنر موسیقی و جایگاه آن در قرآن و روایات، هنرهای تصویری و تجسمی از نگاه کتاب و سنت و هنر نمایش رساترین ابزار انتقال پیام.

 بررسی جایگاه و منزلت انسان در قرآن و حدیث

نویسنده : حسین پاک سرشت

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از انسان در لغت و اصطلاح قرآن و فلاسفه و عرفا،‌چگونگی خلقت انسان از دیدگاه قرآن و روایات ، قرآن و فرضیه تکامل، سجده فرشتگان بر آدم، فضائل و کرامات انسان در قرآن و حدیث، انسان و امانت الهی، قرآن و مسأله جبر و اختیار انسان، اسنان و مقام خلیفة اللهی.

 بررسی تطبیقی بین علم تجوید و آواشناسی

نویسنده : محمد رضا ستوده‌نیا

سال : 1377

استاد : جعفر نکونام

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتنداز : اندامهای صوتی، تقسیمبندی اصوات عربی در میان زبان‌شناسان عرب و دانشمندان گذشته، توصیف اصوات عربی از دیدگاه متقدمان و علمای تجوید و آواشناسان و بررسی تطبیقی توصیف اصوات عربی از دیدگاه متقدمان و آواشناسان.

 بررسی تحلیلی دو تفسیر « اطیب البیان » و « الکاشف »

نویسنده : ‌راضیه محمد زاده

سال : 1377

استاد : علی اکبر غفاری

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : در این پایان‌نامه دو تفسیر شیعی به نامهای اطیب‌البیان اثر سیدعبدالحسین طیب و الکاشف تألیف محمد جواد مغنیه معرفی و مقایسه شده‌اند . نخست زندگی، انگیزه تألیف ، آثار علمی، وجه تسمیه تفسیر آن دو، سپس ویژگیها ،‌تشابهات و موارد اختلاف این تفاسیر بررسی شده‌اند. در این پژوهش ویژگی تفسیر اطیب البیان تذکرات اخلاقی و استفاده اختصاصی از مآخذ شیعی وخصوصیت تفسیر الکاشف توجه به مسائل اجتماعی دانسته شده است

 بررسی انطباق احادیث شیعه بر احادیث نبوی (ص) در آیات الاحکام

نویسنده : معصومه دولت آبادی

سال : 1377

استاد : مجید معارف

دانشگاه : دانشکده اصول قم

موضوع : این پایان‌نامه در دو بخش تدوین شده است. در بخش اول مبانی نظری انطباق احادیث شیعه بر احادیث نبوی بررسی و از موضوعات عصمت اهل بیت(ع) ، کیفیت علم ائمه (ع) ، کتاب علی (ع) ، استناد به سنت نبوی در سیره اهل بیت و عدم نیاز امام به ذکر سند بحث شده است. در بخش دوم با عنوان بررسی مصداقی انطباق احادیث شبعه بر احادیث نبوی، در موضوعات بسمله، مسح پا، متعه حج و متعه نساء احادیث فریقین مورد مقایسه قرار گرفته‌اند.

 بررسی آرای تفسیری محی الدین بن عربی در « فصوص الحکم »

نویسنده : محمد مسعود رهبری منفرد

سال : 1377

استاد : سیدمحمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پایان‌نامه بر اساس کتاب فصوص الحکم و شرحهای آن بویژه شرح خوارزمی، آرای تفسیری و تأویلی ابن عربی با مراجعه به آثار او و تفاسیر عرفانی دیگران و مقایسه با روایات تفسیری عامه و خاصه استخراج و بررسی شده‌اند.

 اهم اندیشه‌های کلامی ابوالفتوح رازی در تفسیر « روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن »

نویسنده : عبدالعلی عنایتی

سال : 1377

استاد : علی محامد

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان نامه از یک مقدمه و پنج فصل تشکیل شده است. در مقدمه،‌تعریف علم کلام و فرق آن با فلسفه و زندگی نامه ابوالفتوح رازی آمده است،‌فصل اول درباره اثبات وجود خدا و یگانگی و صفات ثبوتی و سلبی اوست . فصل دوم در زمینه افعال خداست و در آن از حسن و قبح و جبر یا اختیار فعل آدمی بحث شده است . فصل سوم در خصوص نبوت و عصمت انبیاء و معجزه قرآن است . فصل چهارم به بررسی امامت و اهمیت آن، عصمت امام، مناقب امام علی (ع) و فاطمه (ع) و مهدی (ع) اختصاص دارد . در فصل پنجم مباحثی درباره معاد آمده است : نظیر ایمان،‌فرق ایمان و اسلام و عمل صالح،‌زیارت و نقصان ایمان، ایمان و اختیار ، گناهان صغیره و کبیره، وعده و وعید،‌احباط و تکفیر، توبه، شفاعت و امر به معروف و نهی از منکر.

 اوصاف قرآن در قرآن

نویسنده : خلیل فعالی

سال : 1377

استاد : سیدمحمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : این پایان نام مشتمل بر سه فصل با عناوین ذیل است : سوابق بحث و بیان اوصاف قرآن، اهمیت شناخت قرآن از طریق اوصاف ، بررسی تفصیلی اوصاف قرآن در آیات قرآن.

 انوار وحی و سنت در آیینه عمل

نویسنده : علی‌اکبر محمد علیزاده

سال : 1377

استاد : سیدمحمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : موضوع این پایان‌نامه اعمال صالح از دیدگاه آیات قرآن و روایات معصومین (ع) است . این پژوهش درصدد معرفی دستورات عملی اسلام در ابعاد فردی و اجتماعی و اعمال صالح به عنوان ثمره ایمان راستین است .

 انسجام واژگانی در قرآن مجید

نویسنده : علی کریمی فیروزجانی

سال : 1377

استاد : علی افخمی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پایان‌نامه با هدف بررسی و تجزیه و تحلیل نقش انسجام واژگانی در فهم و درک معانی قرآن مجید نوشته شده و مشتمل بر مباحث ذیل است : سیر مطالعه زبان، چگونگی پیدایش مکتب سخن‌کاوی، بررسی بافت موقعیت و بافتار متن، تبیین عناصر و عوامل انسجام واژگان و جنبه‌های مختلف آن به همراه شواهدی از قرآن کریم، ادله ضرورت مطالعه متن بنیاد قرآن، بررسی یکی از سوره‌های قرآن از نظر روابط و گره‌های انسجامی و نقش این روابط و گره‌ها را در ارایه دور نمای متوفی قرآن.

 اندیشه‌های کلامی طبرسی در مجمع البیان

نویسنده : احمد فاضل

سال : 1377

استاد : علی محامد

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : ین پایان نامه در شش فصل تنظیم شده است . در فصل اول، تعریف علم کلام و شرح حال طبرسی و معرفی مجمع البیان و در فصل دوم، توحید و صفات الهی و در فصل سوم، مباحثی درباره عدل مثل جبر و اختیار، عقاب اطفال کفار، تکلیف و لطف آمده است . فصل چهارم به نبوت اختصاص دارد و در آن مباحثی چون معجزه، عصمت، وحی،‌اعجاز قرآن، احکام و تشابه قرآن و معراج پیامبر اسلام r آمده است . فصل پنجم در خصوص امامت است و مباحثی مانند عصمت و علم امام و امامت علی u را در بردارد و در فصل ششم با عنوان معاد حاوی این مباحث است : ماهیت روح، اثبات معاد، حشر و نشر حیوانها ثواب و عقاب، توبه ، شفاعت، گناهان کبیره و صغیره، احباط ، رجعت، عذاب و نعمت در قبر،‌بهشت و جهنم .

 اصول و مبانی ترجمه قرآن

نویسنده : علی نجار پوریان

سال : 1377

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : مباحث این پایان نامه در چهارفصل تدوین شده‌اند،‌در فصل اول تعریف لغوی و اصطلاحی ترجمه، ادله موافقان و مخالفان ترجمه قرآن و پیشینه آن و در فصل دوم شیوه‌های ترجمه قرآن، شرایط مترجم و ترجمه قرآن و پیش نیازهای ترجمه قرآن آمده است . فصل سوم به بررسی اصول و مبانی ترجمه قرآن ، مانند رعایت نکات کلامی، فقهی، بلاغی، لغوی و سیاق در ترجمه آیات اختصاص دارد . در فصل چهارم ترجمه دو حزب اول قرآن کریم در ترجمه‌های ابوالفتوح رازی، میبدی،‌ الهی قمشه‌ای، مکارم شیرازی و پورجوادی بررسی و نقد شده‌اند.

 اشکالات مربوط به عصمت انبیاء و پاسخ آن

نویسنده : علیرضا کامفر

سال : 1377

استاد : محمد حسن حشمت‌پور

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان نامه سه فصل دارد: فصل اول، کلیاتی درباره عصمت، معنای لغوی و اصطلاحی و دلایل عصمت . فصل دوم، درباره شبهات مربوط عصمت به نحو عام است و در آن دو دسته شبهات عقلی و نقلی و پاسخهای آن آمده است . فصل سوم به بررسی شبهات مرتبط با عصمت یکایک پیامبران و پاسخهای آنها اختصاص دارد و در آن شبهات مربوط به عصمت محمد(ص) ، نوح(ع)، موسی(ع) ، ابراهیم (ع)، یوسف(ع)، ایوب(ع)، یونس(ع)،‌داود(ع)،‌سلیمان(ع)،‌ شعیب و عیسی (ع) پاسخ داده شده است .

 اسماء و صفات حسنای الهی در قرآن

نویسنده : مهناز ا سماعیلی

سال : 1377

استاد : عبدالله محمدی اصفهانی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : این پایان‌نامه اسامی و صفات قرآن کریم را در سه فصل بررسی کرده است: دو فصل اول در واقع مقدماتی برای ورود به بحث اصلی « اسماء‌ و صفات » هستند . فصل اول،‌شناخت اجمالی و در حد لازم از قرآن کریم به دست می‌دهد . فصل دوم،‌در پی آن است که فهم قرآن را ممکن جلوه داده و در قبال اخباریون که این امر را منحصر به معصومین می‌دانند با ارائه دلایل، فهم آن از سوی عموم مردمی که به زبان قرآن آشنا باشند، اثبات کند. در فصل سوم که متن اصلی این مجموعه را تشکیل می‌دهد با مطالعه دقیق قرآن، واژگانی که می‌توان به عنوان اسم یا صفت این کتاب مقدس برشمرد، مورد شناسایی قرار گرفته و یک یک آنها از لحاظ کاربرد معناشناختی در عرف مردم عرب‌زبان و جنبة استعاره‌ای آنها از دیدگاه معتبرترین و کهن‌ترین کتب لغت، مورد تحقیق واقع شده و وجه تسمیه یا توصیف قرآن به آنها با استشهاد به سخن مفسران گرانمایه بیان شده است.

 اسلوب استفهام در قرآن

نویسنده : منصوره غزنوی

سال : 1377

استاد : ‌محمد علی لسانی

دانشگاه : آزاد اسلامی کرج

موضوع : در این پایان‌نامه ابتدا کلیاتی درباره استفهام در ادبیات عرب و علم بلاغت ، مطرح شده است و سپس کمیت و کیفیت آیات استفهامی مورد بررسی قرار گرفته و آیات استفهامی سوره‌های بقره، آل عمران، نساء، کهف، مریم و سوره‌های جزء سی‌ام بررسی شده‌اند. آیات مورد تحقیق بر حسب انواع استفهام دسته‌بندی و تحلیل شده‌اند.

 استکبار و استضعاف از دیدگاه کتاب و سنت

نویسنده : قربانعلی حسین زاده

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در خصوص استهزاء و کسانی است که پیامبران و پیروان آنان را به تمسخر می‌گرفتند مباحث آن بدین قرار است : استهزاء در لغت،‌تکذیب و استهزاء پیامبران الهی،‌تکذیب و استهزاء آیات الهی، انکار معاد و استهزاء زنده شدن دوباره آدمی، مرتکبین به انواع استهزاء و کیفر اعمالشان.

 استعاره و شواهد آن در قرآن کریم

نویسنده : احمد رضا ایمانی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : استکبار در آیات قرآن و روایات معصومین (ع) رذیلتی اخلاقی برشمرده شده است . شیطان که نخست مقرب درگاه الهی بود، به سبب همین رذیلت مطرود و ملعون گردید. در این پایان‌نامه سعی شده با استناد به آیات قرآن و روایات معصومین‌ (ع) ابعاد و مصادیق استکبار تبیین گردد.

 ارتباط مسائل فقهی با اخلاق در قرآن کریم

نویسنده : فاطمه اسدی

سال : 1377

استاد : محمد حسن مرعشی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در این پژوهش با این دیدگاه که احکام فقهی قرآن حاوی نکات اخلاقی و تربیتی است ، این احکام بررسی شده‌اند: طهارت، صلاة، صوم،‌زکات، خمس، حج، جهاد، تجارت، ربا، اطعمه و اشربه، شرب خمر، نکاح، ستر(حجاب)،‌طلاق، ایلاء ، وصیت، شهادت، حدود، قصاص، دیه و امر به معروف و نهی از منکر.

 اثبات عدم وجود تناقض در قرآن کریم

نویسنده : طاهره ایمانی لنگرودی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : اگر چه عنوان این پایان‌نامه اثبات صانع است، لکن نظر به اینکه از جانبی مشرکان صانع را باور داشتند، منتهی برای او شریکانی قائل بودند و از جانب دیگر بیشتر آیات مذکورنیز مورد بررسی قرار گرفته‌اند . نخست براهیم اثبات صانع، سپس گوناگونی موجودات جهان ، از ان پس نظم و هماهنگی حاکم بر جهان و سرانجام وجود حس مذهبی در انسان بیان شده است و مناسب هر یک از این مضامین و موضوعات آیاتی از قرآن کریم شاهد گرفته شده است .

 آیات الاحکام (آیات العقود و العهود )

نویسنده : مهدی راشدی

سال : 1377

استاد : سید مهدی صانعی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در سه بخش تدوین شده است : بخش اول به بررسی فضایل قرآن و نقش امامان در تبیین و اجرای احکام آن،‌و کلیاتی درباره آیات احکام و عقود اختصاص دارد . بخش دوم درباره احوال شخصی چون ازدواج، نذر، عهد ، سوگند ، وقف، وصیت و حجر است. در بخش سوم با عنوان داد و ستدها یا معاملات از مالکیت، بیع، معاوضه،‌ربا، اجاره، صلح، دیون و توابع آن بحث شده‌است.

 آیات، احادیث و ادعیه در غزلیات و رباعیات فیض کاشانی

نویسنده : ناهید سودانی

سال : 1377

استاد : محمد رضا سنگری

دانشگاه : آزاد اسلامی دزفول

موضوع : در این پایان‌نامه پس از شرح حال فیض و معرفی شاگردان، مخالفان،‌تألیفات و اشعار او طی دو فصل ابیاتی که فیض در آنها از آیات ، احادیث و ادعیه استفاده کرده، ارائه و شرح شده است .

 آزمایش الهی انسان از نظر اسلام (قرآن و حدیث)

نویسنده : رقیه قره‌کار

سال : 1377

استاد : علی قائمی امیری

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : امتحان الهی آدمی عبارت از زمینه‌سازی برای تکامل اوست . این موضوع در این پایان‌نامه و تحت این عنوان‌ها بررسی شده است: انسان و خصوصیات او،‌امتحان و حکمت آن،‌عمومیت امتحان، دامنه امتحان،‌حاصل امتحان و ملاکهای سنجش.

 آراء مستشرقین پیرامون قرآن کریم

نویسنده : منیره خوشنودی

سال : 1377

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران ، شمال

موضوع : در این تحقیق طی بیست فصل نظریات و پژوهشهای خاورشناسان درباره قرآن نقل و بررسی شده است. مباحث فصول بدین قرارند ؛ معنای خاورشناسی و اهتمام خاورشناسان به قرآن پژوهی، انگیزه‌های خاورشناسی، تاریخچه قرآن پژوهی خاورشناسان، نظر خاورشناسان درباره موضوعاتی چون معنای واژه قرآن ، حروف مقطعه ، تحریف قرآن ، چون ترتیب نزول، وجوه اعجاز ، جمع قرآن، امی بودن پیامبراسلام ?و افسانه غرانیق ،‌ترجمه‌های قرآن توسط خاورشناسان. فصل پایانی به ترجمه مبحث «المستشرقون» کتاب « القرآن الکریم و روایات المدرستین» علامه عسگری اختصاص دارد.

 آثار سوء غیبت از منظر قرآن و حدیث

نویسنده : محمد ممتاز امیری

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر

دانشگاه : آزاد اسلامی مرکزی

موضوع : در این پایان نامه آثار سوء فردی و اجتماعی غیبت در آیات و روایات بررسی شده و درباره این موضوعات بحث شده است : تعریف واژه غیبت ، دلائل حرمت غیبت، اقسام غیبت ، انگیزه‌های غیبت، راههای درمان غیبت.

 ترجمه و تحقیق مقاله ی قرآن از دائره المعارف اسلامی انگلیسی

نویسنده : ثریا قطبی

سال : 1377

استاد : سید مرتضی آیت الله زاده شیرازی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : مقاله ی مورد ترجمه, نوشته ی J.D.PEARSON و درباره ی این موضوعات است: ریشه شناسی یا علم اشتقاق لغت و مترادفات, محمد (ص) و قرآن, تاریخ قرآن از مرحله ی گردآوری و پیدایش قرائات و مصاحف گوناگون صحابه تا تثبیت نص و قرائت رسمی, ساختار قرآن اعم از سوره ها و آیات و حروف مقطعه, ترتیب نزول قرآن شامل مباحث اشارات تاریخی در قرآن, زمانبندی سنتی اسلامی و زمانبندی خاورشناسان.

 ترجمه و تحقیق کتاب (تاریخ فکره اعجاز القرآن) (قرن 6 و 7)

نویسنده : زهرا نجارنژاد

سال : 1377

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران شمال

موضوع : در پایان نامه ی حاضر بخشی از کتاب (تاریخ فکره اعجاز القرآن) نوشته ی نعیم حمصی که مربوط به نظریات دانشمندان اسلامی قرن ششم و هفتم درباره ی اعجاز قرآن است, ترجمه و تحقیق شده است. دانشمندان این دو قرن بر اعجاز همه ی جانبه ی قرآن تکیه داشته اند.

 ترجمه و تحقیق کتاب (تاریخ فکره اعجاز القرآن) (قرن 9 و 10)

نویسنده : زهرا هاشمی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران شمال

موضوع : چکیده : در کتاب یاد شده, بحث اعجاز قرآن به ترتیب تاریخی بررسی شده است. در این پایان نامه بخش مربوط به قرن نهم و دهم از آن, ترجمه و تحقیق شده است. از قرن نهم نظریات ابن خلدون, فیروزآبادی و مراکشی و از قرن دهم دیدگاه های معین الدین, سیوطی, انصاری, ابن کمال پاشا, شیخ زاده قونوی, ابو مسعود, کازرونی, طاش کبری زاده و خطیب شربینی بیان و بررسی شده است.

 

 

 ترجمه و تحقیق پیرامون علوم قرآن د رمقدمه ی تفسیر البرهان

نویسنده : قاسم شریفیان

سال : 1377

استاد : قاسم فائز

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : در مقدمه برخی از تفاسیر پاره‌ای از علوم قرآن مورد بحث قرار گرفته‌اند . مقدمه تفسیر البرهان تألیف سید هاشم بحرانی و مقدمه تفسیر قمی از آن جمله است . در این پایان‌نامه پس از شرح مختصری از مباحث علوم قرآن مثل تفسیر و معانی مختلف آن، حجیت ظواهر قرآن، تاریخ تفسیر و روشهای تفسیری. به معرفی شرح حال بحرانی و مشایخ و شاگردان و آثار او پرداخته شده است؛ سپس مقدمه تفسیر البرهان ترجمه شده و در پایان مباحثی در علوم قرآن از مقدمه تفسیر علی بن ابراهیم قمی چون ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه آورده شده است.

 ترجمه و تحقیق بخشی از کتاب (تاریخ فکره اعجاز القرآن) (قرن 14)

نویسنده : زهرا نیکخواه دلوئی

سال : 1377

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران شمال

موضوع : چکیده : موضوع این بخش از کتاب مورد تحقیق وجوه اعجاز قرآن از دیدگاه متفکران قرن چهاردهم است . در این قرآن به اعجاز علمی قرآن توجه شده و از آیاتی سخن به میان آمده که دانش جدید بشر به علمیت آن وقوف یافته است.

 ترجمه و تحقیق امر به معروف و نهی از منکر از کتاب (فقه القرآن) قطب راوندی

نویسنده : صدیقه بیگم شجاعی

سال : 1377

استاد : گرگانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : در این پایان‌نامه بخش امر به معروف و نهی از منکر کتاب فقه القرآن به فارسی ترجمه و با استفاده از تفاسیر و روایات معصومین (ع) بررسی شده است . مباحث این بخش عبارتند از : تعریف امر به معروف و نهی از منکر ، امرو به معروف و نهی از منکر از دیدگاه قرآن، اهمیت امر به معروف نهی از منکر در اسلام، شرایط وجوب امر به معروف و نهی از منکر ، مراتب امر به معروف و نهی از منکر،‌وظایف آمرین به معروف و ناهین از منکر.

 تدبر در قرآن و حدیث

نویسنده : شجاع جوان پرست

سال : 1377

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : در این پایان‌نامه آیات و احادیثی که راجع به تدبر و تعقل مطلبی دارند، بررسی شده‌اند. نتیجه‌ای که پژوهشگر از تحقیق خود بدست آورده ، این است که عقل و اندیشه در نزد خدای تعالی و معصومین از اهمیت فراوانی برخوردار است .

 تحلیلی بر معانی و مصادیق فتنه در قرآن و نهج البلاغه

نویسنده : حاجیه حیدری

سال : 1377

استاد : عبدالله محمدی اصفهانی

دانشگاه : دانشکده اصول دین قم

موضوع : چکیده : پژوهش حاضر در پنج بخش تدوین شده است . در بخش اول واژه فتنه و در بخش دوم چگونگی پیدایش فتنه در جامعه و آثار آن بررسی شده است. در این بخش ابزار، آثار و قربانیان فتنه معرفی گردیده است. بخش سوم به بررسی مصادیق فتنه از دیدگاه قرآن و بخش چهارم به معرفی مصادیق فتنه از منظر نهج البلاغه اختصاص دارد. بخش پنجم درباره راههای پیشگیری از وقوع فتنه و مقابله با آن است.

 تحقیق در نسخه های خطی (تراجم الالفاظ و اللغات القرآنیه)

نویسنده : جمیل جعفری

سال : 1377

استاد : رضائی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : چکیده : کتاب تراجم الالفاظ و اللغات القرآنیه در شرح الفاظ قرآن کریم و متعالق به قرن هفتم هجری به زبان فارسی است. در این پایان نامه بر اساس مفردات راغب اصفهانی و وجوه القرآن حبیش تفلیسی تصحیح و بررسی شده است.

 تبلیغ در قرآن

نویسنده : محمدرضا عامریان

سال : 1377

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : این پایان نامه در سه فصل با عناوین ذیل تدوین شده است: تعریف تبلیغ و انواع تبلیغها, اصول تبلیغ, ویژگی های مبلغ. در این پژوهش بر این باور شده است که تبلیغات قرآن برخلاف تبلیغات الحادی بر ارزش های والای اخلاقی تکیه دارد و غرض آن, اقناع وجدان ها و بیداری فطرتهاست.

 تأویل قرآن در مثنوی

نویسنده : رضا روحانی

سال : 1377

استاد : محمد رضا کدکنی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : چکیده : در این پایان نامه سعی شده مبانی مولانا در تأویل آیات قرآن و نیز مواردی که در ابیات او جنبه ی تأویلی دارد, بررسی شوند. مباحث پژوهش در دو بخش تدوین شده اند؛ در بخش اول ضمن بحث پیرامون دیدگاه مولانا درباره ی مقام قرآن معنای تأویل در فرهنگ اسلامی و فرهنگ غربی بیان شده است. در بخش دوم موارد و ماخذ تأویل در مثنوی بررسی شده اند. این پژوهش آیات تأویل شده در مثنوی استخراج و بیان مولانا با تأویلات چند تفسیر عرفانی مقایسه شده است. همچنین شرحی به ابیات مربوط نوشته شده است.

 تأثیر قرآن بر حکمت متعالیه

نویسنده : محمد شادکام

سال : 1377

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : صدرالمتأهلین شیرازی با بهره مندی از نبوغ و ابتکار خویش سه طریق برهان عقلی, شهود قلبی و وحی قرآنی را چنان شایسته با هم ترکیب نمود که مشربی یگانه در تحقیق فلسفی به نام (حکمت متعالیه) بنیان نهاد. این پایان نامه ی میزان تأثیر قرآن کریم بر نظریات فلسفی ملاصدرا را در سه فصل با عناوین ذیل بررسی کرده است: معرفی ملاصدرا و مکتب فلسفی او, الهیات بالمعنی الأعم, الهیات بالمعنی الاخص.

 پژوهشی در جمع و تدوین قرآن

نویسنده : محمد رضا ماهرویی

سال : 1377

استاد : سید مرتضی آیت الله زاده ی شیرازی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : چکیده : این پایان نامه در سه فصل تنظیم شده است. د رفصل اول نظریات علمای علوم قرآن درباره ی جمع و تدوین قرآن آمده و در فصل دوم دلایل و شواهد جمع قرآن در زمان پیامبر اکرم (ص) ذکر و دلایل مخالف آن رد شده است و فصل سوم به بررسی جمع قرآن توسط حضرت علی (ع) و نیز جمع قرآن به وسیله ی زید بن ثابت به امر خلفا اختصاص دارد.

 پژوهشی پیرامون نزول قرآن بر هفت حرف

نویسنده : سید رضا مودب

سال : 1377

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : چکیده : مباحث این پایان نامه که در شش فصل تدوین شده است, عبارتند از: عدم وجود حدیث سبعه احرف در زمان پیامبر اسلام (ص), حدیث سبعه احرف و چگونگی پیداییش و پیامدهای آن, بررسی و نقد برخی از دیدگاه های اهل سنت و خاورشناسان در باره حدیث سبعه احرف, قرائات و سبعه احرف, سخن امام صادق (ع) درمورد نزول قرآن بر یک حرف و منزلت احرف سبعه نزد علمای شیعه. در این پژوهش تاکید شده است که قرآن بر یک حرف نازل شده و حدیث مورد بحث مجعول است.

 پژوهشی پیرامون جمع و تدوین قرآن کریم د رعصر رسول اکرم (ص)

نویسنده : محمود عرب شیرازپو

سال : 1377

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران, مرکزی

موضوع : چکیده : این پایان نامه با هدف اثبات این مطلب که قرآن در عهد رسول خدا (ص) جمع و تدوین شده علی (ع) عهده دار آن بوده و سایر صحابه صرفاً مصاحفی شخصی فراهم کرده بودند, تدوین شده است. عنوان فصلهای این پژوهش عبارتند از: دیدگاه علمای اسلامی در مورد جمع قرآن, نظرات موافق و مخالف د رخصوص تدوین قرآن درعصر نبوی و نقد آنها, جمع و تدوین قرآن توسط ابوبکر و مصحف حضرت علی (ع).

 ترجمه و نقد و بررسی باب اول تا سوم از کتاب «مع الانبیا فی القرآن کریم »

نویسنده : فاطمه امامی میبدی

سال : 1376

استاد : سید مرتضی آیت الله زاده‌ شیرازی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : در این پایان‌نامه باب اول و دوم از کتاب « مع الانبیا فی القرآن الکریم» تألیف عفیف عبدالفاتح طباره ترجمه و نقد و بررسی شده و موضوعات آن به این شرح است: باب اول ، داستان‌های پیامبران (ع) ، شیوه‌ی داستان‌های پیامبران(ع)، سبک داستان انبیا(ع)، تفاوت قرآن با تورات و داستان‌ای قرآن؛ باب دوم، آدم و ادریس(ع): فصل اول، خلقت آدم(ع) و تکریم او: پیدایش آدم(ع)، منزلت آدم(ع)، تکریم آدم(ع)،‌سجده‌ی ملائکه و امتناع ابلیس ؛ فصل دوم، آدم توسط ابلیس: طرد شیطان از بهشت، آفرینش حوا، فریب آدم توسط ابلیس، خطای آدم، عفو آدم و اخراج او از بهشت،‌بهشتی که خداوند آدم را د رآن ساکن کرد؛ فصل سوم، پندها و عبرت‌ها : تکریم انسان ، سرانجام کبر و خوادخواهی ، دعوت به تعالی روح، آدم نخستین ساکن زمین نیست ، طبیعت ابلیس و شیاطین، شیطان بر مؤمن سلطه‌ای ندارد ، توبه شیطان را دور می‌کند؛ فصل چهارم، داستان هابیل و قابیل: قصه‌ی هابیل و قابیل؛ فصل پنجم ، نبوت ادریس(ع).

 ترجمه و تحقیق بخشی از کتاب «فکرة اعجاز القرآن» تعیم الحمصی(ص 91ـ155، قرن 6 و 7 و 8).

نویسنده : سودابه نفری

سال : 1376

استاد : آذرنوش آذرتاش

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : بخشی از این کتاب که در این پایان‌نامه ترجمه و تحقیق شده، شامل دیدگاه‌های غزالی و قاضی و عیاض و زمخشری، ابن عطیه، طبرسی، ابن رشد، فخررازی، سکاکس، ابن عربی،‌امدی، طوسی، حازم قرطاجنی، بیضاوی، زملکانی،‌ابن تیمیه،‌خطیب قزوینی،ابن جزی کلبی، یحیی بن حمزه علوی،‌اصفهانی، ابن قیم جوزیه، ابن کثیر، شاطبی و زرکشی در زمینه‌ی اعجاز قرآن کریم است.

 ترجمه و تحقیق «الاتجاهات المنحرفة فی تفسیر القرآن الکریم دوافعها و دفعها »

نویسنده : معصومه مستوفی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این پژوهش در ترجمه و تحقیق یکی از آثار دکتر محمد حسین ذهبی و شامل یک مقدمه و سه فصل با این مباحث است: مقدمه : معنای لغوی و اصطلاحی تفسیر، کلمه‌ی تفسیر در قرآن و حدیث، معنای لغوی و اصطلاحی تأویل، تفاوت میان تفسیر و تأویل، استعمال تأویل در قرآن و روایات؛ فصل اول، سرگذشت تفسیر فی دو مرحله : مرحله‌ی روایت : تفسیر پیامبر اکرم(ص) ، تفسیر در عصر صحابه، مشخصات تفسیر در عهد صحابه، منابع صحابیان در تفسیر قرآن کریم،‌امیرالمؤمنین علی(ع) باب علم نبی، عبدالله بن عباس(ت 68 ق) ،‌زید بن ثابت ضحاک انصاری (ت 40 ق) ، جابربن عبدالله انصاری، مفسران معروف مکه و مدینه در دوره‌ی‌ تابعین ،‌مدرسه‌ی تفسیر قرآن در عراق ، مرحله‌ی تدوین ، قول ارجح درباره‌ی اولین مدون تفسیر؛ بخش دوم،‌مبدأ ظهور گرایش‌های انحرافی (باطنیان ، محیی‌الدین بن عربی، موضع معتزله در تفسیر قرآن،‌اهم کتب تفسیر معتزله ،‌تفسیر مورخان و داستان سرایان،‌الکشف و البیان عن تفسیرالقرآن تثعلبی،‌عامل مهم ضعف تفسیر مأثور ،‌شخصیت‌هایی که در ورود اسرائیلیات به تفسیر مؤثر بوده‌اند: عبدالله بن سلام(ت 42 ق)، کعب الاخبار(ت 32 ق) ،‌وهب بن منبه(ت 110 ق) ، ابن عباس ناقل اسرائیلیات ، رفع اتهام از ابن عباس، تفسیر برخی از صاحبان مذاهب نحوی؛ بخش سوم، تحقیقی درباره‌ی تفسیر شیعه امامی: پیدایش شیعه، اقلیت شیعه جدای ازمسلمین چرا؟ ، موضع شیعه در تفسیر قرآن کریم، فهم ظواهر آیات قرآن، مصادر تبیین ظواهر آیات، سنت، عترت ، احادیث صحابه، روش پیامبر و اهل بیت(ع) در تفسیر قرآن،‌فهم عقل یا تدبر در عمق قرآن، فهم معنوی و بواطن قرآن کریم.

 تحقیق و تصحیح کتاب «کنز التفاسیر»

نویسنده : ناصر نیستانی

سال : 1376

استاد : سید جعفر سامی الدبونی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این رساله تفسیر « کنز التفاسیر» ، اثر علی بن جعفر استرآبادی از علمای قرن سیزدهم تصحیح و تحقیق شده است. در آغاز مقدمه‌ای در شرح حال مؤلف آمده است. اثر تحقیق شده به واقع نوعی غریب‌القرآن است که به ترتیب الفبایی و بر اساس شکل موجود کلمات در قرآن به شرح لغات غریب قرآن پرداخته است.

 بررسی نظم و سور از دیدگاه طبرسی در پنج جزء آخر قرآن مجید

نویسنده : عاطفه زرسازان خراسانی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : این تحقیق مشتمل بر سه بخش با این عنوان‌هاست: بخش اول ، ترتیب آیات و سوره قرآن کریم: مناسبت آیات و سوره‌ها،‌مفهوم مناسبت، ترتیب و تنسیق آیات در سوره‌های قرآن، ترتیب سوره‌های قرآن، ادله‌ی اجتهادی بودن ترتیب موجود سوره‌های قرآن، ادله‌ی توقیفی بودن ترتیب موجود سوره‌های قرآن؛ بخش دوم ، شامل بررسی نظم سور پنج جزء آخر قرآن؛ بخش سوم، بررسی نظم آیات . در این بخش آیاتی مورد بحث قرار گرفته است که طبرسی ذیل عنوان « النظم» در این پنج جزء آورده است.

 میزان تأثیر آوای قرآن کریم بر اضطراب بیماران قبل از عمل جراحی قلب در بیمارستانهای منتخب تهران سال 1376

نویسنده : منصوره تجویدی

سال : 1376

استاد : عیسی محمدی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : این پژوهش تحقیقی نیمه تجری است که به منظور بررسی میزان تأثیر آوای قرآن کریم بر اضطراب بیماران قبل از عمل جراحی قلب صورت گرفته است . ابزار مورد استفاده در پژوهش سیاهه حالت، رگه اضطرابی برگر، پرسشنامه اطلاعات فردی، چک لیست ثبت علایم حیاتی، برگه ثبت تعداد دفعات و مدت زمان گوش کردن به آوای قرآن کریم است. تعداد 80 نفر از بیماران با توجه به مشخصات نمونه انتخاب شدند. از این تعداد 50 نفر در گروه آزمون تحت تأثیر متغیر مستقل (گوش کردن به آوای قرآن9 از بعد از ظهر روز قبل از عمل جراحی تا صبح روز عمل قرار گرفتند و این گروه می‌توانستند . در این مدت زمان حداقل دو بار و هر بار 15 دقیقه به آوای قرآن کریم گوش کنند و 30 نفر در گروه شاهد قرار گرفتند که تحت تأثیر مداخله پژوهشگر نبوده و تنها از مراقبتهای معمولی بخش جراحی استفاده می‌کردنند. اضطراب دو گروه بعد از ظهر روز قبل از عمل و صبح روز عمل با پرسشنامه چک و لیست ثبت علایم حیاتی سنجیده شد و در پایان نمونه گیری میزان کاهش اضطراب گروه آزمون و شاهد مقایسه شد. در تجزیه و تحلیل یافته‌های آزمون نشان داد که کاهش میزان اضطراب در گروه آزمون نسبت به گروه شاهد بیشتر است. همچنین میزان کاهش اضطراب با متغیر سن در گروه آزمون رابطه معنی‌داری نشان داد. در نهایت پژوهشگر نتیجه گرفت که مداخله پژوهش یعنی گوش کردن به آوای قرآن کریم به عنوان یک مراقبت قبل از عمل جراحی قلب سبب کاهش اضطراب روز جراحی می‌شود.

 فرق و مذاهب اسلامی در کشف الاسرار و عدة الابرار و احادیث مربوط به فضایل اهل بیت عصمت(ع)‌از نظر میبدی در مجلدات 6 الی 10

نویسنده : غلامحسین فرشباف زیرک‌کار

سال : 1376

استاد : عبدالامیر سلیم

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تبریز

موضوع : در این پژوهش نخست احادیث مربوط به فضایل اهل بیت (ع) از مجلدات 6 تا 10 تفسیر میبدی استخراج شده و سپس دیدگاههای او در زمینه فقه، کلام و تاریخ فرقه‌ها و مذاهب اسلامی بررسی و گزارش شده است.

 عهد الست در اسلام(قرآن، حدیث، عرفان و شعر)

نویسنده : منصوره دلگشا مقدم فومنی

سال : 1376

استاد : اسماعیل حاکمی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : مباحث اصلی پایان‌نامه حاضر در دو بخش تدوین شده است: بخش اول با عنوان مفهوم عهد الست حاوی این موضوعات است: عهد الهی در قرآن، تعریف لغوی و اصطلاحی عهد الست، عهد الست در روایات، عهد الست در تفاسیر، عهد الست و محبت، مواثیق و عهود نزد صوفیه، میثاق با کلیه مخلوقات، موطن ذر و عهود و مواثیق، عهد الست و فطرت،‌سر یادآوری عهد الست، وفا به عهد الست، و سماع و عهد الست. در بخش دوم با نام الست، و سماع و عهد الست. در بخش دوم با نام الست در آینه آثار پنج تن از شاعران و عارفان، موضوع عهد الست در اشعار عطار، مولوی، عراقی، شبستری و حافظ بررسی شده است.

 عرتهای تاریخی در قرآن

نویسنده : علیرضا طاهری

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پژوهش در شش فصل تنظیم و نگارش شده است: فصل اول، واژه عبرت: ریشه و معنای واژه عبرت، عبرت و واژه‌های مشابه آن در قرآن، کاربرد انواع عبرتها در قرآن؛ فصل دوم، عبرتها و درسهای پنج داستان: آدم،‌فرزندان آدم، نوح، ابراهیم و لوط؛ فصل سوم، عبرتها و درسهای هفت داستان : یعقوب و یوسف، یونس، ایوب، صالح، هود،‌داوود و سلیمان؛ فصل چهارم، عبرتها و درسهای هفت داستان دیگر: موسی، گاو بنی‌اسرائیل، عبد صالح(خضر) و موسی، قارون، شعیب، زکریا و یحیی،‌مریم و عیسی؛ فصل پنجم، عبرتها و درسهای داستانهای اصحاب در قرآن: اصحاب کهف،‌اصحاب سبت، اصحاب الجنه،‌اصحاب القریه، اصحاب فیل؛ فصل ششم، عبرتها و درسهای داستانهای دیگر؛ قوم سبأ ،‌ذوراقرنین و سد، طالوت و جالوت، لقمان ، کسی که بر دهکده‌ای گذر کرد، کسی که خدا آیاتش را به او نشان داد.

 سؤال و جواب در قرآن

نویسنده : محمد رضا آرامش

سال : 1376

استاد : سید محمد مهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : تحقیق حاضر در پنج فصل به بررسی شیوه سؤال و جواب در قرآن کریم پرداخته است: فصل اول، توحید: سؤال و جواب در باب رازقیت و مالکیت و محیی و ممیت بودن خداوند، در باب خواندن خدا به ام الله یا رحمن ...؛ فصل دوم، نبوت: سؤال و جواب خداوند با فرشتگان در باب خلقت آدم(ع)، داستان ذبح گاو بنی‌اسرائیل، ... ؛ فصل سوم، معاد: ذبح ابراهیم چهار پرنده را و احیای آنها بوسیله خدا، پرسش از هنگام وقوع قیامت و پاسخ بدان، ...؛ فصل چهارم، احکام: سؤال و جواب پیرامون عادات ماهانه زنان، سؤال در باب شراب، قمار و انفاق، سؤال در باب ایتام، پرسش و پاسخ در باب هلالهای ماه، ...؛ فصل پنجم، اخلاق: داستان حضرت سلیمان(ع) و بلقیس، در عهد بستن خدا با انسان به عدم پرستش شیطان و پرستش خداوند و اینکه فقط این صراط مستقیم است. درباره کسانی که به سوی خدا دعوت می‌کنند. در نهی از غیبت کردن و تشبیه آن به خوردن کوشت مرده برادر ...

 سیر تحول تفسیر از عصر نزول تا تابعین

نویسنده : جواد پاک

سال : 1376

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : پایان‌نامه حاضر در سه فصل سامان و نگارش یافته است: فصل اول، تفسیر در عهد پیامبر (ص)،‌تعریف لغوی و اصطلاحی تفسیر و تأویل، پیامبر اکرم (ص) و تفسیر قرآن؛ فصل دوم،‌تفسیر در عهد صحابه : تاریخچه تفسیر د عهد صحابه ، معروفی صحابه مشهور در تفسیر ؛ فصل سوم، تفسیر در عهد تابعین: تاریخچه تفسیر و عهد تابعین، مدرسه مکه و معرفی شاگردان مشور آن مدرسه مدینه و معرفی شاگردان مشهور آن، مدرسه عراق و معرفی شاگردان مشهور آن.

 سنائی و قرآن

نویسنده : جوانشیر ویسی

سال : 1376

استاد : مصطفی خرم‌دل

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد سنندج

موضوع : در این تحقیق نخست از موضوعاتی چون مثل و تمثیل، تلمیح، اقتباس ، ارسال مثل و فرق میان تلمیح و اقتباس بحث شده ، سپس ابیاتی از سنائی که در آنها آیات قرآن به کار رفته یا به آیاتی از قرآن اشاره دارد، شرح شده است . شمار ابیات بررسی شده، 671 بیت است.

 دعا در قرآن و عرفان

نویسنده : محسن منصوری

سال : 1376

استاد : علی شیخ‌الاسلامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : برخی از مهمترین مباحث این پایان‌نامه به این شرح است: تعریف دعا در لغت و اصطلاح از دیدگاه قرآن و سنت، اهمیت دعا در کتاب و سنت و اهل نظر و عرفان (اولیاء الله)، دعا از نظر عقل و فطرت، همخوانی دعا با فطرت و عقل، دیدگاه آیات و احادیث درباره دعا، آداب و آیین و شرایط ذکر و دعا، سفارش در بسیار دعا کردن و شرایط داعی و اسباب و زمینه‌های اجابت، عادت دعا کردن (ادب مع الله) و سرّ استجابت دعا، دعا از دیدگاه فصوص الحکم ابن عربی، آداب شب زنده‌دار.

 حجیت ظواهر کتاب و سنت از دیدگاه اصولیون و اخباریون

نویسنده : رحیم وکیل‌زاده دیزجی

سال : 1376

استاد : حسین کریم

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : این پژوهش شامل چهار فصل است: در فصل اول تعریف لغوی و اصطلاحی حجت و حجیت و تبیین حجیت ظواهر آمده است؛ در فصل دوم، امکان حجیت ظواهر بررسی شده است؛ در فصل سوم پیامدهای اعتقاد به عدم حجیت ظواهر یاد شده است و در فصل چهارم حجیت ظواهر کتاب و سنت به اثبات رسیده است.

 جبر و اختیار از دیدگاه قرآن و سنت، فلسفه و کلام و عرفان

نویسنده : محمد مهدی گرجیان عربی

سال : 1376

استاد : غلامحسین ابراهیمی دینانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

موضوع : این تحقیق در یک مقدمه و پانزده فصل با این موضوعات تنظیم و تدوین شده است: تاریخچه و علت بحث، آرای مستشرقین در زمینه جبر و اختیار در اسلام، بیان شبهات مربوط به جبر و اختیار و پاسخ به آن، نظریه کسب و نقد آن، آزادی و اختیار از منظر اگزیستانسیالیسم، بررسی اجمالی جبر اجتماعی، بررسی جبر تاریخی، جبر و اختیار و وجدان و اخلاق، بررسی مسأله در آیات و روایات، امر بین‌الامرین، رابطه جبر و اختیار با قضا و قدر، بررسی جبر و اختیار از منظر فلاسفه و متکلمین، علم الهی و مسأله جبر و اختیار، ماهیت اختیار در فلسفه غرب، اراده خدا و مسأله جبر و اختیار.

 ترجمه و تحقیق آیات مربوط به شاهد و شهادت در قضا

نویسنده : عبدالرضا کارمزدی

سال : 1376

استاد : رضا سیفی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پژوهش موضوع شهادت را در قرآن و حقوق به طور تطبیقی بررسی کرده است و مطالب آن در دوازده فصل با این عناوین تدوین شده است: وجوب و کیفیت تحمل شهادت، وجوب ادای شهادت، حرمت کتمان شهادت، حرمت قلب شهادت (شهادت دروغ)،‌سوگند در شهادت، خصوصیات شاهد، تفصیل حقوق (بواسطه شهادت شهود از حیث تعداد و جنسیت)، موارد پذیرفتن شهادت و شروط شاهد زن، شهادت فرع (شهادت بر شهادت)، استفاضه و حقوق ثابت شدنی بوسیله آن، اختلاف شهود در شهادت، رجوع شهود از شهادت.

 بررسی نکات صرفی، نحوی و بلاغی آیات مربوط به انفاق و احسان در قرآن کریم

نویسنده : رضا صباحی

سال : 1376

استاد : سید امیر محممود انوار

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه به بررسی آیاتی از قرآن پرداخته که در آنها واژه انفاق یا احسان به کار رفته است. نویسنده آن آیات را از لحاظ صرفی، نحوی و بلاغی توضیح داده است. مطالب آن در دو بخش آمده است. در بخش اول آیات مربوط به انفاق و در بخش دوم آیات مربوط به احسان شرح شده‌اند.

 بررسی مترادفات در قرآن کریم

نویسنده : صدیقه اسماعیلی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در هر زبانی هر لفظی برای چیز معینی و معنای مشخصی وضع شده و بر معنای خاصی دلالت دارد. آنچه به عنوان مترادف تلقی می‌شود یا در اصل دو وضع مختلف داشته‌اند یا از زبانی مشتق شده‌اند؛ مانند: کلمات، أقسم و حالَفَ و یا اینکه صفاتی هستند که جایگزین اسم شده‌اند؛ مانند: سیف و صارم و مُهنّد ؛ بنابراین اینکه ترادف الفاظ خصوصاً در قرآن کریم وجود دارد،‌مورد تردید است.میان الفاظ قریب‌المعنی و به ظاهر مترادف، مانند کلمات (جاء،‌اتی، و الاجر و الثواب) فروق معنایی دقیقی وجود دارد که اهل فن و علمای لغت آن را بدرستی باز گفته‌اند. بررسی لغات مترادف قرآن کریم و رفع شبهه وجود ترادف در قرآن کریم موضوعی است که در این پایان‌نامه به آن پرداخته شده است.

 انسان از دیدگاه عقل و عرفان و قرآن کریم

نویسنده : داریوش تلوری

سال : 1376

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پژوهش انسان از نظر قرآن کریم و فلسفه و عرفان طی چهار فصل با این عناوین بررسی و تدوین شده است: بخش اول، انسان کامل از دیدگاه قرآن؛ بخش دوم، انسان کامل از دیدگاه عرفا؛ بخش سوم، انسان کامل از دیدگاه عقل؛ بخش چهارم، نظری اجمالی و مقایسه‌ای به انسان کامل از دیدگاه قرآن، عرفا و برهان.

 اعتدال و میانه‌روی از دیدگاه قرآن کریم

نویسنده : منصور قاسمی

سال : 1376

استاد : مرتضی ایروانی نجفی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در پایان‌نامه حاضر پس از تعریف عدل و معانی لغوی آن مباحثی در چهار فصل به این پرح آمده است : فصل اول، اعتدال در امور نفسی شامل موضوعات : ایمان و اعتقاد، انواع ایمان، اعتدال در اخلاق، مفهوم حد وسط و مصادیق آن، مفهوم مستقیم و استقامت در قرآن،‌اعتدال در گفتار، قول معروف، قول کریم، قول لین، اعتدال در راه رفتن، اعتدال در مجالست و همنشینی، ملاک‌های دوستی از نظر قرآن مجید، اعتدال در انفاق، اقتصاد و میانه‌روی در عبادت؛ فصل دوم، اعتدال و میانه‌روی در عبادت؛ در امور اقتصادی: پرهیز از دنیا در اینه آیات و روایات، دنیای پسندیده در آینه آیات و روایات ، تفصیل و تحلیل مسأله و توجیه آیات، اعتدال در معشیت، آداب ضیافت در قران و حدیث، تعریف پوشش و رعایت اعتدال در مسکن؛ فصل سوم، اسراف و تبذیر و پیامدهای آن، اسراف از دیدگاه قران؛ فصل چهارم، بهترین نمونه در اعتدال و میانه‌روی، سیره و سنن پیامبر(ص)، آداب دعا و قرائت قرآن.

 هدایت در قرآن کریم

نویسنده : شکوه نیلی احمد آبادی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران شمال

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از : مفهوم هدایت در آیات، هدایت مخلوقات اعم از جمادات و نباتات، مراتب هدایت، اقسام هدایت، نقش فطرت در هدایت، رابطه توحید با فطرت، نقش ولایت در هدایت، هدایت انسانها و دو نظریه جبر و تفویض ، گمراهان، وسایل هدایت، صفات مهتدین و تأثیر هدایت در زندگی دنیوی و اخروی بشر.

 وجوه خطابات قرآن

نویسنده : فاطمه کرمیان

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران شمال

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر هشت فصل با مباحث ذیل است: واژه خطاب ودر لغت و اصطلاح و آیات قرآن، عمومیت خطابات قرآن، انواع خطابهای قرآنی. اسلوب خطاب از نظر علم بلاغت، خطابات قرآنی مصدر به یاء نداء ، خطابات تعجیزی قرآن نظیر خطابات در آیات تحدی، خطابات عتاب‌آمیز به پیامبران در قرآن و خطابات خداوند به موجودات دیگر.

 واژه کتاب، مشتقات و معادلهای آن در قرآن کریم

نویسنده : نیر اعظم علی‌پور منزه

سال : 1376

استاد : سید مرتضی آیت‌الله زاده شیرازی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران شمال

موضوع : این پایان‌نامه درباره وجوه معانی واژه کتاب و مشتقات و معادلهای آن در آیات قرآن است و مطالب آن در سه بخش تدوین یافته است . بخش اول در خصوص معنای لغوی و اصطلاحی کتاب و بخش دوم پیرامون معانی واژه کتاب و مشتقات آن است. در این بخش هفده معنا برای کتاب یاد شده است؛ نظیر قرآن ، کتاب آسمانی، لوح محفوظ، نامه اعمال و ...... بخش سوم به معادلهای کتاب در قرآن کریم اختصاص دارد.

 نیایش از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : فاطمه نظری

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران شمال

موضوع : مباحث این پایان‌نام عبارتند از: ابعاد جسمانی و روحانی انسان از دیدگاه قرآن، فطرت آدمی مبدأ نیایش، نیایش موجودات هستی و برهانهای نقلی و عقلی بر آن، عبادت عالیترین جلوه نیایش و آثار مترتب بر آن، دعا گوهر عبادت، آداب دعا و شرایط و موانع استجابت آن، آثار معنوی و مادی دعا، مضامین ادعیه ائمه (ع) و دعای چند تن از پیامبران.

 نکات صرفی،‌نحوی و بلاغی قرآن و احادیث مربوط به فضائل اهل بیت ? در تفسیر میبدی ( جلدهای 9 و 10)

نویسنده : جواد آسیابی حقی

سال : 1376

استاد : عبدالامیر سلیم

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تبریز

موضوع : در این تحقیق نکات صرفی، نحوی و بلاغی آیات و احادیث مربوط به فضائل اهل بیت ? از جلدهای نهم و دهم تفسیر کشف الاسرار و عدة‌الابرار میبدی استخراج و ارائه شده است. این بخش از تفسیر میبدی 67 سوره از شوری تا پایان قرآن را در بردارد . در خاتمه این تحقیق فهرستی درباره معانی حروف و مفردات و فهرستی دیگر در زمینه نکات صرفی، نحوی و بلاغی تهیه شده است.

 نفس از دیدگاه ملاصدرا و مطابقت آن با قرآن

نویسنده : محرمعلی احمدی

سال : 1376

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در سه بخش تدوین شده‌اند . بخش اول با عنوان نفس از دیدگاه قرآن به بررسی واژه نفس و روح، اثبات تجرد روح و نفس، نحوه وجود نفس، مرگ و خواب از دیدگاه قرآن و روایات ملاصدرا حاوی مباحثی چون تعریف نفس، حقیقت نفس، حدوث نفس و جز ان از نظر ملاصدرا است . در بخش سوم دیدگاه قرآن و نظر ملاصدرا در خصوص نفس مقایسه شده و مباحثی مانند سیر تکامل انسان، تفاوت نفوس، نحوه وجود نفس و جز آن در دو دیدگاه مذکور بررسی شده است.

 نفس از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : خدیجه نیزاری

سال : 1376

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران شمال

موضوع : این پایان‌نامه در چهار فصل تدوین شده است: فصل اول درباره معانی لغوی و اصطلاحی نفس و فصل دوم در زمینه نفس در قران است . در این فصل از موضوعات نفس لوامه، نفس مطمئنه، نفس اماره، نفس ملهمه، بقاء نفس، تزکیه نفس، کرامت نفس و جز آن بحث شده است. در فصل سوم نفس از نظر احادیث ائمه (ع) بررسی شده و از موضوعاتی مانند شناخت نفس، ارزش نفس و رابطه نفس با تن سخن به میان آمده است. فصل چهارم به بررسی نفس از منظر فلسفه و عرفان اختصاص دارد و شامل مباحثی چون غیر مادی بودن نفس،‌ادراک نفس، تجرد و بقای نفس و سیر و سلوک نفس است.

 نظر علمای شیعه در رابطه با برخی از مسائل علوم قرآنی

نویسنده : خدیجه ناطق

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه سه موضوع علوم قرآنی در سه بخش بررسی شده‌اند: در بخش اول با عنوان ناسخ و منسوخ قرآن از موضوعاتی چون وقوع نسخ و فلسفه وجودی آن و اشکالات وارده بر آن، اقسام نسخ، آیات ناسخ و منسوخ و ادله آن، بداء و ادله وقوع آن و شبهات مربوط بدان بحث شده است. در بخش دوم تحت عنوان محکم و متشابه قرآن، از تعریف آن دو، راسخان در علم و عالمان به متشابهات و حکمت وجود آیات متشابه سخن به میان آمده است. در بخش سوم اعجاز قرآن مورد بحث قرار گرفته و در آن واژه اعجاز:، حقیقت اعجاز و رابطه آن با قانون علیت بررسی شده است.

 نبوت از دیدگاه عقل و نقل

نویسنده : محمد کمالی

سال : 1376

استاد : سید هاشم گلستانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد

موضوع : اهم موضوعات این پایان‌نامه به قرار ذیل است: معنای رسول و نبی از دیدگاه قرآن، اقسام نبوت، اهداف بعثت انبیاء چون اقامه قسط و عدل، تذکر به فطریات و مستقلات عقلی و رفع اختلافات ، ادله اثبات نبوت پیامبر اسلام (ص).

 موارد صرفی و نحوی و لغوی یکصد و سه آیه از سوره اعراف

نویسنده : سید احمد موسی

سال : 1376

استاد : محمود شکیب

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه آیات 104 الی 206 سوره اعراف از لحاظ لغوی، صرفی، نحوی و بلاغی بررسی و نکات آن بیان شده است . ترتیب مطالب آن بدین قرار است که نخست ترجمه آیات، سپس شرح لغات دشوار، و بعد تجزیه و ترکیب آیات و در پایان نکات بلاغی آمده است.

 ملائکه در قرآن و حدیث

نویسنده : حسین قربان

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه ملائکه از دیدگاه قرآن و حدیث بررسی شده و از این موضوعات بحث شده است: ریشه لغت ملک، تفاوت ملک با انسان و جن،‌اصناف ملائکه، اوصاف فرشتگان الهی، تعداد و مکان ملائکه الهی، شبهات مربوط به ملائکه در قرآن، ممثل شدن ملائکه الهی، عصمت ملائکه الهی، ملائکه بزرگ الهی ،‌روح و ملائکه الهی.

 مقایسه دو ترجمه قرآن مجید ( ترجمه پانزده جزء اول مکارم شیرازی و فولادوند)

نویسنده : محمد حسن زارع خفر

سال : 1376

استاد : شاهرخ محمد بیگی

دانشگاه : دانشگاه شیراز

موضوع : در این پایان‌نامه نخست، کلمات و عباراتی که ترجمه آنها در دو ترجمه قرآن ـ یکی از آیت‌الله مکارم شیرازی و دیگری از محمد مهدی فولادوند ـ باهم اختلاف داشته، بررسی، سپس مورد نقد واقع و ترجمه صحیح آورده شده است. نویسنده دو ترجمه مورد تحقیق را در خور بازنگری و اصلاح یافته است.

 معرفی و بررسی ترجمه‌های کامل فارسی قرآن کریم در قرن حاضر در ایران

نویسنده : جعفر هوشمند سروستانی

سال : 1376

استاد : شاهرخ محمد بیگی

دانشگاه : دانشگاه شیراز

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از : ترجمه و نقش آن در زندگی بشر، شرایط ترجمه و مترجم، مراحم ترجمه، سابقه ترجمه در ایران، ترجمه‌پذیر بودن یا نبودن قران، تفاوت ترجمه و تفسیر، ترجمه‌های فارسی قرآن و امانت در آنها، تقسیم‌بندی تاریخی آنها، فهرست مشروحی از ترجمه‌های کهن فارسی، معرفی و بررسی ترجمه‌های قرآن کریم در قرن اخیر. در این پایان‌نامه 29 ترجمه کامل فارسی معرفی و بررسی شده‌اند.

 مدیریت در قرآن و سنت

نویسنده : علیرضا سویزی

سال : 1376

استاد : محسن جابری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : نویسنده در این پایان‌نامه فارغ از رشته تحصیلی خود به تحقیق مدیریت در ایات و روایات پرداخته است . مباحث این پژوهش در هفت فصل با عناوین ذیل تنظیم شده‌اند: تعریف و تاریخچه مدیریت، ضرورت مدیریت و رهبری از نظر قرآن و حدیث، تفاوت حکومت اسلامی با غیر اسلامی، صفات مدیران مسلمان، وظایف مدیران مسلمان، معیارها و آفتهای مدیریت و رهبری، اصول مدیریت اسلامی و ابزارهای مؤثر در آن.

 مخاصمان انبیاء ،‌ اهداف و روشهای مبارزه آنان علیه پیامبران

نویسنده : داود رستمی

سال : 1376

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پایان‌نامه اهداف و روشهای مبارزه مخاصمان پیامبران مورد بررسی قرار گرفته و از این موضوعات بحث شده است. معنی لغوی احبار، بلعم با عورا نمونه‌ای از احبا و رهبان، سامری عالم و منافق کفر در اصطلاح قرآن، نمرود نمونه عینی مستکبرین،‌معنی اصطلاح مترفین، مفهوم شرک در قرآن، گرانجانی در مقابل انبیاء، تهدید به رجم کردن پیامبر، به یمن خواندن پیامبران الهی، تکذیب رسولان الهی، نسبت گمراهی به انبیاء الهی، و نسبت سفاهت به پیروان انبیاء.

 متقین در قرآن به لحاظ صرف و لغت و نحو و بلاغت و ترجمه

نویسنده : حمداله جعفر پور

سال : 1376

استاد : تبرائیان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران

موضوع : در این پایان‌نامه نخست آیات مربوط به متقین و اوصاف آنها به ترتیب سوره‌های قرآن استخراج شده، سپس موارد لغوی و صرفی و همچنین اعراب و ترجمه آیات ذکر گردیده است و در پایان نکات بلاغی آیات با بهره‌گیری از کتب مهم بلاغی مثل مختصر المعانی و جواهر البلاغه توضیح داده شده‌اند.

 مبدأشناسی در قرآن

نویسنده : عباس سهراب پور نزائی

سال : 1376

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد

موضوع : در این پایان‌نامه به شناخت خداوند از دیدگاه قرآن پرداخته شده است. عناوین آن عبارتند از: خدایی که قرآن معرفی می‌کند، دلائل اثبات وجود خدا در قرآن، توحید ذات، توحید صفات، توحید افعالی، توحید عبادی، بررسی یکی از آیات قرآن که در آناز سه گونه توحید الوهیت، ربوبیت و عبودیت یاد شده است.

 کتب آسمانی در قرآن کریم با توجه به تفسیر « المیزان»

نویسنده : سلمان محمد علیان

سال : 1376

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی وحد کرج

موضوع : در این پایان‌نامه، کتاب نوح، زبور داود، تورات موسی و انجیل عیسی بررسی شده و بیشتر حجم آن به بررسی قرآن در آیات اختصاص یافته است در خصوص قرآن موضوعات ذیل مطرح شده‌اند: تحدی قرآن و مباحثی در اینکه قرآن، ذکر، قول رسول کریم، نور، مهیمن، قول فصل، کتاب هدایت و رحمت، بدون کجی و غیر مفتری. قول ثقیل، عزیز و کریم است.

 

 

 قلب و احوال آن در قرآن و حدیث

نویسنده : ابوالفضل نیکو خصال

سال : 1376

استاد : محمد علی لسانی فشارکی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : در این پایان‌نامه آیات و روایاتی که حاوی واژه «قلب» است، گردآوری و تحت عناوین بیماریهای قلب، سلامت قلب و نشانه‌های آن بررسی شده‌اند.

 فضائل اهل بیت (ع) در اهم تفاسیر اهل سنت

نویسنده : مصطفی آذرخش

سال : 1376

استاد : محمد علی فشارکی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در این پایان‌نامه اهم تفاسیر علمای اهل سنت در خصوص آیات نازله در شأن اهل بیت بررسی شده‌است. در تفاسیر اهل سنت روایات قابل توجهی ذیل شماری از آیات قرآن در فضیلت اهل بیت(ع) آمده است. نویسنده روایات مذکور را در تفاسیر مختلف اهل سنت بررسی و مقایسه و موارد اختلاف و اشتراک آنها را ذکر کرده‌است.

 فرهنگ صرفی معتلات، مهموزات و مضاعفهای قرآن کریم (جزء 1ـ10)

نویسنده : جعفر سخن‌سنج

سال : 1376

استاد : خلیل حدیدی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تبریز

موضوع : در این تحقیق کلماتی از قرآن که جز و حروف اصلی آنها حرفهای واو، الف و یاء، یا همزه و یا دو حرف همجنس هست، در ده جزء اول قرآن جستجو و گردآوری شده است. این بخش از قرآن شامل سوره‌های فاتحه، بقره، آل عمران، نساء، مائده،‌انعام،‌اعراف، انفال و توبه است.

 

 فرهنگی صرفی معتلات، مهموزات و مضاعفهای قرآن (جزء 16ـ25)

نویسنده : عسگر سهند آبادی

سال : 1376

استاد : خلیل حدیدی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تبریز

موضوع : در این پایان‌نامه کلمات حاوی حروف عله یا همزه و یا همجنس در 28 سوره از کهف تا جاثیه گردآوری و معرفی شده است. در خصوص هر کلمه حسب مورد، زمان، باب، مصدر، ریشه، صیغه، اسم فاعل، اسم مفعول، امر حاضر، امر غایب، صفت مشبهه، صیغه مبالغه، افعل التفضیل، اسم مکان، اسم زمان و مصدر میمی آن ذکر شده است.

 علوم قرآن در مجمع البیان

نویسنده : فاطمه شرعیاتی

سال : 1376

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در این پایان‌نامه نخست طبرسی و تفسیر او مجمع‌البیان معرفی شده، سپس چهار دانش قرآنی نسخ در قران، محکم و متشابه، اعجاز قرآن و تحریف ناپذیری قرآن بررسی شده‌اند. در بررسی هر دانش در آغاز به تعریف دانش مربوط و بیان اقوال مفسران و علمای علوم قرآن درباره آن پرداخته شده، سپس به تفصیل نظر طبرسی در مجمع‌البیان در خصوص آن دانش بیان شده است.

 علوم قرآن در تفسیر صافی

نویسنده : عیس سیفی بیرانوند

سال : 1376

استاد : یدالله نصیریان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : مباحث ده‌گانه این پایان‌نامه عبارتند از : اهمیت و عظمت قرآن، نزول قرآن، جمع و تدوین قرآن، حروف مقطعه، محکم و متشابه، تفسیر، تأویل، تفسیر به رأی، تحریف قرآن و سبعة احرف. موضوعات مذکور نخست در منابع دیگر و سپس در تفسی صافی متعلق به فیض کاشانی بررسی شده‌اند. گفتنی است که در مقدمه‌ای که فیض بر تفسیر خود نوشته، مباحث ارزشمندی در خصوص علوم قرآن مطرح گردیده است.

 عقل در کتاب و سنت

نویسنده : حفظ الله عبدی

سال : 1376

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : مرکز تربیت معلم دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه در یک مقدمه و دو بخش تنظیم شده است. در مقدمه بررسی معانی مختلف واژه عقل از نظر لغت و اصطلاح آمده و در بخش اول به تحلیل و تفسیر دیدگاه قرآن درباره عقل پرداخته شده است. اهم عناوین این بخش عبارت است از: معنای عقل، مرادفات عقل، ارتباط عقل و قلب، عقل و آزادی، عقل و حواس ، راه تفکر، جولانگاه عقل و عقل در انسانها، بخش دوم درباره تفسیر عقل در سنت است، شامل موضوعات معانی عقل، عقل و انسان، عقل اولین مخلوق، عقل و حقیقت محمدی، عقل ملاک تکلیف، ارتباط عقل با کیفر و پاداش، عقل و اخلاق، عقل حجت‌الهی، عقل و دین، قلمرو عقل، اوصاف عاقلان،‌آفات عقل و .....

 عقل در کتاب و سنت

نویسنده : شهاب‌الدین ذوالفقاری

سال : 1376

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : عناوین مباحث این پایان‌نامه بدین قرار است: عقل در کلام عقلا حاوی تعریف و تقسیم عقل، عقل در ترازوی وحی شامل ارزش و اعتبار و گستره عقل، عقل در نگاه منتقدان اعم از عرفا و محدثان، عقل در طلیعه هستی از منظر روایات، عقل در برج معرفت و عقل در بازار عمل.

 

 عروج انسان در آئینه وحی

نویسنده : زهرا ضیائی تربتی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه چگونگی نیل آدمی به قرب الهی در آیات قرآن بررسی شده و مباحث ذیل مطرح گردیده است: بررسی تقوا از نظر لغوی اصطلاحی، هدف آفرینش، انسان و تقوی، تقوا و اهمیت آن، راههای نیل به تقوا، اوصاف پارسایان، سیمای متقین در جهان آخرت اثرات فردی و اجتماعی تقوا، آثار سوء بی‌تقوایی.

 عامل سقوط و انحطاط انسانها از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : علی بهروزی نژاد

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه از دو بخش تشکیل شده است: در بخش اول تحت عنوان عوامل فردی سقوط از عدم شناخت نفس، عدم شناخت راههای نفوذ شیطان به دل، لغزشهای فکری، شهوات و صفات رذیله سخن رفته است و در بخش دوم با عنوان عوامل اجتماعی سقوط از زمامداران فاسد، ترک فضائل، بینش‌های نادرست بحث شده است.

 شفاعت از نظر قرآن

نویسنده : محمد خیاط

سال : 1376

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در چهار بخش نوشته ‌شده‌اند: در بخش اول تعریف لغوی و اصطلاحی شفاعت، انواع شفاعت شامل شفاعت تکوینی، هدایتی، و اصطلاحی و در بخش دوم شفاعت از نظر آیات بررسی شده است. بخش سوم به خصوصیات سلبی و ایجابی شفاعت کنندگان و شفاعت شوندگان اختصاص دارد و بخش چهارم ایرادات وارده بر شفاعت پاسخ داده شده است.

 تو همه چیز من هستی عشق من هستی دوستت دارم همیشه در کنارت هستم

نویسنده : قنبر کاویانی چراتی

سال : 1376

استاد : اسماعیل حاکمی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در سه فصل تدوین شده است . در فصل اول، گذری بر عرفان و تصوف و تقریر بر عرفان حضرت علی(ع) و در فصل دوم، معرفی کشف الاسرار و عدة الابرار و شرح حال میبدی مؤلف آن و نیز بررسی سبک کلام او آمده است . فصل سوم به موضوع پایان‌نامه یعنی شرح اصطلاحات عرفانی کشف الاسرار و عدة الابرار میبدی اختصاص دارد.

 شأن نزول و تأویل آیات قرآنی کشف الاسرار میبدی (جلدهای 1و 2و 3)

نویسنده : علی اصغری

سال : 1376

استاد : سعید الله قره‌بگلو

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تبریز

موضوع : در این پژوهش شأن نزول 260 آیه و تأویل آیات سوره‌های فاتحه، بقره، آل عمران، نساء،‌مائده، انعام و اعراف از تفسر میبدی استخراج و ارائه شده است. شأن نزول آیات در نوبت دوم و تأویل آیات در نوبت سوم تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار آمده است.

 سیمای مؤمن در قرآن

نویسنده : سید محمد تقی موسوی

سال : 1376

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه که به بررسی سیمای مؤمن در قرآن می‌پردازد در پنج فصل نوشته شده است: فصل اول ، معنای لغوی و اصطلاحی ایمان، مراتب ایمان،‌معنای تقوی و مراتب آن، ارتباط ایمان و تقوا،‌تفاوت ایمان و اسلام، مراتب تسلیم، تأثیر ایمان در روشن‌بینی و آرامش روحی . فصل دوم،اوصاف مؤمنان مثل ایمان به غیب، اقامه نماز، توکل به خدا، انفاق ، ایمان به قیامت، امربه معروف و نهی از منکر و ....... فصل سوم،‌دعای مؤمنان ،‌ تأثیر دعا در قضا وقدر ، شرایط استجابت دعا و آداب دعا. فصل چهارم چهارم،‌معنای کفر و اقسام آن، معنای شرک و اقسام و درجات آن. فصل پنجم،‌ارتداد و نفاق و اینکه آیا توبه مرتد پذیرفته می‌شود و نشانه‌های منافقان.

 سیمای مریم در قرآن

نویسنده : علی وحیدی مقدم

سال : 1376

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : متن اصلی این پایان‌نامه مشتمل بر پنج بخش با عناوین ذیل است: سرگذشت مریم(ع)، حضرت مریم از دیدگاه قرآن، موضوعات مهم زندگانی آن حضرت از دیدگاه مورخین نظیر محیط تربیتی، خدمت در بیت المقدس، جایگاه در محراب، مفهوم مکان شرقی، ملاقات فرشته وحی با مریم، باردار شدن، هجرت، بازگشت به میان قوم و سرزنش، صفات کمالی زن از دیدگاه قرآن، معرفی الگوهای قرآنی زن ، وجوه اشتراک حضرت مریم(ع) و حضرت فاطمه(ع).

 سیمای محبوبین در قرآن کریم و عهدین

نویسنده : محمد مهدی زارع

سال : 1376

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : متن اصلی این پایان‌نامه مشتمل بر پنج بخش با عناوین ذیل است: سرگذشت مریم(ع)، حضرت مریم از دیدگاه قرآن، موضوعات مهم زندگانی آن حضرت از دیدگاه مورخین نظیر محیط تربیتی، خدمت در بیت المقدس، جایگاه در محراب، مفهوم مکان شرقی، ملاقات فرشته وحی با مریم، باردار شدن، هجرت، بازگشت به میان قوم و سرزنش، صفات کمالی زن از دیدگاه قرآن، معرفی الگوهای قرآنی زن ، وجوه اشتراک حضرت مریم(ع) و حضرت فاطمه(ع).

 سیمای قرآن در نهج‌البلاغه

نویسنده : اله مقیم‌خان

سال : 1376

استاد : فائز

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : موضوع این پایان‌نامه کفر و کافران از دیدگاه قرآن است. اهم عناوین عبارتند از: کفر در لغت و اصطلاح، کفر در امتهای پیشین، کفران نعمت، منافقین، کفر اهل کتاب به قرآن، کفر به رسول خدا (ص) و ولایت علی بن ابی طالب (ع)، ویژگیهای کفار در آیات قرآن، مصادیق کفر، آرزوی کفار در قیامت، تزیین دنیا برای کفار. احباط اعمال کافران، سیمای کفار در قیامت ،‌سرانجام کفار در آخرت، مجازات کفار در دنیا.

 سیمای قیامت در قرآن

نویسنده : سید علی طاهری

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه سیمای قیامت در قرآن مورد بحث قرار گرفته و از این موضوعات بحث شده است . نامهای قیامت در قرآن، نفخ صور، علایم و نشانه‌های قیامت، مسأله شفاعت در قیامت، فلسفه نامه عمل، تجسم اعمال در منطق عقل، محکمه عدل الهی. میزان و ترازوی اعمال، و صراط و مرصاد.

 سیمای حضرت مهدی (عج) در قرآن و نهج‌البلاغه

نویسنده : عبدالرحیم زارعیان جهرمی

سال : 1376

استاد : سید محمد مهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : موضوعاتی که در این پایان‌نامه مورد تحقیق قرار گرفته، عبارتند از:شخصیت و زندگینامه حضرت مهدی (عج)، غیبت صغرا و نحوه ارتباط آن حضرت با مردم در این دوره، غیبت کبرا و فلسفه آن و مسؤولیت شیعیان در این دوره، علائم ظهور مهدی(عج) و انتظار فرج آن بزرگوار، حضرت مهدی پس از ظهور و چگونگی حکومت و برنامه او، سیمای حضرت مهدی در نهج‌البلاغه، و سرانجام سیمای آن امام از نظر اهل تسنن.

 ستایش و نکوهش انسان از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه

نویسنده : عباسعلی میرجلیلی

سال : 1376

استاد : شاهرخ محمد بیگی

دانشگاه : آزاد اسلامی فسا

موضوع : انسان در نصوص دینی هم مورد ستایش واقع شده و برای او اوصاف برجسته‌ای یاد شده و هم مورد نکوهش قرار گرفته و اوصافی نکوهیده برای او ذکر گردیده است. نویسنده با عنایت به این موضوع در این پایان‌نامه با معرفی سرمشق‌های ایمان و کفر درصدد تبیین ابعاد مثبت و منفی انسان برآمده است.

 زیبایی و جمال از نظر قرآن و حدیث

نویسنده : اسماعیل حاجیان

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : موضوع پایان‌نامه حاضر دیدگاه قرآن و معصومین (ع) درباره زیبایی و هنر است و مباحث آن عبارتند از: جمال الهی، جلوه جمال در هستی و طبیعت، جمال انسانی، جلوه‌های جمال در بهشت، جمال معنوی بهشت، تزین و تجمل ، اشاره کوتاهی به هنر.

 روشهای شناخت انسان در قرآن و سنت

نویسنده : جلال رحیمی

سال : 1376

استاد : علی قائمی امیری

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران

موضوع : در این پایان‌نامه انسان از ابعاد مختلف بررسی شده است؛ بدین قرار : در بعد جسم از نظر رشد و سلامت و جز آن، در جنبه فکر و ذهن، در ناحیه روان و نظر اسلام درباره روان سالم و معیوب، در بعد اجتماعی از جهت معاشرت، در جنبه فرهنگی از حیث نشانه‌ها و ملاکهای انسان عالم و جاهل، در بعد اقتصادی در خصوص اسراف و تبذیر و زکات و انفاق، در ناحیه سیاسی در مورد موضع اسلام نسبت به دفاع و جهاد و جز آن و سرانجام در بعد معنوی در زمینه رابطه خالق و مخلوق .

 دنیا از دیدگاه قرآن کریم و روایات

نویسنده : زهرا کیانی فرد

سال : 1376

استاد : سید مرتضی آیة الله زاده شیرازی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران شمال

موضوع : این پایان‌نامه با هدف بررسی پسند یا ناپسندی دنیا از نظر آیات قرآن و روایات معصومین (ع) نوشته شده است و در آن نتیجه‌گیری می‌شود که دنیا فی‌نفسه نظر به اینکه مخلوق و آیت‌الهی، مهبط وحی، مصلی و مأوی و متجر اولیاء خداست، ممدوح است؛ لکن دل بستن آدمی بدان و آن را به جای آخرت برگزیدن مذموم و ناپسند است .

 درآمدی بر زبان قرآن

نویسنده : حمید آریان

سال : 1376

استاد : محمد هادی معرفت

دانشگاه : مرکز تربیت مدرس دانشگاه قم

موضوع : این پژوهش در پنج فصل ارائه شده است .در فصل اول کلیاتی درباره زبان قرآن نظیر مفهوم زبان در لغت و اصطلاح، مفهوم زبان قرآن وسیری در پیشینه آن آمده و در فصل دوم با عنوان زبان دین، معناداری و معرفت بخشی. این معنا که زبان قرآن معرفت بخش و واقع‌نماست، اثبات شده است . فصل سوم درباره عرفی یا تخصصی بودن زبان قرآن و فصل چهارم در خصوص رمزی بودن زبان قرآن و سرانجام فصل پنجم در زمینه ساختار وویژگیهای زبان قرآن است .حاصل این پژوهش آن است که زبان قرآن تلفیقی از زبانهای عرفی. علمی و رمزی است.

 خلقت انسان در قرآن و نقدها و بررسی‌هایی در این زمینه

نویسنده : محمد حسین محمدی

سال : 1376

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه که به خلقت انسان در قران و نقدها و بررسیهای آن اختصاص دارد، این موضوعات مورد بحث قرار گرفته است: منشأ انسان، مبدأ پیدایش انسان از نظر دین چینیان و مذهب تائو ، داستان آفرینش انسان در تورات، خلقت انسان و مسأله تکامل، و حیات انسان و تکامل .

 حکمت و مشتقات آن در قرآن کریم

نویسنده : سوسن عرب بهمنی

سال : 1376

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : ازاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه شامل چهار بخش به قرار ذیل است: در بخش اول آیات حاوی واژه حکمت و مشتقات آن گردآوری شده و در بخش دوم معنای لغوی حکمت و مشتقات آن با استفاده کتب لغت بیان شده و معنای اصطلاحی حکمت با توجه به نظریات فلسفی تبیین گردیده است . در بخش سوم به حکمت الهی و حکمت انبیاء پرداخته شده و در بخش چهارم مشتقات حکمت چون حکم،‌حاکم و حکیم و محکم شرح داده شده است .

 حقوق و تکالیف دوستان نسبت به یکدیگر از دیدگاه قرآن و روایات

نویسنده : اعظم رودباری

سال : 1376

استاد : محمد مهدی گرجیان

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : بخش اصلی این پایان‌نامه حاوی موضوعات ذیل است: نیاز انسان به دوست، نقش دوستان در تشکیل شخصیت آدمی، اهمیت انتخاب دوست خوب، فواید دوست خوب چون رهایی از تنهای و یاری در سختی‌ها، راههای صحیح دوست یابی،آداب دوستی و حقوق دوستان و لزوم رعایت آن، عوامل مؤثر در حفظ و بقای دوستی و‌آفات دوستی.

 حسن ختام در سوره‌های قرآن

نویسنده : حمید مهرجردی

سال : 1376

استاد : فاضلی

دانشگاه : دانشگاه فردوسی مشهد

موضوع : در این پایان‌نامه پس از دیباچه‌ای درباره تاریخ گردآوری قرآن در صدر اسلام، حسن ختام در کلمات پایانی سوره‌های قران از فاتحه تا ناس بررسی شده است .

 حذف بلاغی در قرآن

نویسنده : حمیده عبداللهی

سال : 1376

استاد : محمد علی آذر شب

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد قم

موضوع : این پایان‌نامه در خصوص کلمه،ترکیب یا جمله‌ای است که به جهت بلاغت کلام در لفظ محذوف واقع می‌شود؛ ولی در معنا مقدر است .مباحث آن عبارتند از : پیشینه ، انواع، قواعد، دلایل و هدفهای حذف، حذف پسندیده و ناپسند، موارد حذف مبتدا، خبر، فاعل، مفعول، مضاف، مضاف‌الیه، جمله شرطیه، جواب شرط، قسم، جمله سبب، جمله مسبب، ترکیب و .... نویسنده حذف ترکیب را ویژه قرآن خوانده است .

 حب و دوستی از دیدگاه قرآن

نویسنده : فرحناز علی‌پناه

سال : 1376

استاد : محمد حسین برومند

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران

موضوع : در این پایان‌نامه آیات و روایات مربوط به دوستی جمع‌آوری و تحلیل شده‌اند. پژوهشگر به این نتایج دست یافته که در قرآن کریم محور دوستی خدای تعالی است و با دوستی او از محبت غیربی‌نیازی حاصل می‌شود . حصول این دوستی ممکن نیست مگر از طریق دوستی پیغمیر(ص) و اهل بیت (ع) و پیروی از آنان.

 جنبه‌های ادبی در تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار

نویسنده : سعید رجایی

سال : 1376

استاد : سیدعلی محمد سجادی

دانشگاه : دانشگاه شهید بهشتی

موضوع : این پایان‌نامه در دو بخش تنظیم شده است: در بخش اول پاره‌ای مباحث مقدماتی چون تاریخچه‌ای مختصر از تفسیر قرآن، سابقه تفسیر قرآن به زبان فارسی، سابقه تفسیر عرفانی تا قرن ششم، میبدی و کشف الاسرار او آمده است . در بخش دوم جنبه‌های ادبی نوبت سوم مثل عاطفه، خیال،تشبیه، استعاره، تشخیص، کنایه، مجاز، پارادوکس(نقیض نما)، اسلوب بیان، اطناب، توضیح ، تأویل، موسیقی و نظم بیان، تسجیع، تجنیس، وزن عروضی و واج آرایی(نغمه حروف) بررسی شده‌اند.

 ثمره تربیت از دیدگاه قرآن

نویسنده : فاطمه شجاعی

سال : 1376

استاد : علی قائمی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : موضوع این پایان‌نامه ثمرات تربیت الهی است که در آیات قرآن به ایمان، عبودیت و تقوا تعبیر شده است . عناوین این پژوهش عبارتند از : تربیت و اهمیت آن، مراحل و روشهای تربیت، ثمره تربیت، ثمره تربیت (مومن)،‌ثمره تربیت (عبد)، ثمره تربیت (منفی).

 توضیح واژه‌ها و ترکیبات و اصطلاحات عرفانی و ادبی و ویژگیهای دستوری تفسیر میبدی (جلد 3)

نویسنده : حسین مصری پریخانی

سال : 1376

استاد : سعید الله قره بگلو

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تبریز

موضوع : رشید الدین میبدی در تفسیر خود آیات قرآن را در سه مرحله ـ که از هر مرحله به نوبت تعبیر می‌کند ـ شرح می‌دهد . نوبت اول را به ترجمه آیات و نوبت دوم را به تفسیر آیات و بالاخره نوبت سوم را به تأویل عرفانی آیات اختصاص داده است . در این پژوهش در سه بخش ویژگیهای ادبی و عرفانی تفسیر میبدی بررسی شده است . بخش اول شامل ویژگیهای نادر و خاص دستوری و سبک کلام تفسیر او و بخش دوم درباره واژه‌ها و اصطلاحات عربی و فارسی و بخش سوم در زمینه واژه‌ها و اصطلاحات فارسی و عربی مستعمل در فارسی است.

 توضیح واژه‌ها و ترکیبات و اصطلاحات عرفانی و ادبی کشف الاسرار (جلد 4)

نویسنده : غلامحسن پیرزاده گرمی

سال : 1376

استاد : سعید الله قره‌بگلو

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تبریز

موضوع : این پژوهش بر روی تفسیر ادبی و عرفانی رشید الدین میبدی به نام « کشف الاسرار و عدة الابرار» به انجام رسیده و حاوی سه بخش است: بخش اول شامل مثلها و ویژگیهای نادر و خاص دستوری و سبک کلام تفسیر میبدی و بخش دوم درباره واژه‌ها و اصطلاحات عربی و بالاخره بخش سوم در توضیح واژه‌ها و اصطلاحات فارسی و عربی مستعمل در فارسی است.

 توصیف روز قیامت بر اساس آیات قرآن و روایات معصومین(ع)

نویسنده : امین آرام

سال : 1376

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مباحث اصلی این پایان‌نامه در پنج بخش تدوین شده که عبارتند از : بخش اول، اسامی روز قیامت در قرآن و سببب نامگذاری آنها . بخش دوم، شرایط و علائم روز قیامت در قران واحادیث. بخش سوم، صحرای محشر و نفخ صور و تغییرات جهان در پی آن . بخش چهارم ، بررسی حوادث روز قیامت به ترتیب وقوع؛ شامل خروج از قبر، عرصه محشر، آوردن عرش الهی و .... بخش پنجم، چگونگی پایان روز قیامت برای افراد مختلف.

 تصویری از چهره قیامت در اینه قرآن و روایات

نویسنده : قاسم جانقربانی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه قیامت از دیدگاه قرآن و روایات بررسی سده و نشان داده شده است که با نظر اجمالی به آیات و روایات ائمه معصومین ? می‌توان دریافت که در میان مسائل عقیدتی هیچ مسأله‌ای در اسلام بعد از توحید به اهمیت مسأله معاد و اعتقاد به حیات بعد از مرگ و حسابرسی اعمال بندگان و پاداش و کیفر و اجرای عدالت نیست و بدون شناخت و ایمان به ان اعتقاد به توحید ناتمام است .

 پاسداری اهل بیت از قرآن

نویسنده : سید محمد جواد منصوریان

سال : 1376

استاد : شاهرخ محمدبیگی

دانشگاه : آزاد اسلامی فسا

موضوع : این پایان‌نامه در یک مقدمه و دو بخش تدوین شده‌است: در مقدمه مباحثی چون فضیلت خواندن سوره حجرات ، مکی یا مدنی بودن آن، اجمال مطالب این سوره و شأن نزول آن آمده است . در بخش اول پیرامون فضائل اخلاقی این سوره از قبیل لزوم احترام نهادن به بزرگان و والدین و خداوند، صبر و فوائد آن، توبه و فضیلت آن بحث شده و در بخش دوم رذائل اخلاقی مثل عیبجوئی مسخره کردن، سرزنش کردن، یکدیگر را با لقب زشت خواندن ، سوء ظن، تجسس و غیبت بررسی شده‌اند.

 پاسخ استدلالی تحلیلی به منکران وقع نسخ در قرآن

نویسنده : عزت الله مولایی نیا

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : عنوان این پایان‌نامه مقتبس از این حدیث امام صادق (ع) است که فرمود: « لا جبرو لاتفویض بل امر بین الامرین»؛ به این شرح که عقیده شیعه درباره اختیار و آزادی انسان حد وسطی میان جبر مورد اعتقاد اشاعره و تفویض معتقد معتزله است،‌یعنی انسان نه کاملاً مجبور است و نه کاملاً مختار،‌طوری که مشیت الهی هیچ تاثیری در او نداشته باشد. نویسنده این عقیده را با استفاده از مبانی فلسفی و کلامی و عرفانی و نیز آیات و روایت تبیین کرده است .

 بین الامرین (راه میانه ) از دیدگاه عقل و نقل

نویسنده : حسین حیدری

سال : 1376

استاد : سید محمدمهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی فسا

موضوع : در این پایان‌نامه نخست ، شرحی مختصر درباره عقیده به معاد و حیات بازپسین در میان ملل و ادیان گذشته آمده، سپس شبهات منکران معاد پاسخ گفته شده و چگونگی بهشت و جهنم بر اساس آیات قرآن کریم و روایات معصومین‌ (ع) تبیین گردیده است.

 بهشت و دوزخ در قرآن و حدیث

نویسنده : میریوسف پیرانی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : موضوع این پایان‌نامه بررسی کلمات« بلاء و ابتلاء » و مشتقات آن در آیات و روایات است و مباحث آن عبارتند از : موجبات بلاء و ابتلاء ، عوامل دافع بلاء، وظایف مؤمنین در قبال مبتلایان، ابتلائات پیامبران و اولیاء الهی.

 برگزیده‌ای از نکات صرفی،‌نحوی، بلاغی. لغوی «اخلاق پسندیده» در سه جزء اول قرآن

نویسنده : مرتضی صادقی محصلی

سال : 1376

استاد : محمود شکیب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : برزخ، جهان حایل میان دنیا و آخرت است و از هنگام مرگ آدمی تا برپایی رستاخیز ادامه دارد. در این پایان‌نامه آیات و روایت مربوط به برزخ با استفاده از نظرات فلاسفه بررسی شده‌اند.

 بررسی وجوه لغوی، صرفی،‌نحوی و بلاغی سوره یس

نویسنده : احمد برادری

سال : 1376

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه پس از ارائه ترجمه آیات سوره انفال ، ویژگیهای صرفی و نحوی ، سپس نکات لغوی آیات بیان شده‌اند . این پژوهش و نظایر آن را می‌توان تفسیر ادبی نامید.

 بررسی و تحقیق نفاق در قرآن

نویسنده : احمد پورکلهر

سال : 1376

استاد : نامشخص

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از : بررسی لغوی نفاق، تحقیق در نفاق و منافقون ، علائم منافقان از دیدگاه قرآن و احادیث، نفاق از دیدگاه علما و روان‌شناسان، شخصیت منافقان از دیدگاه علما و روان‌شناسان، شخصیت منافقان از دیدگاه قرآن، منافقان صدر اسلام، منافقان و حوادث مهم صدر اسلام از نگاه قرآن، آیات نازل شده درباره منافقان. در پایان سوره منافقون و تفسیر آن آمده است.

 بررسی نکات لغوی، صرفی، نحوی و بلاغی آیات صلاة

نویسنده : محمود کاهه

سال : 1376

استاد : محمدحسن تبرائیان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه آیات مربوط به واژه صلاة گردآوری و به لحاظ ادبی مورد شرح و تفسیر قرار گرفته‌اند. روش شرح بحث آیات به این ترتیب ایت که یک یا چند آیه از آیات مربوط ذکر شده، وبه ترتیب مباحث لغوی، صرفی، نحوی و بلاغی آنها آمده است .

 بررسی نکات صرفی و نحوی و بلاغی بیست سوره آخر قرآن

نویسنده : خداداد حیدی

سال : 1376

استاد : محمود شکیب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه هر فصل به یکی از سوره‌های پایانی قرآن اختصاص یافته است. روش بحث چنین است که نخست مشخصات سوره از جمله تعداد آیات، ترتیب نزول و احیاناً شأن نزول آن بررسی شده، سپس ترجمه سوره به فارسی آمده و بعد تجزیه و ترکیب کلمات و نکات بلاغی آیات مورد بررسی قرار گرفته است.

 بررسی نکات صرفی، نحوی و بلاغی سوره یونس

نویسنده : مسعود رمضانی

سال : 1376

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه پس از نقل ترجمه ایات با استفاده از کتب لغوی ، نحوی و بلاغی و تفاسیری چون مجمع‌البیان، جوامع‌الجامع و المیزان نکات صرفی، نحوی و بلاغی سوره یونس بررسی شده‌اند.

 بررسی نکات صرفی، نحوی و بلاغی سوره واقعه

نویسنده : یوسف حسینی

سال : 1376

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان نامه بر اساس تفاسیر مجمع البیان و المیزان، پس از ذکر ترجمه آیات سوره واقعه، نکات نحوی، صرفی و بلاغی آیات آن بررسی شده‌اند.

 بررسی نکات صرفی ، نحوی و بلاغی سوره کهف

نویسنده : زهرا خوشگفتار

سال : 1376

استاد : سید امیر محمود انوار

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه سه بخش دارد: بخش اول ، مباحث صرفی، نحوی ، بلاغی و لغوی سوره کهف . بخش دوم، ویژگیها ،‌شأن نزول ، فضیلت قرائت، خلاصه محتوا و فهرست موضوعی مطالب سوره کهف . بخش سوم، اصحاب کهف از نظر علم و غیرمسلمانان، ذوالقرنین،‌یأجوج و مأجوج، و داستان موسی (ع) و خضر(ع) .

 بررسی نکات صرفی،‌نحوی و بلاغی سوره توبه

نویسنده : مراد مرائی

سال : 1376

استاد : محمد علی آذرشب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در دو فصل تدوین شده است : در فصل اول، آیات سوره توبه اعراب گذاری و ترجمه شده، سپس شأن نزول و تفسیر بعضی از آیات آن آمده است. در فصل دوم آیات سوره توبه تجزیه و ترکیب شده و نکات بلاغی آنها بیان شده است.

 بررسی نکات صرفی، نحوی و بلاغی 118 آیه از سوره مؤمنون

نویسنده : حسین افتخاری نسب

سال : 1376

استاد : سید امیر محمود انوار

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه از نوع تفسیر ادبی به شمار می‌رود روش بحث در آن چنین است که پس از ترجمه آیات به فارسی، ابتدا تجزیه کلمات مشکل سپس ترکیب و پس از آن نکات بلاغی آیات ذکر شده است

 

 

 

 

 بررسی نکات صرفی، نحوی و بلاغی آیات مربوط به « صدق » در قرآن

نویسنده : میرحسین میرعلی زاده

سال : 1376

استاد : محمود شکیب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : ترتیب مباحث این پایان‌نامه که در شش فصل نوشته شده، چنین است که نخست تعدادی از آیات مربوط به صدق به ترتیب قرآن آورده شده و پس از ترجمه روان آنها به فارسی ، نکات نحوی و صرفی و بلاغی آنها ذکر گردیده است .

 بررسی نکات صرفی، نحوی، بلاغی و لغوی سوره طه

نویسنده : کاظم علی‌نیا مطلق

سال : 1376

استاد : محمود شکیب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : هدف این پایان‌نامه ، شرح مسائل مبهم یا پیچیده در خصوص لغات دشوار و جهات صرفی،‌نحوی و بلاغی آیات سوره مبارکه طه و همچنین ذکر اختلاف آراء و نظریات علمای صرف و نحو و بلاغت و بیان قرائات واژگان مورد اختلاف قاریان درباره آنها است. در این پایان‌نامه به مآخذ معتبر تفسیر و قوامیس زبان عربی مراجعه شده و به آیات و روایات و اشعار و ضرب‌المثلها و کلمات قصار علماء استشاد گردیده است.

 بررسی مهمترین مشکلات ازدواج جوانان از دیدگاه قرآن و روایات

نویسنده : علیرضا شوشی دزفولی

سال : 1376

استاد : ‌محمد رضا آشتیانی

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : باحث اصلی این پایان‌نامه عبارتند از : اهداف ازدواج، مهمترین مشکلات ازدواج جوانان قبل از ازدواج و راه‌حلهای آن، مشکلات ازدواج جوانان بعد از ازدواج و راههای پیشگیری از آنها در این پایان‌نامه فقر و عدم کفو مهمترین مشکلات ازدواج جوانان دانسته شده و برای حل آنها عفت‌پیشگی و متعه پیشنهاد شده است . همچنین فقدان یا سستی ایمان به عنوان مهمترین عامل مشکلات پس از ازدواج معرفی شده است.

 بررسی موضوع عصمت از دیدگاه قرآن

نویسنده : امیرحسین شریفی

سال : 1376

استاد : ‌محمد رضا آشتیانی

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : مباحث اصلی این پایان‌نامه عبارتند از ؛ لزوم عصمت از دیدگاه تفاسیر شیعه و اهل سنت، آرای فریقین درباره عصمت، عصمت انبیاء، ائمه،‌ملائکه،‌حضرت زهرا(ص) ، حضرت مریم و سایر انسانها ، تنزیه انبیاء و رد شبهات مربوط . این مباحث بر اساس آیات قرآن، تفاسیر شیعه و اهل سنت و همچنین احادیث معصومین (ع) بررسی شده‌اند.

 بررسی موارد صرفی،‌نحوی و بلاغی یکصد آیه از سوره آل عمران (آیات 1ـ100)

نویسنده : نامشخص

سال : 1376

استاد : امیرمحمود انوار

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه آیات 1 الی 100 از سوره ال عمران از لحاظ صرفی، نحوی و بلاغی بررسی شده است . روش تدوین مباحث آن چنین است که نخست ترجمه یک یا چند آیه آورده شده، سپس به نکات ادبی آن پرداخته شده‌است .

 نامشخص

نویسنده : جلال رضائی

سال : 1376

استاد : محمود شکیب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه ویژگیهای صرفی، نحوی،‌بلاغی و تفسیری آیات 100 ـ 200سوره آل عمران همراه با ترجمه آیات و تجزیه و ترکیب آنها ذکر شده و سپس نکات بیانی آنها بررسی شده است

 بررسی مفهوم شکر از دیدگاه قرآن و حدیث

نویسنده : مرتضی دارایی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه شکر از دیدگاه قرآن و حدیث مورد بررسی قرار گرفته است. در ابتدا مفهوم شکر و حقیقت آن آورده شده است . سپس، تفاوت شکر، حمد، ثنا و مدح و آیات مربوط به شکر و فضیلت شکر بیان شده است . دیدگاههای مختلف درباره شکر، انواع شکر،‌مراتب شکر، آثار شکر، سجده از جنبه‌های مختلف و در پایان نمونه‌هایی از شاکرین برجسته و شکر در دعاهای مختلف مطرح شده است .

 بررسی مفهوم تقوا و جایگاه متقین در قرآن و حدیث

نویسنده : سید محمد موسوی اوندین

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه صفات متقین و پرهیزگاران از دیدگاه اسلام و قرآن کریم مورد بررسی قرار گرفته و نتیجه‌گیری شده است که : با توجه به اینکه در دنیای معاصر اکثر انسانها از معنویات دوری گزیده و بیشتر جلب مادیات و فناوری و صنعت و تمدن فریبنده شده‌اند. توجه به معنویات از ضرورتهای زندگی است . آشنایی با تقواپیشگان و صفات و خصوصیات آنها و تلاش برای تخلق بشر معاصر به آن صفات و خصوصیات تنها راه نجات و آرامش است.

 بررسی لغوی، صرفی، نحوی و بلاغی سوره انعام (آیات 81 تا آخر)

نویسنده : سکینه محبخواه

سال : 1376

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از : کیفیت نزول سوره انعام، تاریخ نزول و مکی یا مدنی بودن آن، هدفهای اساسی این سوره،‌ذکر آیات و ترجمه آنها با استفاده از تفسیر کشف‌الاسرار، شرح لغات دشوار به کمک کتب لغت، بیان نکات صرفی و نحوی و پرداختن به نکات بلاغی با بهره‌گیری از کتب علم بلاغت .

 بررسی گروههای انسانی در قرآن و حدیث

نویسنده : قباد خدری

سال : 1376

استاد : محمد علی لسانی

دانشگاه : آزاد اسلامی کرج

موضوع : در این پایان‌نامه واژه‌هایی از قرآن که مرادف جامعه یا گروههای اجتماعی به کار رفته، بررسی شده‌اند؛ واژگان مرادف جامعه نظیر دیار، جماعت، ملت، عشیره، طایفه، حزب و امت و واژه‌های مرادف گروههای اجتماعی مثل اولوالالباب ، سابقون، ابرار،‌عباد رحمان، عالمان خداترس، اشرار. منبع اصلی این پژوهش تفسیر المیزان است. افزون بر این برخی از منابع علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی نیز بررسی شده‌اند.

 بررسی عصمت پیامبران در آیینه وحی

نویسنده : مجتبی امیری

سال : 1376

استاد : محمدکاظم شاکر

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : این پایان‌نامه در چهار بخش نوشته شده و عناوین بخش‌های آن عبارتند از : بررسی فلسفه و ضرورت عصمت پیامبران ، بررسی عصمت انبیاء از نظر عقل و نقل ، پاسخ به شبهات مطرح پیرامون عصمت پیامبران و تأویل ظاهر آیاتی که منافی عصمت انبیاء الهی است.

 بررسی صرفی، نحوی و بلاغی و لغوی سوره اعراف ( آیات 1ـ 103)

نویسنده : مهران رضائی راد،

سال : 1376

استاد : محمد علی آذرشب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه به ترتیب موارد ذیل در خصوص حدود یکصد آیه از آیات سوره اعراف بررسی شده‌اند؛ ذکر وترجمه هر ده آیات معانی مفردات آیات از کتب لغت و تفاسیر، نکات نحوی و اعراب کلمات و جملات،‌نکات صرفی کلمات دشوار،‌نکات بلاغی آیات. در این پژوهش اقوال مفسران،‌لغویون، صرفیون و نحویون در زمینه موارد مذکور ، مقایسه شده‌اند.

 بررسی صرفی، نحوی و بلاغی آیات مربوط به علم

نویسنده : سیدامرالله میرزاجانی

سال : 1376

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه صرف ، نحو و بلاغت 97 آیه از آیات قرآن ـ درباره علم ـ بررسی شده‌اند. روش کار بدین قرار است که نخست آیات مربوط استخراج،‌ سپس هر یک یا چند آیه مورد بحث واقع شده‌اند. نخست تجزیه و ترکیب آنها،‌ سپس مباحث نحوی و اعراب آیات و در پایان نکات بلاغی آنها آمده است .

 بررسی صرفی، نحوی ، بلاغی و کلامی تفسیر ابوالفتوح رازی و مقایسه آن با تفسیر میبدی (6 جزء دوم )

نویسنده : حیدر بصیر

سال : 1376

استاد : عبدالامیر سلیم

دانشگاه : آزاد اسلامی تبریز

موضوع : در این تحقیق نخست متن و ترجمه آیات سوره‌های مائده، انعام، اعراف،‌انفال ، توبه، یونس، هود و یوسف آمده، سپس نکات صرفی، نحوی و بلاغی این سوره‌ها و بعد نکات کلامی آنها و بالاخره موارد نسخ در این بخش از قرآن آمده است . در بررسی کلامی به موضوعات تعریف کلام و معرفی فرق کلامی مثل اشعریه و معتزله و شرح مقوله‌هایی مانند توحید، ایمان، رؤیت، نبوت، معاد، امامت، عدل، قرآن،‌تکلیف و احباط پرداخته شده است.

 بررسی صرفی،‌نحوی،‌بلاغی آیات توبه در قرآن مجید

نویسنده : رمضانعلی مرداین

سال : 1376

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه پس از بیان مباحثی مقدماتی مثل تعریف توبه، حقیت توبه، فضیلت توبه، توبه نصوح، شرایط قبول توبه، شرایط کمال توبه، مراتب توبه و توبه در قرآن به اصل موضوع پرداخته شده است، روش بحث بدین ترتیب است که طی فصولی متعدد هر چند آیه‌ای از قرآن که درباره توبه است، ترجمه شده، سپس مباحث صرفی و نحوی آیات آمده و در پایان نکات بلاغی آنها بیان شده ست .

 بررسی شخصیت اهل بیت(ع) در قرآن

نویسنده : ولی الله تقی‌پورفر

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پایان‌نامه، آیات نازل شده در شأن اهل بیت در دو تفسیر نورالثقلین و الدالمنثور بررسی شده‌اند . مباحث این پژوهش عبارتند از : شأن قرآن و اهل بیت (ع)، راههای شناخت اهل بیت (ع) چون مطالعه قرآن، روایات و سیره، توسل به اهل بیت(ع) و تدبر در احوال دست پروردگان آنها؛ بررسی شخصیت اهل بیت (ع) در سوره‌های حمد،‌بقره، آل عمران، نساء،‌مائده، انعام، اعراف و توبه .

 بررسی سوره‌های جمعه، منافقون،‌ نبأ و نازعات ازلحاظ صرفی، نحوی و بلاغی

نویسنده : عباس سلیمی خوشبخت

سال : 1376

استاد : فیروز حریرچی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه چهار‌سوره از سوره‌های قرآن از نظر ادبی شرح شده‌اند . روش شرح در هر سوره چنین است که نخست مشخصات سوره ،‌سپس یک یا چند آیه از آن ، و بعد مطالب صرفی، نحوی و بلاغی آن آمده است .

 بررسی رابطه یقین و عمل از دیدگاه قرآن و عترت (ع)

نویسنده : مهین محمدی

سال : 1376

استاد : محمد علی راغبی

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : این پایان‌نامه در سه بخش نوشته شده است : بخش اول، مفهوم و اهمیت یقین، مراحل یقین، انواع یقین، رابطه یقین با علم، ایمان، جهل و حقیقت، یقین در اعتقادات، ضرورت کسب یقین در شهادت و … آثار یقین. بخش دوم، مفهوم و ارزش عمل، اقسام عمل، و رابطه عمل با علم و ایمان و احباط و تکفیر در اعمال. بخش سوم، رابطه یقین و عمل؛ نقش یقین در عمل، معرفت و تجربه دینی در کسب یقین، شرایط و راههای وصول به یقین و موانع وصول به یقین.

 بررسی جهاد درلسان قرآن و حدیث

نویسنده : منصور قصری زاده

سال : 1376

استاد : قاسم فائز

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : این پایان‌نامه که به بررسی جهاد در قرآن و حدیث اختصاص دارد در یازده فصل تنظیم شده که عناوین آنها عبارتند از : فلسفه جهاد ، نیت در جهاد، اقسام جهاد، فضلیت جهاد، تشویق به جهاد،‌با چه کسانی باید جنگید، ویژگیهای سپاه اسلام، ارزشهای اخلاقی در جهاد،‌تاکتیکهای جنگ، عوامل شکست و پیروزی در جهاد، مرگ و شهادت .

 بررسی تطبیقی آیات حدود

نویسنده : علی‌رضا جمشیدی

سال : 1376

استاد : گوگانی

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پایان‌نامه دسته‌ای از آیات قرآن که مربوط به حدود شرعی است، از دو دیدگاه تفسیری و فقهی بررسی و تبیین شده‌اند. این آیات درباره حد جرمهای ذیل است : زنا، و طی بهائم ، لواط ، سحق، قیادت، قذف، شرب خمر، سرقت ، قطاع الطریق، ارتداد، زندیق، ساب‌النبی ، مدعی نبوت و ساحر.

 بررسی تحلیلی روشهای تربیتی از دیدگاه قرآن مجید

نویسنده : محمد اریانا

سال : 1376

استاد : سیدشمس الدین مقدم

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : در این پایان‌نامه روشهای تربیتی نظیر داستانسرایی، امر به معروف و نهی از منکر،‌تشویق و تنبیه، ارائه سرمشق و به کارگیری تعقل به عنوان روشهای تربیتی از دیدگاه قرآن بررسی شده و‌ آثار تربیتی این روشها با توجه به آیات قرآن بیان شده است .

 بررسی ایرادات بنی‌اسرائیل با استناد به آیات قرآن

نویسنده : حمید مردای

سال : 1376

استاد : ‌محمد تقی آشتیانی

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : در بخش اصلی این پایان‌نامه مباحث ذیل مطرح شده‌اند: بررسی لغوی واژه بنی‌اسرائیل از نظرگاه قران، ایرادات آنان، پیامدهای ناگوار طرح آن ایرادات. منابع این پایان‌نامه قصص قرآن و کتاب‌های گوناگون تفسیری‌اند.

 جلد چهارم « کشف الاسرار وعدة الابرار»

نویسنده : ملیحه جعفری نژاد عیجانی

سال : 1376

استاد : جواد سلماسی‌زاده

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه با هدف جستجو شرح اصطلاحات عرفانی، نخست آیه یا آیات مربوط ذکر و بر اساس نوبت اول‌کتاب‌کشف‌الاسرار‌‌وعدة الابرار، ترجمه شده‌اند،‌سپس اصطلاحات عرفانی از نوبت سوم کتاب که حاوی تأویلات عرفانی است ، استخراج و بیان شده‌اند. در این زمینه به فرهنگهای مختلف مراجعه شده‌است.

 بررسی اسماء غیرمنصرف در قرآن

نویسنده : مریم منتظریان

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : زاد اسلامی تهران، شمال

موضوع : موضوع این پایان‌نامه تفسیر سوره واقعه با تکیه به تفسیر ملاصدار است. مطالب آن در دو بخش آمده است . بخش اول به بیان سرگذشت صدرالمتألهین ، شاگران، مقام علمی و روش فلسفی و تفسیری او اختصاص دارد و بخش دوم در تفسیر سوره واقعه است .در پایان این بخش تفسیر ملاصدرا آورده شده است .

 بررسی آیات مربوط به نمهای قیامت

نویسنده : اسحاق محسنی مقدم

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه با بررسی آیات مربوط به قیامت،‌اسامی قیامت که حدود 75 اسم است،‌استخراج و سپس با استفاده از تفاسیر شیعی و سنی تبیین شده‌اند . آیات مرتبط با قیامت در قریب به تمام سوره‌ها به چشم می‌خورد.

 بررسی آیات مربوط به شفاعت از لحاظ صرفی، نحوی،‌بلاغی و لغوی

نویسنده : رجبعلی اکبرپور بهنمیری

سال : 1376

استاد : محمد علی آذرشب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران، مرکزی

موضوع : مطالب این پایان‌نامه در دو بخش تدوین شده است: در بخش اول تحت عنوان بررسی آیات بحث شده است: آیاتی که اذن خدا را در شفاعت شرط می شمارد ، آیات مربوط به شافعان قیامت و آیات مربوط به شرایط شفاعت. در بخش دوم با عنوان بررسی آیات مربوط به نفی شفاعت چهار دسته از آیات مورد بحث قرار گرفته‌اند: آیات مربوط به نفی مطلق شفاعت،‌آیاتی که شفاعت بتها را نفی می‌کند. آیات مربوط به نفی شفاعت ظالمان و مجرمان و آیات متعلق به نفی شفاعت از کار بد. روش بحث در مورد هر دسته از آیات چنین است که نخست ترجمه آیات و سپس شرح لغات و موارد صرفی، نحوی و بلاغی آنها آمده است.

 بررسی آیات علمی قرآن با تاکید بر علم نجوم

نویسنده :

سال : 1376

استاد : ‌محمد رضا آشتیانی

دانشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی اراک

موضوع : در این پایان‌نام شماری از نظریات نجومی بر آیاتی از قرآن تطبیق داده شده و ادعا شده که قرآن این نظریات را چهارده قرن پیش ارائه کرده است؛ عناوین مباحث عبارتند از : جهان در آغاز توده‌ای گاز بوده است، آفرینش جهان در شش دوره شکل گرفته است،‌جهان در حال گسترش است،‌زمین حرکت می‌کند، در کرات دیگر حیات وجود دارد، میان کرات قانون جاذبه عمومی حکمفرماست، منظومه شمسی در حال حرکت است و خورشید از خود نور دارد؛ لکن ماه از خود نوری ندارد.

 بررسی آراء پیرامون آیه « اَلَستْ»

نویسنده : جمیله هاشمی

سال : 1376

استاد : محمد مهدی گرجیان

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : در این پایان‌نامه، آیه 172 و 173 سوره اعراف با استفاده از کتب تفسیری و روائی فریقین بررسی شده است . عناوین موضوعات آن به قرار ذیل است مفهوم واژه در دیدگاههای مختلف و آیات قرآن، تاریخچه بحث، مفاد ظاهری آیه الست، متن پیمان الست، انگیزه‌ اخذ میثاق، اقرار به ربوبیت خداوند و عبودیت خود، عمومیت اخذ میثاق، آراء پیرامون آیه الست، بررسی آیه الست در روایات فریقین .

 برداشتهای محرف از قرآن کریم

نویسنده : فاطمه قربانی

سال : 1376

استاد : سیدمحمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران شمال

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از : واژه تفسیر و تأویل در لغت و اصطلاح و فرق آندو با یکدیگر، معانی تحریف و انگیزه‌های تحریف معنوی قرآن، سه دسته از آیاتی که مورد تفسیر به رأی و تحریف معنوی واقع شده‌اند؛ یعنی آیات صفات مانند آیات رؤیت، استوار بر عرش و وجه الله ، و آیات ظاهر در لغزش انبیاء مثل عصی آدم، وهم بها و عبس و تولی، و بالاخره آیات مربوط به اهل بیت u نظیر آیه تطهیر، آیه مودت و آیه تبلیغ.

 اهمیت قرائت عاصم در روایت حفص

نویسنده : اکرم خدایی اصفهانی

سال : 1376

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران شمال

موضوع : عاصم یکی از قراء سبعه و قرائت او یکی از دو قرائت رایج در این عصر است. از دیربازقرائت او در شرق ممالک اسلامی و قرائت نافع در غرب ممالک اسلامی رواج داشته است . نویسنده یکی از دلایل اهمیت و مقبولیت قرائت عاصم را اتصال سند آن به امیرمؤمنان علی (ع) دانسته است.

 امم و فرق در قرآن و نهج البلاغه

نویسنده : علی عشقی

سال : 1376

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : آزاد اسلامی فسا

موضوع : در این پایان‌نامه نخست معنای لغوی و اصطلاحی امم و فرق بیان شده، سپس با توجه به نصوص قرآن و نهج البلاغه، این موضوعات بررسی شده‌اند؛ علل پیدایش فرقه‌ها از قبیل حسادت و خودخواهی،‌اصطکاک منافع،‌آراء و عقاید فرقه‌های باطل دوره جاهلیت.

 الهام گیری قیام و مبارزات امام خمینی از قرآن و حدیث

نویسنده : محمد رضا باقرنیا

سال : 1376

استاد : سید محمدباقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه با استشهاد به آیات و روایت سعی شده، ثابت شود که کلام حضرت امام خمینی از آنها الهام گرفته است . این پژوهش در سه بخش تنظیم شده و ترتیب مباحث در هر یک از آنها بدین قرار است که نخست بیاناتی از آن بزرگوار آمده، سپس شواهد قرآنی و روائی آنها ذکر گردیده است . عنوان بخشهای این پایان‌نامه عبارتند از : عصر خاموشی (سالهای 1321 ـ 1341 ش ) ، عصر مقاومت و پایداری (سالهای 1341 ـ 1357) و عصر پیروزی (سالهای 1357 ـ 1368 ش).

 الکلمات التی جاءت فی القرآن الکریم مرة واحدة

نویسنده : رضا شیرانی

سال : 1376

استاد : نادر نظام تهرانی

دانشگاه : آزاد اسلامی قم

موضوع : در این پایان‌نامه که به زبان عربی نوشته شده، معنای لغوی، اصطلاحی و وجوه بلاغی کلماتی که تنها یکبار در قرآن آمده از میان مطالب کتاب‌های لغت قرآن کریم نظیر المعجم المفهرس، قاموس قرآن، معجم مفردات الفاظ القرآن استخراج شده و همراه با اعراب گذاری کلمات دشوار، به ترتیب الفبایی ذکر شده‌اند.

 الصیغ المشکلة فی القرآن

نویسنده : هادی فرهنگی

سال : 1376

استاد : محمد علی آذرشب

دانشگاه : آزاد اسلامی قم

موضوع : این پایان‌نامه که به زبان عربی نوشته شده است ، شامل کلماتی است که از نظر صرف واشتقاق و اعلال و ابدال و مانند آنها صعوبتی دارند و در خور توضیح می‌باشند . نویسنده نخواسته که کلمات مشکل قرآن را از نظر معنای لغوی شرح دهد؛ بلکه درصدد آن بوده است که وجه صرف و اشتقاق آنها را روشن سازد . منابع اصلی وی دو کتاب الجدول فی اعراب القرآن محمود صافی و مشکل اعراب القرآن مکی بن ابی طالب بوده است.

 الشواهد النحویه فی القرآن الکریم

نویسنده : اسحاق یحیی زاده، نیم‌چاهی

سال : 1376

استاد : امیرمحمود انوار

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پایان‌نامه که به زبان عربی نوشته شده است، سعی شده که پس از طرح هر یک از مباحث نحوی شاهدی از آیات قرآن آورده شود و در صورت نیافتن شاهد قرآنی، شاهدی از حدیث نبوی ذکر گردد. ترتیب مباحث آن چنین است که پس از ذکر انواع بناء و اعراب،‌نخست مبنی‌ها و سپس معربها اعم از مرفوعات و منصوبات و مجرورات و توابع مورد بحث قرار گرفته و برای هر یک شاهدی یاد شده است.

 اعراب ثلاثین سوره مع صرفها و بیانها

نویسنده : علی آقا داداش نژاد

سال : 1376

استاد : محمود شکیب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : در این پایان نامه سی‌سوره از سوره‌های قرآن کریم از لحاظ صرفی و نحوی و بلاغی بررسی شده؛ و در صورت لزوم برخی سوره‌ها به تفصیل شرح داده شده‌اند.

 اعداد در آینه قرآن زبان عرفان و جهان

نویسنده : امیر قزاقی

سال : 1376

استاد : امیرمحمود انوار

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : با توجه به این نکته که بسیاری از اشیاء و امور و معانی با عدد خاصی همراهند، در این پایان نامه سعی شده است در چهار حوزه آیات قرآن، ادبیات ، عرفان و جهان مادی به معرفی معدودات و راز و رمز اعدادشان پرداخته شود.

 اسوه‌های قرآنی و شیوه‌های تبلیغی آنان و مقایسه آنها با شیوه‌های شناخته شده تبلیغ در جهان امروز

نویسنده : مصطفی عباسی مقدم

سال : 1376

استاد : سید محمدباقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : در این پایان‌نامه پس از بحثهای مقدماتی، روش تبلیغ اسوه‌نمایی و ارائه نمونه‌ها به ویژه در عرصه قرآن مورد بررسی قرار گرفته، سپس پیامبران اسوه و شیوه تبلیغی هر یک معرفی شده‌اند؛ آنگاه به بررسی شیوه‌های تبلیغی دیگر شخصیتهای برتر قرآن پرداخته شده است . در پایان طی پژوهشی تطبیقی شیوه‌های تبلیغی اسوه‌های قرآنی با شیوه‌های شناخته شده تبلیغ در جهان امروز مقایسه شده و مزایای تبلیغ اسوه‌های قرآنی نظیر تأثیر تعمیق و پایدار و پایبندی به حقیقت از این رهگذر آشکار گردیده است .

 اسرائیلیات و تاثیر آن در تفاسیر قرآن

نویسنده : جواد صادقی

سال : 1376

استاد : محمد مهدی گرجیان

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : مباحث این پایان‌نامه عبارتند از : معنا و اهمیت زکات،‌اسرار زکات با توجه به متون فقهی و تفسیری، چگونگی تشریع زکات، آثار و فوائد مادی و معنوی زکات، همراهی زکات با نماز در قرآن ، مصارف هشتگانه زکات،‌پیامدهای منفی ترک زکات ، نقش فردی و اجتماعی زکات از دیدگاه معصومین (ع).

 اخبار از مغیبات در قرآن کریم

نویسنده : رقیه حاجی خانی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : دانشگاه قم

موضوع : در این پایان‌نامه نصوص قرآنی و روائی اجل شرح داده شده و سپس مباحث کلامی.‌فقهی و ادبی مربوط به آن بررسی شده‌اند.

 اثبات عصمت رسول‌اکرم (ص) در قرآن کریم

نویسنده : محسن احتشامی نیا

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد مرکزی

موضوع : این پایان‌نامه در چهار فصل تدوین شده است . فصل اول درباره سیر تاریخی ادعای موهوم وجود تناقص در قرآن از عهد پیامبر اسلام (ص) تا عصر حاضر.فصل دوم در زمنیه تناقض به عنوان عامل و انگیزه این ادعای موهوم. در این فصل آیات متشابه و روش نادرست در فهم آنها از عوامل این ادعا معرفی شده‌اند. در فصل سوم ادله قرآنی و روائی عدم وجود تناقض در قرآن کریم و در فصل چهارم اسباب موهم تناقض و پاسخگویی به شبهات آمده است . در این فصل تعارضات ظاهری میان آیات قرآن از علل موهم ادعای وجود تناقض در قرآن دانسته شده است .

 ابلیس در قرآن و روایات

نویسنده : صفری رادمرد

سال : 1376

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : این پایان‌نامه به بحث پیرامون ابلیس در قرآن و حدیث می‌پردازد و شامل این مباحث است: نامها و عناوین ابلیس، بررسی شیطان از جهت لغت،‌ دو گروه از جنود ابلیس، جهالت و نادانی ابلیس در قیاس ، چرا خداوند ابلیس را هلاک نساخت ؟ فرزندان ابلیس و حرفه آنها، علت عداوت ابلیس با آدم و حوا،‌و ناله و شادی ابلیس.

 ایات اهل البیت در اهم تفاسیر شیعی و سنی

نویسنده : زهرا حسین آبادی فراهانی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران

موضوع : در این پایان‌نامه شماری از آیات قرآن در شأن اهل بیت (ع) ، بررسی شده‌اند . این آیات عبارتند از : لیلة المبیت، آیه مباهله،‌آیه اولوالأمر، آیه اکمال دین، آیه ولایت، آیه ابلاغ ،‌آیه تطهیر، آیه مودت و آیات سوره انسان و سوره کوثر. در این پایان‌نامه سعی شده، مشترکات اهل سنت و شیعه درباره آیات مذکور بررسی و به اشکالات مفسران اهل سنت بر تفسیر علمای شیعه از این آیات پاسخ داده شود.

 آراء و نظریات کلامی تفسیر مجمع البیان

نویسنده : سید عبدالحمید صفوی

سال : 1376

استاد : جعفر شاه‌ نظری

دانشگاه : تربیت مدرس دانشگاه قم

موضوع : این پایان‌نامه مشتمل بر چهار فصل است . در فصل اول با عنوان اثبات خدا و صفات و افعال او از موضوعاتی چون ادله اثبات خدا، صفات ذاتی و فعلی، مراتب توحید و جبر و اختیار بحث شده و در فصل دوم تحت عنوان نبوت مباحثی مانند ضرورت بعثت ، معجزه راه شناخت انبیاء و عصمت پیامبران آمده است . فصل سوم در باره امامت است و مباحث مفهوم امام،‌ولایت آل محمد ? عصمت ائمه ? ، نصب ایشان از جانب خدا و علم امام را در بردارد . سرانجام فصل چهارم به موضوع معاد اختصاص دارد و در آن ماهیت مرگ، عالم برزخ، عالم قیامت، معاد جسمانی ، کیفر و پاداش ، احباط و تکفیر و شفاعت بررسی شده است .

 آراء و روشهای تفسیری « التفسیر المبین » و مقایسه آنها با تفسیر « فی ظلال القرآن »

نویسنده : شهاب کاظمی

سال : 1376

استاد : یدالله نصیریان

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد کرج

موضوع : تفاسیری که در این پایان‌نامه مورد بررسی قرار گرفته‌اند متعلق به محمد جواد مغنیه و سید محمد قطب‌اند. در تفسیر المبین نسبت به تفسیر دیگر مغنیه به نام الکاشف فی‌تفسیر القرآن آرای کمتری آمده است، به همین سبب در این پایان نامه الکاشف … نیز مورد بررسی قرار گرفته و با مقایسه آن با تفسیر فی ظلال القرآن پیرامون این مباحث بررسی شده است : بررسی روشهای مختلف تفسیری و سیر تدوین آن از آغاز تا عصر حاضر ، ابداعات مغنیه؛ علوم قرآن در التفسیر المبین، منابع و مباحث کلامی در تفسیر المبین؛ و مقایسه اجمالی آرای مطرح شده در آن با تفسیر فی ظلال القرآن.

 آبرو و حیثیت مؤمن در قرآن

نویسنده : زهرا رحمتی چو مثقالی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد واحد

موضوع : در این پایان‌نامه آبرو و حیثیت مؤمن از نظر قرآن و احادیث و عقوبت مخدوش نمودن شخصیت او و ارتباط وحدت و انسجام جوامع انسانی با هتک حرمت از او مورد بررسی قرار گرفته و نتیجه‌گیری شده است که : آبرو و حیثیت مؤمن چون جان او محترم و هتک حرمت او مانند خونش حرام است . خداوند افرادی را که درصدد مخدوش نمودن حیثیت مؤمنین هستند در دو جهان خوار و ذلیل می‌سازد.

 ترجمه و تحقیق کتاب (تاریخ فکره اعجاز القرآن) (از آغاز بعثت تا قرن دوم)

نویسنده : فاطمه خرازی نیا

سال : 1376

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران شمال

موضوع : در پایان نامه ی حاضر بخش اول کتاب مذکور ترجمه و تحقیق شده است. مباحث آن عبارتند از: معنای اعجاز در لغت و اصطلاح, تحدی های قرآن, نظر مولف درباره ی اعجاز قرآن, دیدگاههای فرق اسلامی مثل شیعه, معتزله و اشاعره درباره ی اعجاز قرآن.

 تاریخ فکره اعجاز القرآن (تاریخ فکره اعجاز القرآن منذالبعثه النبویه حتی عصرنا الحاضر) (ص 216-304)

نویسنده : ایراندخت سعدی پور

سال : 1376

استاد : مجید معارف

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : تاریخ فکره اعجاز القرآن منذ البعثه النبویه حتی عصرنا الحاضر تألیف نعیم حمصی و در موضوع تاریخ اعجاز قرآن است. در این پایان نامه بخشی از این کتاب که در زمینه ی بحث اعجاز و آثار مربوط در قرن چهاردهم است, ترجمه و بررسی شده است. در این قرن به اعجاز علمی قرآن پرداخته شده است.

 ترجمه و تحقیق کتاب (تاریخ فکره اعجاز القرآن منذالبعثه النبویه حتی عصرنا الحاضر) (ص 191 ـ 155)

نویسنده : سودابه فقری

سال : 1376

استاد : آذرتاش آذرنوش

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : در این پایان نامه بخشی از کتاب تاریخ فکره اعجاز القرآن منذ البعثه النبویه حتی عصرنا الحاضر که درباره ی آراء و افکار دانشمندان اسلامی قرنهای ششم, هفتم و هشتم هجری قمری و درخصوص اعجاز قرأن است, ترجمه و بررسی شده است. در این پژوهش افزون بر ترجمه ی کتاب فوق به فارسی, پانوشت هایی در معرفی اشخاص و آثار مذکور در کتاب و بیان پاره ای نکات در زمینه ی تحدی, صرفه, تفسیر علمی و جز آن آمده است.

 ترجمه و تحقیق کتاب (البیان فی غریب اعراب القرآن) ابن الانباری (نصف اول جلد 1)

نویسنده : فریبا رعنایی

سال : 1376

استاد : خلیل حدیدی

دانشگاه : آزاد اسلامی تبریز

موضوع : چکیده : در این پایان‌نامه نیمه نخست جلد اول کتاب « البیان فی غریب اعراب القرآن » تألیف ابن الانباری ترجمه و تحقیق شده است . در این نیمه اعراب موارد مشکل سوره‌های فاتحه ، بقره و آل عمران بیان شده است.

 

 

 ترجمه و تحقیق کتاب (الامثال فی القرآن)

نویسنده : عصمت رحیمی پور بافقی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران شمال

موضوع : چکیده : در این پایان‌نامه پس از بیان معنای مثل و فوائد تمثیل و پیشینه تألیف در زمینه امثال قرآن به ترجمه و تحقیق کتاب « الامثال فی القرآن» پرداخته شده است . در این کتاب تمام مثلهایی که در قرآن آمده، گردآوری و شرح شده است .

 ترجمه و تحقیق بخشی از کتاب (تاریخ فکره اعجاز القرآن) قرن 8

نویسنده : مهناز حسینی تودشکی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران شمال

موضوع : چکیده : در این بخش از کتاب مذکور دیدگاههای دانشمندان ذیل درباره اعجاز قرآن بررسی شده است : زملکانی،‌قزوینی و ابن حمزه علوی از علمای بلاغت ، و اصفهانی، ابن کثیر وشاطبی از میان مفسران و بالاخره زرکشی، ابن تیمیه و ابن قیم از دانشمندان دیگر. در این پایان نامه بخش یاد شده ترجمه و تحقیق شده است .

 ترجمه و تحقیق بخشی از کتاب (تاریخ فکره اعجاز القرآن)

نویسنده : بهناز فهیمی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران شمال

موضوع : چکیده : در این پایان‌نامه حاضر بخشی از کتاب تاریخ فکرة‌اعجاز القرآن نوشته نعیم حمصی ترجمه و تحقیق شده است. موضوعات این بخش عبارتند از : معنای اعجاز، نقل و رد قول به صرفه ، وجوه اعجاز، اعجاز بلاغی و تجلی عظمت پروردگار در آیات قرآن. ناگفته نماند که کتاب مورد تحقیق درباره تاریخ مباحث مربوط به اعجاز قرآن در آثار علمای مسلمان است .

 ترجمه و تحقیق بخشی از کتاب (آراء المستشرقین حول القرآن الکریم) (صفحات 324-365 جلد اول)

نویسنده : معصومه فوزی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : در این پایان‌نامه صفحات 324 ـ 365 از جلد اول کتاب اراء المستشرقین حول القرآن الکریم تألیف عمربن ابراهیم رضوان ترجمه و بررسی شده است . و در آن از منابعی چون قرآن، تورات و انجیل استفاده شده و به شماری از شبهات خاورشناسان پیرامون قرآن پاسخ داده شده است .

 ترجمه و تحقیق بخشی از کتاب (آراء المستشرقین حول القرآن الکریم) (صفحات 281-237 جلد اول)

نویسنده : فاطمه تقویان

سال : 1376

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : کتاب آراء المسشرقین حول القرآن الکریم در نقد و بررسی نظرات خاورشناسان پیرامون قرآن است . بخش مورد ترجمه این کتاب در پاسخ به این شبهه خاورشناسان است که محتوای قرآن مأخوذ از بت‌پرستان، حنفاء ، صابئین و سایر افراد بشر است .

 ترجمه و تحقیق اسباب حجر از کتاب (زبده البیان) مقدس اردبیلی

نویسنده : غلامرضا محبوب

سال : 1376

استاد : علیرضا فیض

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : در این پایان‌نامه بخشی از کتاب زبدة البیان ترجمه و با استفاده از سایر منابع بررسی شده است . عناوین فصول این پژوهش عبارتند از : اشنایی با ماهیت حجر، بررسی آیات قرآن مربوط به محجوریت چون : صغیر، یتیم، مریض ، سفیه و عبد مملوک، مجنون، اولیاء صغیر و مجنون و سفیه، مفلس.

 ترجمه و تحقیق آیات وصیت از کتاب (کنز العرفان) فاضل مقداد

نویسنده : علیرضا لطفی

سال : 1376

استاد : رضا سیفی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : در این پایان‌نامه آیات وصیت از کتاب کنزالعرفان ترجمه، و بر اساس مندرجات کتب فقهی و تفسیری و حقوقی بررسی شده‌اند . مباحث این پژوهش عبارتند از : وصیت در لغت و اصطلاح فقه، صیغه وصیت ، اقسام وصیت در قانون مدی، ادله وجوب و مشروعیت وصیت، مراتب ارث، تقدم وصیت بر دین، رجوع از وصیت ، تصرف ورثه قبل از قبول موصی‌له ، وصیت مبهم، اثبات وصیت، وصیت‌نامه و اقسام آن، گزیده‌ای از وصایای دین.

 ترجمه و تحقیق آیات محرمات نکاح از کتاب (زبده البیان) مقدس اردبیلی

نویسنده : عبدالحمید محمدباقری

سال : 1376

استاد : رضا سیفی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : در این پایان‌نامه با هدف بررسی احکام محرمات نکاح از کتاب بدة البیان و مقایسه آن با سایر کتب فقهی و تفسیری اعم از شیعه و اهل سنت تدوین شده است . در این پژوهش پس از ترجمه آیات به بررسی و تفسیر آنها در کتاب مذکور و مقارنه آن با سسایر منابع پرداخته شده است ؛ سپس به روایاتی از معصومین (ع) در تأیید آن تمسک شده است و سرانجام اختلاف نظرات علمای شیعه و اهل سنت در خصوص آن بیان شده است .

 ترجمه و بررسی نکات لغوی, صرفی, نحوی, بلاغی و تفسیری سوره ی کهف

نویسنده : سیدمحمد یوسف

سال : 1376

استاد : محمدعلی آذرشب

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : در این پایان‌نامه در خصوص سوره کهف، نخست مطالبی جهت آشنایی با این سوره و محتوای آن و نیز فضیلت قرآن آمده، سپس هر چند آیه ترجمه شده است ؛ زان پس چنانچه اختلافی در نحوه قرائت آن نقل شده باشد، آمده است و پس از آن اگر شأن نزولی برای آن روایت شده باشد،‌ذکر شده است . آنگاه با استفاده از کتب معتبر لغت معانی لغات مشکل بیان شده است . در مرحله بعد نحو و اعراب کلمات توضیح داده شده و بعد از آن با مراجعه به تفاسیر معتبر تفسیر آیات آورده شده است و در پایان با استفاده از کتب بلاغی جنبه‌های بلاغت آیات بررسی گردیده است.

 ترجمه و بررسی بخشی از کتاب (آراء المستشرقین حول القرآن کریم)

نویسنده : مریم حسین جعفری لواسانی

سال : 1376

استاد : سید محمد باقرحجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران شمال

موضوع : چکیده : بخشی که در این پایان‌نامه از کتاب مذکور ترجمه و تحقیق شده، به بررسی نظریات یکی از خاورشناسان به نام تسدال اختصاص دارد؛ مبنی بر اینکه قرآن مجید از کتب آسمانی پیشین اقتباس شده است . تسدال در این زمینه به مضامینی از قرآن که با کتب زرتشتی، هندی و مسیحی مشابهت دارد، استناد جسته است؛ نظیر داستانهای اصحاب کهف، مریم ، عیس و آدم.

 تحلیل تربیتی داستانهای قرآن

نویسنده : محمدتقی رحیمی

سال : 1376

استاد : سید احمد احمدی

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : چکیده : در این پژوهش نخست توضیحی کوتاه درباره داستان و خصوصیات داستانهای قرآن امده، سپس داستانهای قرآن به ترتیب الفبا بررسی شده‌اند. در بررسی هر داستان سعی شده که نکات تربیتی آن استخراج و ارائه شود. نیز شیوه‌های تربیتی و اهداف داستانها نظیر عبرت آموزی و تقویت مبانی اعتقادی بیان شود.

 تحقیق متن و تکمیل مأخذ و ترجمه (لباب النقول فی اسباب النزول) سیوطی

نویسنده : نرگس پروازی ایزدی

سال : 1376

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی کرج

موضوع : چکیده : نویسنده در این پایان‌نامه کتاب لباب النقول فی اسباب النزول را از آغاز تا پایان سوره نساء بوسیله مقایسه نسخه چاپی‌ آن ـ که در حاشیه تفسیر جلالین به چاپ رسیده ـ با نسخه‌ای خطی از این کتاب، تصحیح و متن آن را ترجمه کرده و سپس از طریق مقابله آن با تفسیر الدرالمنثور سیوطی مأخذ آن را تکمیل کرده است. ضمناً مقدمه ای نیز حاوی مباحث ذیل بر آن نوشته است: عوامل ناشناخته ماندن لباب النقول ،‌امتیازات آن ، نگاهی به کتب شأن نزول و بررسی نسخه‌های چاپی و خطی لباب النقول .

 تحقیق در واژگان قرأنی کشف الاسرار میبدی

نویسنده : سید محمود الهام بخش

سال : 1376

استاد : عزیزالله جوئین

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : چکیده : عناوین مباحث در این رساله عبارتند از: نگاهی به زندگی میبدی و کتاب کشف الاسرار و عده الابرار او, ترجمه ی قرآن و بررسی شیوه ی منترجمی میبدی, ویژگیهای سبکی کشف الاسرار و اهمیت آن. تحت عنوان اخیر واژگان بکار رفته و در ترجمه ی آیات به ترتیب الفبا طی سه جلد معرفی و تدوین شده است.

 تحریض و تحذیر در قرآن و نهج البلاغه

نویسنده : فردوس بهاری

سال : 1376

استاد : شاهرخ محمد بیگی

دانشگاه : آزاد اسلامی فسا

موضوع : چکیده : در این پایان نامه نخست معنای لغوی تحریض و تحذیر بیان شده, سپس نصوص قرآن و حدیث در زمینه ی موضوعات زیر گردآوری و بررسی شده اند, تحریض به جهاد, پرستش, نماز, زکات, قناعت و تحذیر از عقوبت آخرت, گناه, ربا و ...

 تجلی تلمیحات قرآنی و اشارات داستانی ادب فارسی در دیوان مختومقلی

نویسنده : خوجه سید سید محمدی

سال : 1376

استاد : برات زنجانی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : مختومقلی یکی از شاعران ترکمن است. وجود مضاین و لغات و ترکیبات فارسی در دیوان این شاعر نمایانگر تاثیر ادبیات فارسی در اشعار اوست. وی مانند شاعران فارسی از فرهنگ قرآنی متاثر بوده است. در این پایان نامه به معرفی ادبیات منظوم ترکمن و میزان تاثیر ادبیات فارسی و تلمیحات قرآنی و تطبیق آن با دیوان مختومقلی پرداخته شده است.

 تجزیه و ترکیب و بلاغت آیات مربوط به صابرین در قرآن کریم

نویسنده : جعفر آذرطوس

سال : 1376

استاد : ابراهیم دیباجی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : در این پایان نامه پس از طرح مباحثی مقدماتی چون ویژگیهای صبر, انواع صبر, زبان قرآن و پیشوایان دین, مباحث پژوهش طی فصولی چند آمده است. نخست آیات مربوط به صبر بر اساس ساخت کلمه تقسیم شده و ترجمه ی آنها به فارسی آمده است, سپس به بیان اعراب کلمات و نکات مهم صرفی و بلاغی آیات پرداخته شده است.

 تبیین مفهوم هدایت و ضلالت در قرآن کریم

نویسنده : غلامرضا ناظمی اردکانی

سال : 1376

استاد : ابوالقاسم امامی

دانشگاه : آزاد اسلامی کرج

موضوع : چکیده : این پایان نامه شش فصل دارد: فصل اول, معنای لغوی واژه های هدایت و ضلالت. فصل دوم, انواع هدایت شامل: هدایت تکوینی و تشریعی و نیز هدایت خاص. فصل سوم, مسیر هدایت ـ یعنی صراط مستقیم ـ و بیان معنای لغوی صراط و تفاوت آن با سبیل. فصل چهارم, درباره ی هادی و مضل در آیات قرآن. فصل پنجم, نقش شیطان در ضلالت انسان. فصل ششم, نحوه ی فاعلیت خداوند و نقش انسان در هدایت و ضلالت در نظرات معتزله و اشاعره.

 تبلیغ در قرآن و سیره ی معصومین

نویسنده : محمدرحیم جانی پور

سال : 1376

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : آزاد اسلامی فسا

موضوع : چکیده : در مطاوی آیات قرآن کریم و روایات معصومین (ع) نصوص قابل توجهی درباره ی چگونگی تبلیغ و روش های دعوت مردم به اعمال صالح به چشم می خورد. در این پایان نامه پس از تعریف لغوی و اصطلاحی واژه ی تبلیغ, نصوص مذکور شرح و بسط داده شده اند.

 تأثیر قرآن و حدیث در شعر فارسی

نویسنده : سیدمحمد راستگو

سال : 1376

استاد : محمد علی مهدوی راد

دانشگاه : دانشگاه تهران

موضوع : چکیده : پایان نامه ی حاضر در سه بخش تدوین شده است: بخش اول, مباحثی چون زمینه های اثرپذیری شعر فارسی از قرآن و حدیث, پیشینه ی آن, تحول و تکامل آن. بخش دوم, شیوه ها و گونه های اثرپذیری از قرآن و حدیث, مثل اثرپذیری واژگانی, گزارشی, تأویلاتی, تفسیری و ساختاری. بخش سوم, معرفی نمونه هایی از بهره گیریها و اثرپذیری های شماری از پارسی سرایان از آغاز تا سده ی هشتم.

 تأثیر قرآن و حدیث بر اشعار مختومقلی فراغی

نویسنده : نورمحمد مختوم نژاد

سال : 1376

استاد : منصور پهلوان

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران مرکزی

موضوع : چکیده : مختومقلی فراغی شاعر و عارف قرن دوازدهم و سیزدهم هجری قمری از مشهورترین شاعران ترکمن است. وی در اشعارش بیشتر تحت تأثیر آیات قرآن کریم و احادیث پیامبر اسلام (ص) بوده و اغلب اشعار او در توحید و صفات باریتعالی و نبوت و معاد و برخی نیز درباره ی ائمه (ع) و همچنین مسائل اجتماعی, تربیتی و اخلاقی سروده شده اند. در این پایان نامه آیات و احادیثی که در اشعار این شاعر مورد استفاده قرار گرفته, شناسائی و ذکر شده است.

 پژوهشی تطبیقی درباره ی تبلور زندگی حضرت ابراهیم یا مناسک حج

نویسنده : علیرضا شیخی

سال : 1376

استاد : علی حجتی کرمانی

دانشگاه : آزاد اسلامی اراک

موضوع : چکیده : دراین پایان نامه مناسک حج به عنوان تبلور مراحل زندگی حضرت ابراهیم (ع) از آغاز مبارزه با بت پرستان ونفی شرک و اثبات توحید تا نیل به مقام رفیع امامت دانسته شده است.

 پژوهش در تفسیر آیات ولایت در قرآن و حدیث

نویسنده : ناصر حمزه پور معتوقی

سال : 1376

استاد : محمد علی لسانی فشارکی

دانشگاه : دانشگاه تربیت مدرس

موضوع : چکیده : این پایان نامه درباره ی آیات 3, 55 و 67 سوره ی مائده است و د رآن چنین نتیجه گیری شده است که برابر روایات متواتر فریقین آیات مذکور درباره ی حضرت علی (ع) نازل شده است. تنها اختلاف اساسی شیعه و اهل سنت در این باره این است که شیعه این آیات را دال بر ولایت علی (ع) و جانشینی او پس از پیامبر آکرم (ص) می داند" اما اهل سنت, آنها را دال بر فضیلت آن حضرت می شمارند. د راین تحقیق با دلایل مختلف صحت نظر شیعه ثابت شده است.

 پدیده های طبیعی در قرآن و کاربرد شناخت آن در تفسیر

نویسنده : پدیده های طبیعی در قرآن و کاربرد شناخت آن در تفسیر

سال : 1376

استاد : احمد پاکتچی

دانشگاه : دانشگاه امام صادق (ع)

موضوع : چکیده : این پایان نامه دو بخش دارد: بخش اول تحت عنوان قرآن و پدیده های طبیعی حاوی دو مبحث است: هدف از ذکر پدیده های طبیعی در قرآن و مواضع ذکر پدیده های طبیعی در قرآن. بخش دوم با عنوان شناخت انسان از پدیده های طبیعی در قرآن شامل این مباحث است: امکان شناخت پدیده های طبیعی و راه‌های شناخت آن. مراتب شناخت پدیده های طبیعی. موانع تنبه از پدیده های طبیعی و تأثیر شناخت پدیده های طبیعی در فهم و تفسیر بهتر آیات قرآن. در پایان پیوستی حاوی دو موضوع تفسیر علمی و تأثیر قرآن در رشد علوم طبیعی در بین مسلمین آمده است.

 تصحیح و تعلیق نسخه‌ی خطی تفسیر سوره‌ی « هل اتی» یا «تفسیر قطب شاهی»

نویسنده : فاطمه رکنی یزدی

سال : 1375

استاد : سید محمد باقر حجتی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : موضوع پایان‌نامه تصحیح و تعلیق نسخه‌ای خطی درباره‌ی تفسیر سوره‌ی هل اتی یا سوره‌ی انسان است. صاحب این اثر معزالدین اردستانی است که در سده‌ی یازدهم هجری در حیدرآباد هندوستان می‌زیسته است. به اتفاق فریقین این سوره شامل آیاتی چند در بیان مناقب خمسه‌ی طیبه‌ی اهل بیت پیامبر اسلام(ص) می‌باشد. روش مفسر نقلی است و چنان که خود تصریح می‌کند به تفسیرهایی از عامه وخاصه مانند تفسیر کبیر، تفسیر مجمع‌البیان ، بیضاوی و ... مراجعه کرده است. روش تصحیح نسخه‌ی خطی این گونه است که اغلاط آن با تکیه به سیاق عبارت تصحیح شده وحتی الامکان به مأخذی که مفسر نام برده، مراجعه شده،‌اختلاف آنها ذکر شده است. در بسیاری از موارد به تفسیرهای دیگر مانند کشف‌الاسرار، روح‌الجنان، درالمنثور، روح‌البیان، مجمع‌البیان، کشاف، تفسیر ابوالفتوح، تبیان و المیزان رجوع شده است.

 ترجمه و تحقیق قسمت نخست مقاله‌ی شورا در اسلام

نویسنده : معصومه باقری دونچالی

سال : 1375

استاد : سید مرتضی آیت الله زاده‌ شیرازی

دانشگاه : آزاد اسلامی تهران واحد شمال

موضوع : مباحث عمده‌ی این تحقیق بهاین شرح است: شورا در عرف قبیله‌ای ، شورا د رمکه قبل از اسلام،‌شرح و تحقیق « حلف الفضول» ،‌شورا در قرآن کریم ، معنی شورا، شورا درسیاق قرآن،‌اشاره و شورا، مشورت دو همسر درگیر در مورد از شیر گرفتن بچه، بعضی احکامی که آیه آنها را بیان می‌کند،‌مشورت خصوصی و عمومی، شورا از مهم‌ترین ویژگی‌های امت اسلامی، نکات و اشارات آیه،‌دستور خداوند به حضرت رسول در مورد مشورت با مسلمانان، رد شبهات منافقین در پیرامون شورا، ظرافت‌ها و رهنمودهای آیات، ماجرایی از شورا در داستان‌های قرآن ،‌قبیله‌ای از قوم ثمود که با حضرت صالح(ع) مشورت کردند ، مشورت ابراهیم (ع) با پسرش اسماعیل (ع) در مورد خواب کشتن ، شور ابراهیم با پسرش اسماعیل در مورد ساخت کعبه ، مشورت برادران یوسف بر ضد او، رایزنی برادران یوسف با یکدیگر در مورد برادر دربند خود، اشاره‌ی خواهر رضاعی موسی(ع) به خانه‌ی فرعون ،‌خبر دادن به حضرت موسی(ع) درباره‌ی مشورت درباریان فرعون به قتل او،مشورت فرعون در مورد موسی(ع) با درباریان خود، شور ملکه‌ی سبأ با قبیله‌اش در مورد نامه‌ی سلیمان، مشورت در ماجرای اصحاب کهف، شور قریش در مورد رهایی از حضرت رسول در شب هجرت.

 مبانی و اصول اجتهاد در تفسیر

نویسنده : محمود متوسل

سال : 1375

استاد : احمد بهشتی

دانشگاه : مرکز تربیت مدرس حوزه علمیه قم

موضوع : مباحث این پایان‌نامه در یک مقدمه و دو بخش آمده است. در مقدمه از سیر تطور تفسیر، معنای تفسیر و جایگاه عقل در اسلام بحث شده است و بخش اول با عنوان مبانی اجتهاد در تفسیر، موضوعات مفهوم اجتهاد در تفسیر، جواز اجتهاد در تفسیر و لزوم اجتهاد در تفسیر را در بر دارد؛ بخش دوم به اصول اجتهاد در تفسیر اختصاص یافته است و در آن از اصول لفظی مانند حجیت ظواهر الفاظ و اصول نقلی مثل توجه به شأن نزول آیات و نیز اصول عقلی نظیر جواز تخصیص عمومات قرآنی با دلایل عقلی سخن رفته است.

 فرق و مذاهب اسلامی در کشف الاسرار از جلد 1 الی 5

نویسنده : یوسف برادرنصیری

سال : 1375

استاد : عبدالامیر سلیم

دانشگاه : آزاد اسلامی تبریز

موضوع : در این پایان‌نامه کلیه فرقه‌ها و مذهب‌هایی که میبدی در طی پنج مجلد نخست تفسیر خود از آنها و عقایدشان سخن رانده است، بررسی و معرفی شده‌اند. فرقه‌های بررسی شده برخی فقهی و برخی دیگر کلامی‌اند و شمار آنها به بیست فرقه می‌رسد. میبدی به مناسبت بحثهای فقهی و کلامی در تفسیر خود به بیان عقاید و دیدگاههای آنها پرداخته است.

 عهد و پیمان در قرآن و روایات

نویسنده : راضیه قربانی

سال : 1375

استاد : سید محمد مهدی جعفری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : در این پایان‌نامه موضوع عهد و پیمان طی چهار بخش از منظر آیات قرآن کریم و احادیث معصومین (ع) بررسی شده است: بخش اول، پیمان در کتب آسمانی: میثاق در تورات، میثاق در قرآن؛ بخش دوم، اقسام عهد و پیمان: پیمان خدا با انسان و انسان با خدا،‌پیمان انسان بر ربوبیت؛ بخش سوم، پیمان پیامبران: پیمان پیامبران با امتهایشان، میثاق با پیامبر اکرم؛ بخش چهارم، وفای به عهد و عهدشکنی: وفای به عهد و عهد شکنی، وفاکنندگان به عهد و نقض کنندگان.

 شناخت ابعاد تفسیری و معنایی ظهور و سقوط تمدنهای انسانی با تأکید بر تفاسیر تشیع و تسنن

نویسنده : فیروزه اسلامی فر

سال : 1375

استاد : محمد مهدی گرجیان

دانشگاه : ازاد اسلامی واحد اراک

موضوع : نویسنده در تحقیق حاضر به این نتیجه رسیده است که تمدنی که از این ویژگیها برخوردار باشد، جاوید خواهد ماند: از توحید شروع شده و در توحید رشد نماید، در آن مردم بر سرنوشت خود حاکم باشند، ثروت در انحصار قشر خاصی نباشد، تشکیلات براساس عدالت باشد، قانونی که عدالت را تثبیت کند، وجود داشته باشد . نیروی تفکر جامعه فعال باشد، علم و ایمان و کار همگام باشد،‌عواملی چون اختلاف، رفاه‌طلبی، شرک، امر به معروف و نهی از منکر، جهل و نادانی، تفرقه و دوگانگی، تهاون و سستی در دفاع، عدم اطاعت از رهبری، ظلم‌پذیری، تقلید کورکورانه ، عدم درک صحیح از دین، مفاسد اخلاقی از عوامل سقوط تمدنها است.

 سورة‌البقرة اعراباً و تحلیلاً و بیاناً‌

نویسنده : محمد هادی خسروی

سال : 1375

استاد : سید امیر محمود انوار

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه سوره بقره از لحاظ اعراب یا نحو و صرف و بلاغت با استفاده از کتابهایی مانند الجدول فی اعراب القرآن، مجمع البیان، جوامع الجامع، املاء ما من به الرحمن و کشاف شرح شده است.

 رابطه تحدی با اعجاز و انواع تحدی در قرآن

نویسنده : محمد رحیم نوری

سال : 1375

استاد : محمد رضا آشتیانی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد اراک

موضوع : مباحث اصلی این پژوهش در چهار بخش با این مباحث تنظیم و تدوین شده است: بخش اول، کلیات قرآن کامل است، تحدی قرآن به زبان قرآن ، چگونگی تفاوت در تحدی قرآن؛ بخش دوم، تحدی قرآن کریم به اسلوب کلام و محتوای خود: تحدی قرآن از نظر هماهنگی ، تحدی قرآن در قانونگذاری ، تحدی قرآن کریم به اسرار علمی، تحدی قرآن کریم به اخبار غیبی؛ بخش سوم، عقلی و برهانی بودن مهمترین جنبه قرآن کریم: تحدی قرآن در فصاحت و بلاغت، تحدی قرآن کریم در استدلال عقلی؛ بخش چهارم، منحصر نبودن تحدی قرآن کریم به زمان خاص.

 ترجمه و بررسی نکات لغوی، صرفی، نحوی، بلاغی، تفسیری و تاریخی سوره‌های « ق» و «ذرایات»

نویسنده : مسعود اکبری‌زاده

سال : 1375

استاد : سید امیر محمود انوار

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

موضوع : در این پایان‌نامه طی سه بخش سوره‌های ق و ذاریات ترجمه و شرح شده و قصه‌های مندرج در آنها بیان گردیده است: در بخش اول ترجمه و شرح سوره ق و در بخش دوم ترجمه و شرح سوره ذاریات و در بخش سوم قصه‌های مندرج در آنها نظیر قوم نوح، اصحال الرس ، قوم ثمود، قوم عاد، فرعون ، میهمانان حضرت ابراهیم (ع)، اصحاب الایکه و قوم تبع آمده است.

 تأثیر قرآن و حدیث در مثنوی هفت اورنگ جامی

نویسنده : مهدی یگانی خطبه‌سرا

سال : 1375

استاد : قاسم انصاری

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد زنجان

موضوع : این پایان‌نامه در دو بخش تدوین شده است. در بخش اول چهار مبحث کلی به این شرح آمده است: اهمیت قرآن و احادی و سابقه تأثیرپذیری شعرا از آنها، شرح احوال و آثار نورالدین عبدالرحمن جامی، بحثی درباره داستان رمزی سلامان و ابسال و نظرهای مختلف بزرگان درباره آن،‌و اشکال تأثیرپذیری جامی از قرآن و احادیث و در بخش دوم ابیاتی از مثنوی هفت فصل با این عناوین آورده شده است: سلسلة الذهب، سلامان و ابسال، تحفة الاحرار، سبحة الابرار، یوسف و زلیخا، لیلی و مجنون و خردنامه اسکندری.

 پژوهشی پیرامون ابتلا و امتحان در قرآن

نویسنده : مجتبی روحانی‌نژاد

سال : 1375

استاد : محمود رجبی

دانشگاه : مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

موضوع : در این پایان‌نامه نخست واژه‌های « ابتلا»، « فتنه»، « محق» و « تمحیث» معنا شده است و مبانی و قلمرو امتحان به بحث گذاشته شده است؛ سپس از امتحان به مثابه یکی از سنت‌های الهی بحث گردیده، آنگاه ویژگی‌های و ارتباط آن با دیگر سنت‌های الهی بررسی شده؛ پس از آن ارکان ابتلامورد بررسی قرار گرفته است و در پایان‌، آثار امتحان با نگاه به آیات الهی به این قرار ذکر شده است: هدایت انسان‌ها، تحقق ایمان واقعی، تمایز صفوف، زدودن ناخالصی‌ها، نیل به ثواب، تربیت و تکامل، بازگشت به سوی خدا.

 اهمیت صبر در فرهنگ اسلامی

نویسنده : علی مهتدی

سال : 1375

استاد : شاهرخ محمد بیگی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : در این پایان‌نامه صبر طی نه فصل در آیات قرآن کریم و روایات معصومین بررسی شده است: فصل اول، صبر اصل اساسیک صبر از نظر لغت، اهمیت جایگاه صبر در فرهنگ اسلامی،‌مفهوم صبر در قرآن، انواع صبر، ارزش صبر برای ایمان آورندگان ،‌پیامبران و لزوم صبر، مصابرت، صبر بیهوده ...؛ فصل دوم، زمینه‌های پیدایش صبر: ایمان به خدا، رشد و کمال انسان، نگاهی به وضع طبیعی دنیا، توجه به شدت ابتلای اولیاتی خدا...؛ فصل سوم، راه دستیابی به صبر: مراتب صبر، نشانه صابر، ...؛ فصل چهارم، صبر رمز پیروزی: صبر در صفات متقین، اجر بی‌حساب برای صابران، مقامات صابران،‌...؛ فصل پنجم، آثار صبر: حفظ دین و ایمان، تکامل روح و رشد فکر، موفقیت در کارها، نشاط جسم و ارامش جان، اجر و پاداش فراوان؛ فصل ششم، ارتباط صبر و ارزشهای معنوی: صبر و نماز،‌صبر و مهربانی (محبت)، صبر و توکل، صبر و عمل صالح؛ فصل هفتم،‌نقش ثبات و استقامت: خویشتن شناسی، برداشت صحیح از زندگی، ایمان به قضا و قدر خداوند ...؛ فصل هشتم، اسوه‌های صبر و استقامت : ایوب (ع)،‌ یوسف(ع)،‌ نوح(ع)، عیسی(ع)،‌ ابراهیم (ع)،‌ یعقوب(ع)،‌ موسی(ع)،‌ اسماعیل(ع)،‌ محمد(ع)،‌ علی(ع)،‌ سجاد(ع)،‌ زینب(س)؛ فصل نهم، آفات صبر: حسد، خشم،‌ افسردگی، یأس، عجله کردن، عجز.

 اعتدال در جهت‌گیریهای قرآن کریم

نویسنده : محمد جواد نصیرزاده

سال : 1375

استاد : شاهرخ محمد بیگی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد فسا

موضوع : مطالب این پایان‌نامه در پانزده فصل با این عنوان‌ها آمده است: واژه‌شناسی: واژه اعتدال، واژه قصد و مشتقات آن،‌واژه‌های وسط، اسراف، قسط، رشد، غی و طاغوت،‌افراط و تفریظ؛ مرزهای اعتدال در قرآن کریم: حدود الهی، احکام خمسه تکلیفیه؛ مصادیق و الگوهای « افراط»، « تفریط» و « اعتدال» در قرآن کریم: اولوالالباب ، موقنین،‌مقربین، حزب‌الله؛ راههای عملی رسیدن به «اعتدال» در قرآن کریم: وسیله‌یابی، صبر و سلوة و ....؛ راههای خروج از « اعتدال»: پیروی از شیطان، اطاعت غیرخدا؛ «اعتدال» در جهت‌گیریهای عقیدتی قرآن کریم: توحید و «اعتدال»، صفات الهی و « اعتدال»؛ « اعتدال» در جهت‌گیریهای اخلاقی قرآن کریم: افراط و تفریط و اعتدال در قوای سه‌گانه، اعتدال در قوه شهویه: «اعتدال» در جهت‌گیریهای تربیتی : کرامت،‌تولی و تبری، جبر و اختیار؛ «اعتدال» در جهت‌گیریهای فردی قرآن کریم: آزادی و بردگی ، زهد، تقوا، «اعتدال» در فطرت، «اعتدال» در غرایز؛ «اعتدال» در جهت‌گیریهای اجتماعی قرآن کریم: طرح کلی «اعتدال» در احکام اجتماعی، «اعتدال» در احکام اجتماعی در پرتو مبدأ واحد و نظام واحد؛ «اعتدال» در جهت‌گیریهای عبادی قرآن کریم: «اعتدال» در احکام مربوط به نماز، «اعتدال» در احکام مربوط به رزوه، تفسیر اعتدال در احکام عبادی از دیدگاه منابع روایی؛ «اعتدال» در جهت‌گیریهای معیشتی « اقتصادی» قرآن کریم ؛ تبذیر، عفو در احکام معیشتی ، ربا، اعتدال در کار،‌اعتدال در تفریح و استراحت، اعتدال در لباس و وسایل زندگی؛ «اعتدال» در جهت‌گیریهای حقوقی قرآن کریم: واژه حق،‌ آیاتی که بیانگر حقوق متقابل زن و مرد هستند،‌اعتدال و مسأله ارث و دیه زن و مرد، تساوی یا تشابه؟!؛ «اعتدال» در جهت‌‌گیریهای جزایی قرآن کریم؛ خشونت بین جرم و کیفر،‌ اعتدال در احکام مربوط به دزدی، قصاص و اعتدال ...؛ آثار و نتایج «اعتدال»: بی‌نیازی و خودکفایی، تکامل مادی و معنوی، کمال دین و ایمان،‌خوشبختی و پیروزی،‌امانت‌داری و تعاون.

 هفت شهر عشق در آیات و روایات

نویسنده : زینب چنگایی

سال : 1375

استاد : اسماعیل حاکمی

دانشگاه : آزاد اسلامی واحد تهران

موضوع : در این پایان‌نامه هفت شهر عشق عطار نیشابوری که در کتاب منطق‌الطیر به تصویر کشیده شده با توجه به آیات و روایات بررسی شده است. در ابتدا در هر وادی توضیح عرفانی آن وادی سپس آیات مربوط به آن وادی آمده است و بعد از آیات، روایات و احادیث معصومین ? در رابطه با هر وادی نقل شده است . در انتخاب احادیث از کتابهای معتبر شیع